[SMCC] Ong lut

            Ông L?t 
            TP - Nam r?i mua l?t nhi?u. Riêng x? Qu?ng mi?n Trung nam nào cung 
            b? dìm trong l?t. Du?i dây là câu chuy?n k? l? v? m?t ngu?i b? cu?n 
            trôi c? tram cây s? t? làng Dông An thu?ng ngu?n Thu B?n xu?ng t?n 
            H?i An trong tr?n l?t nam Giáp Thìn và là m?t trong v?n v?n 19 
ngu?i 
            c?a c? làng s?ng sót... 

                  Ông B?y Mân v?i vu?n cây trái
            "... Dông An ta ch?t ngàn b?y tram ngu?i / Không nh?t d?nh nhung 
còn 
            hon th? n?a / 19 ngu?i s?ng không nhà không c?a / Không áo com khô 
            c? l? can tru?ng / C?n vành môi nhìn quê huong th?m d?m...". D?c 
d?n 
            dây, ông B?y Mân ngh?n l?i, dõi m?t ngó ra xa. 
            Bu?i sáng cu?i dông. Làng Phong L?c Tây c?a vùng d?ng b?ng Di?n Bàn 
            phì nhiêu v?a ng?t m?y tu?n mua d?m, n?ng dã tuoi rói trên m?y ng?n 
            cau ngoài ngõ. 
            Ông b?o dây là bài vè luu truy?n kh?p làng trên xóm du?i dã m?y 
muoi 
            nam r?i ai ai cung thu?c, truy?n sang c? th? h? sau, nhu th?ng 
Phong 
            con ông ng?i bên c?nh dây, th?nh tho?ng ông ng?c ng? l?i nh?c cho 
            tôi chép. Bài vè dài l?m, nghe nói tác gi? là nhà tho Tu?ng Linh, 
            nhà ? g?n bên, sau tr?n l?t dã vào Sài Gòn... 
            Trôi t? núi xu?ng bi?n 
            Ông B?y là m?t trong v?n v?n 19 ngu?i dân làng Dông An thoát ch?t 
            trong tr?n lu kinh hoàng nam Giáp Thìn (1964) tròn 45 nam v? tru?c. 
            Thoát m?t cách k? l? không th? nào tin du?c: T? ngôi làng cheo veo 
            noi thu?ng ngu?n Thu B?n, ông xuôi tay, b? dòng lu cu?n cu?n hung 
            hãn cu?n m?t hoi xu?ng t?n c?a ngõ H?i An. Nh?m tính, theo du?ng 
            chim bay dã tròn tram cây s?. 
            Giá có tay máy nào k?p ghi l?i, dù ch? m?t do?n ng?n ng?n thôi, c?a 
            cái ngày th?m n?n ?y, không bi?t s? rúng d?ng th? nào. 
            Và dây là nh?ng thu?c phim quay ch?m trong tâm trí ông B?y Mân. 
            ... Bu?i sáng ngày 6 tháng 10 âm l?ch nam Thìn (1964), làng Dông An 
            (xã Qu? Phu?c, Qu? Son, Qu?ng Nam), n?ng còn hu?m trên d?ng làng. 
            T?i kho?ng 2 gi? chi?u, b?t d?u mua to gió l?n, nu?c l? l? dâng 
lên. 
            Tru?c nay vùng núi non này mua lu là chuy?n thu?ng, không dáng k?, 
            nên ít ai phòng b?. D?n kho?ng 6 -7 gi? t?i, nu?c b?t d?u cu?n cu?n 
            ng?p làng, bà con m?i ho?ng h?n, không k?p ch?y lên núi, dành c? 
            nh?m nhà nào cao là buon t?i. 
            Ông B?y Mân khi dó ch?ng 14-15 tu?i, cùng ông bà n?i, anh ch? em và 
            m?y d?a cháu, c? th?y ch?c ngu?i t?p vào H?i thánh công giáo cách 
            nhà ch?ng ba tram mét. Trong mua gió toi b?i, t?i tam mù m?t, c?m 
            nh?n rõ nh?t là nu?c nhu con r?n leo d?n t? chân, t?i dùi, r?i 
ngang 
            lung, l?nh ng?t. 
            M?t s? ngu?i già, tr? em l?ng tay b?u víu ngã xu?ng trôi ào m?t 
            d?ng. Không rõ bao lâu sau, B?y Mân th?y chi?c ghe 12 m c?a cha và 
            bác Hai t? dâu chèo t?i c?u. Th?y ghe, m?i ngu?i la ré, giành nhau 
            nhào lên. Chi?c ghe chìm ngh?m, trôi ào, kéo theo m?y ch?c ngu?i, 
            trong dó có ông bà n?i và nhi?u ngu?i trong gia dình. 
            Ch?p lâu n?a, l?i th?y chi?c ghe nh? hon còn l?i trong nhà, do anh 
            Hai là Luong Huong - du kích xã, ráng li?u m?ng ngu?c lu t?i c?u 
v?t 
            ngu?i thân. L?n này cung v?y, ai n?y xô nhau ào lên ghe, trong dó 
có 
            B?y Mân. Chi?c ghe cung b? nh?n chìm trong nháy m?t. 

                  C?nh l?t ? Qu?ng Nam nam 2007. ?nh: Tr?n Tu?n

            Trong dêm t?i m?y ch?c con ngu?i vang ra cu?n theo dòng lu xi?t. 
            Quay cu?ng m?t ch?p, cu?i cùng B?y Mân b? sóng dánh t?p bu du?c vào 
            cây mít. Cách dó không xa, trong bóng t?i B?y Mân nghe du?c ti?ng 
            cha và anh Hai, hai ngu?i cung dang cheo leo trên ng?n mít. Th?i 
            gian n?ng n? trôi, nu?c m?i ngày m?t dâng cao và l?nh ng?t. Nhích 
            d?n lên t?i ng?n cây, nu?c cung cu?n cu?n nhích d?n lên theo ngu?i. 
            B?y Mân tuy?t v?ng. 
            Trong bóng dêm, kh?p nh?ng b?i tre, r?ng cây quanh làng d?y lên 
            ti?ng kêu khóc c?a nh?ng ngu?i b? lu dánh t?p dang bu bám tuy?t 
            v?ng. D?n kho?ng 2 gi? sáng, ti?ng kêu la b?t d?n, r?i t?t h?n.
            Sát bên c?nh B?y Mân là ông Doàn Dung, 60 tu?i, và bà Quy?n hàng 
xóm 
            dang cõng trên lung d?a cháu n?i, qu?n áo b? nu?c dánh trôi tu?t. 
            Ch?u h?t xi?t, bà Quy?n than m?t ti?ng: "Thôi, em ch?t anh Dung 
h?", 
            r?i buông tay, hai bà cháu r?t chìm xu?ng nu?c. 
            Lát sau, ông Dung cung r?t dánh "ch?m", không nói m?t ti?ng. R?i 
cây 
            mít noi cha và anh Hai dang bu bám gãy r?c, l?ng thinh không còn 
            nghe ti?ng kêu c?a hai ngu?i n?a. Quá l?nh và s?, lúc này B?y Mân 
            g?n nhu tê d?i, ch? bi?t ôm c?ng ng?n cây theo b?n nang sinh t?n. 
            Tr?i sáng, ng?n mít cung b? nu?c lu dánh gãy, d?y c?u bé trôi tu?t, 
            t?p vào cây g?o th?n cu?i làng. B?y Mân g?ng mình leo lên ng?n cây. 
            M?t c?nh tu?ng kh?ng khi?p: Trên ng?n cây, hàng tram con r?n d? 
            lo?i, d? màu cung dang ngoe ngu?y ngóc d?u lên m?t nu?c. 
            Ch?ng còn bi?t s? là gì n?a, c?u cung nhào lên tranh m?t ch? ngóc 
            d?u d? th?, m?c cho lu r?n d?n d?n qu?n ch?t l?y ngu?i. D?n kho?ng 
8 
            gi? sáng thì cây g?o c? th? b?t g?c lao ào theo dòng lu. B?y Mân 
l?i 
            b? d?y v? phía nhà H?i thánh, r?i nu?c xoáy l?i kéo tu?t c?u v? 
phía 
            du?i. Bám d?i vào thân cây trên m?t nu?c, B?y Mân th? m?c s? ph?n. 
            Thân cây trôi nhu tên b?n, ra sông, r?i hu?ng th?ng v? h? luu. 
            Quang c?nh lúc này m?i th?c hãi hùng. Hàng ngàn ngu?i không bi?t 
còn 
            s?ng hay dã ch?t c? l?p l? trôi trên sông, cùng v?i nh?ng mái nhà 
            tranh tre, d? d?c, nh?ng chi?c nón, t?m v?i mua ... Hai bên b? là 
            nh?ng con ngu?i thân mình không còn m?nh v?i dang tuy?t v?ng bu bám 
            vào hàng tre, cây mít kêu c?u. Nh?ng hàng ngu?i bé nh? dau thuong 
            kéo dài nhu giang dây gi?a gió mua và dòng nu?c d?c ng?u ...
            R?i B?y Mân thi?p di, không bi?t gì n?a. Ch? bi?t, lúc m? m?t ra, 
            ông dã th?y mình n?m trong tr?m xá ? làng Lai Nghi, ch? còn cách 
ph? 
            c? H?i An ch?ng... ba cây s?! 
            Ngu?i "t? cáo t?i ác c?a... l?t !"

                  Ông B?y Mân (Luong Mân) bên v?, con và cháu n?i 
            Ông B?y ng?ng ngang câu chuy?n, bu?c ra vu?n hái vô m?y chùm trái 
            cây m?i khách. Nào chu?i, cam, ?i, cóc... trông mon m?n, cang tròn. 
            Khu vu?n xanh mát r?ng hon m?t sào v?i d? lo?i cây trái. Ám ?nh v? 
            nu?c l?t khi?n ông B?y không dám v? làng d? ?. 
            Ch?n vùng d?t Di?n Th?ng Nam (huy?n Di?n Bàn) d? sinh co l?p 
nghi?p, 
            ông dã "di?u tra" r?t k?, b?o d?m r?ng s? không bao gi?... b? l?t. 
            G?n sân bay dã chi?n c?a Nh?t ngày xua, nay g?i là Tr?ng Nh?t, nên 
            th? d?t cao ráo. L?t l?ch s? nam 1998-1999 nu?c các noi chót vót là 
            th?, cung ch? mon men t?i g?n th?m nhà ông B?y dây.
            "Tui cung tính ? Hu?, r?i H?i An nhung mà th?y m?y noi ?y... l?t 
            quá! K? c? bây gi?, d?t cao nhu v?y nhung h? mua l?n m?t chút là 
tui 
            chu?n b? thùng mì cua, áo mua xe máy ch?y th?ng lên núi B? B? d?ng 
            cho... ch?c an !" - Ông B?y cu?i. 
            Ph?i r?i xa làng nhung su?t dêm ngày, làng v?n s?ng trong ông. Ngày 
            ?y, du?c ngu?i ta v?t lên dua vào tr?m xá, su?t 7 ngày li bì không 
            bi?t tr?i d?t. Nu?c rút, ông v? làng trên chi?c canô c?a tr?m xá 
v?i 
            m?y nhân viên y t? ngu?i D?c. 
            C?nh tu?ng hoang tàn, c? làng b?ng ph?ng không còn ng?n cây, m? m? 
            cung trôi h?t, ch? còn m?y cái h? kh?ng l? sâu t?i 8-9 m. Ng?n 
ngang 
            xác ngu?i, nhung ch?ng còn thân nhân nào d? chôn. 19 ngu?i s?ng sót 
            l?p c?p tìm v? làng. L?n tu?i nh?t là ông Ba Ru?ng, ch?ng b?n muoi, 
            b? trôi v? gò Dá Mài (An Di?m, D?i L?c). Bà Thi?p trôi v? Giáng 
Hòa, 
            ch? Nam Nhí trôi v? Gò N?i (Di?n Bàn). 
            Anh Hai Luong Huong c?a B?y Mân cung may m?n tr? v? sau khi b? trôi 
            t?i gò Dá Mài. C? th?y 10 ngu?i trong gia dình dã ra di trong tr?n 
            l?t, ch? ki?m du?c 2 xác. Có dòng h? không còn sót ngu?i nào. 
            Trên nh?ng n?n nhà cu, t?ng ?y con ngu?i, cùng v?i m?t s? ngu?i 
làng 
            làm an xa tr? v?, l?y áo mua che làm tr?i, dêm dêm ng?i than khóc 
            ngu?i thân. Ban ngày thì dào x?i lu?m t?ng h?t b?p, dúm lúa th?i 
m?c 
            d? an. D?o ?y sao mà b?u bí ? dâu t? m?c ra vô k?, giúp qua ngày 
            do?n b?a...   
            Du?c m?y tháng, B?y Mân b? làng ra di vì n?i ám ?nh m?i lúc m?t dè 
            n?ng. Xu?ng Dà N?ng, c?u l?n h?i v?a làm v?a h?c, r?i ra Hu? theo 
            h?c trung c?p y t?. Có l? b?i hình ?nh thân thi?t c?a nh?ng nhân 
            viên y t? tr?m xá La Nghi ngày nào. Sau này, khi v? d?nh cu và l?y 
            v? ? làng Phong L?c Tây này, chính ngh? y dã giúp ông B?y Mân tr? 
            nghia du?c nhi?u nh?t cho d?i. 
            Làng nghèo, nhà nào cung có ngu?i hy sinh, ngay nhu bà Phan Th? Kim 
            Minh v? ông cung là con li?t s?. M?y ch?c nam nay, dành h?t tâm 
            huy?t, s?c l?c, không qu?n n?a dêm d?u sáng, ông B?y khám b?nh c?p 
            thu?c mi?n phí c?u ngu?i b?ng h?t kh? nang c?a mình. Nhi?u ngu?i 
            làng sau này dã làm an xa, gi? t?t v? quê v?n không quên t?i tham 
            h?i cám on...
            Hôm nay Ch? nh?t, con cháu ông B?y kéo v?, can nhà don so ?n ã 
ti?ng 
            nói cu?i. Di?u m?ng nh?t v?i v? ch?ng ông là c? 5 d?a con, 4 trai 1 
            gái, d?u h?c gi?i, công an vi?c làm dàng hoàng ? nh?ng thành ph? 
            l?n. 
            ? làng quê Dông An xua, coi sóc huong khói ông bà hi?n do ngu?i anh 
            th? tu là ông Luong Lang. Ngày ?y, ông Lang dang ? H?i An nên 
thoát. 
            Ông v? l?i làng sinh s?ng, d?ng ra quyên góp xây d?ng m?t cái dình 
            d? làm noi gi? chung c? làng vào ngày 6-10 âm l?ch hàng nam. 
            "Sau tr?n l?t ?y, ngu?i làng b?ng sinh d? r?t nhi?u, chú ?. Nhu ông 
            Tu anh tui, cung có t?i 8 d?a, nh? tr?i cung h?c hành làm an ngon 
            lành h?t..."- Ông B?y b?t giác nói. Tôi bi?t n?i ám ?nh v? l?t sau 
            hon n?a d?i ngu?i v?n còn nguyên trong ông. 
            Khi ông k?, m?i l?n th?y mua gió, ho?c nghe ti?ng ngu?i kêu la, 
ho?c 
            ch? c?n nh?c t?i ch? "l?t", là ông gi?t mình, m?t an m?t ng?. 
"Th?nh 
            tho?ng d?c báo, xem tivi, th?y c?nh l?t l?i, tôi th?y kinh hoàng 
            quá. Ch?t phá r?ng, d?t than, dào dãi vàng... l?p h?t khe h?t su?i, 
            nu?c lu d? xu?ng, làm gì ch?y thoát du?c!".   
            Tôi ch?t nghi, giá có ai dó d?ng ra t? ch?c di?n dàn "t? cáo t?i ác 
            c?a thiên tai, l?t l?i", ch?c ch?n ông "B?y l?t" dây là nhân ch?ng 
            d?c bi?t nh?t...
                  T? ngôi làng cheo veo noi thu?ng ngu?n Thu B?n, ông xuôi tay, 
                  b? dòng lu cu?n cu?n hung hãn cu?n m?t hoi xu?ng t?n c?a ngõ 
                  H?i An. Nh?m tính, theo du?ng chim bay dã tròn tram cây s?! 

            Tr?n Ng?c Tu?n

Other related posts: