Tim The Gioi Co Tich Tu Bong Toi

Tìm theá giôùi coå tích töø boùng toái



Moät hoâm, ngöôøi ta baét gaëp trong röøng moät caây naám thaät to. Luùc nhoå 
naám leân, baát thình lình töø döôùi caây naám xuaát hieän moät oâng laõo beù 
nhoû... "Ta laø vua cuûa loaøi naám trong röøng naøy ñaây".

... Ñoù laø moät ñoaïn trong caâu chuyeän coå Vua naám trích trong tuyeån taäp 
truyeän coå cuûa ñaát nöôùc Estonia, maø anh ñaõ dòch. 

Nhöõng caâu chuyeän môû ra moät theá giôùi dieäu kyø. Caû taám hình in ôû löng 
bìa sau cuoán saùch veà thaønh phoá caûng Tallinn, thuû ñoâ cuûa Estonia, cuõng 
veõ leân moät khung caûnh tuyeät ñeïp. Trôøi xanh vaø bieån thaät xanh... 

Vaäy maø ngöôøi dòch nhöõng truyeän coå naøy laïi laøm vieäc trong caên phoøng 
haàu nhö chaúng caàn phaûi môû ñeøn bao giôø. Vaâng, anh Traàn Höõu Kham, 
ngöôøi meâ say truyeän coå tích, ñaõ chaúng coøn thaáy ñöôïc aùnh saùng töø hôn 
10 naêm nay roài!

Ñöùng leân trong boùng toái

Trong boùng toái mòt muøng anh cöù caëm cuïi beân chieác maùy ñaùnh chöõ, moø 
maãm ñeå tìm dòch nhieàu truyeän coå cuûa moät soá nöôùc treân theá giôùi töø 
caùc vaên baûn tieáng Anh vaø tieáng Phaùp. 

Laø moät cöû nhaân Anh vaên vaø töøng nhieàu naêm hoïc tieáng Phaùp ôû Tröôøng 
ÑH Vaên khoa tröôùc giaûi phoùng, anh cuõng khoâng gaëp khoù khaên gì lôùn 
trong vieäc bieân dòch. Khoù khaên ôû choã ñi tìm nguoàn taøi lieäu maø taát 
caû taøi lieäu ñeàu chæ daønh cho ngöôøi saùng maét. Taát caû ñaõ ñoøi hoûi anh 
nhieàu khi ñeán kieät söùc. 

Caên beänh vieâm ña khôùp töø nhöõng naêm thaùng trong nhaø tuø Coân Ñaûo cuõng 
quaáy raày anh khoâng ít, nhöng anh quyeát khoâng töø boû coâng vieäc cuûa mình.

Thaùng 3-2003, khi ñöôïc moät ngöôøi baïn taëng chieác maùy vi tính, anh laïi 
baét ñaàu laøm quen vôùi moân tin hoïc môùi meû. Laïi vaät vaõ, laïi kieät 
söùc... Nhöng moãi laàn caàm treân tay moät taäp truyeän vöøa môùi in coøn thôm 
muøi möïc, anh sung söôùng ñeán queân taát caû! 

Anh nghó ñeán nhöõng caëp maét troøn xoe, noãi haùo höùc cuûa caùc caäu beù, 
coâ beù khi laàn giôû nhöõng trang saùch. Anh hình dung caùc em laàn böôùc vaøo 
theá giôùi cuûa nhöõng pheùp maàu, cuûa nhöõng oâng buït, baø tieân. Caùi theá 
giôùi cuûa haïnh phuùc, aám no, coâng baèng.

Hoài ñoù, Saøi Goøn nhöõng naêm chöa giaûi phoùng... Caäu beù Kham raát meâ 
truyeän coå tích. Cha anh, oâng Traàn Höõu Khueâ, laø moät ñaûng vieân, hoaït 
ñoäng bí maät roài bò baét, roài hoaït ñoäng. Ñeán naêm 1965, cha anh bò chính 
quyeàn Saøi Goøn keát aùn 20 naêm khoå sai vaø 10 naêm bieät xöù, ñaøy ñi Coân 
Ñaûo. 

Baáy giôø caäu beù Kham môùi 13 tuoåi ñaõ cuøng theo anh trai Traàn Höõu Khoûe 
treo côø, raûi truyeàn ñôn... Roài anh tham gia hoaït ñoäng trong phong traøo 
ñaáu tranh cuûa sinh vieân hoïc sinh Saøi Goøn, nhaát laø trong nhöõng ngoâi 
tröôøng maø anh ñang theo hoïc nhö Tröôøng Noâng laâm suùc, Ñaïi hoïc Vaên 
khoa. Thaùng 4-1974, anh bò baét giam taïi nhaø lao Taân Hieäp vaø sau ñoù bò 
ñöa ñi Coân Ñaûo. 

Moãi khi nhôù laïi nhöõng ngaøy tuoåi treû soâi noåi ñaõ qua, anh laïi mæm 
cöôøi. Tham gia laøm baùo, laøm thô trong phong traøo ñaáu tranh sinh vieân 
hoïc sinh tröôùc 1975 vôùi buùt hieäu Mai Röøng, bieân dòch saùch vôùi buùt 
hieäu Leâ Nguyeân Nhaãn, nhöng vieäc anh nhôù nhieàu laø... Anh keå: 

- Hoài ñoù toâi raát thích khi ñöôïc laøm vieäc cho thieáu nhi vaø vôùi thieáu 
nhi. Coù giai ñoaïn toâi laø moät trong caùc anh chò phuï traùch cuûa ñoaøn 
vaên ngheä mang teân "Côø lau", thuoäc phong traøo ñoøi quyeàn soáng cuûa treû 
em trong chieán tranh, do ni sö thích nöõ Huyønh Lieân ñöùng ñaàu. Chuùng toâi 
ñaõ ñöa caùc em trong ñoaøn vaên ngheä ñi bieåu dieãn nhieàu nôi, cuøng haùt 
chung trong chöông trình cuûa sinh vieân ñaáu tranh. 

Sau naêm 1975, khi hoøa bình laäp laïi, anh tieáp tuïc laøm coâng taùc Ñoaøn, 
laøm caùn boä phöôøng, quaän (Q.3, TP.HCM). Naêm 1980, anh xin toå chöùc ñöôïc 
tieáp tuïc con ñöôøng hoïc haønh dang dôû cuûa mình. Tröôùc khi bò giaëc caàm 
tuø anh laø sinh vieân gioûi, hoïc naêm 3 Tröôøng Noâng laâm suùc. 

Anh laïi keå:

- Khoâng phaûi sau naøy khi bò muø roài toâi môùi bieân dòch truyeän coå cho 
thieáu nhi maø vaøo naêm 1984, sau khi toát nghieäp ñaïi hoïc taïi chöùc veà 
Anh vaên vaø ñang hoïc laïi Ñaïi hoïc Noâng nghieäp 4, toâi ñaõ dòch Tuyeån 
taäp truyeän coå nöôùc Anh töø vaên baûn tieáng Anh vaø moät soá truyeän coå 
Baltic töø vaên baûn tieáng Phaùp.

Tieác laø thôøi gian ôû tuø, bò giaëc ñaùnh ñaäp, tra taán, bò roïi ñeøn vaøo 
maét, söùc khoûe anh ngaøy caøng suy yeáu. Naêm 1985, khi ñang laøm luaän vaên 
toát nghieäp thì moät maét cuûa anh ñoät nhieân khoâng thaáy gì heát. Chaïy 
chöõa khaép nôi nhöng chaúng hieäu quaû. Vaø roài naêm 1994, con maét coøn laïi 
sau thôøi gian bò ñau nhöùc môø daàn vaø muø haún... 

Khoå ñau nhöng khoâng tuyeät voïng, anh vaãn ñöùng leân trong boùng toái. Anh 
ñaõ xin ñi daïy tieáng Anh ôû Tröôøng phoå thoâng ñaëc bieät Nguyeãn Ñình 
Chieåu cho hoïc troø khieám thò. Ñöôïc moät thôøi gian, vieäc ñi laïi quaù khoù 
khaên vaø côn ñau nhöùc cuûa beänh khôùp laïi khieán anh buoäc loøng xin nghæ. 
Töø ñoù, anh chuyeân taâm daønh thôøi gian vaøo vieäc dòch truyeän coå caùc 
nöôùc.



Ñeán nay, caùc nhaø xuaát baûn Maêng Non, Quaûng Nam - Ñaø Naüng, NXB Treû... 
ñaõ phaùt haønh nhieàu tuyeån taäp truyeän coå do Traàn Höõu Kham bieân dòch 
nhö Truyeän coå nöôùc Anh, taäp truyeän Hoaøng töû vaø chim boà caâu traéng; 
Tuyeån taäp ñoàng thoaïi vaø truyeän loaøi vaät theá giôùi, Tuyeån taäp truyeän 
nguï ngoân nöôùc Anh, Vua naám, Coâng chuùa Thieân Nga - truyeän coå Lithuania; 
Cung Meøo - truyeän coå Latvia vaø Tuyeån taäp truyeän coå Haøn Quoác (cuøng 
dòch vôùi tieán só Ahn Kyong Hwan, khoa tieáng Vieät vaø thöông maïi, Tröôøng 
ÑH ngoaïi ngöõ Sungsim, Haøn Quoác). Hieän anh ñang kyù göûi moät soá taäp 
truyeän vöøa dòch xong laø truyeän coå Nhaät Baûn, Hungary vaø Nga. 



Theá giôùi cuûa yeâu thöông

Bò muø. Töôûng theá laø heát. "Nhöng khoâng. Khoâng nhìn thaáy khoâng coù nghóa 
laø chaám heát". 

Anh keå laïi nhöõng ngaøy ñau ñôùn aáy vaø laïi mæm cöôøi, roài laàn ra chieác 
gheá döïa ñaët ôû ban coâng, nhìn xuoáng con heûm nhoû cö xaù Löõ Gia, quaän 11 
(TP.HCM)... Naéng aám aùp. Coù tieáng chim ríu ran hoùt treân caønh caây. Cuoäc 
soáng yeân bình. "Mình khoâng bao giôø ñôn ñoäc" - anh noùi. Quaû laø nhö vaäy. 
Beân anh vaø chung quanh anh laø bao yeâu thöông. 

Neáu khoâng coù ngöôøi thaân, baïn beø, chaéc gì nhöõng caâu chuyeän coå cuûa 
anh ñeán ñöôïc vôùi caùc em nhoû? Khi coøn loïc coïc vôùi chieác maùy ñaùnh 
chöõ, anh ñaõ ñöôïc hoï giuùp raát nhieàu. Töø vieäc ñoïc taøi lieäu voâ baêng 
cassette ñeán vieäc giuùp anh tra töø ñieån. 

Sau khi anh dòch xong, hoï ñoïc laïi ñeå anh kieåm tra nhöõng choã dòch chöa 
saùt hoaëc vaên phong coøn luûng cuûng ñeå söûa chöõa. Khi coù dòp ñi ñaâu, 
phaùt hieän coù vaên baûn truyeän coå baèng tieáng nöôùc ngoaøi, hoï laïi tìm 
veà cho anh.

Chính moät ngöôøi baïn hieän ñang giaûng daïy moân kieåm toaùn taïi Ñaïi hoïc 
Kinh teá TP.HCM ñaõ naøi næ anh nhaän chieác maùy vi tính. 

Con trai cuûa ngöôøi baïn laø Voõ Troïng Nghóa chôû maùy ñeán taän nhaø, nhieät 
tình chæ cho anh caùch söû duïng maùy. Chò Kim Chi, vôï cuûa ngöôøi baïn quí 
aáy, khoâng tieác thôøi gian ñi caùc thö vieän ñeå luøng tìm taøi lieäu cho 
baïn cuûa choàng. 

Nhöõng ngöôøi baïn khaùc nhö anh Nguyeãn Höõu Loäc, Nguyeãn Vieät Trung, hay 
anh Nguyeãn Quoác Phong ôû Maùi aám Thieân AÂn (quaän Taân Bình) vaø hoïc troø 
Phaïm Vaên UÙt, cuõng töøng laø giaùo vieân Tröôøng phoå thoâng ñaëc bieät 
Nguyeãn Ñình Chieåu. ñaõ giuùp anh nhieàu phaàn meàm tieän ích khaùc cho ngöôøi 
khieám thò laøm vieäc vôùi maùy vi tính. Töøng doøng chöõ ñöôïc dòch xong chan 
chöùa bieát bao tình caûm cuûa baïn beø, anh em. 

Anh laïi ngoài vaøo tröôùc maùy vi tính. Maøn hình maùy toái thui. Caên phoøng 
lôø môø toái. Nhöng phía ngoaøi cöûa naéng vaøng röïc rôõ. Anh khôûi ñoäng 
maùy. Tieáng ñoïc töø maùy phaùt ra moät caâu chuyeän veà chuù Boï Chuùt coù 
töïa ñeà laø Cuoäc ñôøi vaãn ñeïp sao.

..."Trôøi xanh, xanh bao la. Naéng aám, aám aùp quaù. Coû môn môûn xanh töôi. 
Boï Chuùt keâu leân - Ñeïp quaù! Vaø tung ñoâi caùnh cöùng bay thaúng leân 
khoâng trung"!

Anh Traàn Höõu Kham mæm cöôøi...

NGUYEÃN THÒ KIM CUÙC

Other related posts: