Toi Di Lam Tho

Toâi ñi laøm thôï...


Phoùng vieân Thi Ngoân (giöõa) - "coâng nhaân" taïi Khu coâng nghieäp Soùng 
Thaàn - trong giôø tan ca (aûnh chuïp luùc 20g45) - AÛnh: Nhö Huøng 

TT - Ngöôøi ta goïi nôi ñaây baèng moät caùi teân moäc maïc "thaønh phoá thôï", 
goïi nhö theá cuõng khoâng coù gì quaù ñaùng bôûi 120.000 con ngöôøi soáng nôi 
ñaây haàu heát ñeàu coù caùi teân chung: thôï. 

Hoï ñeán töø töù xöù, mieàn Baéc, mieàn Trung, mieàn Taây... ñoå veà ñaây vôùi 
mong moûi tìm moät vieäc laøm thay cho böõa no böõa ñoùi ôû laøng queâ ngheøo 
khoù. 

Ñeå coù caùi nhìn caän caûnh veà cuoäc soáng cuûa haøng traêm ngaøn ngöôøi 
thôï, hai phoùng vieân Tuoåi Treû ñaõ "hoùa thaân" thaønh nhöõng coâng nhaân 
vaøo soáng vaø laøm vieäc trong "thaønh phoá thôï" lôùn baäc nhaát mieàn Nam - 
Khu coâng nghieäp (KCN) Soùng Thaàn thuoäc tænh Bình Döông, giaùp ranh TP.HCM...

Nhöõng ngaøy ñaàu...

Ñeå coù ñöôïc "boä hoà sô xin vieäc", toâi ñaõ phaûi maát ba ngaøy ñaïp xe ñi 
leân ñi xuoáng caùc nôi, laàn quaàn caùc cô quan xin con daáu xaùc nhaän, heát 
ñoùng daáu giaùp lai hình laïi ñi khaùm söùc khoûe "caáp quaän huyeän" (maø coù 
khaùm gì ñaâu, chæ noäp 20.000 ñoàng, chôø gaàn hai tieáng ñeå ñoùng daáu vaø 
laáy giaáy!), may maø coù hoä khaåu thaønh phoá, neáu khoâng thì moät thaùng 
"chaïy giaáy" chöa chaéc toâi ñaõ boå tuùc xong haøng chuïc loaïi giaáy tôø. 

Nhieàu ngöôøi ôû tænh leân cho bieát boä hoà sô xin vieäc quí nhö moät gia 
taøi, lôõ ñaùnh maát thì xem nhö cô hoäi truï laïi thaønh phoá thôï naøy chæ 
coøn vaøi phaàn traêm!

Caàm "gia taøi" aáy toâi ñi. Nhöõng taám bieån tuyeån duïng vôùi nhieàu lôøi 
rao khaù haáp daãn nhö Tuyeån thôï coù tay ngheà, löông oån ñònh... Caàn gaáp 
200 lao ñoäng, ñöôïc ñaøo taïo ngheà mieãn phí... Vieäc laøm ngay, ngoaøi giôø 
traû cao... ñöôïc treo ñaày raãy treân caùc con ñöôøng ñan ngang ñan doïc nhö 
baøn côø trong KCN. 

Bieån naøo cuõng ñeà chöõ "tuyeån moãi ngaøy" ôû cuoái haøng. Choïn löïa maõi, 
toâi döøng laïi ôû Coâng ty C treân ñöôøng Thoáng Nhaát, nôi maø ngöôøi baùn 
quaùn gaàn ñoù cho bieát: "Môùi treo baûng tuyeån saùng nay". Nhöng khi ñeán 
tröôùc coång baûo veä, ñaõ coù maáy chuïc ngöôøi treû ñöùng ngoài loá nhoá chôø 
ñôïi vaøo noäp hoà sô töø raát sôùm, khaù nhieàu ngöôøi khoâng coù tay ngheà 
vaø laàn ñaàu tieân leân ñaây tìm vieäc... 

"Ai khoâng laøm vieäc ñöôïc ngay ngaøy hoâm nay thì xin môøi ruùt hoà sô laïi 
roài ra veà !" - gioïng coâ caùn boä nhaân söï cuõng laïnh luøng nhö göông maët 
coâ. Ñoù laø caâu cuoái cuøng sau khi coâ ñaõ loaïi haøng loaït hoà sô baèng 
caùch neùm sang moät beân sau khi xem qua loa vaø phaùn "khoâng ñuû tieâu 
chuaån!". 

Haøng chuïc göông maët nhö bò xì hôi luïc tuïc keùo nhau ra veà. Toâi may maén 
ñöôïc loït vaøo "voøng trong", baét ñaàu moät cuoäc phoûng vaán chôùp nhoaùng, 
roài kyù teân vaøo moät baûn "ñôn xin vieäc" môùi theo maãu cuûa coâng ty sau 
khi ñoàng yù taát caû caùc ñieàu khoaûn maø coâ nhaân söï maët laïnh phoå bieán 
qua loa nhö "löông thöû vieäc 560.000 ñoàng, chaáp nhaän laøm taêng ca, laøm 
maát theû phaûi ñeàn...". 

Tröø moät ngöôøi coù tay ngheà ñöôïc ñöa thaúng vaøo xöôûng may, hai nam thanh 
nieân ñöôïc ñöa veà khaâu laøm haøng maãu, coøn laïi toâi vaø hôn chuïc ngöôøi 
khaùc ñöôïc ñöa ngay veà xöôûng caét. 

Xöôûng caét laø moät daõy nhaø roäng theânh thang vôùi haøng traêm con ngöôøi 
ñang quaàn quaät trong baàu khoâng khí seät laïi vì buïi vaûi, haàu nhö khoâng 
ai ñöôïc trang bò khaåu trang. Maáy chuïc caùi baøn caét to daøi hôn chuïc meùt 
xeáp song ñoâi töø ñaàu ñeán cuoái xöôûng. 

Coâng vieäc toå caét coù nhieàu thöù ñeå laøm nhö xeáp vaûi, caét, phoái haøng 
nhaø, haøng in... cuõng khaù ñôn giaûn. Toâi ñöôïc phaân coâng phoái haøng in. 
"Ñôn giaûn laém. Chæ vieäc ñi tìm haøng nhaø coù cuøng maõ soá vôùi haøng in do 
xöôûng khaùc mang tôùi vaø xeáp nhöõng cuïc vaûi laïi theo ñuùng thöù töï ghi 
treân phieáu" - chò toå tröôûng chæ daãn. 

Toâi lao ngay vaøo vieäc ñeå laáy loøng toå tröôûng, chaân chaïy nhanh ñi kieám 
maáy bao vaûi to roài vaùc treân vai chaïy thaät leï veà baøn caét, tay thoaên 
thoaét sieát, buoäc nhöõng cuïc vaûi... "Muoán nghæ vieäc sôùm haû? Laøm töø 
töø thoâi!" - moät coâ coâng nhaân ñang xeáp vaûi cuùi ngöôøi noùi nhoû. Ban 
ñaàu toâi cöù töôûng coâ naøy "caø nanh" vôùi toâi, nhöng hoâm sau thì toâi 
hieåu ñoù laø caâu noùi chaân thaønh cuûa ngöôøi thôï.

Chæ qua ngaøy thöù hai laø toâi ñaõ "thaám ñoøn", nhöõng bao vaûi saùu baûy 
chuïc kyù chæ coøn ñöôïc keùo leâ treân neàn nhaø vì caùi löng ñaõ moûi nhöø, 
maáy ñoát ngoùn tay teâ raàn khoâng coøn caûm giaùc. Toâi xin ñi veä sinh vaø 
uoáng nöôùc lieân tuïc ñeå tranh thuû... ngoài trong toilet nghæ meät! 

Ngöôøi quaûn lyù môùi hoâm qua gaät guø khen, nay laïi laïnh luøng ra maët. 
Daøn quaït traàn xoay vuø vuø treân ñaàu maø moà hoâi cöù chaûy thaønh doøng 
treân nhöõng göông maët ngöôøi. Neáu khoâng coù tieáng chuoâng baùo giôø aên 
tröa chaéc toâi ñaõ xæu vì kho vaûi hình nhö khoâng bao giôø bieát... caïn! 

Böõa tröa vôùi suaát côm coâng nghieäp coù boán laùt thòt luoäc moûng dính 
coäng theâm vaøi sôïi rau xaøo vaø moät tí nöôùc canh ñaõ bay veøo nhanh choùng 
vaøo caùi bao töû leùp keïp, moät soá ngöôøi nhanh chaân chaïy ra beáp xin 
chuùt côm theâm. 

Moät anh cuøng toå toû ra "hieäp só" khi hoûi toâi coù muoán côm theâm khoâng, 
anh cöôøi hieàn hieàn: "Ñöôïc böõa naøo hay böõa ñoù em ôi, tuïi mình vaøo laøm 
cu li thoâi chöù ñaøo taïo ngheà gì ñaâu, ít böõa coù ngöôøi khaùc vaøo hoï seõ 
cho thoâi vieäc ngay. Chieâu cuûa maáy coâng ty laø vaäy!". 

Y nhö lôøi anh baïn noùi, ngay buoåi chieàu hoâm sau moät soá ngöôøi cuõ "bieán 
maát" vaø 11 ngöôøi môùi laïi nhaäp xöôûng. Toâi laäp töùc ñöôïc "leân chöùc", 
ñöôïc toå tröôûng giao "ñaøo taïo" moät coâ "taân binh" thaáp beù vaø oám roøm 
teân Thuùy Tieàn. Tieàn nhieät tình, laøm caät löïc y nhö toâi ngaøy ñaàu. 

"Laøm töø töø thoâi..." - taän ñaùy loøng, toâi buoät mieäng noùi vôùi coâ beù 
ñuùng caùi caâu maø chính toâi ñaõ nghe. Keát thuùc buoåi taêng ca toái luùc 
20g30, Thuùy Tieàn ñaõ bò thu theû vaø cho nghæ vieäc vì "choàng vaûi coù maáy 
chuïc kyù maø vaùc khoâng noåi thì laøm ñöôïc vieäc gì" - seáp noùi thaúng 
thöøng nhö theá!

Suoát gaàn moät tuaàn leã lieàn taêng ca lieân tuïc, moät ngaøy laøm vieäc baét 
ñaàu töø 8g saùng vaø keát thuùc luùc 20g30, toâi khoâng nhôù mình ñaõ vaùc, 
keùo, leâ... bao nhieâu cuïc vaûi. 

Toâi cuõng khoâng bieát bao laâu nöõa môùi ñöôïc "daïy ngheà mieãn phí" ñeå 
ñöôïc leân caùc boä phaän may, laøm haøng maãu, ñöôïc kyù hôïp ñoàng lao ñoäng 
chính thöùc, vì hôïp ñoàng cuûa toâi ghi roõ "Thöû vieäc moät thaùng, neáu 
khoâng hoaøn thaønh nhieäm vuï thì buoäc thoâi vieäc...". 

Nhöng caùi raønh reõ nhaát laø toâi ñaõ bieát chen laán, luoàn laùch ñeå ñöôïc 
uø teù chaïy khoûi caùnh coång saét cuûa phaân xöôûng caøng nhanh caøng toát, 
gioáng nhö haøng traêm, haøng ngaøn coâng nhaân kia moãi khi chuoâng baùo heát 
giôø taêng ca ñeå ñaïp xe thaät nhanh veà nhaø troï nhoû xíu cuûa mình...

Hoïc phí laøm thôï

"Ñaàu haøng" coâng vieäc cuõ, toâi ñi tìm vieäc môùi.

"Caàn tuyeån 1.000 lao ñoäng nöõ töø 18-35, khoâng caàn tay ngheà, löông thöû 
vieäc 889.000 ñoàng tính luoân côm tröa, kyù hôïp ñoàng löông treân 900.000 
ñoàng" - taám bieån maøu ñoû choùi vôùi lôøi rao quaù haáp daãn tröôùc coång 
Coâng ty T ñaõ níu chaân toâi cuõng nhö haøng traêm coâ gaùi khaùc ñang ñi tìm 
vieäc. 

Khi chen chuùc vaøo noäp hoà sô toâi môùi bieát ôû ñaây qui ñònh khoù khaên hôn 
trong tuyeån duïng, khoù nhaát laø phaûi chôø töø 7-10 ngaøy môùi nhaän vieäc. 
Nhieàu coâ gaùi thaát voïng boû veà maëc duø ñaõ thuyeát phuïc laø coù tay 
ngheà, vaøo laøm ñöôïc ngay. 

Tröôùc khi ra veà, coâ quaûn lyù nhaân söï coâng ty coøn daën: "Trong thôøi 
gian ôû nhaø raùng ñi hoïc may, noùi laø tuyeån khoâng caàn tay ngheà nhöng 
nhaø maùy khoâng coù maùy dö ñeå maáy em taäp ñaïp ñaâu aø nghen. Ít nhaát 
phaûi bieát söû duïng maùy". "Vaäy laø sao?" - nhieàu coâ nhao nhao hoûi. 

"Thì boû tieàn ra hoïc chöù sao, 24.000 ñoàng/ngaøy". Vaøi coâ beù ruït reø 
ñöùng daäy xin ruùt laïi hoà sô: "Môùi ôû queâ ra, tieàn aên coøn lo töøng 
ngaøy laáy ñaâu ra vaøi traêm ngaøn ñeå maø hoïc may!". 

Toâi ñöôïc xeáp ñi ca 1, leân maùy luùc 5g saùng maø môùi 4g30 ñaõ phaûi luïc 
tuïc ñaïp xe ñi vì nhieàu ngöôøi cho bieát chæ caàn treã moät chuùt laø bò tröø 
löông ngay. Nhoùm coâng nhaân môùi ñeán nhaän vieäc saùng nay coù baûy ngöôøi 
ñöôïc ñöa thaúng veà xöôûng, ai naáy töï tin vì ñaõ vöôït qua ñöôïc haøng traêm 
ngöôøi noäp hoà sô. 

Haøng traêm chieác maùy may xeáp thaønh haøng daøi thaúng taép, ñaâu löng nhau, 
maùy chaïy nghe roà roà nhö ong vôõ toå. Chuùng toâi ñöôïc baøn giao cho phaân 
xöôûng tröôûng vaø chò naøy ñöa chuùng toâi ñi khaép caùc chuyeàn, cöù ñeán 
choã chuyeàn tröôûng thì chæ hoûi moät caâu: "Coù nhaän ngöôøi khoâng?". 

Haàu heát caùc chuyeàn ñeàu laéc ñaàu, thaúng thöøng töø choái, nhoùm chuùng 
toâi cöù laàm luõi ñi heát chuyeàn naøy sang chuyeàn khaùc, ñeán chuyeàn 76 thì 
chæ coøn toâi vaø moät coâ beù ñöôïc nhaän keøm theo lôøi caøm raøm cuûa baø 
chuyeàn tröôûng: "Nhaän ngöôøi môùi chaùn laém, laøm ñöôïc vaøi böõa laø nghæ, 
laïi phaûi chæ naøy chæ noï, meät thaáy baø coá luoân!". 

"Bieát may chöa?" - chuyeàn tröôûng hoûi troûng vaø khoâng ñôïi caâu traû lôøi 
ñaõ vöùt moät ñoáng vaûi vuïn cho toâi taäp quen maùy. 

Phaûi coâng nhaän laø toâi cuõng lanh tay leï maét, sau hôn taùm tieáng may 
"chay", toâi ñaõ ñöôïc chuyeàn tröôûng chính thöùc cho ngoài vaøo chuyeàn. Nhaø 
maùy naøy chuyeân gia coâng quaàn aùo loùt phuï nöõ, nhöõng mieáng ren, mieáng 
löôùi beù xíu, ñeïp ñeõ ñoøi hoûi nhieàu kyõ thuaät: ñöôøng may chuaån, ñoä 
phoàng ñeàu. 

Sau hôn boán giôø loø moø, rò moï, may vaøo roài thaùo ra, toâi thöïc hieän 
ñöôïc boán caëp... daây aùo ngöïc! Suoát taùm tieáng caëm cuïi beân maùy vôùi 
nhöõng chi tieát nhoû xíu, maét toâi ñaõ hoa leân khoâng xoû noåi sôïi chæ vaøo 
loã kim, maø chæ caàn moät sô suaát nhoû laø coâng ty tröø ngay vaøo löông. 

Buoåi tröa, coâng nhaân chæ ñöôïc nghæ 30 phuùt ñeå ñi aên côm, maø aên côm 
tröa ôû ñaây phaûi töï traû tieàn (cuoái thaùng coâng ty môùi thanh toaùn 
laïi). Laøm caät löïc vaäy maø trong chuyeàn toâi raát ít ngöôøi ñi aên tröa, 
ña soá hoï chòu nhòn ñoùi, chæ ngoài nghæ vaø uoáng nöôùc, moät soá thì thuû 
saün mì goùi. 

Trang, coâ baïn ngoài beân caïnh toâi, thì thöïc teá hôn: "Raùng ñi, laùt nöõa 
veà nhaø troï aên luoân, boán ngöôøi maát chæ coù 4.500ñ chöù maáy...". 

Caàm moùn haøng ñoà loùt nöõ treân tay, moät chò coù veû nhö saønh ñôøi dí 
doûm: "Caùi naøy baùn tôùi maáy chuïc ñoâ laän ñoù nghe baây, cöù hai caùi naøy 
laø baèng moät thaùng löông cuûa mình roài ñoù nghe, khoûi maëc gì cho maùt, 
daønh tieàn aên söôùng hôn.". Chaúng moät tieáng cöôøi, ai cuõng baàn thaàn vì 
ñaõ heát giôø aên tröa, tieáng maùy laïi roà roà vang leân...

THI NGOÂN - VUÕ BÌNH

Other related posts: