Than duoc chua ran can

Thaàn döôïc chöõa raén caén







hình aûnh

Raén hoå chuùa.

cuoái baûng



Hôn 50 naêm qua, chæ baèng laù caây quanh laøng, moät noâng daân ñaõ cöùu ñöôïc 
haøng ngaøn ngöôøi thoaùt khoûi "löôõi haùi töû thaàn" do bò raén ñoäc caén. 
Trong cuoán soå oâng ghi cheùp ñeå laøm "tö lieäu" cho con chaùu sau naøy coøn 
löu laïi teân tuoåi hôn 300 tröôøng hôïp "mieäng ñaõ cöùng ñôø, chaân tay laïnh 
buoát"; keå caû tröôøng hôïp beänh vieän laéc ñaàu nhöng oâng vaãn cöùu soáng. 



Ngöôøi daân trong vuøng goïi oâng laø "vò thaùnh chöõa raén ñoäc caén" bôûi 
phöông thuoác kyø taøi vaø loøng nhaân haäu cuûa oâng... Ngöôøi ñoù laø laõo 
noâng Hoaøng Vaên Nhung, 75 tuoåi, ôû thoân 2, xaõ Hoàng Sôn, huyeän Ñoâ Löông, 
Ngheä An... 

Giaønh giaät söï soáng cuûa ngöôøi bò raén ñoäc caén 

"Cho ñeán hoâm ni, tui bieát trong hoï haøng nhaø raén coù treân 30 loaøi, 
trong ñoù coù 15 loaøi coù noïc ñoäc caén cheát ngöôøi, nhöng "thaèng" caïp nia 
laø khuûng khieáp nhaát. Noù chæ baèng chieác ñuõa hoaëc to thì baèng ngoùn tay 
(thaân khuùc traéng, khuùc ñen), caén khoâng ñau, khoâng raùt nhöng theo saùch 
Taøu vieát thì moät con caïp nia coù theå gieát cheát 40 con traâu moäng trong 
voøng 8 tieáng ñoàng hoà. Haén nhoû nhöng nhanh, ñôùp truùng ngöôøi laø deã 
cheát nhö chôi, nhöng cöù 100 ngöôøi ñeán ñaây, tui cuõng chöõa ñöôïc 95 
ngöôøi" - oâng Nhung khaúng ñònh vôùi toâi. Ñeå minh chöùng cho nhöõng gì oâng 
noùi, oâng ñöùng leân gheá, laáy taäp soå ghi cheùp ñaõ cuõ, coù cuoán ñaõ 
nhaøu naùt töø treân saäp thôø xuoáng laàn giôû cho toâi xem. Ñoù laø teân, 
tuoåi, ñòa chæ vaø caû ngaøy, thaùng, naêm nhöõng ngöôøi bò raén caén ñeán nhôø 
oâng chöõa. Nhöõng ngöôøi naøy bò caùc loaøi raén cöïc ñoäc nhö caïp nia, hoå 
chuùa caén vaø haàu heát khi tay chaân ñaõ cöùng ñôø, maét nhaém nghieàn môùi 
mang ñeán nhaø oâng. Tröôøng hôïp cuûa chò Nguyeãn Thò Ngaân, 22 tuoåi, ôû xaõ 
Khaùnh Thaønh (huyeän Yeân Thaønh) vaøo ngaøy 14/8/2001 khi ñang baét cua 
ngoaøi ñoàng, moùc phaûi chuù caïp nia. Vì khoâng thaáy ñau raùt neân chò chuû 
quan, cho raèng khoâng bò truùng noïc ñoäc cuûa raén. Veà nhaø thì xuaát hieän 
trieäu chöùng töùc ngöïc, mieäng cöùng ñôø, da taùi xanh, gia ñình môùi hoaûng 
hoát möôïn xe maùy chôû vöôït hôn hai chuïc caây soá ñeán nhaø oâng Nhung. OÂng 
bình tónh caïy mieäng, ñoå chöøng hôn nöûa baùt thuoác laù caây vo vôùi nöôùc 
vaø chöøng sau vaøi giôø ñoàng hoà, chò Ngaân ñaõ ñoäng ñaäy, heù maét. 



hình aûnh





OÂng Hoaøng Vaên Nhung. (aûnh: N.K.T)



Tröôøng hôïp raén caén raát hy höõu khaùc, ñoù laø Döông Thò Saâm ôû xaõ Coâng 
Thaønh (Yeân Thaønh). Ban ñeâm, chò Saâm ra beå nöôùc taém. Khi laáy gaùo döøa 
muùc nöôùc doäi thì bò chuù caïp nia naèm saün trong ñoù rôi ra, ñôùp moät 
nhaùt vaøo ngöïc. Khi gia ñình khieâng tôùi nhaø oâng thì naïn nhaân ñaõ trong 
tình traïng co giaät, mieäng cöùng ñôø. Ngöôøi nhaø ñi theo cöù khoùc leân 
khoùc xuoáng, nhöng chæ ba baùt thuoác, naïn nhaân ñaõ tænh vaø ñöôïc cöùu 
soáng. "Tröôøng hôïp ñöa ñeán kòp thì deã, maáy anh ôû beänh vieän laéc ñaàu 
môùi caêng. Nhöng nhöõng tröôøng hôïp beänh vieän huyeän traû veà ñeå chuyeån 
tuyeán treân tui ñeàu cöùu ñöôïc caû". Rieâng chæ trong voøng 4 thaùng cuûa 
naêm 2003, oâng cöùu ñöôïc 3 tröôøng hôïp maø beänh vieän "boù tay" do raén 
ñoäc caén. Leâ Ngoïc Huøng, 33 tuoåi, ôû xaõ Ñoàng Vaên (Thanh Chöông), bò caïp 
nia caén ñeán beänh vieän tænh ñieàu trò. 12 ngaøy ôû beänh vieän thôû oâ-xy, 
uoáng thuoác baèng oáng nhöïa qua loã muõi. Ngöôøi ta chæ tôùi ñaây, toâi ñöa 
ngöôøi nhaø maáy thang thuoác veà cho uoáng thì khoûi lieàn. Anh Traàn Ñaêng 
Bình ôû Ñaø Sôn (Ñoâ Löông) cuõng bò caïp nia caén, vì gaàn beänh vieän neân ra 
ñoù chöõa trò. Ñöôïc maáy ngaøy beänh vieän cho chuyeån leân tuyeán tænh vì 
chöõa khoâng ñöôïc. Ngöôøi nhaø hay tin ñeán caäy oâng cho thuoác. Ba ngaøy 
sau, ñaõ thaáy ngöôøi nhaø anh Bình mang tieàn, quaø ñeán nhaø oâng taï ôn. 
Ngaøy 23/3/2003, anh Nguyeãn Ñaêng Höôùng 18 tuoåi, ôû xaõ Giang Sôn (Ñoâ 
Löông) bò raén hoå chuùa caén. Khi ngöôøi nhaø mang ñeán thì ñaõ trong tình 
traïng caám khaåu, da nhôït nhaït töôûng chöøng voâ phöông cöùu chöõa. Sôï naïn 
nhaân cheát trong nhaø oâng, ngöôøi nhaø naïn nhaân ñaõ chuyeån ra traïm xaù 
xaõ nhôø oâng cöùu. Sau hôn moät giôø keå töø khi caïy mieäng ñoå baùt thuoác, 
caùc ngoùn tay Höôùng ñaõ cöû ñoäng, da chuyeån maøu, maét heù môû. Caùch ñaây 
daêm naêm, oâng Nhung nhôù laïi, cuõng coù tröôøng hôïp moät tay chuyeân buoân 
raén ñoäc teân laø Huøng ôû xaõ beân caïnh, khi mang raén sang Trung Quoác ñeå 
baùn bò con hoå chuùa ñôùp vaøo tay. Huøng ñaõ nhôø caäy baøi thuoác daân gian 
cuûa ngöôøi Trung Quoác nhöng chöõa khoâng ñöôïc, chæ ngaên khoâng cho noïc 
ñoäc laøm cheát ngöôøi chöù chaân tay cöù teâ cöùng. Veà nhaø, oâng cho maáy 
baùt thuoác thì khoûi lieàn, tuy ngoùn tay phaûi thaùo khôùp vì ñeå laâu bò 
thoái thòt. "Hoå chuùa, hoå phì, raén luïc, raén moác, moå coø... heã caïy 
mieäng maø ñoå ñöôïc nöûa baùt thuoác laø chaéc chaén hy voïng soáng, traêm 
ngöôøi tui cöùu caû traêm. Thaèng cha caïp nia cuõng vaäy, nhöng haén ñoäc 
quaù, khoâng kòp laø khoù cöùu laém, nhaát laø bò haén caén ôû tay hoaëc chaân 
traùi vì noïc ñoäc nhanh ngaám vaøo tim hôn tay chaân phaûi", oâng Nhung noùi. 

Thaàn döôïc töø laù caây 





lieân keát hình aûnh







Moät trong nhöõng trang soå ghi cheùp cuûa oâng Nhung veà nhöõng naïn nhaân bò 
raén caén ñaõ ñeán côn nguy kòch ñöôïc oâng cöùu soáng.



OÂng Nhung baät mí veà phöông thuoác oâng duøng ñeå chöõa raén ñoäc caén bao 
goàm 12 loaïi laù caây thöôøng moïc trong laøng, ñöôïc oâng haùi veà sô cheá, 
thaùi nhoû phôi khoâ caát saün khi caàn ñem duøng. Laù caây naøy khi duøng tuøy 
töøng tröôøng hôïp ñeå boác thuoác, ñem cheá vôùi nöôùc laïnh, vaét laáy nöôùc 
cho uoáng, baõ ñaép leân veát thöông. "Noùi thì deã nhöng cuõng coâng phu laém 
bôûi coâng thöùc phöùc taïp, ví nhö töøng loaïi laù caây phaûi phôi naéng, phôi 
söông ra sao, lieàu löôïng nöôùc khi pha cheá theá naøo". Kinh nghieäm cho oâng 
bieát khi nhìn veát thöông thì bieát loaïi raén gì caén ñeå boác thuoác. Cuõng 
töø vò thuoác nam naøy, thaùng 9/2004, oâng cöùu ñöôïc tröôøng hôïp cuûa em 
Nguyeãn Vaên Toaøn, 15 tuoåi. Khi mang ñeán nhaø oâng thì Toaøn gaàn nhö bò meâ 
man keøm trieäu chöùng noân, tieâu chaûy. Sau maáy baùt thuoác, em tænh laïi 
vaø hai ngaøy sau, em khoûe laïi nhö thöôøng. 

Nhaø oâng naèm caïnh quaû ñoài vuøng sôn cöôùc, ngaøy xöa ñaây laø khu röøng 
raäm. Nhöõng vò thuoác naøy ñaõ ñöôïc truyeàn qua ba ñôøi. OÂng ñöôïc ngöôøi 
meï thuï ngheà cho khi oâng môùi 14 tuoåi. "Goïi laø ngheà nhöng chæ ñeå cöùu 
ngöôøi khi caàn, tui chæ coù ngheà laøm ruoäng, nuoâi lôïn chöù khoâng phaûi 
thaày thuoác". Hieän oâng ñaõ truyeàn laïi cho 4 ñöùa con cuûa oâng ñeå cöùu 
ngöôøi. Tuy nhieân, theo oâng chæ coù thaèng uùt laø Hoaøng Minh Chaâu coù taâm 
huyeát thuï ngheà, hay hoïc hoûi. Baây giôø, khi oâng ñi vaéng, caäu naøy cuõng 
coù theå ñaûm ñöông traùch nhieäm thay cha. "Vieäc cöùu ngöôøi thoaùt cheát thì 
bình thöôøng, nhöng qua kinh nghieäm, tui taâm phuïc nhaát cuûa baøi thuoác laø 
chöõa xong, naïn nhaân khoâng heà bò aûnh höôûng, nhieàu tröôøng hôïp phuï nöõ 
coù thai bò raén caén ñaõ meâ man nhöng tui cöùu soáng thì sau ñoù ñeàu sinh 
nôû bình thöôøng", oâng Nhung noùi. 

Cöùu ngöôøi khoâng caàu lôïi 

Caên nhaø caáp boán naèm treân löng ngoïn ñoài, boán böùc töôøng xaây ñaõ muïc, 
voâi saép ruïng ra töøng maûng. Trong nhaø, ngoaøi hai chieác giöôøng, luoân 
coù taám phaûn roäng keâ ôû gian ngoaøi ñeå daønh cho naïn nhaân bò raén caén 
ñeán naèm nhôø oâng cöùu chöõa. Vaøi ba naêm laïi ñaây thöa hôn, nhöng nhöõng 
naêm chín möôi cuûa theá kyû tröôùc, moãi naêm, coù khoaûng vaøi traêm ngöôøi 
ñeán nhôø oâng cöùu giuùp. Ñaây laø thôøi cao ñieåm cuûa naïn buoân raén sang 
Trung Quoác vì giaù cao, laém ngöôøi luøng suïc ñeå baét raén vaø do ñoù nhieàu 
ngöôøi bò raén caén. Haàu nhö thôøi gian naøy ngaøy naøo ngöôøi ta cuõng thaáy 
voõng caùng ñeán nhaø oâng, coù ngaøy ñeán ba caùng. Naïn nhaân haàu heát ôû 
trong huyeän vaø caùc vuøng laân caän nhö Yeân Thaønh, Dieãn Chaâu, Thanh 
Chöông truyeàn nhau bieát roài ñeán. Coù nhieàu tröôøng hôïp ñeán nôi naïn 
nhaân ñaõ ôû tình traïng nguy kòch, maùu phun ra caû mieäng. "Vôï vaø con caùi 
tui thaáy maáy tröôøng hôïp ni laø haõi roài, khoâng cho voâ vì lo hoï cheát 
trong nhaø mình nhöng tui khoaùt tay "cöù ñöa voâ", ñeán nöôùc ni laø nguy laém 
roài khoâng theå chaäm ñöôïc, cöùu maïng ngöôøi laø quan troïng hôn caû". Cöùu 
ñöôïc ngöôøi, nhöng döôøng nhö khoâng bao giôø oâng caàu lôïi. Trong khi hieän 
nay, chöõa khoûi moät ca raén ñoäc caén taïi beänh vieän cuõng toán vaøi ba 
trieäu ñoàng thì vôùi oâng, töø hôn 50 naêm nay, chuyeän tieàn nong vaø haäu 
taï khoâng bao giôø oâng nghó ñeán. Moät ngöôøi haøng xoùm vôùi oâng keå: "Anh 
khoâng bieát chöù nhieàu tröôøng hôïp ñöôïc cöùu soáng, hoï mang tieàn baïc, 
coù khi caû maáy trieäu ñeå taï ôn nhöng oâng ni laø oâng khoâng laáy". "Hoï 
cuõng ngheøo caû, mình cöùu ñöôïc ngöôøi thì phaûi cöùu, laâu ni tui coù laáy 
cuûa ai xu moâ. Ba boán naêm ni, mình giaø roài, laøm khoâng ñöôïc nhôø con 
caùi cuõng phieàn neân ai khaù giaû maø coù loøng cho thì tui nhaän daêm ba 
chuïc goïi laø, khoâng thì thoâi, laáy chi", oâng Nhung giaûi thích. 

OÂng cuøng ñöùa con uùt ñang soáng baèng boán saøo ruoäng khoaùn cuøng vieäc 
chaên nuoâi lôïn. Gia taøi cuûa oâng daønh cho con cuoái ñôøi laø caên nhaø 
caáp boán saép bung vaùch vaø phöông thuoác bí truyeàn chöõa raén caén vôùi 
taâm nguyeän "laøm phuùc cöùu ngöôøi". Thieát nghó ñaây laø moät baøi thuoác 
quyù, ngaønh y teá neân quan taâm, laøm sao ñeå noù coù theå, ôû daïng naøo 
ñoù, phoå bieán roäng raõi cho nhöõng tröôøng hôïp bò raén caén coù theå thoaùt 
khoûi nhöõng caùi cheát thöông taâm vì khoâng coù thuoác chöõa. Nguyeãn Khaùnh 
Thaønh

Other related posts: