[SMCC] Mot Nguoi Viet Khong Tien Tuyet Hau

XUÂN VÀ NGH? SI

M?t ngu?i Vi?t: "Không ti?n tuy?t h?u"!

Ng? ngàng không tin vào m?t mình r?i sau dó s?ng s? d?n bái ph?c. Có l? dó là 
tâm tr?ng c?a h?u h?t m?i ngu?i khi xem qua nh?ng trang sách vi?t b?ng tay
nhu in c?a nhà bút pháp Ph?m Ng?c Thu?n.

Nam 1973, nh?ng trang sách vi?t tay c?a ông t?ng du?c dua di tri?n lãm ? Sài 
Gòn, Dà L?t và m?t ông qu?c v? khanh dã tr? giá d?n 50 lu?ng vàng. Nhi?u nhà
van, h?c gi? hàng d?u lúc b?y gi? d?u nghiêng mình bái ph?c tru?c bút pháp nhu 
th?n c?a ông và h?c gi? Nguy?n Hi?n Lê dã ph?i ghi nh?n là "không ti?n tuy?t
h?u"!

Thu pháp công phu

Nam nay ông Thu?n bu?c vào tu?i 72 và dã r?a tay gác bút t? lâu dù tay v?n c?m 
bút v?ng vàng nhung m?t dã m?. S?ng m?t mình trong can t? du?ng du?c xây
d?ng t? 1903 ? xã Bình Th?nh, huy?n Tuy Phong nhu d? chiêm nghi?m v? m?t ngh? 
thu?t do chính ông là ngu?i khai sinh nhung l?i không có h?u du?!

Nam 1967, chân ph?i c?a ông Thu?n b? gãy trong m?t v? tai n?n giao thông và 
không th? làm du?c vi?c n?ng. T? dó, v?i ngòi bút s?t "b?p chu?i" và m?c Pelikan
c?a D?c, ông Thu?n b?t d?u khai sinh ra ngh? thu?t thu pháp công phu. Vi?t ch? 
d? gi?t th?i gian song càng vi?t, ông Thu?n càng mê r?i nh?p tâm vi?t quên
c? an u?ng, quên c? khái ni?m th?i gian. Ngh? thu?t thu pháp công phu du?c chia 
làm hai cách vi?t nhu in và vi?t ch? ch?a tr?ng tô den. Cách vi?t d?u tiên,
mu?n vi?t m?t trang 13x19 cm ph?i m?t h?t 10 ngày m?i hoàn thành; còn cách vi?t 
th? hai d? hoàn t?t m?t trang, ông Thu?n ph?i m?t d?n g?n 3 tháng!

Ch?n cu?n Vi?t Nam danh nhân t? di?n v?i d? dày hon 1.000 trang, ông Thu?n gò 
lung n?n nót su?t mu?i nam tr?i nhung ch? du?c n?a cu?n. D? cho ra m?t trang
chép tay nhu in, ngoài vi?c t? m? n?n nót t?ng d?u ch?m ph?y, t?ng chân ch?, 
ông Thu?n còn ph?i chia c?t, ch?a l? sao cho th?t th?ng và d?u nhau. Theo
ông Thu?n, mu?n th? ph?i vi?t t? trái sang ph?i vi?t th?t lùi nhu ch? Hán t? 
ph?i sang trái. B?i th?, nh?ng trang sách vi?t tay c?a ông Thu?n luôn làm
ngu?i xem kinh ng?c và d?u tam t?p, không m?t l?i nh?.

Ông Thu?n tâm s?, ch? X là ch? làm ông kh?n kh? nh?t vì r?t khó vi?t s?c nét 
trong cái k? c?a nó và ph?i m?t n?a ti?ng gò di gò l?i ông m?i v?a lòng. Trong
khi ch? t là ch? d? vi?t hon c? trong 24 ch? cái...

Ch? ch? nghia rong choi

Nam 1970, không hi?u b?ng cách nào mà ông Mai Th? Truy?n, qu?c v? khanh d?c 
cách van hóa c?a chính quy?n Sài Gòn, bi?t d?n thu pháp công phu c?a ông Thu?n
nên có ý m?i dua tác ph?m vào Sài Gòn tri?n lãm. Tuy nhiên, s? lu?ng trang sách 
lúc b?y gi? v?n còn khiêm t?n và chua da d?ng nên ông Thu?n kh?t l?n.

Trong thu d? ngày 25-11-1970, ông Mai Th? Truy?n d?t v?n d?: "Nam 1962, ? New 
York, tôi có th?y m?t cu?n thánh kinh vi?t tay theo l?i ch? Gothique s?c s?o
nhu in và xua g?n mu?i th? k?. Cu?n t? di?n c?a em n?u dem vào thu vi?n qu?c 
gia hay vi?n b?o tàng, v? sau s? có giá tr? quý báu nhu th?. S?n thu vi?n
s?p hoàn thành, tôi có ý mua d? d?t vào m?t ch? trang tr?ng luu v? h?u th? và 
tôi d? ngh? m?t tri?u d?ng...". Ông Thu?n chua nh?n du?c s? ti?n tuong duong
50 cây vàng lúc b?y gi? vì chua hoàn thành cu?n sách nhung nam 1973, ông quy?t 
d?nh ch? ch? nghia c?a mình di tri?n lãm theo l?i m?i c?a H?i Vi?t - M?
và D?i h?c V?n H?nh. Ngoài n?a cu?n Vi?t Nam danh nhân t? di?n, ba trang thánh 
kinh vi?t tay b?ng ti?ng Pháp, hai lá b? d? vi?t ch? b?ng bút s?t, ông Thu?n
còn mang theo m?t s? b?c tranh do mình v?.

Th?i di?m dó, gi?i trí th?c Sài Gòn vô cùng xôn xao v? cu?c tri?n lãm v?i tuy?t 
k? bút pháp vô song c?a ông Thu?n. Không nh?ng sinh viên Tru?ng M? thu?t
Gia D?nh mà sinh viên ? Vi?n D?i h?c V?n H?nh, Van Khoa và c? sinh viên tru?ng 
y cung kéo nhau d?n nu?m nu?p d? thu?ng lãm. Ông Flood, Giám d?c H?i Vi?t
- M? Sài Gòn, nh?n d?nh: "Ngu?i ta ch? có th? ph?c s? kiên nh?n vô biên c?a 
ngh? si. Có l? công trình d?c dáo c?a d?i s?ng v? này ch?a d?ng m?t thông di?p
tri?t lý nào chang..." (nguyên van ti?ng Anh, Nguy?n Hi?n Lê d?ch). Còn Thu?ng 
t?a Thích Minh Châu, Vi?n tru?ng Vi?n D?i h?c V?n H?nh, thì ghi vào s?:
"Dây là m?t thiên tài d?c bi?t và là m?t ngh? si th?t dáng luu tâm d? gi?i 
thi?u".

Ông Thu?n cho bi?t s? di ông ch?n cu?n Vi?t Nam danh nhân t? di?n d? vi?t vì dó 
là cu?n sách ông yêu m?n và nh?ng nhân v?t trong dó d?u xu?t chúng, có ngu?i
dã d? máu giành d?c l?p cho d?ng bào mình. Hôm tri?n lãm ? H?i Vi?t - M?, ông 
Flood ch? vào bìa sách d?c to b?ng ti?ng Vi?t dòng ch? "Vi?t Nam oai hùng
b?t khu?t" và h?i ông Thu?n "b?t khu?t là gì?". Gi?a r?t dông ngu?i xem tri?n 
lãm, ông Thu?n dua cái chân cà nh?c ti?n lên m?t bu?c r?i tr? l?i r?t nhanh
"b?t khu?t là không ch?u qu? g?i!". Khán phòng l?ng im m?t h?i sau dó v? òa 
ti?ng v? tay ng?i khen ngu?i dàn ông tuy què chân nhung th?ng nhu ru?t ng?a.

B?c tranh d?c dáo

Không nh?ng có tuy?t k? thu pháp công phu, ông Thu?n còn có cách v? tranh r?t 
d?c dáo b?ng cách dùng bút s?t d? ch?m t?ng nét m?t. Có l? b?c tranh Bác H?
kh? 40x60 cm do ông Thu?n sáng tác là b?c tranh l? nh?t v? Bác.

Ông Thu?n k? v? râu Bác là khó nh?t vì nét quá m?nh nên ph?i dùng kính lúp m?i 
v? du?c và ph?i m?t ba nam ông m?i v? xong hình Bác. Ông Thu?n cho r?ng các
h?a si d?u v? Bác tinh nhung ông v? hình d?ng và tinh ý m?i th?y trong m?t b?c 
tranh mà Bác ? ba tr?ng thái khác nhau: Bác nói, Bác nghe - và Bác nghi!
"Soi kính lúp trên dôi môi c?a Bác s? th?y dòng ch? nh? Không có gì quý hon d?c 
l?p t? do; soi vào tai s? th?y dòng ch? D?i d?i nh? on Bác H? vi d?i và
soi lên trán s? hi?n ra dòng ch? Trung v?i D?ng, hi?u m?i dân!" - ông Thu?n cho 
bi?t Còn n?a, phông b?c tranh chân dung Bác H? du?c ông Thu?n thi?t k?
b?ng lá c? T? qu?c. N?u dua kính lúp vào s? l?n lu?t d?c du?c d?y d? ti?u s?, 
Tuyên ngôn d?c l?p, Nh?t ký trong tù và Di chúc c?a Bác.

Ông Thu?n tâm s? không th? vi?t thu pháp công phu nhu -th?i tr? nhung bây gi? 
th?nh tho?ng ông cung vi?t thu pháp theo ki?u riêng c?a mình và l?y ra hàng
lô tác ph?m c?a mình cho chúng tôi xem. "C?n ph?i sáng t?o, thu pháp không th? 
ch? vi?t b?ng bút lông" - ông Thu?n nói. Qu? th?t nh?ng tác ph?m thu pháp
c?a ông r?t l?, cái thì vi?t b?ng d?u ngón chân, cái thì vi?t b?ng ngón chân 
cái và có cái ông l?i vi?t b?ng bàn ch?i dánh rang! Ông Thu?n nói ông r?t
thích giai tho?i v? nhà thu pháp Truong Húc d?i Du?ng bên Tàu, v? này dùng c? 
d?u tóc ch?m m?c d? v? m?t b?c tranh d? d?i và dó chính là s? sáng t?o d?c
dáo c?a ngu?i ngh? si.

Ti?c thay, com áo, g?o ti?n luôn deo du?i ngu?i ngh? si và ông Thu?n cung không 
ngo?i l?. Nam 2000, can t? du?ng hon 100 tu?i c?a ông d?t nát tr?m tr?ng
và có nguy co d? s?p nên ông dành d?i t?t c? nh?ng tác ph?m c?a c? d?i mình d? 
l?y 2.000 USD s?a nhà. Bây gi?, ông ch? còn gi? l?i vài trang c?a cu?n Vi?t
Nam danh nhân t? di?n d? lâu lâu l?y ra ng?m nghía, hoài ni?m. Ngu?i dang s? 
h?u toàn b? tác ph?m c?a ông hi?n ? TPHCM nên m?i khi th?y nh? ông li?n dón
xe dò vào ng?i hàng gi? bên nh?ng trang sách ? vàng. L?y cho tôi xem b?c tranh 
den tr?ng có tên Suy tu?ng mà nh?ng ngu?i y?u tim không d?i nào dám xem.
Ông già trên tu?i b?y muoi nói nhu d?c tho?i "tài s?n duy nh?t c?a tôi ch? còn 
b?c tranh này nhung n?u ai mua du?c giá kho?ng vài tram USD, d? ti?n m?
m?t thì tôi s? bán".

Theo Bình Thu?n

Other related posts: