[SMCC] Nhung Duu An Treo

Thứ Năm, 28/05/2009, 03:15
Những dự án tỉ đô... “treo" - Bài cuối: 

Tăng tốc tháo nút “thắt cổ chai” các dự án treo

TT - Làm thế nào để đẩy nhanh tốc độ giải ngân các dự án có quy mô lớn trong 
tình hình hiện nay? Góc nhìn từ các chuyên gia kinh tế, nhà quản lý, doanh
nhiệp... cho thấy vấn đề không quá khó nếu tháo nhanh những nút “thắt cổ chai”.

Sau lễ khởi công rình rang hồi cuối năm 2008, dự án khu liên hợp thép Cà Ná - 
Ninh Thuận (vốn đầu tư 9,8 tỉ USD) đến nay vẫn chưa thể triển khai xây dựng
- Ảnh: Lê Trường
>> Bài 1: Cấp phép, khởi công rồi để đó!
>> Bài 2: “Treo” do đâu?

* Ông Trần Xuân Giá (nguyên bộ trưởng Bộ Kế hoạch - đầu tư):

Quá nhiều “siêu” dự án không thực tiễn

Thời kỳ có bao nhiêu dự án nhận bấy nhiêu qua rồi. Chúng ta chưa lưu tâm đúng 
mức và giám sát kỹ vấn đề môi trường. Kể cả tôi, với tư cách là bộ trưởng
thời đó, cũng phải rút kinh nghiệm.

Vừa qua tôi thấy có quá nhiều “siêu” dự án không thực tiễn mà nhiều nhà khoa 
học, chuyên gia từng cảnh báo khó có khả năng họ đưa vào VN chừng ấy vốn. Đó
là ở điều kiện bình thường, chưa kể tình hình khủng hoảng như hiện nay. Vì thế 
chúng ta phải lựa chọn từng dự án dựa trên tiêu chí hiệu quả kinh tế và
xem xét kỹ nguy cơ tác hại môi trường. Có thể nói những dự án đầu tư nước ngoài 
không hiệu quả vừa qua cũng góp phần gây ra lạm phát.

* Bà Lê Kim Hương (giám đốc Sở Kế hoạch - đầu tư tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu):

Ứng vốn để đẩy nhanh tiến độ

Hiện đang có trên 550 dự án đầu tư nước ngoài và trong nước với tổng vốn đầu tư 
đăng ký gần 30 tỉ USD (trong nước khoảng 10 tỉ USD). Tỉnh đã chủ động có
nhiều giải pháp tạo nguồn vốn như: cân đối từ nguồn vốn ngân sách tỉnh hằng năm 
để đầu tư hạ tầng kỹ thuật ngoài hàng rào dự án, vận động doanh nghiệp
ứng trước tiền thuê đất một lần trong 50 năm để bồi thường giải phóng mặt bằng 
và tái định cư... Nhưng nguồn vốn của địa phương là có hạn nên kiến nghị
trung ương hỗ trợ vốn đầu tư, vốn trái phiếu Chính phủ hoặc có cơ chế cho tỉnh 
vay hay ứng vốn để đẩy nhanh tiến độ đền bù giải phóng mặt bằng, sớm giao
mặt bằng cho nhà đầu tư triển khai xây dựng. 

* TS Vũ Thành Tự Anh (giám đốc nghiên cứu Chương trình giảng dạy kinh tế 
Fulbright):

Cần thay đổi tư duy về thu hút đầu tư

Thời gian qua, khi quá chú trọng đến những dự án đầu tư có số vốn lớn (thường 
là những dự án chiếm nhiều đất), chúng ta bỏ quên hai yếu tố hết sức quan
trọng là tính khả thi và hiệu quả của đầu tư. Quy mô hoành tráng của một dự án 
không đảm bảo nó sẽ được thực hiện và có hiệu quả. Kinh nghiệm thời gian
qua cho thấy rằng khi khủng hoảng xảy ra chính những dự án lớn này sẽ bị cắt 
giảm hoặc giãn tiến độ đầu tiên.

Với một số dự án, khi tính đủ chi phí môi trường thì sẽ lỗ ở nơi khác nhưng lại 
có thể có lãi ở VN vì chi phí môi trường ở nước ta quá rẻ. Chính vì thế
những dự án thâm dụng đất, tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm môi trường dễ 
vào VN hơn. Do đó Chính phủ cần kiên quyết từ chối những dự án gây ô nhiễm
môi trường, vì tuy những dự án này có thể đem lại thành tích và lợi ích kinh tế 
trước mắt nhưng cái giá mà nền kinh tế và các thế hệ tương lai phải trả
còn lớn hơn nhiều. Đây là trách nhiệm với đất nước và với con cháu chúng ta.

Để có thể thu hút FDI trong thời kỳ khủng hoảng, khi nguồn vốn khan hiếm và mức 
độ cạnh tranh thu hút đầu tư gay gắt hơn, chúng ta càng cần phải hiểu rõ
những nhân tố cơ bản quyết định địa điểm đầu tư của các nhà đầu tư quốc tế. 
Theo điều tra của KPMG năm ngoái, nhân tố quan trọng nhất là khả năng tiếp
cận khách hàng mới, tiếp theo là ổn định chính trị, luật pháp công minh, cơ sở 
hạ tầng, môi trường kinh doanh và chất lượng lao động... 

Với hai nhân tố đầu, VN thường được đánh giá cao. Nhưng về hiệu lực của luật 
pháp, môi trường kinh doanh, kỹ năng lao động, cơ sở hạ tầng thì mặc dù chúng
ta có cải thiện nhưng vẫn thua xa các nước xung quanh. Điều cần suy ngẫm là 
trong khi chúng ta nói nhiều về yếu tố được coi là thế mạnh của VN là lao động
rẻ thì nhà đầu tư lại xếp vào hàng cuối cùng.

Nói một cách ngắn gọn, chúng ta cần thay đổi một cách cơ bản tư duy về FDI, 
trong đó chú trọng tính khả thi, hiệu quả, bền vững thay vì chạy theo thành
tích trước mắt. Về mặt chính sách, Chính phủ cần khẩn trương giải quyết những 
nút “thắt cổ chai” trong nền kinh tế đã được nói đi nói lại nhiều lần về
thể chế, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực, không chỉ để đáp ứng nhu cầu của các 
nhà đầu tư nước ngoài mà cơ bản hơn giúp khai thông nguồn lực phát triển
của nền kinh tế.

* TS Hồ Ngọc Minh (phó ban quản lý Khu đô thị Tây Bắc TP.HCM):

Không nên giao một nhà đầu tư nhiều dự án

Để đẩy nhanh tốc độ giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, tôi cho rằng cơ 
quan quản lý nhà nước cần phải cân nhắc hết sức kỹ càng việc cho một nhà
đầu tư cùng lúc thực hiện nhiều dự án trên nhiều tỉnh thành khác nhau. Bởi chắc 
chắn rằng càng có nhiều hơn một dự án, nhà đầu tư càng ít quan tâm tới
nó. Chưa kể trong lúc khó khăn này rất khó cho nhà đầu tư điều chuyển vốn từ dự 
án này sang dự án khác, trừ những nhà đầu tư tầm cỡ, có thương hiệu và
ít nhất đã triển khai 1-2 dự án thành công mới nên xem xét cấp nhiều dự án, 
nhưng cũng không nên quá nhiều.

Về phía Sở Kế hoạch - đầu tư, khi xem xét, thẩm định năng lực nhà đầu tư cần 
tham khảo ý kiến cũng như nhờ thương vụ VN ở các nước và cơ quan sứ quán các
nước tại VN giúp thẩm định, bởi lý lịch nhà đầu tư càng rõ ràng, chúng ta càng 
hiểu họ và dễ xử lý trong nhiều tình huống.

Về quy định triển khai dự án trong vòng 12 tháng, tôi nghĩ cần điều chỉnh lại. 
Thứ nhất, cần quy chuẩn hóa trường hợp nào là “đang triển khai”. Nhà đầu
tư chỉ cần chặt cái cây, rào cái hàng rào, ủi một khoảnh đất... thì có coi là 
đang triển khai hay không? Thứ hai, không nên cào bằng giữa dự án vài tỉ
USD với dự án vài chục hoặc vài trăm ngàn USD. Dự án lớn thì nên cho thời gian 
rộng hơn, chẳng hạn 24 tháng, còn dự án nhỏ thì nên giữ 12 tháng.

* Ông Phan Hữu Thắng (cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài - Bộ Kế hoạch - đầu tư):

Phải tạo thuận lợi để nhà đầu tư giải ngân

Thực tế khảo sát tại một số tỉnh, thành phố thời gian qua của Cục Đầu tư nước 
ngoài, chúng tôi đã đề nghị chính quyền địa phương phân dự án đang gặp khó
khăn, vướng mắc thành ba loại. Theo đó, đối với dự án vướng mắc ở tầm trung 
ương sẽ kiến nghị trung ương xem xét xử lý; những vướng mắc của địa phương
thì địa phương phải tập trung xử lý dứt điểm theo hướng tạo điều kiện thuận lợi 
nhất để nhà đầu tư có thể sớm giải ngân được vốn đầu tư, đặc biệt là đối
với những dự án mà nhà đầu tư đang có vốn sẵn sàng triển khai thực hiện nhưng 
đang vướng mắc về thủ tục đầu tư. 

Đối với những dự án vướng mắc từ phía nhà đầu tư thì các cơ quan cần phải tăng 
cường công tác phối hợp chặt chẽ với nhà đầu tư giúp họ sớm khắc phục khó
khăn để sớm triển khai dự án, bảo đảm dự án được triển khai đúng tiến độ.

LÊ NGUYÊN MINH ghi

Other related posts: