Nguyen Binh - thi si giang ho (ky 9)

Nguy?n Bính - thi si giang h? (k? 9): Hành phuong Nam - bài tho hay cu?i cùng


Hành phuong Nam là bài tho duy nh?t c?a Nguy?n Bính làm theo th? lo?i hành. Ta 
không rõ Nguy?n Bính làm bài tho này trong tru?ng h?p nào. Có l? ông sáng
tác bài này trong th?i gian ? Lan Chi Viên chang? Dáng ti?c là ngu?i có th? tr? 
l?i du?c câu h?i này là Hoàng T?n thì dã m?t t? lâu.

Th?i k? ? Hà N?i, Nguy?n Bính choi thân v?i Thâm Tâm và Tr?n Huy?n Trân. Thâm 
Tâm, nhà tho b?c th?y v? th? lo?i hành, vào nam 1940 ho?c có th? s?m hon n?a,
có sáng tác m?t bài hành n?i ti?ng là bài T?ng bi?t hành. Trong cu?c d?i sáng 
tác c?a Nguy?n Bính, v?i các van thi si b?n bè, ch? có mình Thâm Tâm là ngu?i
có th? gây ?nh hu?ng ít nhi?u lên phong cách sáng tác c?a ông mà thôi. Theo tài 
li?u c?a Hoài Vi?t thì ti?p theo sau T?ng bi?t hành, Thâm Tâm có sáng tác
thêm m?t s? bài hành n?a cung r?t hay nhu Can tru?ng hành, V?ng nhân hành vào 
nam 1944. Có l? di?u này dã kích thích Nguy?n Bính th? s?c v?i m?t th? tho
không quen thu?c l?m v?i ông chang? Tuy v?y Hành phuong Nam l?i là m?t trong 
nh?ng bài tho hay c?a Nguy?n Bính. Ta hãy d?c l?i kh? tho d?u c?a bài tho
này:

Dôi ta luu l?c phuong Nam này
Tr?i m?y mùa qua, én nh?n bay
Xuân d?n kh?p tr?i hoa ru?u n?
Mà ta v?i ngu?i bu?n v?y thay

N?i ni?m cô don bu?n t?i khi xuân v? t?t d?n v?n là n?i ni?m c? h?u lâu nay c?a 
Nguy?n Bính. Ông dã t?ng th? hi?n tình c?m này trong r?t nhi?u bài tho khác
mà di?n hình nh?t là bài Xuân tha huong. Ta còn nh? nh?ng câu th? này trong 
Xuân tha huong:

Chén ru?u tha huong! Tr?i! D?ng l?m!
Tram h?n nghìn gi?n su?t mùa dông
Chi?u qua ng?i ng?m hoàng hôn xu?ng
Nh? ch? làm sao nh? l? lùng

Lúc vi?t bài Hành phuong Nam này cung nhu nhi?u bài tho hoài c? huong khác, 
ch?c h?n là Nguy?n Bính dang say ru?u. Qua nhi?u tài li?u khác nhau ta có th?
tin di?u này. B?n ch?t con ngu?i Nguy?n Bính, do tính ngh? si quá l?n c?a mình, 
nên r?t y?u m?m và luôn c?m th?y cô don. Hoàng T?n có k? m?t câu chuy?n
r?t d?c bi?t v? vi?c sáng tác tho c?a Nguy?n Bính. M?t dêm n? ? Lan Chi Viên, 
sau cu?c nh?u m?i ngu?i d?u ng? say sua, ch? còn l?i m?t mình Nguy?n Bính.
Quá n?a dêm, khi Hoàng T?n gi?t mình th?c gi?c v?n th?y Nguy?n Bính ng?i bên 
bàn. Ông v?a làm tho và u?ng ru?u m?t mình, v?a ôm m?t khóc rung r?c. Hóa
ra là ông dang h?i tu?ng l?i quá kh?. Con ngu?i Nguy?n Bính là nhu v?y. S?ng 
v?i quá kh? là m?t trong nh?ng d?c di?m c?a ông. Cho nên ta không l? gì khi
Nguy?n Bính vi?t m?y câu tho n?i lòng nhu th? này trong bài tho:

Tâm giao m?y k? thì phuong B?c
Ly tán vì con gió b?i này
Ngu?i oi bu?n l?m mà không khóc
Mà v?n cu?i qua chén ru?u d?y

Hành là m?t th? tho c?, vào th?i k? này không còn nhi?u tác gi? s? d?ng d? sáng 
tác n?a. Tuy nhiên th? tho này có th? chuy?n t?i du?c nh?ng tình c?m bi
tráng v?i gi?ng tho dôi lúc r?t hào s?ng. Nh? v?y mà Hành phuong Nam m?i l?t t? 
h?t du?c cái "ch?t Nguy?n Bính":

Lòng d?ng sá gì muôn h?p ru?u
Mà không u?ng c?n mà không say
L?i th? bu?i ?y c?u Tu Mã
Mà áo khinh c?u không ai may

Nguy?n Bính thu? nh? h?c ch? Nho. Ông d?c nhi?u tho Du?ng, thông thu?c nhi?u 
di?n tích Tàu. B?i th? m?t s? bài tho ông s? d?ng di?n tích Tàu r?t nhu?n nhuy?n
và hay. Ch?ng h?n trong bài Hành phuong Nam này:

Kinh Kha gi?a ch? s?u nghiêng chén
Ai k? dâng vàng, k? bi?u tay?
Mo gì ?p Ti?t thiêu van t?
Gi?y c? guom cùn ta di dây

V? m?t tình c?m, ta th?y tâm tu?ng c?a Nguy?n Bính nhi?u lúc nhu mu?n th? trôi 
v? m?t th?i d?i xa xua nào dó. M?t th?i d?i mà ? dó có vua có quan có nh?ng
cung t?n m? n?. M?t th?i d?i mà ? dó có nh?ng tráng si dung c?m lên ng?a tu?t 
guom nhu Kinh Kha, Nhi?p Chính, có nh?ng ngu?i s?n sàng giúp d? k? si nhu
M?nh Thu?ng Quân. Th? gi?i dó làm ông ngây ng?t. N?u nhu Hàn M?c T? th? h?n 
mình vào ch?n trang sao d? quên th?c t?i thì Nguy?n Bính l?i tìm v? m?t th?i
xua xa nào dó d? ?n d?t. Dây cung là m?t d?c di?m quan tr?ng c?a tho Nguy?n 
Bính.

Lúc này có l? là vào quãng th?i gian 1943 - 1944. Nguy?n Bính dã lan lóc ? r?t 
nhi?u vùng d?t khác nhau - "lan lóc có du mu?i m?y t?nh" nhu ông nói trong
bài tho Gi?i mua ? Hu?. Cu?c d?i ông dã tr? nên dày d?n suong gió r?i. Ông dã 
là m?t con ngu?i c?a công chúng, ti?ng tam n?i nhu c?n nhung éo le thay cu?c
s?ng com áo g?o ti?n h?ng ngày v?n làm ông m?t m?i. Di?u mâu thu?n này thu?ng 
d?n v?i nhi?u ngu?i tài nhu v?y. Cung vì com áo nên nhi?u ngu?i không thoát
ra du?c vòng lu?n qu?n:

Ngu?i giam chí l?n vòng com áo
Ta trí thân vào n? nu?c mây

? ch? này, ta nh? l?i Nguy?n V? v?i bài tho G?i Truong T?u. Nguy?n V? dã vi?t 
m?y câu tho n?i ti?ng:

Th?i th? bây gi? v?n th?y khó
Nhà van An Nam kh? nhu chó
M?i l?n c?m bút nói van chuong
Nhìn dàn chó dói g?m tro xuong
Và nhìn chúng mình hì h?c vi?t
Su?t m?y nam gi?i ki?t v?n ki?t

Nguy?n Bính không nói b? bã nhu Nguy?n V? nhung tâm tu c?a ông thì cung nhu 
v?y. Và r?i cung nhu Nguy?n V?, ông l?i dùng ru?u d? quên bu?n phi?n:

Ta di nhung bi?t v? dâu ch??
Dã d?y phong yên l?ng b?n tr?i
Thà c? ? dây ng?i gi?a ch?
U?ng say mà g?i th? nhân oi!

L?i u?ng ru?u! N?u có ngu?i nào ch?u khó di d?m nh?ng l?n Nguy?n Bính nh?c d?n 
ru?u ? trong tho ch?c s? g?p du?c nhi?u l?m. Có l? c? tram l?n ông dùng t?
ru?u:

Ch? oi! T?t d?n em mua ru?u
Em u?ng cho say d?n não lòng
                    (Xuân tha huong)

Hôm qua còn sót hon d?ng b?c
Hai d?a bàn nhau u?ng ru?u say
                      (Gi?i mua ? Hu?)

Nhung m?ng mà thôi m?ng m?t thôi
Hoa tàn ru?u ? ?y tình tôi
                             (Hoa v?i ru?u)

  ...

Nhung ng?i gi?a ch? d? "u?ng say mà g?i th? nhân oi" cung th?t là thú v?. Ti?c 
là Nguy?n Bính không ch?u k?t l?i bài tho ? dây d? ông còn ng?i u?ng ru?u
mãi gi?a ch? mà ông l?i vi?t thêm m?t kh? n?a:

Th? nhân m?t tr?ng nhu ngân nhu
Ta v?i nhà ngu?i c? ti?ng cu?i
Nguoi oi! H?! Nguoi oi!
Nguoi sang bên ?y sao mà l?nh
Nh?p trúc ta v? l?nh m?y muoi.
Có v? nhu ông dã quá say.

(Còn 1 k?)

Tr?n Dình Thu

Other related posts:

  • » Nguyen Binh - thi si giang ho (ky 9)