Tro choi dan gian - net van hoa dan toc giau ban sac

Trò choi dân gian - nét van hóa dân t?c giàu b?n s?c

M?i ngu?i chúng ta ai cung dã t?ng là m?t d?a tr? và dã t?ng choi nh?ng trò 
choi c?a tr?. Nh?ng vòng quay c?a con quay (choi cù) hay nh?ng bu?c nh?y lò
cò c?a trò choi an quan... t?t c? nhu m?t b?c tranh sinh d?ng c?a cu?c s?ng. 
Nh?ng di?u nh?y m?m m?i, nh?ng cánh di?u bay nhè nh? trên cao nhu dua van
hóa VN d?n kh?p nam châu.

Trò choi tr? em VN thu?ng b?t ngu?n t? nh?ng bài d?ng dao, m?t th? lo?i van v?n 
d?c dáo c?a dân t?c. D?y là nh?ng bài ca có nh?p di?u don gi?n gieo v?n
m?t cách tho?i mái, có th? ng?n dài b?t k? ho?c l?p di l?p l?i không d?t.

Choi ch?i gà là m?t trong nh?ng thú choi du?c tr? em thích thú vì không ch? nó 
là con v?t g?n gui v?i d?i s?ng c?a tr? mà nó còn mang ý nghia nhu m?t chi?n
binh khát v?ng chi?n th?ng:

"Con gà c?c tác c?c ta/ Hay d? d?u hè hay ch?y rông rông/ Má gà thì d? h?ng 
h?ng/ Cái m? thì nh?n, cái m?ng thì tuoi/ Cái chân hay d?p hay boi/ Cái cánh
hay v? lên tr?i gió bay".

Hay bài d?ng dao c?a trò choi ô an quan: "Hàng tr?u hàng cau/ Là hàng con gái/ 
Hàng bánh hàng trái/ Là hàng bà già/ Hàng huong hàng hoa/ Là hàng cúng Ph?t...".
Vì d?c tính c?a trò choi r?t don gi?n, ch? là nh?ng hòn s?i du?c r?i trên n?n 
d?t và khi choi ph?i d?m t?ng hòn s?i m?t nên nó là trò choi hi?n lành, không
dòi h?i nhi?u l?m vào trí tu?, s?c l?c nhung l?i yêu c?u tính kiên nh?n nên 
ngu?i choi ch? y?u là các em gái.

R?ng r?n lên mây là trò choi g?n v?i d?ng dao nh?m rèn luy?n s? nhanh nh?n, 
khéo léo, phát huy tinh th?n doàn k?t, tôn tr?ng k? lu?t và kh? nang d?i dáp,
có liên quan d?n nghi th?c c?u mua c?a cu dân nông nghi?p: "R?ng r?n lên mây/ 
Có cây núc n?c/ Có nhà khi?n binh/ H?i tham th?y thu?c có nhà hay không..."
.

D?ng dao du?c c?u trúc theo m?t lôgic riêng, dôi khi không có nghia gì c?, 
nhung b?ng tu duy liên tu?ng, tr? em v?n có th? nh?p vào câu hát d? d?n d?n 
nh?ng
k?t c?c b?t ng?: cái ngu?c d?i, cái phi lý, l?i có th? ch?p nh?n vì d?y là bài 
hát c?a tr? em.

"Cây m?t, cây mai, lá trai, lá h?n, con nh?n chang to, qu? mo có h?t..." là bài 
d?ng dao mà các cô bé thu?ng hát d? choi chuy?n. Dây là trò choi ch? y?u
dành cho bé gái, d?ng c? là m?t qu? bóng (có th? du?c thay b?ng m?t hòn dá ho?c 
qu? ?i xanh) và 10 que tre du?c vót tròn (có th? thay b?ng dua).

"Cút ca cút kít/ Làm ít an nhi?u/ N?m dâu ng? d?y/ Nó l?y m?t cua/ L?y gì mà 
kéo..." là bài d?ng dao c?a trò choi quay (cù) cung du?c tr? em yêu thích.
Ta có th? b?t g?p nh?ng d?a tr? túm nam t?m ba, b? quên h?t nh?c nh?n c?a cu?c 
s?ng, nh?ng bài h?c khó d? cu?n theo vòng xoáy c?a nh?ng con quay.

T?ng vòng, t?ng vòng xoay tít, vui thú v?i nh?ng cú dánh l?c b? nhào trúng quay 
c?a d?i phuong, cu?c s?ng c?a chúng du?ng nhu ch? có v?y. Con quay du?c
ti?n hay d?o b?ng g?, hình gi?ng qu? ?i; tu? theo t?ng d?a phuong, dân t?c mà 
con quay có th? có ho?c không có núm (còn g?i là tu) ? phía trên. Bên du?i
thân quay có "chân" làm b?ng g? ho?c b?ng dinh hình chóp nón ho?c không có 
"chân". Khi choi, các em qu?n dây m?t vòng quanh tu, sau dó qu?n d?n xu?ng thân.
K?p d?u dây còn l?i có nút th?t vào gi?a hai ngón tay d? gi? dây, sau dó vung 
tay li?ng ho?c b? quay roi xu?ng d?t. Lúc này, theo quán tính con quay s?
quay tít, g?n nhu d?ng yên (ng?), sau dó các em khác ra b? quay ho?c c?u quay 
và xác d?nh ngu?i th?ng cu?c.

R?ng r?n lên mây

Trò choi dân gian có nhi?u th? lo?i phù h?p v?i các s? thích, cá tính khác nhau 
c?a nhi?u d?i tu?ng ngu?i choi nhu sôi n?i, di?m d?m hay tr?m tinh. M?i
trò l?i có m?t quy lu?t riêng, mang nh?ng s?c thái khác nhau khi?n tr? em choi 
su?t ngày mà không th?y chán.

R?ng r?n lên mây, cu?p c?... là trò choi nh?m rèn luy?n s? nhanh nh?n, khéo 
léo, phát huy tinh th?n doàn k?t, tôn tr?ng k? lu?t và kh? nang d?i dáp.

D?y g?y l?i có nhi?u nét tuong d?ng và g?n gui v?i môn thi d?u v?t hay ch?i 
trâu c?a ngu?i l?n.

Trò kéo co cung th? hi?n tinh th?n thu?ng võ, rèn luy?n th? l?c và s? nhanh 
nh?n, khéo léo.

Dánh dáo, choi chuy?n, choi ô an quan l?i rèn luy?n k? nang, k? x?o cá nhân, 
kh? nang tính toán, phán doán chính xác. T? ch? ganh dua mang tính ch?t tu?ng
trung, d?n d?n các trò choi tr? thành nh?ng cu?c thi tài, thi khéo, các cu?c 
thi d?u th? thao nhu bi s?t, nh?y ng?a, dá c?u...

Trò choi dân gian ch? y?u dành cho tr? em ? các  vùng nông thôn nên cái tên 
cung gi?n don, nôm na nhu tên th?ng Tí, con Na, th?ng ?c, cái H?n v?y: nào là
dánh dáo, dánh quay, nào là di cà kheo, n? pháo d?t...

Hon n?a, các trò choi dân gian VN thu?ng gi?n ti?n, không c?u k?, t?n kém nên 
có th? d? dàng choi m?i lúc, m?i noi, d?ng c? d? ki?m, d? làm, ch? y?u l?y
t? trong t? nhiên, th?m chí ch? là cái g?y, hòn dá, hòn bi chúng có th? nh?t 
trong vu?n, du?i ru?ng là có th? l?p du?c m?t h?i choi.

Ngu?i choi thu?ng là nh?ng tr? chan trâu lê la túm t?m ngoài bãi c?, ngoài vi?c 
vui dùa, rèn luy?n thân th?, còn th? hi?n n?i khát khao chi?n th?ng ti?m
?n trong m?i d?a tr?.

PGS.TS Nguy?n Van Huy, Giám d?c B?o tàng Dân t?c h?c VN cho r?ng: "Cu?c s?ng 
d?i v?i tr? em không th? thi?u nh?ng trò choi. Trò choi dân gian không don
thu?n là m?t trò choi c?a tr? con mà nó ch?a d?ng c? m?t n?n van hóa dân t?c VN 
d?c dáo và giàu b?n s?c. Trò choi dân gian không ch? nâng cánh cho tâm
h?n tr?, giúp tr? phát tri?n kh? nang tu duy, sáng t?o, s? khéo léo mà còn giúp 
các em hi?u v? tình b?n, tình yêu gia dình, quê huong, d?t nu?c. Tr? em
? m?t xã h?i công nghi?p, ch? quen v?i máy móc và không có kho?ng tr?ng d? choi 
cung là m?t thi?t thòi. Thi?t thòi hon khi các em không du?c làm quen và
choi nh?ng trò choi dân gian c?a thi?u nhi thu? tru?c - dang ngày càng b? mai 
m?t và quên lãng, không ch? ? các thành ph? mà còn ? c? các vùng nông thôn,
noi mà dang d?n b? dô th? hóa m?nh m?. Vì th? giúp các em hi?u và tìm v? c?i 
ngu?n v?i nh?ng trò choi dân gian là m?t vi?c làm c?n thi?t".

Theo Tr?nh Qu?nh Hoa/Van Hóa

Nguyen Khanh Quoc
Home: 
543 / 21 Cach Mang Thang Tam Street, district 10 Ho Chi Minh City.
Tel: 
84-8-8625-846
Mobile: 
84-907-999-012
e-mail:
 khanhquoc78@xxxxxxxxx
Skype name: 
nguyenkhanhquoc
Yahoo ID: 
khanhquoc78

Other related posts:

  • » Tro choi dan gian - net van hoa dan toc giau ban sac