Nguoi Viet dau tien sang che may giat

    Ngu?i Vi?t d?u tiên sáng ch? máy gi?t

Sáng ch? ra máy gi?t là m?t công ngh? ph?c t?p, không don gi?n chút nào, b?i 
m?i chi?c máy gi?t có hàng ngàn chi ti?t máy c?c k? nh? và tinh vi ? bên trong.
Chính vì v?y, cho d?n nay g?n nhu 100% s? máy gi?t bày bán trên th? tru?ng Vi?t 
Nam d?u là hàng nh?p kh?u nguyên chi?c, du?c l?p ráp t? nu?c ngoài.

?y th? mà có m?t ngu?i th? chuyên s?a xe d?p, xe máy ? th? tr?n C? L? (huy?n 
Tr?c Ninh, Nam D?nh) dã làm ra 2 chi?c máy gi?t và ông dang b?t tay vào làm
chi?c th? 3. Nguyên c? d? ông Nguy?n Quang L? "sáng ch?" ra máy gi?t cung ch? 
vì mu?n gi?i phóng dôi tay cho v? và các con gái.

"Làm máy gi?t vì thuong v? con quá!"

Ông L? là m?t ngu?i không lành l?n, chân b? d? t?t nên di d?ng hoi kh?p khi?ng. 
Tru?c ông làm th? co khí ? Xí nghi?p co khí Vinh Long c?a huy?n Nam Ninh
cu. Cái xí nghi?p c?p huy?n này có dam b?y ngu?i, c?n m?n gia công m?t s? ph? 
tùng xe d?p nhu xích, líp, bi, nan hoa... luong l?u công nhân ba c?c ba d?ng.
Nam 1990 khi xí nghi?p gi?i th?, ông L? ch?ng có "v?n li?ng" gì trong tay: ch? 
d? huu không, tay ngh? co khí ch? tuong duong m?y anh lái máy kéo, máy cày
bên tr?m co khí nông nghi?p... Ông lao vào hành ngh? s?a ch?a xe máy, xe d?p 
l?y ti?n nuôi v? con, s?ng do?n ngày.

"Tôi làm máy gi?t cung vì thuong v? con quá. Tôi còn nh? h?i dó, nh?ng sáng mùa 
dông giá rét các cháu ng?i còng lung vò nh?ng ch?u qu?n áo d?y có ng?n.
Làm ngh? s?a xe, qu?n áo c?a tôi d?c quánh d?u m?, các cháu gi?t c?c l?m. 
Thuong v? thuong con tôi ?a nu?c m?t". N?u kinh t? khá gi? thì ông L? dã phi
th?ng lên thành ph? Nam D?nh mua m?t chi?c máy gi?t hi?u Elextrolux b?i d?u 
nh?ng nam 1990, máy gi?t cung dã khá ph? bi?n ? dô th?.

Cám c?nh nhà nghèo, l?i s?n "máu co khí" trong ngu?i, ông L? mày mò sáng t?o 
máy gi?t theo ki?u c?a mình. Thành th?c mà nói, ngu?i Vi?t mình r?t ham h?c
h?i, sáng ch?, nói chung là không bó tay tru?c b?t k? khó khan nào, bi?t thích 
nghi v?i m?i hoàn c?nh. Thì tru?c dây các anh Hai Lúa ? d?ng b?ng sông C?u
Long qu?n x?n móng l?n, d?u qu?n khan r?n, h?c hành ch?ng nhi?u ch? thu?c m?t 
ch? qu?c ng?, su?t ngày ? bung bi?n ch? m?y khi ra d?n thành ph? mà v?n cho
ra d?i hàng lo?t máy g?t, máy tu?t lúa, máy tách v? d?u ph?ng, máy t? h?t 
b?p... d?y thôi.

Th? m?i bi?t kh? nang sáng t?o c?a nông dân là không ng?ng. Nhung qu? th?t 
chuy?n ông L? "làm" máy gi?t khi?n nhi?u ngu?i "choáng", b?i máy gi?t s? d?ng
công ngh? t? d?ng hoàn toàn ? m?t trình d? c?c k? cao. Khi cho qu?n áo vào máy, 
ch? c?n b?m nút là máy t? d?ng làm vi?c theo m?t l?p trình dã cài d?t s?n,
t? vò qu?n áo, l?y nu?c, quay qu?n áo, x? nu?c và cu?i cùng là làm khô... Chi?c 
máy lúc dó làm vi?c nhu m?t ngu?i ph? n? d?m dang, khéo léo. Ph?i m?t c?
tram nam nghiên c?u v?i hàng ngàn b? não di?n t?, các hãng máy gi?t n?i ti?ng 
nhu Elextrolux, Toshiba... m?i cho ra d?i nh?ng chi?c máy gi?t hoàn h?o nhu
hi?n nay, gi?i phóng c? tri?u ph? n? kh?i công vi?c gi?t giu v?t v?, kéo dài 
h?t ngày này sang ngày khác. ?y th? mà m?t ông c?u công nhân co khí, duong
kim hành ngh? s?a xe d?p l?i dám nh?y vào linh v?c "công ngh? cao" thì nh?t 
d?nh d?u óc ông L? có v?n d? r?i. M?i ngu?i kháo nhau v?y, và chính v? con
cung nghi ng? ông. Tr? con ? th? tr?n C? L? thì dã g?n cho ông bi?t danh "L? 
khùng". Qu? th?t, 6 nam sau khi nghe ông L? k? l?i vi?c ông tran tr?, suy
tu làm máy gi?t tôi v?n th?y có di?u gì dó th?t khó tin. Chuy?n ông L? ch? v?i 
m?y cái búa, cái kìm, dôi tay và thân hình còn v?o v? ôm "gi?c m?ng máy
gi?t" du?c ngu?i dân ? cái th? tr?n nhà quê này thu?ng ví v?i nh?ng gì hoang 
du?ng, th?m chí các b?c cha m? l?y dó làm bài h?c ran d?y con cái, d?ng trèo
cao k?o ngã dau nhu ông "L? khùng".

Nh?ng chi?c máy gi?t "made in VN" ra d?i

M?c mi?ng th? gian, sau hon 1 nam tr?y tr?t d?p d?p, gõ gõ, l?y ch? n? vá, ghép 
vào ch? kia, nam 2001, ông L? cho ra d?i chi?c máy gi?t d?u tiên. Nhìn thô
và c?c m?ch nhung nó dã v?n hành du?c các thao tác co b?n nhu l?y nu?c, quay 
qu?n áo, x?... C? 20 - 25 phút máy d?o chi?u 10 l?n qu?n áo. Máy có h?n gi?,
m? c?a t? d?ng. Nhung máy v?n chua t? l?p trình du?c quá trình làm vi?c, khi nó 
xong m?t thao tác nào dó ông L? l?i ph?i can thi?p, "nh?c nh?" d? nó làm
vi?c ti?p. D?c bi?t, n?u dang gi?t b? m?t di?n thì máy quên h?t các thao tác dã 
làm, l?i gi?t t? d?u. Th?m chí nó "quên" d?n m?c tai h?i: V?a cho qu?n
áo vào chua gi?t giu gì, máy dã x? nu?c ào ào...

"Gi?y khai sinh" chi?c máy gi?t d?u tiên do ngu?i Vi?t s?n xu?t. ?nh Dình Hu?
Theo ông L?, cái máy nhu m?t bào thai dã thành hình hài, nhung chua th?c s? có 
h?n có vía. Theo thu?t ng? khoa h?c, ông L? g?i dó là máy gi?t bán t? d?ng.
Ph?i m?t thêm m?t nam n?a, d?n tháng 6/2002, m?t chi?c máy gi?t t? d?ng hoàn 
toàn m?i du?c ông L? hoàn thi?n, di nhiên nó chua h?t khi?m khuy?t. Dôi khi
máy v?n tr? ch?ng. Dang ch?y t? dung nó t?m ngh?; m?t di?n, m?t nu?c kh?i d?ng 
l?i máy v?n b? quên chuong trình; các b? ph?n c?a máy chua làm vi?c an ý
v?i nhau, nhi?u lúc "ông ch?ng bà chu?c", dá nhau tanh tách.

Coi máy nhu con, ông L? l?i ân c?n làm vai trò c?a m?t ngu?i b?, tìm hi?u, u?n 
n?n, s?a ch?a, d?y d? d?a con trí tu? mà ông m?t m?y nam tr?i thai nghén.
Ng?i nói chuy?n v?i ông L?, tôi th?t kinh ng?c khi bi?t r?ng cho d?n hi?n nay 
khi ông s?p hoàn thành chi?c máy gi?t th? 3 mà ông th? s?a xe d?p này v?n
chua h? ti?p xúc v?i m?t chi?c máy gi?t c?a nu?c ngoài nào. Di?u dó hoàn toàn 
lo?i tr? nh?ng l?i d?n th?i, r?ng ông L? "ph?u thu?t" chi?c máy gi?t có s?n
r?i d?o d?o, xóc xóc, vá víu bi?n thành máy gi?t c?a mình. V?i thu nh?p t? ngh? 
s?a xe, ông L? khó ki?m d? ti?n nuôi s?ng v? con nói chi d?n mua m?t chi?c
máy gi?t ngo?i v? r?i "d?p" ra b?t chu?c theo.

Sau khi hoàn ch?nh chi?c máy gi?t th? nh?t, nam 2003 ông L? b?t tay vào làm 
chi?c th? 2 v?i nhi?u c?i ti?n v? các chi ti?t máy, t?c d? làm vi?c c?a máy,
d?c bi?t các b? ph?n làm b?ng s?t, tôn khi?n máy c?c m?ch, n?ng n?... cung du?c 
thay th? d?n. "D?a con th? hai" c?a ông L? dã ua nhìn hon h?n. Tuy nhiên,
ông chua h? có ý d?nh ki?m ti?n b?ng ngh? m?i này. Chi?c th? nh?t gia dình ông 
d? s? d?ng, dã 5 nam nay "máy v?n ch?y t?t", không h?ng hóc gì, v? con ông
L? thoát c?nh ngày nào cung hì h?c gi?t giu. Chi?c th? hai, ông cho m?t ngu?i 
b?n "dùng cho bi?t", còn chi?c th? ba hôm chúng tôi d?n ông m?i dang lên
khuôn. Cái sau ti?n b?, hoàn thi?n hon cái tru?c. Khoang b?ng c?a máy t? ch? 
ch? gi?t du?c 4kg qu?n áo m?i l?n (cái d?u tiên) dã tang lên 4,5 - 5kg (cái
th? ba). Ông L? nói "Máy c?a tôi ch? m?t 20 - 25 phút hoàn thành m?t l?n gi?t, 
máy c?a nu?c ngoài m?t 1 - 1,5 ti?ng nên ti?t ki?m t?i da di?n nang. V?
nu?c cung th?, gi?t càng lâu s? càng t?n nu?c. Dó là nguyên lý r?i". Máy gi?t 
c?a ông L? có nguyên lý ho?t d?ng là tr?c n?m ngang, chà xát trong khi máy
gi?t tiên ti?n c?a nu?c ngoài có tr?c th?ng d?ng, ho?t d?ng theo d? vang ly 
tâm. Dây là "b?o b?i" d? máy ông L? ti?t ki?m c? di?n l?n nu?c.

Di?u k? di?u sau 6 nam

B?n bè gi?c mãi, d?n m?c ph?i thúc ép, nam 2003 ông L? m?i com dùm com n?m lên 
Hà N?i dang ký b?n quy?n cho chi?c máy gi?t c?a mình. Ông nghi don gi?n,
máy gi?t làm ra d? dùng ch? bán chác cho ai mà ph?i dang ký. M?y ông ? C?c S? 
h?u trí tu? "choáng váng", vì l?n d?u tiên có m?t ngu?i Vi?t, l?i là "anh
Hai Lúa" m?t mui d?c nhà quê, chân di cà nh?c dang ký b?n quy?n sáng ch? máy 
gi?t. Sau c? nam "ngâm c?u", C?c không d? lý l? bác don xin dang ký c?a ông
L? vì rõ ràng t? tru?c d?n nay ? Vi?t Nam dã có ai làm máy gi?t bao gi? nhung 
d?ng ý c?p cho ông L? thì nó k? k? th? nào ?y, nghe có gì không ?n. C?c cung
chua rành v? máy gi?t, th? nh? có chi ti?t máy nào ông L? an c?p c?a nu?c ngoài 
thì sao, l? h? ki?n l?i thì ch?t s?c ti?t. Suy di tính l?i, gi?i pháp ch?c
an nh?t là C?c ch? d?ng ý c?p b?ng gi?i pháp h?u ích, t?c là du?i m?c b?ng s? 
h?u trí tu?, nhu th? an toàn hon. Ý C?c mu?n tránh chuy?n m?y ông nu?c ngoài
dang d?c quy?n bán máy gi?t t?i Vi?t Nam, gi? th?y m?t ông L? nào dó tung ra 
lo?i máy gi?t "Made in Cole" (C? L?) thì h? sôi máu lên ngay, s? b?i lông
tìm v?t mà ki?n thì r?y rà to.

Ông L? không ch?u, li?n tìm Công ty Ph?m và liên doanh, r?i sau dó là Công ty 
Banca thuê h? vi?t l?i h? so dang ký d? d?u tranh b?ng du?c v?i C?c dòi c?p
b?ng d?c quy?n sáng ch?. M?t ngu?i ch? quen tay quai, tay búa gi? dây roi vào 
ch?n h?a mù gi?y má, van b?n, dôi khi ông L? cung th?y m?t và n?n. Nhung
cu?i cùng ni?m vui cung dã d?n v?i ông m?t cách tr?n v?n. D?u nam 2006, ông L? 
dã chính th?c nh?n du?c "gi?y khai sinh" cho d?a con d? c?a mình d? l? ai
ki?n cáo thì ông dã có ch?ng c? pháp lý ch?ng minh dó là con mình.

Vâng, cho d?n bây gi?, khi tôi ng?i vi?t bài báo này, tôi v?n không lý gi?i n?i 
t?i sao m?t con ngu?i nh? bé, v?o v?, chua h?c hành gì nhi?u nhu ông L?
l?i ch? m?t 6 nam d? hoàn thi?n công ngh? sáng ch? ra chi?c máy gi?t - m?t do?n 
du?ng mà các hãng tu b?n phuong Tây v?i d?y d? công ngh?, máy móc trong
tay dã m?t c? tram nam. Dó là m?t ngh?ch lý chang?

Tri?u Duong

Other related posts: