[SMCC] Nhac Len Dong

Nhạc Lên Đồng
 
Xứ ta thường có rất nhiều cuộc tế 
lễ mà ngày nay dần dần ít được trọng 
dụng. Những đám tang, những lễ thần làng, 
hay những ngày đầu năm Tết Nguyên Đán,
những cuộc lên đồng lên bóng đều có 
nhạc phụ đệm để tăng thêm phần 
nghiêm trang.
 
Tùy theo từng địa phương, các cuộc lên 
đồng nhập xác được tổ chức 
một cách khác nhau.
 
Tại miền Bắc, hát Chầu Văn rất 
được thịnh hành. Đó là một lối hát 
tại đền thờ, các bà mẹ, các quan, các cậu 
tại tư gia. Người hát vừa nhịp phách trong khi
dàn nhạc với các cây đàn như đàn nguyệt, 
đàn đáy hay có khi một cây đàn nhị phụ 
đệm cho thêm phần long trọng. Mỗi bà, mỗi 
quan đều có điệu hát riêng như
bài "Tam Tòa", "Cô Chín Sổng", "Cô Bé", "Cô Thượng Ngàn", "Cô 
Ba Thoải", hoặc các bài của các quan như "Quan Hoàng 
Chín", "Quan Hoàng Mười", "Ông Hoàng
Bảo Hà", "Ông Hoàng Đệ Tam"... Các điệu 
mượn trong Dân Nhạc hay hát ả đào như 
Bỉ, Mưỡu, hay tự hát chèo như "chèo đò", "hát 
bộ nhịp một". Tuy nhiên cũng
có những điệu thuần túy Chầu Văn như 
"rập", "cờn", "sơn trang". Các bài hát trong chầu 
văn, được nghe trong lúc người lên 
đồng vừa hát vừa múa khi ông
hoàng bà chúa nhập vào.
 
Ở miền Trung, những đặc tính của Hầu 
Văn cũng tương tự như điệu chầu 
văn miền Bắc. Những thể điệu chánh là 
"đài", "phu" rất được thông dụng.
 
Miền Nam có đồng bóng hay rỗi bóng. Dàn nhạc 
đôi khi chỉ có một hay hai cây đàn cò, hay là dàn 
nhạc ngũ âm hay nhạc lễ. Điệu 
thường từ hơi xuân qua aị Sau
cùng là sang đảo, ba thể điệu đặc thù 
của nhạc cổ miền Nam.
Tiết tấu đi từ chậm sang mau.
 
Tại Hoa Kỳ ở San Jose, California, có một nơi có 
mấy bà lên đồng mỗi tuần. Mỗi chủ 
nhật tại đền Đức Trần Hưng 
Đạo (tôi không nhớ địa chỉ nhưng có 
tới thăm
viếng hồi tháng 10 vừa rồi), có thấy mấy bà 
lên đồng phát tiền phát quà cho những người 
xung quanh, và có nhạc từ máy cassette phát ra theo điệu 
chầu văn.
 
Viết vài hàng giải thích sơ qua về Chầu Văn 
tức Lên Đồng.
 
Tháng 1, 2002
Trần Quang Hải

       
---------------------------------
Boardwalk for $500? In 2007? Ha! 
Play Monopoly Here and Now (it's updated for today's economy) at Yahoo! Games.

Other related posts:

  • » [SMCC] Nhac Len Dong