On Nghia Sinh Thanh - 4

On nghia sinh thành (k? 4): Ng?n n?n không t?t


Ánh dèn tù mù không chi?u sáng n?i can nhà tam t?i. Tô Van Kh?i c?m c?i ng?i 
dan r? rá. Nu?c da s?m den, guong m?t kh?c kh?, anh trông già hon h?n
tu?i d?i 35 c?a mình.

Cha m? b? nhi?m ch?t d?c da cam và b? thuong m?t s?c n?ng t? lúc còn trong 
chi?n khu Tây Ninh. Hai em gái là Nuong và Hu? chào d?i sau chi?n tranh cung
b? b?i não. Kh?i may m?n du?c là ngu?i bình thu?ng và trách nhi?m gia dình d?n 
h?t lên vai anh.

D?o làm con và d?o làm ngu?i...

Là con, là anh và là cha m?

Tu?i tho Tô Van Kh?i ? Tây Ninh là chu?i ngày kh?n khó. M?i lên l?p 4, Kh?i dã 
t? di làm d?ng d? lo toan vi?c nhà, có lúc gia dình không còn c? khoai mì
an c?m hoi. Thuong cha thuong m? m?t d?i nghèo khó nuôi con, nhi?u dêm d?i cha 
m? ng?, Kh?i l?ng l? d?y xe d?p vào r?ng, gom cành cây khô d?t than d? v?
d?i g?o. Có lúc b? l?c lu?ng tu?n r?ng du?i b?t, Kh?i s? hãi tr?n bi?t luôn 
trong r?ng. Kh?i nói mình ít h?c, dúng hon là t? ngh? h?c s?m d? lan ra d?i
làm d? th? ngh? nuôi s?ng gia dình. H?t vi?c ru?ng vu?n, c?u l?i di mót phân bò 
trên d?ng. Lúc ?y, c? gánh phân ch? d?i du?c vài lon g?o nhung cung là
ni?m vui l?n vì cha m? l?i có du?c b?a com nóng.

Cu?i nh?ng nam 1980, c? gia dình chuy?n v? xã Trung L?p Thu?ng, huy?n C? Chi 
(TP.HCM) d? có di?u ki?n cham sóc cha m? ngày càng dau n?ng. Ch?ng cao huy?t
áp và phù thung làm tay chân ông Tô Van Mô y?u h?n, không c?m n?i v?t n?ng n?a. 
Còn bà Lê Th? Hái thì v?t thuong trên d?u tái phát. Nó là mi?ng bom trong
chính trái bom ngày xua dã gi?t ch?t ngu?i em trai ngay tru?c m?t bà, và làm 
hai chân bà co rút b?i li?t cùng v?i th?n kinh lúc t?nh lúc mê.

Kh?i thuong nh?t là hai em gái b? b?i não, các em h?u nhu không bi?t làm b?t c? 
vi?c gì, k? c? t? dua chén com lên mi?ng. Bình thu?ng hai em c? l?m lui
nhu chi?c bóng trong nhà, nhung m?i khi tr?i tr? n?ng nóng, ch?ng d?ng kinh l?i 
hành h? các em, nh?ng con dau làm các em t? d?n xé, lao d?u vào vách, m?t
mày lúc nào cung ch?ng ch?t v?t s?o, v?t b?m vì té ngã. Kh?i di dâu, làm vi?c 
gì cung không th? yên tâm khi hai em ? nhà. R?t nhi?u l?n anh dã c?u s?ng
em trong gang t?c khi con d?ng kinh làm các em té ngã xu?ng kênh, ao quanh nhà. 
Di làm v? là Kh?i m?t tay t?m r?a, dút com cho các em. Có món gì ngon Kh?i
cung dành mang v? cho em.

Nh?ng ngày không tìm du?c vi?c làm, Kh?i cõng m? di quanh qu?n trong nhà, ngoài 
sân d? m? d?u b?t con dau, nhu m?t chuy?n di choi c?a ngu?i già. Có hôm
m? b?t ng? tái b?t phát b?o b?nh trong dêm, Kh?i v?a khóc v?a cõng m? trên vai 
bang d?ng ch?y d?n tr?m xá xã, có lúc cõng xu?ng t?n trung tâm y t? huy?n.

M?t mình Kh?i gánh vác c? nhà dau ?m ng?t nghèo, nhung bà con l?i xóm cho hay 
chua bao gi? nghe anh than l?y m?t l?i. Kh?i nói bu?n nh?t là can nhà b?t
h?n ti?ng cu?i. Anh k? có lúc tu?ng c? gia dình dã cùng ra di khi anh d? b?nh 
li?t giu?ng ròng rã su?t hon m?t tháng. Ti?n nong không. G?o c?i, thu?c men
cung không. Cha, m?, các em m?i ngu?i n?m lê l?t m?t góc nhà. Trong con kh?n 
cùng, anh c?m chai thu?c tr? sâu, mu?n gia dình không cùng s?ng thì s? cùng
ch?t bên nhau. May mà anh k?p t?nh l?i và ráng s?c gu?ng d?y d? gi? tròn d?o 
hi?u.

Sau l?n ?y, Kh?i nhu già thêm muoi tu?i. Anh ý th?c du?c s? s?ng c?a mình quan 
tr?ng d?i v?i gia dình d?n ch?ng nào. Nhi?u d?t lo ch?a b?nh cho cha m?,
Kh?i ph?i âm th?m di vay ti?n. Gia dình không có gì d? th? ch?p vay ngân hàng, 
anh ph?i vay nóng bên ngoài v?i lãi su?t d?n 40%/tháng, r?i nh?n an và lan
ra làm ngày làm dêm d? tr? n?. Sau này nghe ngu?i trong xóm k? l?i, cha m? anh 
dã khóc h?t nu?c m?t: "Hay con c? d? ba má ra di. Nhu v?y ba má còn th?y
nh? lòng hon. Ch? con gánh vác c? d?i nhu v?y s?c dâu mà ch?u th?u".

N?i bu?n và hi v?ng


Ông Tô Van Mô là con trai út trong gia dình có b?n li?t si. D?n d?i Kh?i thì 
cung ch? có mình anh là con trai d? n?i dõi gia dình. Ông bà y?u l?m r?i, s?
ra di không th?y du?c tuong lai, ni?m vui c?a d?a con trai d?c nh?t. H? nhi?u 
l?n nh?c chuy?n v? con cho anh nhung Kh?i d?u l?c d?u n?n ná.

Ông bà Mô xúc d?ng hi?u lòng con hi?u th?o nên khoi g?i vào chính "y?u di?m" 
c?a anh: "C? nhà ch? có m?t d?a con trai. N?u con không lo sinh cháu cho ba
má thì ph?m t?i b?t hi?u con oi. L?y v? di r?i sinh cháu cho ba má yên tâm". 
Kh?i khóc, th?p nén nhang c?m lên bàn th?.

Ngày Kh?i quy?t d?nh ng? chuy?n cu?i xin m?t cô gái hi?n lành làm thuê chung 
xóm, ông bà Mô m?ng d?n phát khóc. M?t l? cu?i th?t nghèo nhung chan hòa tình
c?m gia dình hàng xóm. Cháu Tô Th? Khài chào d?i, ông bà Mô ng?i l?ng c? dêm 
bên bàn th? b?n li?t si trong gia dình, c?u xin cho cháu du?c bình thu?ng
và cung là cho s? ti?p n?i c?a dòng h?. Bé Khài lên 3 tu?i chua bi?t nói, ch? 
l?m lui v?c d?t cát choi m?t mình. C? nhà lo s? tu?ng s? b?t h?nh v?n chua
t? b? gia dình. R?i b?ng dung m?t ngày bé b?t lên ti?ng ông, bà ng?ng ngh?u. 
M?i ngu?i s?ng s?, r?i ch?y nu?c m?t vì m?ng. Nh?ng ti?ng cu?i d?u tiên dã
vang lên trong can nhà nghèo khó.

Nhung kh?n khó v?n chua buông tha ngu?i con hi?u th?o, em Nuong trong m?t con 
d?ng kinh dã không th? vu?t qua kh?i. Nhìn con gái c? d?i ph?i s?ng b?t h?nh
r?i ra di trong dau d?n, bà Mô c? khóc và d? b?nh n?m li?t giu?ng. Kh?i l?i 
cõng m? vào b?nh vi?n, ch?y ch?a hon m?t tháng ? B?nh vi?n Trung Vuong. Ngu?i
m? g?n 30 nam mê nhi?u hon t?nh, nhung d?n ngày cu?i d?i l?i r?t t?nh táo. Bà 
chia tay ch?ng, ôm ch?t cháu trong lòng, r?i trang tr?i v?i Kh?i: "Con d?ng
bu?n d? má ra di trong thanh th?n. Các con ? l?i ph?i ráng lo cho ba, lo cho em 
Hu? n?a, ch? có con m?i có th? gánh vác vi?c này".

Em gái m?t, m? m?t. T?t c? tình thuong yêu c?a Kh?i dành cho nh?ng ngu?i thân 
còn l?i trong gia dình. H?t cõng m?, bây gi? anh l?i ngày ngày cõng cha b?
b?i li?t. V? ch?ng Kh?i không còn dám cùng di dâu ra ngoài dù ch? trong ch?c 
lát, vì lo cho cha và em có th? phát b?nh b?t c? lúc nào. Cha Kh?i thuong
con, an ?i: "Ba má già nhu chu?i chín cây d?n ngày ph?i r?ng. Con nên dành th?i 
gian cho v? cho con. Dó là h?nh phúc, là tuong lai c?a con và cung là ni?m
vui c?a ba má ? th? gi?i bên kia".

Nu?c m?t, n? cu?i c?a s? kh? dau l?n tình thuong yêu l?i quy?n vào nhau trong 
ngôi nhà nghèo khó. Kh?i nhu m?t ng?n n?n gi?a bôn ba cu?c d?i, nhung ng?n
n?n ?y không bao gi? t?t. Ngoài c?ng, bé Khài v?a di h?c v?, l? phép vòng tay 
thua ông, thua ba. N? cu?i trên môi ngu?i con hi?u th?o th?t r?ng r?.

QU?C VI?T


M?y ch?c nam nay, ngu?i dân ven sông R?ch Tra dã quá quen thu?c v?i hình ?nh 
m?t ngu?i ph? n? g?y còm ngày hai bu?i l?ng l? di b? hon ch?c cây s? kh?p các
con du?ng trong làng d? hái hoa lài thuê, nh? c? mu?n, ki?m t?ng d?ng nuôi m? 
già dau y?u và em gái b? tâm th?n. Nam l?i nam, d?n mùa Vu lan ch? di chùa,
cài lên áo mình m?t bông h?ng.

Other related posts: