Nam Phi Du Ky k3

K? 3

Nam phi du ký: Nh?ng di?u k? thú


Thành ph? h?i c?ng Cape Town nhìn t? núi Cái Bàn (Table mountain
Khi tôi v?a xu?ng sân bay thành ph? Cape Town, tr?i b?ng d? mua. Mua thu th?t 
l?nh, nhung v?a lên xe di vào trung tâm, ch? trong ch?c lát tr?i l?i
b?ng n?ng, c?u v?ng xu?t hi?n không ch? b?y s?c màu mà là da màu. M?t Nam Phi 
da màu trong thiên nhiên l?n con ngu?i...

>>
K? 2: Trong r?ng châu Phi
>>
K? 1: Den & Tr?ng

"
Ngôn ng? th? nh?t"

Tôi du?c ông Tr?n, m?t ngu?i Hoa g?c Vi?t dã s?ng ? Nam Phi hon 20 nam, m?i di 
choi dêm. Ông làm kinh doanh, g?n gui v?i nhi?u c?ng d?ng da tr?ng, da den,
da màu ? kh?p mui d?t phía nam l?c d?a den này và có th? nói du?c b?n th? ti?ng 
c?a c?ng d?ng da den.

?y v?y mà khi trên du?ng cùng tôi vào trung tâm Sandton, ông không th? nói cho 
anh chàng tài x? taxi da den hi?u du?c d?a ch? c?n d?n.

Ông Tr?n nói ti?ng Anh, ngu?i tài x? l?c d?u, ông chuy?n sang ti?ng Zulu, r?i 
ti?ng Xhosa, Sotho, Shangaan., ngu?i lái xe cung l?c d?u. "H?t v?n", ông ph?i
chuy?n sang s? d?ng ngôn ng?. b?ng tay, v?y xe m?i d?n dúng d?a ch?!

Ông Tr?n cho bi?t dó là "chuy?n thu?ng ngày ?... Nam Phi", b?i d?t nu?c 44 
tri?u dân này s? d?ng d?n 11 ngôn ng? chính th?c, du?c lu?t pháp và các h? th?ng
giáo d?c ch?p nh?n và du?c hàng tri?u ngu?i s? d?ng.

Dó là chua k? các ngôn ng? "thi?u s?" c?a c?ng d?ng nh?p cu dông dúc nhu D?c, 
Pháp, ?n, Hoa, Melayu...

Ngay nhu trong chuy?n xuyên r?ng trong công viên qu?c gia Pilannesburg, hai cô 
gái da tr?ng Lynn và Lelone nói chuy?n v?i nhau b?ng ti?ng Anh, nhung khi
g?p "d?ng huong", trong khi Lelone s? d?ng ti?ng Afrikann (ngôn ng? chính th?c 
c?a ngu?i Phi g?c Âu có t? nh?ng nam 1652 trên co s? ti?ng Hà Lan gi?n don
l?p ghép v?i ngôn ng? Zulu, Xhosa), cô Lynn... ch?u ch?t!


T?i mui H?o V?ng, ? ph?n bi?n thu?c ?n D? Duong, ngu?i ta d?t tên Da Gama d? 
tu?ng nh? Vasco Da Gama, ngu?i d?u tiên boi vòng t? D?i Tây Duong sang ?n D?
Duong t?i mui d?t này nam 1497. Còn ? ph?n d?t n?m trên b? D?i Tây Duong, ngu?i 
ta d?t tên Dias nh?m vinh danh nhà thám hi?m B? Dào Nha Bartholomew Dias
là ngu?i d?u tiên phát hi?n ra mui H?o V?ng nam 1488 - ?nh tu li?u
Ngôn ng? ? Nam Phi d?a trên co s? b? t?c và c?ng d?ng, ngu?i ta du?c ch?n l?a 
11 ngôn ng? d? h?c t?p nhu ti?ng Tswana, Tsonga, Pedi, Ndebele... kèm theo
ti?ng Anh ho?c ti?ng Afrikann d? có ti?ng nói chung.

Nhung khi kinh t? phát tri?n, ngu?i dân di chuy?n kh?p noi, v?n d? ngôn ng? l?i 
phát sinh ra ngôn ng? m?i, 11 ngôn ng? chính th?c xem ra dã l?c h?u!

Trên m?t d?t là v?y, du?i lòng d?t ngu?i ta l?i có m?t th? ngôn ng? khác. Hôm 
tham quan m? vàng Gold Reef City - m?t trong nh?ng m? vàng l?n nh?t Nam Phi
có chi?u sâu hon 2 km, tôi du?c bi?t ? các m? vàng, m? kim cuong, d? các th? m? 
d?n t? kh?p các t?nh thành trong c? nu?c có th? hi?u nhau, ngu?i ta sáng
t?o ra ngôn ng? m?i, dó là ti?ng Fanagalo!

? h?u h?t các m? du?i lòng d?t, ti?ng Fanagalo du?c qui d?nh là "ngôn ng? th? 
nh?t", nhung h?t ca làm vi?c, lên m?t d?t, h? l?i nói ngôn ng? riêng c?a mình!
Khi tôi cùng ông Tr?n vào sâu trong khu ? chu?t Soweto d? tìm hi?u cu?c s?ng 
c?a nh?ng ngu?i da den cùng kh?, ông Tr?n cung không tìm dâu ra ngu?i phiên
d?ch ti?ng Tsotsi-taal.

Tuy không ph?i là ngôn ng? chính th?c, nhung nó du?c hàng tri?u ngu?i da den 
trong khu Soweto s? d?ng nhu "ngôn ng? th? nh?t".

"Mui th?n tiên trên Trái d?t"

T? khi còn bé, tôi luôn háo h?c v?i câu chuy?n v? nh?ng nhà phát ki?n d?a lý 
châu Âu d?u tiên tìm ra mui d?t c?c nam c?a châu Phi - mui H?o V?ng (Cape of
Good Hope).

Dó là noi giao hòa gi?a ?n D? Duong và D?i Tây Duong, noi thông thuong hàng h?i 
gi?a Âu - Á, noi g?p nhau gi?a hai dòng bi?n nóng và l?nh c?a vùng nam bán
c?u mà nh?ng nhà thám hi?m l?ng danh dã g?i dó là "Mui th?n tiên c?a Trái d?t".

Cape Town - m?t trong nh?ng thành ph? h?i c?ng d?p nh?t th? gi?i - hi?n ra lung 
linh trong suong mù v?i dáng d?p c?a m?t dô th? châu Âu pha tr?n gi?a hi?n
d?i và tho m?ng. Du?ng nhu thành ph? t?n cùng c?a l?c d?a den này luôn nh?n 
du?c s? uu ái c?a t?o hóa và c? con ngu?i.

Nh?ng tòa nhà ch?c tr?i ch? du?c phép vuon cao trong khu v?c trung tâm d? 
nhu?ng ph?n l?n cho nh?ng con du?ng v?i hàng ngàn ngôi bi?t th? c? kính tuy?t
d?p n?m xen gi?a nh?ng r?ng cây.


T?m ?nh này du?c ch?p t?i trang tr?i West Coast Ostrich ? ngo?i ô Cape Town. 
B?n d?a tr? mang ba màu da và nói ba ngôn ng? khác nhau dang nô dùa th?t thân
thi?n và h?n nhiên. ? m?t d?t nu?c da d?ng v? dân t?c, ngôn ng?... nhu Nam Phi, 
tr? em tr? thành nh?ng ngu?i di tiên phong trong vi?c vu?t qua nh?ng ngan
cách dã t?n t?i bao nhiêu nam trong lòng các th? h? tru?c. ?nh: Binh Nguyên
Dây cung là th? dô l?p pháp c?a Nam Phi, ch? v?i 2,3 tri?u dân mà h?ng nam Cape 
Town dón d?n 5 tri?u du khách. H? d?n dây d? m?t l?n trong d?i du?c d?t
chân lên m?t trong "1.000 d?a danh trên th? gi?i c?n d?t chân d?n tru?c khi 
nh?m m?t" là mui H?o V?ng. H? d?n d? m?t l?n có du?c c?m giác "m?t bu?c chân
di qua hai d?i duong".

Tr?i dang gi?a mùa thu se l?nh, không ph?i mùa cao di?m du l?ch, v?y mà ông 
Tony Shuman, ngu?i d?n du?ng d?n mui H?o V?ng, c? gi?c chúng tôi di th?t s?m
và v? th?t s?m d? tránh tình tr?ng k?t xe.

Trên du?ng t? Cape Town xuôi v? mui H?o V?ng, nh?ng bãi t?m n?i ti?p nhau d?y 
du khách t? nam châu, trong dó không th? không nh?c d?n bãi bi?n Clifton -
m?t trong 10 bãi bi?n t?m tr?n d?p nh?t th? gi?i theo x?p h?ng c?a t?p chí 
Forbes.

Mui H?o V?ng hi?n ra tru?c m?t chúng tôi v?i nh?ng con sóng gi?a hai dòng d?i 
duong v? òa vào m?m dá nh?n s?ng s?ng nhô ra phân d?nh ?n D? Duong và D?i
Tây Duong.

M?t nhà qu?n lý du l?ch t?i dây cho bi?t vào nh?ng ngày hè, khách t? kh?p th? 
gi?i d? v? dây, hàng ngàn ngu?i dã t? ch?c cu?c thi boi qua mui H?o V?ng v?i
tên g?i khá kêu: Vu?t hai d?i duong!

Ch? c?n xu?ng bi?n và boi vài tram mét là du?c c?p b?ng danh d?! Còn chúng tôi 
áo l?nh sùm s?p ch? dám mua m?t t?m b?ng ch?ng nh?n dã d?t chân t?i "Mui
d?t th?n tiên trên Trái d?t" có dóng d?u xác nh?n v?i giá 10 rand (kho?ng 1,5 
USD) và m?t cái chai th?y tinh xinh x?n trong dó có m?t ít cát, m?t ít nu?c
bi?n v?i dòng ch? chú thích r?t ?n tu?ng: Du?c l?y lên t? D?i Tây Duong và ?n 
D? Duong!

Tr?i v? chi?u, t?ng doàn xe v?n n?i ti?p nhau d? v? mui H?o V?ng, da s? d?u là 
ngu?i châu Âu, h? d?n d? m?t l?n trong d?i c?m nh?n du?c c?m giác mãnh li?t
c?a cha ông h? m?y tram nam tru?c phát hi?n ra mui d?t th?n tiên này.

Tôi ch? nu?i ti?c m?t di?u là chua d?n du?c nhà tù pháo dài trên d?o Robben - 
di s?n th? gi?i, noi nhà lãnh d?o Nelson Mandela b? c?m tù su?t m?y ch?c nam
tru?c khi bu?c di thênh thang trên con du?ng t? do. Sau khi tham mui H?o V?ng, 
tôi c? nuôi hi v?ng s? du?c d?n tham pháo dài Robben vào m?t ngày không
xa.

BINH NGUYÊN

Other related posts: