Troi Noi Ca Hue Song Huong

Troâi noåi ca Hueá soâng Höông 

Caùch ñaây khoâng laâu, toâi coù dòp daãn ñoaøn phoùng vieân baùo Caàn Thô ñi 
tham quan Hueá. Sau moät ngaøy thaêm thuù laêng taåm, chuøa chieàn, ñeán ñeâm 
ñoaøn ñi du thuyeàn nghe ca Hueá soâng Höông. Keát thuùc ñeâm nhaïc, nhieàu 
ngöôøi thoát leân "giöõa soâng nöôùc meânh mang, nghe ca Hueá tuyeät quaù...". 
Coù moät phoùng vieân baûo raèng, chuùng toâi seõ vieát baøi ñeà xuaát ngaønh 
du lòch Caàn Thô coù caùi nhìn môùi veà dòch vuï du lòch soâng nöôùc. Tuy 
nhieân, hoaït ñoäng ca Hueá soâng Höông thöïc teá vaãn coøn nhieàu ñieàu ñaùng 
phaûi baøn.

Moät saûn phaåm du lòch ñoäc ñaùo

Ca Hueá laø moät loaïi hình ngheä thuaät coå truyeàn cuûa xöù Hueá hình thaønh 
treân neàn taûng daân ca vaø ñöôïc phaùt trieån, naâng cao thaønh moät loaïi 
hình aâm nhaïc baùc hoïc, vöøa mang tính cung ñình, vöøa gaén boù maät thieát 
vôùi ngöôøi daân xöù Hueá nhieàu ñôøi nay. Töø laâu laém roài, ca Hueá ñaõ gaén 
vôùi thuù chôi thuyeàn treân soâng Höông, trôû thaønh moät neùt vaên hoùa 
rieâng bieät vaø laø saûn phaåm du lòch ñoäc ñaùo cuûa ngaønh du lòch Thöøa 
Thieân-Hueá. 



Töø nhu caàu ñoù, nhieàu caâu laïc boä (CLB) ca Hueá ra ñôøi nhö CLB ca Hueá, 
Ñoaøn ca kòch Hueá, Ñoaøn ngheä thuaät truyeàn thoáng Hueá... Ñaây laø nhöõng 
ñôn vò quy tuï phaàn lôùn caùc nhaïc coâng vaø dieãn vieân ca Hueá chuyeân 
nghieäp cuøng tham gia bieãu dieãn ca Hueá treân soâng Höông goùp phaàn laøm 
neân söï ña daïng vaø phong phuù saûn phaåm du lòch naøy. 

Vuøng ñaát coá ñoâ voán noåi tieáng vôùi caùc laêng taåm, ñeàn ñaøi... tuy 
nhieân, caùc hoaït ñoäng dòch vuï du lòch ôû Hueá chaäm phaùt trieån vaø quaù 
ñôn ñieäu, nhaát laø dòch vuï veà ñeâm. Phaàn lôùn khaùch du lòch ñeán Hueá 
choùng vaùnh roài ñi nôi khaùc. Ñieàu ñoù theå hieän ôû ngaøy löu truù cuûa 
khaùch ôû Hueá bình quaân chöa ñaày 2 ngaøy/khaùch. 

Thuù chôi thuyeàn vaø nghe ca Hueá veà ñeâm ôû treân soâng Höông trong nhöõng 
naêm gaàn ñaây trôû thaønh moät dòch vuï du lòch chính. Du khaùch ñeán Hueá, 
sau khi thaêm thuù laêng taåm, caùc danh lam thaéng caûnh, ít ai coù theå boû 
qua vieäc du thuyeàn vaø nghe ca Hueá treân soâng Höông. Trong chieán löôïc 
"giöõ chaân" du khaùch ôû laïi Hueá thì dòch vuï ca Hueá treân soâng vôùi giaù 
caû hôïp lyù töø 280 ñeán 300 ngaøn ñoàng/suaát nghe 15-35 ngöôøi laø moät "vuõ 
khí" khaù quan troïng. 

OÂng Nguyeãn Queâ, Tröôûng phoøng Nghieäp vuï Sôû Vaên hoùa-Thoâng tin Thöøa 
Thieân-Hueá cho bieát, hieän nay treân soâng Höông coù 102 thuyeàn du lòch 
phuïc vuï du khaùch nghe ca Hueá, nhöng vaãn chöa ñaùp öùng nhu caàu cuûa du 
khaùch vaøo muøa du lòch. Hoaït ñoäng ca Hueá treân soâng Höông taïo coâng aên 
vieäc laøm cho dieãn vieân vaø moät boä phaän daân cö lao ñoäng taïi thaønh 
phoá Hueá. 

Töø naêm 2002, UBND tænh Thöøa Thieân-Hueá, ngaønh vaên hoùa-thoâng tin tænh 
ñaõ coù nhöõng quy ñònh chaët cheõ veà hoaït ñoäng ca Hueá treân ñòa baøn. Sôû 
Vaên hoùa-Thoâng tin ñaõ caáp giaáy pheùp vaø höôùng daãn hoaït ñoäng cho caùc 
ñôn vò toå chöùc dòch vuï ca Hueá vaø caáp giaáy pheùp, ban haønh quy cheá 
hoaït ñoäng ca Hueá cho caùc toå chöùc: CLB ca Hueá, Ñoaøn ca kòch Hueá, Ñoaøn 
ngheä thuaät truyeàn thoáng Hueá... 

Caáp giaáy pheùp bieåu dieãn ñoái vôùi nhöõng ngheä só öu tuù trong chuyeân 
ngaønh ca Hueá, nhöõng ngheä nhaân vaø nhöõng giaùo vieân giaûng daïy chuyeân 
ngaønh ca Hueá, aâm nhaïc coå truyeàn Hueá; nhöõng dieãn vieân vaø nhaïc coâng 
ñaõ toát nghieäp caùc lôùp trung caáp dieãn vieân ngheä thuaät truyeàn thoáng 
Hueá, trung caáp aâm nhaïc truyeàn thoáng... 

Ngoaøi nhöõng dieãn vieân, ngheä só noùi treân nhöõng ngöôøi hoaït ñoäng ca 
Hueá coøn laïi ñeàu phaûi ñöôïc "Hoäi ñoàng thaåm ñònh ca Hueá" kieåm tra 
thoâng qua hình thöùc chaám ñieåm kyõ naêng ca vaø trình taáu nhaïc. Nhöng, 
khoâng phaûi dieãn vieân, nhaïc coâng ca Hueá naøo khi tham gia bieåu dieãn 
cuõng tuaân thuû quy ñònh treân...

Vaãn coøn nhieàu baát caäp

Hoaït ñoäng ca Hueá baét ñaàu xuaát hieän "coø" ca Hueá, ca só "chaïy soâ", 
nhöõng gioïng ca khoâng ñaûm baûo chaát löôïng... ñaõ laøm giaûm uy tín vaø 
chaát löôïng ca Hueá treân soâng. Hieän töôïng ngöôøi khoâng coù giaáy pheùp 
ñöùng ra laøm "baàu soâ" ca Hueá, töï lieân heä vôùi caùc ñoaøn khaùch du lòch, 
khaùch saïn vaø chuû thuyeàn ñeå toå chöùc bieåu dieãn chui. lieân tuïc taïo ra 
tình traïng tranh giaønh, cheøo keùo du khaùch. Khoâng ít dieãn vieân khoâng 
coù giaáy pheùp bieåu dieãn cuõng tham gia ca Hueá. 

Thaùng 3-2005, Thanh tra Sôû Vaên hoùa Thöøa Thieân-Hueá phoái hôïp vôùi caùc 
löïc löôïng chöùc naêng toå chöùc kieåm tra ñoät xuaát caùc thuyeàn ca Hueá ñaõ 
phaùt hieän, ñình chæ moät caù nhaân töï ñöùng ra thaønh laäp CLB ca Hueá vôùi 
teân goïi laø "CLB Gia Long" vaø ñình chæ suaát dieãn do caùc dieãn vieân 
khoâng coù theû naøy. 

Tuy vaäy, khoâng phaûi luùc naøo caùc ñôn vò chöùc naêng cuõng kieåm tra 
thöôøng xuyeân neân dieãn vieân coù ngheà thì baùn soâ, ngöôøi khoâng coù ngheà 
thì haùt chui... L. (xin ñöôïc giaáu teân) - moät hoïc sinh vöøa toát nghieäp 
THPT ñang chuaån bò thi vaøo ñaïi hoïc baûo: "Ñeâm ñeâm em phaûi ñi "soâ" haùt 
thay caùc chò!". 

Theo thoáng keâ cuûa Sôû VHTT Thöøa Thieân-Hueá, hieän coù 307 ngöôøi goàm 178 
dieãn vieân vaø 129 nhaïc coâng tham gia bieãu dieãn ca Hueá treân soâng Höông. 
Ñeå chaán chænh hoaït ñoäng bieåu dieãn ca Hueá, töø cuoái naêm 2004, sôû ñaõ 
tieán haønh taäp huaán, thaåm ñònh ñeå caáp theû vaø ñoåi theû cho toaøn theå 
dieãn vieân vaø nhaïc coâng, nhöng ñeán nay chæ môùi böôùc ñaàu hoaøn thaønh 
ñôït thaåm ñònh cho 31 dieãn vieân, nhaïc coâng ñaêng kyù, soá coøn laïi vaãn 
chöa ñöôïc caáp (?). Trong soá ñoù khoâng phaûi ai haùt cuõng hay, ñaøn gioûi. 

Khaùch du lòch hieän nay ñang quan taâm ñeán chaát löôïng ca Hueá, töø moät 
loaïi hình ca nhaïc saâu laéng "tri aâm tri kyû" khi trôû thaønh moät saûn 
phaåm du lòch, phuïc vuï cho nhieàu ñoái töôïng thöôûng thöùc khaùc nhau ñaõ 
coù luùc trôû thaønh pha taïp, giaûm suùt veà chaát löôïng. Haàu heát nhöõng 
suaát dieãn ca Hueá treân thuyeàn ñeàu gioáng nhau, thöôøng haùt ñi haùt laïi 
nhöõng laøn ñieäu quen thuoäc, nhö: lyù ngöïa oâ, hoø giaû gaïo, hoø maùi nhì, 
maùi ñaåy, haùt chaàu vaên... 

Chöa keå ñeán moät soá dieãn vieân, nhaïc coâng "chaïy soâ", phong caùch dieãn 
xuaát thieáu caûm xuùc. Moät vaán ñeà ñaùng quan taâm khaùc laø dieãn vieân vaø 
nhaïc coâng ca Hueá baùn vaø gaï gaãm khaùch mua baêng caùt-seùt, baêng hình ca 
Hueá saûn xuaát laäu giaù caû tuøy tieän... Ñeâm ñeâm treân soâng Höông coù 
haøng chuïc treû em bôi ghe baùm theo thuyeàn du lòch, thuyeàn ca Hueá ñeå xin 
tieàn. Caùc chuû thuyeàn baøy hoa töôi treân thuyeàn ñeå kích thích khaùch laáy 
taëng dieãn vieân vaø tính tieàn khaùch vôùi giaù eùp... 

Phaàn lôùn caùc chuû thuyeàn laø ngöôøi daân lao ñoäng xuaát thaân töø caùc 
vaïn ñoø neân caùch sinh hoaït, öùng xöû vaø trang phuïc chöa phuø hôïp vôùi 
hoaït ñoäng du lòch. Nhieàu chuû thuyeàn khi phuïc vuï khaùch treân soâng coøn 
mang theo con caùi vaø caû suùc vaät treân thuyeàn... taïo hình aûnh khoâng 
toát ñoái vôùi khaùch. 

Ngaøy nay, ca Hueá treân soâng Höông ñaõ goùp phaàn vaøo vieäc phaùt trieån du 
lòch tænh Thöøa Thieân-Hueá. Tuy nhieân, khi loaïi hình naøy ngaøy moät thöông 
maïi hoùa, neáu thieáu söï quaûn lyù chaët cheõ cuûa caùc ngaønh chöùc naêng 
seõ aûnh höôûng ñeán chaát löôïng vaø maát ñi tính haáp daãn cuûa loaïi hình 
noåi tieáng voán toàn taïi haøng traêm naêm nay.

PHAN LEÂ

Other related posts: