[SMCC] Vai trang su trong quan he Nga Trung

Vài trang s? trong quan h? Nga-Trung 
Hu?nh Van Úc  
 
 

Pierre D?i d?, ti?ng Nga ???? ??????? (1672-1725) là ngu?i dã ti?n hành cu?c 
c?i t? vi d?i ? nu?c Nga Sa hoàng, làm cho nu?c Nga tr? thành m?t d? qu?c hùng 
cu?ng. Sau khi tr? thành cu?ng qu?c, Nga mu?n tìm m?t l?i thoát ra bi?n d? 
tranh giành ?nh hu?ng v?i các nu?c Tây Âu. Thoát ra D?i Tây Duong thì b? Anh 
ch?n, thoát xu?ng D?a Trung H?i thì b? c? Anh và Pháp ch?n ? eo bi?n 
Dardanelles, lên phía b?c thì B?c Bang Duong dóng bang quanh nam. Nga ch? còn 
m?t cách là ngoi qua phía Dông, vu?t Sibérie mà ra Thái Bình Duong. Kho?ng gi?a 
th? k? 17, Nga dã ti?n t?i H?c Long Giang (sông Amur) r?i  b? Mãn Thanh ch?n 
l?i, hai bên ký v?i nhau Di?u u?c Nertchinsk (ti?ng Nga: ?????????? ???????) 
vào ngày 27 /8/1689. Theo di?u u?c này Nga ch?p nh?n t? b? khu v?c phía b?c H?c 
Long Giang d? gi? l?y khu v?c gi?a sông Argun và H? Baikal. Vào th?i vua D?o 
Quang (vua nhà Thanh tr? vì t? nam 1821 d?n 1850) nhân lúc Trung Qu?c có n?i 
lo?n, Nga tìm cách l?n thêm d?t. Nga l?p thêm nhi?u d?n doanh ? H?c Long Giang, 
c?m c? Nga, nh?n là d?t c?a Nga. D?n nam 1858 nhà Thanh duong b?i r?i vì lo?n 
Thái Bình Thiên Qu?c, Nga ép Trung Qu?c ký v?i h? Hi?p u?c Ái Huy. Dây là m?t 
hi?p u?c b?t bình d?ng, theo dó Trung Qu?c ph?i nhu?ng cho Nga t?t c? m?i vùng 
d?t ? phía b?c sông H?c Long Giang cùng v?i m?t ph?n lãnh th? ? phía dông sông 
Ussuri. Nam 1860 Trung Qu?c bu?c ph?i ký v?i Anh và Pháp Di?u u?c B?c Kinh. Nga 
vi?n lý do dã có công làm trung gian giúp nhà Thanh trong cu?c thuong lu?ng v?i 
Anh và Pháp nên dòi ghi thêm vào Di?u u?c 15 kho?n n?a. Nh?ng kho?n chính có 
th? k? ra nhu sau:

 

1. Mi?n Dông sông Ussuri cho t?i b? bi?n thu?c h?n v? Nga,

2. M? m?t noi ? Tân Cuong cho Nga l?p thuong di?m,

3. Thuong nhân Nga du?c t? do ra vào B?c Kinh.

 

Ngu?i Trung Hoa coi nh?ng kho?n dó là nh?c nhã nh?t. Không t?n m?t viên d?n, 
không m?t m?t tên lính mà Nga chi?m thêm du?c trên 2.000.000 d?m vuông, c? kim 
chua có tru?ng h?p ngo?i giao nào k? c?c nhu v?y.

 

Th?y d? an quá, mà mi?ng nào cung ngon c?, Nga l?i càng d?n t?i. Nam 1871 (d?i 
vua D?ng Tr?), m?c d?u ch?ng có lo?n gì c?, Nga cung vi?n c? d? duy trì s? tr? 
an ? biên c?nh, ti?n quân vào Y Lê, tuyên b? "t?m chi?m Y Lê, d?i khi nào nhà 
Thanh có d? kh? nang cai tr? mi?n dó thì s? tr? l?i". Y Lê là tên g?i m?t vùng 
d?t xung quanh luu v?c sông Y Lê (Ili river). Sông này b?t ngu?n trong dãy núi 
Thiên Son, ch?y v? phía dông m?t do?n ng?n r?i d?t ng?t quay v? phía tây, sau 
dó vu?t hon m?t nghìn cây s? tru?c khi d? vào H? Balkhas (????? ??????). B?y 
nam sau, vào nam 1878 (d?i vua Quang T?) sau khi dã bình d?nh du?c Tân Cuong, 
nhà Thanh xin Nga tr? l?i Y Lê. Nga không ch?u. T? Hi Thái H?u chu?n b? chi?n 
tranh v?i Nga. Nu?c Anh d?ng ra dàn x?p d? hai bên ký Di?u u?c Y Lê ? kinh dô 
Nga:

- Trung Qu?c ph?i b?i thu?ng 9 tri?u rúp quân phí cho Nga.  

- C?t nhu?ng mi?n Tây Y Lê cho Nga.


V?y là b?ng dung Trung Hoa m?t thêm trên 660.000 dam vuông ? biên cuong Tây B?c 
vào tay Nga.

 

T?t c? nh?ng bi?n c? l?ch s? tôi k? ? trên d? l?i nh?ng d?u ?n sâu s?c trong 
các th? h? ngu?i Trung Qu?c, ch? ch? có co h?i là bùng phát. Tr?n dánh ngày 
2/3/1969 gi?a m?t don v? biên phòng Xô Vi?t và các l?c lu?ng Trung Qu?c x?y ra 
ác li?t trên hòn d?o Damansky (?????? ?????????)  n?m gi?a dòng sông Ussuri dã 
d?y hai nu?c d?n bên b? v?c c?a m?t cu?c chi?n tranh toàn di?n. Vào th?i gian 
?y tác gi? bài vi?t này là h?c sinh si quan c?a Tru?ng Tên l?a Phòng không 
Minsk (??????? ?????? ?????????? ???????? ???????? ???????). Tám gi? sáng ngày 
Th? hai 3/3/1969 viên thi?u tá ngu?i Nga ph? trách hành chính Doàn h?c sinh 
Vi?t Nam v?i v? m?t cang th?ng d?ng tru?c hàng quân báo tin ch?ng lành và trao 
cho chúng tôi m?t t?p báo S? Th?t (??????), m?i t? kèm theo 4 trang ph? truong 
in hình ?nh xác các binh lính và si quan Xô Vi?t, cái c?t d?u, cái b? x?o tai 
x?o mui v?i d? cách hành x? dã man th?i trung c?. Và ngày nay nh?ng cái d?u 
nóng ? Trung Nam H?i dang toan tính thu h?i l?i nh?ng lãnh th? b? m?t vào tay 
Nga Hoàng t? th? k? 17 d?n cu?i th? k? 19. Nhi?u tuy?n du?ng b? dang du?c thi 
công t? lãnh th? Trung Qu?c hu?ng v? phía biên gi?i Nga, du?c d? b?ng bê tông, 
có kh? nang v?n chuy?n các trang thi?t b? và vu khí quân s?. Khi các tuy?n 
du?ng này du?c dua vào s? d?ng d? v?n chuy?n l?c lu?ng, trang thi?t b?, vu khí 
d?n d?c biên gi?i Nga, Trung Qu?c s? không có tr? ng?i nào n?u mu?n th?c hi?n 
t?p kích t?n công chi?n lu?c. N?u chi?n tranh x?y ra, ch? trong vòng 2-3 gi?, 
quân d?i Trung Qu?c có th? chi?m linh du?c thành ph? Khabarovsk. Khi thành ph? 
này b? chi?m thì con du?ng s?t trên sông Amur cung b? chi?m, các tuy?n du?ng 
b?, du?ng s?t khác trên con sông này cung b? chi?m gi?. Nhu v?y, khu v?c Vi?n 
Dông s? hoàn toàn b? chia c?t. Trên th?c t?, Nga không có nang l?c d? giúp d? 
khu v?c này. Ph?n l?n trang thi?t b? quân s?, vu khí ? khu v?c Vi?n Dông r?t 
l?c h?u, l?c lu?ng l?i m?ng; vì v?y lá ch?n b?o v? vùng Dông Siberia và khu v?c 
Vi?n Dông h?u nhu b? b? roi. Trung Qu?c có t? tên l?a chi?n lu?c cho d?n vu khí 
t?n công hi?n d?i. Tên l?a c?a Trung Qu?c có th?  b?n t?i th? dô Moskva và 
thành ph? H? Novogorod. Còn các khu v?c khác nhu Ural, Dông Siberia, Kamtratka 
và Vi?n Dông d?u n?m du?i t?m ng?m c?a tên l?a Trung Qu?c. Máy bay Trung Qu?c 
có th? t? do ra vào t?i khu v?c này b?i vì trên th?c t? ? dó Nga không có l?c 
lu?ng b?o v?. Các tàu chi?n c?a l?c lu?ng H?i quân Trung Qu?c v? s? lu?ng và 
ch?t lu?ng dã du?i k?p và th?m chí còn vu?t c? Nga. Tàu ng?m c?a Trung Qu?c có 
th? t? do ra vào g?n h?i ph?n c?a Nga. Quân d?i Trung Qu?c có 2,250 tri?u 
ngu?i, nhung khi chi?n tranh x?y ra, con s? này s? là 208 tri?u ngu?i. Quân d?i 
Trung Qu?c n?u b?t d?u t?n công theo du?ng b? và d? b? hàng không thì h? s? 
nhanh chóng giành du?c th?ng l?i hoàn toàn t?i khu v?c này và có th? t?n công 
d?n vùng Ural và vùng d?t Nga ? Châu Âu.

 

Th? tu?ng nu?c Anh Winston Churchill (1874-1965) dã nói: "Trên th? gi?i này 
không có b?n bè vinh vi?n hay k? thù vinh vi?n, ch? có l?i ích qu?c gia m?i là 
vinh vi?n". D?c l?i nh?ng trang s? vi?t v? s? c?nh tranh sinh t?n kh?c li?t 
m?nh du?c y?u thua gi?a ngu?i Nga và ngu?i Trung Qu?c t? th? k? 17 cho d?n nay 
tôi bái ph?c ông này dã d? l?i cho d?i m?t câu nói b?t h?. Còn trong Bài ca mùa 
xuân 1961 ông T? H?u vi?t: Có gì d?p trên d?i hon th?/Ngu?i yêu ngu?i s?ng d? 
yêu nhau. Th?t là ngây tho! Và không hi?u dó là ngây tho th?t hay là ngây tho 
c?.

 
 
Hu?nh Van Úc  

Other related posts:

  • » [SMCC] Vai trang su trong quan he Nga Trung - Nguyen Hong Van