[SMCC] Tet Den Tham Nha Cu Nguyen Khuyen

CHUY?N NAM H?I

T?t d?n tham nhà c? Nguy?n Khuy?n


Nam nào cung v?y, nh?ng ngày tru?c và sau T?t, t? du?ng c? Nguy?n Khuy?n - danh 
nhân van hóa VN - ? làng V? H?, xã Trung Luong, Bình L?c, Hà Nam l?i nh?n
nh?p ngu?i d?n tham vi?ng

H? là con cháu trong dòng t?c thành d?t tr? v?, là th?y cô giáo và h?c sinh các 
tru?ng mang tên c?, là các doàn h?c sinh gi?i c?a t?nh v? báo công, là h?i
nhà van, nhà tho ? các noi trong và ngoài t?nh, là vô vàn các si t? tru?c dó dã 
thành tâm d?n t? du?ng xin c? phù tr?, nay d? d?t tr? l?i l?y t?... T?t
d?n, kho?ng th?i gian t?n hu?ng du v? nam m?i, cung là th?i di?m thích h?p d? 
m?i ngu?i nghi d?n vi?c báo hi?u v?i d?ng sinh thành và tham th?y cô giáo
d? t? lòng bi?t on công d?y d?.

C?nh làng quê nghèo v?i ao thu l?nh l?o, v?i ngõ trúc quanh co ngày ?y gi? dã 
d?i khác. Nhà cao t?ng m?c lên, du?ng làng r?i nh?a, chi?c c?u tre ngày nào
b?c qua con kênh gi? dã bê tông hóa nhung nh?ng r?ng trúc thì v?n th?. Nh?ng 
thân trúc kh?e kho?n, vuon th?ng lên tr?i xanh nhu t?m lòng ngay th?ng, cuong
tr?c c?a nhà tho yêu nu?c v?n còn nguyên t? th?i c? Nguy?n Khuy?n d?n gi?.

Không khí nhu chùng xu?ng khi m?i ngu?i chu?n b? bu?c vào khuôn viên t? du?ng. 
B?c d?i t? d? 3 ch? "Môn t? môn" mà c? Nguy?n Khuy?n dã vi?t trên c?ng nh?c
nh? m?i ngu?i hãy nh? d?n d?o làm trò c?a mình tru?c khi vào nhà th?y nên ch?ng 
ai b?o ai, t?t th?y d?u d?ng l?i ch?nh s?a khan áo ch?nh t?. G?n hai tram
nam dã trôi qua, b?c d?i t? "Môn t? môn" v?n còn nguyên giá tr? giáo d?c m?i 
ngu?i ph?i gi? d?o làm trò.

Câu nói không nh?ng ám ch? dây là d?t dành cho con tru?ng, không nên tranh 
giành mà còn nh?c nh? các du khách dù dang là quan l?n hay ch? là th? dân d?n
nhà th?y ph?i làm dúng b?n ph?n: h?c trò ph?i xu?ng ng?a, xu?ng xe di b? vào 
vi?ng th?y. Nhung câu d?i hai bên c?ng: K? duyên dong duy k? d? ly t?; Thi?u
cáo d?i kh? di dung tu cái (nghia là vào luy?n d?c luy?n tài d? giúp dân giúp 
nu?c, sau d? d?t mang l?ng, võng vào m?i th?y ra) l?i nhu l?i d?ng viên khuy?n
khích h?c sinh hãy c? g?ng vuon lên.

Bên mâm l? thanh t?nh, m?i ngu?i kính c?n dâng lên. Ông Nguy?n Thanh Tùng, h?u 
du? d?i th? nam c?a nhà tho Nguy?n Khuy?n, k? r?ng c? s?ng r?t gi?n d?, ghét
thói xa hoa, hoang phí. Trong quy?n giai tho?i Nguy?n Khuy?n có nói d?n chi 
ti?t nhà tho thu?ng tr?m ngâm hàng gi? tru?c ông ph?ng dá v?i 3 chén ru?u tru?c
m?t vì chán ngán cho th? s? nhung th?c ch?t ru?u trong chén là nu?c tr?ng. C? 
d?n con cháu không cúng b?ng ru?u vì khi hu?ng l?c, con cháu u?ng vào say
s? dánh ch?i nhau, m?t hòa khí gia dình. Di?u dó th? hi?n r?t rõ trong tho tr? 
m?nh, du?c nhà tho vi?t tru?c khi m?t 12 nam:

... Ma chay ch? dài dòng

Khâm li?m không hoa m?

D? gói ghém là cùng

C? bàn không bày v?

D? dãi ngu?i h? tùng

Van t? không nên vi?t

Câu d?i không nên dùng...

D? d?u ba khoa, mang danh Tam Nguyên Yên D?, du?c ghi danh ? van bia Qu?c h?c 
Hu?, v?y nhung chán c?nh nhi?u nhuong, bu?n cho s? hèn nhát c?a tri?u dình,
t? khi nh?n s?c phong d?n khi m?t, 26 nam tr?i chua m?t l?n nhà tho m? ra xem. 
Nhà tho d?n con cháu: "B?ng s?c m?i du?c phong, tr? chính ph? nguyên phong"
và cho d? van bia d?ng tru?c m? r?ng: "Hoàng Nguy?n m? h?u ông (t?c là d? th? 
nhung v? t? lâu), d? cho th?y tính cuong tr?c c?a nhà tho kh?ng khái d?n
nhu?ng nào.

N?i b?t gi?a gian h?u cung là t?m ?nh nhà tho tay c?m chén ru?u h?t mít, phía 
sau là nh?ng ?ng quy?n thi huong, thi h?i, thi dình và mu áo nhà vua ban cho
v? nhà tho. Hai bên nghiên án là hai t?m bi?n vua T? D?c ban khi nhà tho v? 
vinh quy bái t?. Bát huong do vua nhà M?c t?ng t? d?i c? t? là t? tu?ng Nguy?n
M?i, th?i nhà Lê nhu m?t minh ch?ng v? s? ph?n th?nh c?a m?t dòng h? anh minh, 
quan ch?c.

Ba gian h?u cung, b?y gian ti?n du?ng n?m song song v?i nhau theo hình ch? nh?. 
Theo ông Tùng thì ch? nh?ng ngu?i có s?c phong th?n m?i du?c xây nhà theo
hình ch? nh?, dân thu?ng không du?c làm.

V?n ao thu, v?n con tr?ch am ?p nu?c nhu chi?c bút, nghiên m?c c?a nhà tho ngày 
xua Nguy?n Khuy?n thu?ng ng?i câu cá d?i ngu?i cùng tâm huy?t, chí hu?ng
gi? dây hoa súng m?c d?y. Ông Tùng b?o gia dình v?n gi? nguyên n?p cu t? th?i 
nhà tho còn s?ng; mùa hè có hoa sen, mùa thu, mùa dông có hoa súng v?a d?
tôn thêm v? d?p v?a d? con cháu hãy gi? n?p s?ng thanh cao mà cha ông dã d? l?i.

Ngoài sân chim hót ríu ran trên hai cây nhãn, l?c vua T? D?c ban thu?ng ngày 
nào gi? dã nhu sum sê nhu cây c? th?, nh?c m?i ngu?i r?ng cu?c s?ng th?t tuoi
d?p, dáng quý bi?t bao. Dù còn nhi?u gian khó và b?n b? v?i bao lo toan c?a 
cu?c s?ng d?i thu?ng cung hãy dành chút th?i gian d? d?n dây, tham noi ? c?a
nhà tho may chang m?i hi?u du?c ph?n nào v? c?t cách c?a m?t danh nhân van hóa. 
Trên du?ng tr? v?, trong d?u tôi c? vang v?ng m?y câu tho:

Nhà ta ta ph?i d?p cao n?n

H? nu?c lên t? cung lên

Sóng c? ba t?ng dè xu?ng du?i

Th?m cao chín b?c nu?c lên trên

Vách tu?ng t? tru?c d?u yên ?n

Ru?ng c?t t? nay d?u v?ng b?n

Mà c? Nguy?n Khuy?n vi?t cách dây g?n hai tram nam, n?u dem v?n d?ng vào th?i 
di?m hi?n nay thì v?n còn nguyên giá tr?. Th? m?i th?y thâm ý c?a nhà tho
th?t sâu xa.

Theo CATP

Other related posts: