Quan Dem Truoc Doi Moi

Quán... "Dêm tru?c d?i m?i"


Hai b?n tr? sam soi hòn dá x?p hàng mua th?c ph?m thay cho ngu?i th?i bao c?p - 
?nh: Thi Ngôn
TT - Quán du?c g?i vui là quán "Dêm tru?c d?i m?i". Noi dó g?i nh? m?t cái gì 
dó r?t l?, r?t xua cu và n?ng lòng "kh?c kho?i" c?a m?t th?i mà cu?c s?ng
khó khan d?n k? l?...

Nhu nh?ng câu chuy?n k?...

Khá gi?n d?. Quán có m?t khuôn viên d?p, thoáng, r?ng, th?p thoáng trong nh?ng 
tán cây c? th? t?a bóng mát ru?i trong khuôn viên tr? s? H?i Nhà báo TP Hà
N?i (62 Tr?n Qu?c To?n, qu?n Hoàn Ki?m), tru?c c?ng treo m?t t?m bi?n nh? có 
ch? "cà phê Báo". Không có v? gì là d?c bi?t hon so v?i r?t nhi?u quán xá
d? hình thái c?a th? dô n?u nhu không m?t l?n bu?c chân vào bên trong, noi dó 
không gian nhu lùi nhanh v? quá kh?...

 ...Ngoài nh?ng k? v?t t? th?i bao c?p, trong quán chúng tôi còn th?y m?t k? 
v?t n?a r?t... dáng s?. Dó là m?t qu? bom n?m ngay trên n?n d?t tru?c hiên
ngoài c?a quán, c?nh dám cây c?nh, hoa lá xanh tuoi kia. "Yên tâm di, lâu lâu 
b? d?i l?i d?n "khám", còn kíp n? dã tháo t? lâu. Bây gi? nó ch? là m?t k?
ni?m" - cô qu?n lý tr?n an khách. Qu? bom 300-400kg này n?m lan lóc ham d?a 
nhi?u ngu?i ? ga Giáp Bát t? d?t M? r?i bom mi?n B?c tháng 12-1972. Mãi d?n
nam 2001, ông ch? quán "th?y hay hay" th? là xin mang qu? bom v?... nhà.
?n tu?ng d?u tiên là hàng tram bài báo v? con ngu?i, nét d?p Hà N?i c?a m?t 
th?i treo dày d?c trên hai s?i dây giang ngang qua m?y cây c?t nhà. D?c l?i
di là m?y chi?c t? kính du?c khóa trái c?n th?n.

Dãy t? g?n c?ng ch?a nh?ng cái n?i n?u com, ?m dun nu?c, cái ch?o rán th?c an, 
mâm com, bàn ?i, ca d?ng nu?c cu k? s?t m? d?n d? d?ng mà ph?n l?n làm b?ng
s?t, b?ng nhôm... Và ch? kia có c? nh?ng dôi dép râu, mu c?i, cây cu?c, cái 
x?ng... nh?ng th? mà d?ng bào mi?n B?c v?n thu?ng s? d?ng m?t th?i.

"Linh h?n" c?a quán l?i n?m ? dãy t? phía trong cùng, c?nh phòng pha ch?. Trên 
nh?ng chi?c k? nh?, nh?ng m?nh gi?y be bé dã ng? màu, nhi?u m?nh dã s?n rách
n?m m?ng manh nhu ép sát vào dáy k?. Không hi?m khách tr? dã s?c khi nhìn k? 
"góc c?a m?t th?i bao c?p" này.

Dó là nh?ng lá tem mua v?i, phi?u mua ch?t d?t, th?c ph?m, nh?ng m?nh gi?y có 
giá tr? 50g, 250g... có th? d?i l?y hàng tiêu dùng, th?t l?n, th?m chí là
m?t ? bánh mì hay m?t tô ph? v?i nh?ng l?i thuy?t minh khá "l?": "Ngày ?y công 
nhân m?t nam ch? du?c c?p m?t l?n phi?u mua v?i, m?i tháng 0,5kg th?t và
4 lít d?u h?a, còn ngu?i dân thu?ng thì tiêu chu?n th?p hon, ch? 4m v?i/nam cho 
dù ngu?i dó to béo, cao l?n, m?c k?...".

Dó là quy?n s? g?o tiêu chu?n in trên gi?y den x?n v?i l?i gi?i thích "quy?n s? 
này t?o nên câu nói truy?n kh?u dân gian, không có trong b?t c? t? di?n
nào v? nh?ng ngu?i có guong m?t bu?n du?c s? d?ng cho d?n hôm nay - bu?n nhu 
m?t s? g?o!; là t? gi?y ch?ng nh?n s? h?u xe d?p, th? doàn viên, th? c? tri...

Nh?ng câu chuy?n k? l? v? các k? v?t trên luôn là d? tài d? th? h? tr? và m?t 
s? du khách nu?c ngoài "ki?m chuy?n" liên t?c v?i nhân viên ph?c v?. Nh?ng
câu h?i "t?i sao ph?i qu?n lý an u?ng b?ng tem phi?u?", "t?i sao ph?i ki?m soát 
c? xe d?p?"... thu?ng du?c ti?p n?i b?ng nh?ng câu h?i khác h?p thành m?t
chu?i s? ki?n c?a nh?ng "dêm tru?c" d?i m?i.

? v? trí tr?ng di?m, noi hành lang ximang hi?m hoi c?a quán, ch? quán dã d?t 
chi?c xe máy MZ. Tru?c d?u xe có t?m b?ng ghi "chi?c MZ này c?a nhà tình báo
T? Dình D? dã s? d?ng trong th?i gian là giám d?c nhà máy cao su du?ng s?t".

Ch? riêng v? "dêm tru?c", hi?n ông Nguy?n Ng?c Ti?n, ch? quán, dang có m?t b? 
suu t?p v?i hon 3.000 k? v?t nhu th?. Trong dó còn có c? m?t viên dá "có tu
cách pháp nhân" v?i d?y d? tên h?, d?a ch? mà m?t nhà s? h?c khá n?i ti?ng dã 
dùng d?... x?p hàng khi di mua g?o trong nh?ng nam th?p niên 1980.

ImageView

Ý tu?ng ban d?u c?a ông Nguy?n Ng?c Ti?n (?nh) là làm m?t quán cà phê mang ý 
nghia báo chí nhu tên g?i c?a nó, là noi trung bày nh?ng t? báo, t? s? d?u
tiên c?a t? Gia D?nh Báo cho t?i nh?ng t? báo hi?n d?i.

Nhung cu?i cùng m?t dêm ng? d?y, ông l?i xoay qua trung bày nh?ng th? thu?c v? 
"dêm tru?c". "Thú th?t dây là b? suu t?p tôi dã theo du?i t? nhi?u nam nay
và ung ý nh?t cho t?i gi? - ông Ti?n cho bi?t - Nh?ng ai dã t?ng tr?i qua giai 
do?n này ch?c s? không th? quên.

Dây qu? là th?i k? r?t d?c bi?t c?a VN, hi?m th?y m?t chuy?n nhu th? x?y ra ? 
dâu hay s? di?n ra m?t l?n n?a. V?y mà khi nhìn l?i, nh?ng v?t ch?ng ?y dang
bi?n m?t ? ?t. Th? là tôi suu t?m".
K? v?t c?a m?t th?i...

Dó còn là nh?ng quy?n s? - nh?t ký c?a nh?ng gia dình dã s?ng trong giai do?n 
dó. Nh?ng dòng ch? chi chít ghi chuy?n tem phi?u, chuy?n x?p hàng t? sáng
d?n t?i d? có vài l?ng th?t bèo nhèo, chuy?n dang ký s? d?ng radio, n?u ai 
không dang ký s? b? t?ch thu.

Nh?ng câu chuy?n gia dình tranh lu?n v?i nhau v? hôm nay an d?n ngô hay mì s?i, 
v? bao g?o quá m?c, mì quá den mà không th? mang ra c?a hàng m?u d?ch d?i
l?i. Nh?ng câu chuy?n v? khen con gái nên di theo ngh? "m?u d?ch viên" vì tha 
h? d?t ch?ng...

Ch? xem qua nh?ng món trung bày ngu?i ta có th? tha h? tu?ng tu?ng v? quá kh?: 
chi?c cày 51 - báu v?t c?a bà con nông dân khi tham gia h?p tác xã nông nghi?p
th?i ?y; cái vòi nu?c công c?ng - noi t?m táp, gi?t giu c?a c? m?t khu ph?; 
chi?c bàn là s? d?ng than dá - v?t d?ng uu ái c?a các cô các c?u chu?n b? cu?i
tu?n xu?ng ph?; nh?ng hòn g?ch, hòn dá có kh?c tên ngu?i x?p hàng mua nhu y?u 
ph?m ngày tru?c... "Dó không còn là nh?ng v?t d?ng mà là m?t câu chuy?n bu?n
vui, cu?i ra nu?c m?t c?a m?t th?i" - ch? quán th? l? nhu v?y.

"M?i k? v?t tôi suu t?m d?u g?n v?i m?t con ngu?i, m?t câu chuy?n nào dó ch? 
không ch? là m?t k? v?t don thu?n c?a th?i bao c?p" - ông ch? quán, nhà báo
Nguy?n Ng?c Ti?n (báo Hà N?i M?i), nói v? ý tu?ng quán "Dêm tru?c d?i m?i" c?a 
ông.

Hôm tru?c, B? Tài chính dã mu?n b? tem phi?u d?y d? nh?t, ngay c? b?o tàng cung 
không d?y d? b?ng d? ch?p hình in cu?n k? y?u k? ni?m 60 nam ngành tài chính
VN. Ông cho bi?t v?n "ti?p t?c suu t?m thêm d?y d? hon n?a" d? th?c hi?n m?t ?p 
? l?n "t? ch?c tri?n lãm nh?ng k? v?t th?i bao c?p" trong nam 2006 s?p
t?i.

"L?n d?u tiên d?n dây, chúng tôi r?t ng?c nhiên. Nh?ng chuy?n v? th?i bao c?p 
nghe ông bà cha m? k? thì nhi?u ch? t?n m?t nhìn nhu th? này thì chua bao
gi?. Dúng là m?t b?t ng? thú v?, giúp mình c?m thông, hi?u du?c l?p ngu?i di 
tru?c dã s?ng và t?n t?i nhu th? nào" - b?n Lê T?n Cuong (nam 1 DH Ngo?i thuong
Hà N?i) cho bi?t nhu v?y.

THI NGÔN

Nguyen Khanh Quoc
 home: 543 / 21 Cach Mang Thang Tam street, district 10 Ho Chi Minh City.
Tel: 848.8625846
Mobile: 848.907.999.012
E-mail:
khanhquoc78@xxxxxxxxx, 
Skype name:
nguyenkhanhquoc
Yahoo ID:
khanhquoc78

Other related posts: