[SMCC] Mieng Ngon Ha Noi 8

                                MIẾNG NGON HÀ NỘI
                                BÁNH XUÂN CẦU


                              Ngấy ơi là ngấy! Chân giò ninh với măng khô này: 
                              bánh chưng nhân mỡ phậu này; thịt kho tầu và giò 
                              thủ này... bao nhiêu thứ đó nghĩ cũng đã ngán đến 
                              tận mang tai rồi, mình cứ tưởng không tài nào 
nuốt 
                              được. Nhưng... nhưng thịt mỡ là đặc điểm của ngày 
                              Tết cùng với dưa hành, câu đối, bánh chưng, có lẽ 
                              nào lại không ăn? Ăn chớ! Ăn “kỹ” chớ! Thì lạ 
                              thay, mồng một Tết ăn vào ngon đáo để, sang ngày 
                              mồng hai, vẫn ăn như thế lại thấy ngon hơn hôm 
                              mồng một, và đến ngày mồng ba, ăn lại ngon hơn cả 
                              ngày mồng một và mồng hai!
                              Thế là tại làm sao? Tết ở Bắc Việt thực quả là kỳ 
                              lạ! Đi trên những con đường nắng cháy ở miền Nam, 
                              nghĩ đến mưa xanh rét ngọt ở miền Bắc dạo này 
                              người xa nhà tự hỏi: 
                              “Ờ nhỉ, sao cùng là thịt mỡ ngày Tết, mà thịt mỡ 
ở 
                              Bắc ăn mãi không thấy ngán, còn ở đây ăn hai 
miếng 
                              rồi, bắt ăn miếng thứ ba thì cổ đứ ra không nuốt 
                              được? Có lẽ tại cái mỡ ở Nam nó khác ở Bắc chăng? 
                              Hay tại trời ở Bắc rét, thân thể cần nhiều ”nhiên 
                              liệu" để đốt, nên mỡ là một yếu tố cần thiết, vì 
                              thế ta ăn vào không thấy ngán?". Có lẽ giải thích 
                              như thế thì khoa học lắm. Nhưng dầu sao... tôi 
vẫn 
                              không chịu, vì tôi tin rằng ở Bắc Việt, ngày Tết 
                              người ta ăn bao nhiêu đồ mỡ cũng không thấy ngán, 
                              ấy chỉ là vì ngày Tết ở đó có bánh xuân cầu để 
cho 
                              ta nhắm thôi. 
                              Bây giờ ở đây, ngồi thưởng thức chiếc bánh phồng 
                              to như cái sàng, quết bằng nếp với đường, vào một 
                              buổi đầu năm, ai là người còn nhớ đến cái “tác 
                              phong ăn Tết” ở Bắc không thể nào không nhớ tới 
                              những chiếc bánh xuân cầu bé bé, xinh xinh, có đủ 
                              các sắc tươi màu của một bức họa Gôganh.
                              Hỡi cô con gái đỡ tay bếp núc cho mẹ trong ba 
ngày 
                              Tết! Cái chảo mỡ đun mà chưa thật nóng bỏng lên 
                              thì cô chớ có thả bánh xuân cầu vào vội mà hỏng 
                              đấy. Bánh này làm ra sao? Có bột nếp và còn gì 
                              nữa? Có gia một chất vị gì kỳ lạ không? Tôi nhớ 
                              lúc còn bé ngồi xem mẹ rán bánh xuân cầu, tôi vẫn 
                              thấy mẹ tôi kể chuyện chỉ có một làng ở Hải Dương 
                              là làng Xuân Cầu làm được bánh này thôi. Ngày 
Tết, 
                              khắp Bắc Việt đều mua bánh đó và từ sáng mồng 
một, 
                              nhà nào cũng rán vài đĩa để trước cúng sau ăn.
                              * * *
                              Bánh vuông bằng hai ngón tay và mỏng như tờ giấy 
                              bản. Bỏ nhè nhẹ vào trong chảo mỡ nóng, cái bánh 
                              nở phồng ra như một nụ thủy tiên hàm tiếu. Mà có 
                              khi lại đẹp hơn nhiều, là vì hoa thủy tiên đẹp 
cao 
                              nhã và đứng đắn, chớ cái bánh xuân cầu nở ra thì 
                              đẹp một cách rạo rực, trẻ trung. Những màu xanh, 
                              đỏ, trắng, tím, vàng, của từng chiếc bánh, lúc 
                              chưa rán, có hơi lờn lợt, nhưng rán rồi thì tươi 
                              lạ là tươi. 
                              Gắp từng chiếc ra, vỗ vào thành chảo cho ráo mỡ 
                              rồi để vào đĩa, hỡi người em yêu ạ! Nhè nhẹ tay 
                              thôi, kẻo bánh nó đau, mà rạn nứt như cái bình 
                              đựng mã tiên thảo ở trong bài thơ của thi sĩ 
                              Pơruyđom đấy! Đĩa thì trắng, màu sắc của bánh thì 
                              tươi, ta cảm giác như đứng trước một núi hoa đủ 
                              các sắc màu vui mắt, và khẩu cái của ta tiên cảm 
                              là nếu nhón lấy ăn luôn một chiếc thì ngon đáo 
để. 
                              Không, cái ngon đó có thấm vào đâu! Phải chờ cho 
                              bánh hơi nguội đi một chút, rưới mật lên trên, 
cái 
                              đẹp và cái ngon của bánh mới đến chỗ tuyệt ĐỈnh 
và 
                              người ta mới cảm thấy hết cả cái sướng ở đời được 
                              ăn một thứ bánh bùi, béo, ngọt, cứ lừ đi, mà trôi 
                              đến cuống họng thì lại thơm phưng phức!
                              Ngày Tết, người Tàu có bánh bìa, người Nhật có 
                              bánh đậu đen và ngày Chúa Giáng sinh, Tây có bao 
                              nhiêu là thứ bánh bằng bơ, phó mát, hạnh nhân, 
                              săng ti-y. Nhưng lạ lắm, thưa bà, cái bánh xuân 
                              cầu của ta nó ngon đáo để là ngon - nếu tôi được 
                              phép dùng một danh từ hơi phàm phu một chút, tôi 
                              phải bảo là ngon “da rít”!
                              Đó là cái ngon của da thịt cô gái quê đẹp mê mệt, 
                              đẹp lành mạnh, lâm li trong khi bao cái ngon khác 
                              là, cái ngon của cô gái tỉnh thành xanh xao và 
                              bịnh hoạn chỉ được cái môi tô son đẹp và bộ áo 
may 
                              vừa khít với một giá đắt tiền!
                              Cầm lấy một miếng bánh mà thưởng thức! Lấy lưỡi 
                              đẩy một miếng lên khẩu cái, bạn sẽ thấy bánh reo 
                              lên nhè nhẹ, tan ra nhè nhẹ; dư vị của mật quyện 
                              lấy đầu lưỡi ta; cái béo, cái ngậy cùng với cái 
                              ngọt, cái bùi vuốt be hầu đầu ta và đem lại cho 
ta 
                              cảm giác đương nghe thấy trong lòng dạo lên một 
                              bản nhạc có tiếng đồng chen tiếng sắt. 
                              Thực vậy, có người cho mật có ý “ngọt sắc” nên 
                              thắng đường trắng rưới lên trên bánh và cho là ăn 
                              thế thanh hơn. Không được, không thể được. Ăn như 
                              thế, cái bánh sẽ tẻ ngay, mà trông vào đĩa bánh, 
                              người ta cảm thấy trơ trẽn, không có cái duyên 
                              dáng đậm đà, quyến rũ. Ăn chiếc bánh rưới mật, 
cái 
                              ngon ngọt có ý triền miên, y như thể đọc hết bài 
                              Trường Hận Ca của Bạch Lạc Thiên mà ta vẫn còn 
                              phảng phất thấy đâu đây cái buồn lả lướt của đức 
                              vua Đường thương nhớ người đẹp họ Dương.
                              Ăn mà không có dư vị, chán lắm! Mà thưởng thức 
cái 
                              bánh xuân cầu này cũng không thể ăn nhanh. Việc 
đó 
                              cũng chẳng có gì lạ, bởi vì phàm thức gì ngon và 
                              đẹp ở đời, cũng phải thưởng thức từ từ, chầm 
chậm, 
                              vội vã thì phí quá.
                              * * *
                              Ăn một bữa cơm thịnh soạn, rồi bắc cái ghế ngồi 
                              dưới bông đào ngày Tết, nhởn nha ăn mấy miếng 
bánh 
                              xuân cầu, bạn sẽ thấy bao nhiêu cái béo ngậy tan 
                              đi như một kỳ tích nên thơ.
                              Gió ở ngoài vườn thổi vào trong nhà làm cho mấy 
                              tấm màn mỏng reo lên phần phật. Hoa đào, hoa cúc 
                              quyện hương nhau; cành mai già cắm trong lọ in 
                              bóng lên trên tường y như thể một bức tranh Nhật 
                              Bản.
                              Tự nhiên ta cảm thấy lòng thơ thới; đời sống xô 
bồ 
                              bị đẩy ra xa như nước biển ban chiều và có một 
lúc 
                              ta tưởng như mình là một nho sĩ ngồi trên một 
trái 
                              núi nghe thấy rõ ràng hơi thở của Trời. Lúc đó, 
                              người vợ khéo ăn khéo ở mà pha một ấm trà mạn sen 
                              thơm ngát, rót một chén đưa lên mời chồng nhắm 
                              nhót với bánh xuân cầu thì đến lúc răng long đầu 
                              bạc, chồng vẫn còn yêu vợ với một mối tình đẹp 
như 
                              “trăng thu, tuyết núi”.
                              Chồng mời vợ ngồi xuống ghế. Hai vợ chồng cùng 
                              nhìn nhau mà không nói. Nhưng nói lên biết bao 
                              nhiêu!
                              Trong nhà, hội tam cúc sôi nổi hơn lúc ban chiều. 
                              Lũ trẻ cãi nhau ý ới. Vợ phải vào phân xử và đánh 
                              hộ cho con Lý. Thằng Khanh phụng phịu, chồng lại 
                              phải vào đánh hộ cho nó kẻo thua.
                              - Bộ ba tướng, sĩ, tượng đây!
                              - Đôi!
                              Gió về khuya lạnh hơn, như gợi những niềm xa 
vắng. 
                              Vợ đặt hai cây bài xuống chiếu và cười:
                              - Kết đây, ông ơi!
                              - Kết gì? 
                              - Tốt đen! Tôi ăn kết tốt đen đây!
                              Người chồng thở dài, làm ra bộ thua, nhưng một 
lát 
                              sau xòe ra hai cây tốt đỏ, không nói gì. Và người 
                              vợ đỏ mặt lên - hai má tươi như hoa đào.
                              - Thế là bị đè rồi!
                              * * *
                              Người chồng đắc ý cười vang, nhấp thêm một chút 
                              nước trà sen; đoạn, thong thả lấy ngón tay cái và 
                              ngón tay trỏ nhón một chiếc bánh xuân cầu màu 
                              hoàng yến đưa lên miệng...

Other related posts: