[SMCC] Mien tho au 9

Vu Thu Hiên

Mi?n Tho ?u


IX

H?i ký
 

Cu?i cùng r?i tôi cung tu?t kh?i bàn tay xuong x?u và r?n ch?c c?a cô tôi, dù 
bà không h? mu?n di?u dó. Bà không th? c? gi? r?t tôi ? nhà su?t ngày su?t 
tháng. Th?c ra, cô Gái tôi không ph?i là ngu?i ác. Bên trong v? ngoài kh?c kh?, 
nghi?t ngã, ?n náu m?t trái tim t?t lành. Nhung bà ch? t?t v?y thôi, nghia là 
bà ch?ng làm h?i ai, ch? bà không hu?ng t?i nh?ng vi?c làm t?t, cái dó quá s?c 
bà. H?i dó tôi không ua bà, th?m chí ghét bà, hoàn toàn không ng? r?i dây mình 
s? có lúc ph?i cay d?ng mà nghi r?ng du?c s?ng v?i nh?ng ngu?i không h?i mình 
dã là m?t s? may m?n.
Tôi b?t d?u lang thang trong cái làng quê nh? bé c?a tôi, vào sâu trong các 
xóm, làm quen v?i nh?ng ngu?i mà sau này tr? nên thân thi?t b?i m?t l? don gi?n 
- h? cùng chung v?i tôi m?t m?nh d?t c?a t? tiên. Tôi cung b?t d?u yêu nh?ng 
mái tranh lè tè sau nh?ng hàng rào gang, hàng rào ru?i, hàng rào dâm b?t, hàng 
rào xuong r?ng và bi?t bao lo?i cây khác có th? dùng làm d?a gi?i c?a gia dình. 
Tôi thích nghe ti?ng hát ru t? trong nh?ng mái tranh ?y bay ra cùng v?i ti?ng 
xa quay ríu rít, ti?ng khung c?i k?o k?t. Tôi thích ng?m nhìn d?ng lúa v?i 
nh?ng cánh cò tr?ng mu?t bay lên d?u xu?ng nh? nhàng nhu nh?ng m?nh l?a roi. 
Tôi nh? ti?ng ru c?a m?:
à oi
Con cò mà di an dêm
D?u ph?i cành m?m l?n c? xu?ng ao...
Bu?i sáng, làng tôi r?n lên ti?ng chày d?p v?i ? m?i ao to ao nh?, d?c theo 
ngòi. Trong các nhà nh?ng cái khung c?i b?ng t?nh dua thoi tanh tách. Càng v? 
trua nh?ng ti?ng d?ng càng l?ng d?n, l?ng d?n, cho t?i dêm thì t?t ng?m. Trong 
bóng t?i l?nh l?o, nh?ng con chó nhát gan tru lên t?ng h?i dài d? t? tr?n tinh. 
Lang thang trong các xóm m?t gi?ng khàn khàn kéo dài, theo sau t?ng h?i mõ khô 
kh?c:
Tri?ng... quan... viên... làng nu?c... Ai n?y... im... l?ng... mà... nghe... 
o... o... o...
Dó là ti?ng c?a ông B?ng, ông mõ già, ngu?i b? khinh r? nh?t trong làng, tuy 
cung ch?ng ph?i là ngu?i nghèo nh?t. Ông b? khinh b?i ngh? mõ. Ông là dân ng? 
cu, t?c là ngu?i t? noi khác d?n ki?m an. Trong làng tôi nh?ng ngu?i nghèo hon 
ông nhi?u cung không ch?u làm mõ.
Th?nh tho?ng, lâu l?m, m?i bùng lên m?t dám khao, m?t dám cu?i, m?t dám an m?ng 
nhà m?i r?i c? làng l?i ng? l?m di trong ti?ng c?u nguy?n không bao gi? d?t, 
trong ti?ng chuông nhà th? gióng gi? g?i dàn chiên Chúa sáng di l? t?i di ch?u.
Nh?ng ngu?i con gái ít khi ra kh?i nhà. M?t s? làm hàng xáo. S? dông ng?i su?t 
ngày du?i con chim g? g?t gù không bi?t m?t và luôn tay dua thoi. T? t?m bé dám 
con gái dã th?o ngh? quay xa, dánh su?t, giáo v?i, h? v?i, d?t v?i Di l?y 
ch?ng, h? chuy?n t? cái khung c?i nhà mình sang ng?i ? khung c?i nhà ch?ng, 
trong khi nh?ng ngu?i ch?ng di bi?n bi?t hàng nam.
Nh?ng ngu?i ch?ng lên r?ng, làm ngh? son tràng. S? may m?n trong b?n h? d?n tr? 
nên giàu có, d? ti?n c?a và nh? ti?n c?a mà có nh?ng l?i g? riêng, tr? thành 
ông lái. Nhà g?ch c?a h? m?c lên san sát trong làng. Bè g? c?a h? d? kín con 
ngòi t? sông cái vào t?i làng. Tên c?a h? du?c d?m thêm ch? lái, mà danh giá 
c?a nó có th? sánh b?ng nh?ng ch? chánh, lý, phó, c?u... Nh?ng ngu?i s? den v?n 
r?i, không du?c tr? thành lái ng?m ngùi làm thuê cho nh?ng ngu?i anh em cùng 
ngh? m?i ngày m?t tr? nên xa cách. H? d? m? hôi, có khi d? c? máu, ng? cây, dua 
g? ra sông, c?n thành bè. Bè xuôi, h? d?ng chân áp giang. Trong khi các lái - 
ngày hôm qua còn là b?n h? - sát ph?t nhau trong nhà bè (m?t can nhà nh? làm 
ngay trên bè g?, bên trong th?m chí có c? s?p g?, t? chè), h? th?c thâu dêm dua 
bè qua gh?nh qua thác. Có tru?ng h?p m?t lái thua cháy túi qua m?t dêm l?i roi 
xu?ng hàng áp giang, ph?i ra d?ng d?u bè cùng v?i ngu?i làm công cho mình hôm 
tru?c. ? làng tôi, khi ngu?i ta có ti?n thì ngu?i ta dánh b?c. H?u nhu dó là 
trò tiêu khi?n duy nh?t mà h? bi?t.
Nh?ng ngu?i di r?ng c? di mãi, h?t ngu?c l?i xuôi, ch?y theo cái m?ng tr? thành 
ông lái, theo không du?c thì tr? v? khi ki?t l?c, tha theo cái b?ng báng k? 
ni?m c?a r?ng thiêng. Nh?ng ngu?i dàn ông b? báng có nu?c da b?ng beo, cái nhìn 
d? d?n, cái b?ng to nhu b?ng dàn bà ch?a di tru?c h?, l?c lè Dã b? báng là ch?c 
ch?t, h? bu?n bã di lang thang trong làng nhu d? l?ng l? chia tay v?i quê 
huong. Khi không di du?c n?a, h? n?m xu?ng, trút hoi th? cu?i cùng vào m?t ngày 
nào dó, cung l?ng l? nhu th?, d? l?i ngu?i v? b? c?t ch?t vào cái khung c?i và 
lu con dói khát. So v?i ph? n? các làng trong vùng, làng tôi có nhi?u ngu?i 
chít khan tr?ng hon c?. D?n n?i, có th? nh?n ra ngu?i làng mình trong ch? can 
c? vào nh?ng chi?c khan tr?ng.
Nh?ng ngu?i l?n g?p nhau chung quanh nh?ng câu chuy?n làm an và n?i kh?n kh? 
trong chuy?n làm an g?i nên trong tôi c?m giác chán ngán.
Tôi tìm d? cách d? kh?i ph?i ? nhà v?i cô tôi. Tôi bám ch?t anh Cu Nh?n. Nhung 
anh b?n nhi?u công vi?c. Có khi anh ph?i xay thóc giã g?o c? ngày d? c? nhà có 
n?i cháo cám. Cháo cám dù sao cung còn hon h?t s?n rang.
Nh?ng khi th?y tôi lang thang m?t mình, ch? Phuong, con gái d?u lòng c?a bác 
Hai Th?c, r? tôi di c?t vó tép v?i ch?.
Nh?ng ngày con nu?c và nh?ng ngày gió b?c th?i, cá ít ch?u c?n. Ng?i c? bu?i 
cung ch? lôi lên du?c vài con cá bò nh? xíu, tròn l?n v?i làn da vàng loang l? 
và nh?n thín, ho?c dôi con b?ng nâu r?ng mi?ng, là th? cá ít c?n câu nhung l?i 
ch?u khó ki?m an trong m?i th?i ti?t. Nh?ng ngày ?y, c? d?n tôm tép cung không 
ch?u vào vó. Nhung ch? Phuong tôi là ngu?i nh?n n?i hi?m có. Khi t?t c? nh?ng 
ngu?i c?t vó tép ng?i nhà, thì ch? v?n lang thang bên các b? ao v?i cây sào và 
cái rá. Di c?t vó tép r?t thong dong, các ch? ao không bao gi? xua du?i cái s? 
ki?m an lèm nhèm ?y.
Hon tôi ch?ng ch?c tu?i, ch? g?y t?i m?c có dem cân cung ch? nh?nh hon tôi chút 
ít. Den nh?m, xuong x?u, ch? có guong m?t d? m?n, hi?n lành t?i m?c cam ch?u, 
dôi m?t m? to không ch?p, m?t c?a loài th?, ngây tho và tin c?y. Tôi cang vó 
giúp ch?, ch? l?y sào móc vó d?t nh? nhàng xu?ng ch? nu?c nông bên b? ao, gõ 
vào d?u vó m?y cái cho nó kh?i n?i b?nh lên r?i l?y m?i cám rang gi?p nu?c ném 
vào gi?a vó m?t m?u nh?. M?u cám tan ra thành b?i nâu trong nu?c, chìm d?n.
- Tôm nó không có mui, v?y mà ng?i du?c, tài ra qu? (t?c là tài l?m, theo cách 
nói ? làng tôi).
Ch? Phuong nh? nh? nh?n xét. Ch? nói b?ng gi?ng r?t rè, nâng niu t?ng ch?, nhu 
th? ch? s? ch? s? dánh roi chúng xu?ng d?t c?ng và chúng s? v? tan thành t?ng 
m?nh.
- Tôm nó cung có mui ch?.
- Làm gì có. Dây này - ch? dua cho tôi m?t con tôm dang b?t duôi tanh tách - 
Mui dâu nào? M?t có, m?m có, mà mui thì t?nh không.
Tôi soi mói nhìn con tôm.
- Có khi mui nó li?n v?i m?m, ch? ?.
- D? v?y.
Ch? không s? tôm nghe ti?ng, vì th? di c?t vó tép v?i ch? tôi có th? nói chuy?n 
tho?i mái. Ch? hay d?t ra nh?ng câu h?i, r?i l?i t? tr? l?i. Rõ ràng dàng sau 
nh?ng câu h?i l?n th?n ?y, ch? Phuong tôi mu?n tìm ki?m m?t cái gì dó, m?t cái 
gì r?t có ý nghia d?i v?i ch?.
- Giá mà ngu?i ta có cánh nhu các thánh Thiên th?n! - d?t nhiên ch? r? sang 
chuy?n khác - Chú tính, n?u l?y lông ng?ng mà dan l?i th?c khéo làm cánh r?i 
bu?c vào tay, mình có bay du?c không? 
- Lông ng?ng ch?c không du?c. Ng?ng có bi?t bay dâu.
- ? nh?.
Ch? s?c nh? d?n con ng?ng không bi?t bay, g?t d?u.
M?t lát sau, ch? l?i sang chuy?n khác.
- ? Hà n?i có bà s? không chú?
- Bà s? là cái gì?
- Là ngu?i n? di tu ?y.
- Th? thì là bà so, ch? l?i g?i là bà s?. Bà so m?c áo den l?ng th?ng, có c? áo 
tr?ng, ph?i không?
- Ph?i.
- Bà so ? Hà n?i có mà ?i. H? deo tràng h?t dài d?n b?ng, mà h?t to th? này này.
Cái nhìn c?a ch? tr? nên xa v?ng.
- Tôi cung mu?n làm bà so.
- Ch? d?nh di Hà n?i à?
- Không. ? làng ta cung có nhà so, g?i là nhà m?. Tôi mu?n vào trong nhà m?.
- Ch? vào d?y làm gì?
- Di tu ch? còn làm gì. Có di?u vào ? nhà m? thì su?ng cái ph?n mình, nhung tôi 
l?i thuong th?y m?. Vào ? nhà m? r?i thì không du?c v? nhà mình n?a.
- Th? thì d?ng vào d?y, ch? ?.
Tôi nghiêm trang khuyên ch?. Ch? d?ng ý, d? dàng nhu b?t c? lúc nào.
? nhà bác Hai Th?c m?i ngu?i d?ng tình trút m?i vi?c có th? trút du?c lên dôi 
vai g?y c?a ch? Phuong. Ch? l?ng l?ng h?ng l?y, không phàn nàn, không oán thán, 
lúc nào cung b? ai dó sai làm vi?c gì dó, su?t t? tinh mo cho t?i khuya. Ch? 
tát nu?c, nh? m?, di c?y, c?t c? cho trâu thuê, dua com cho th? cày, làm c? 
ru?ng, x?i vu?n, xay thóc, giã g?o, dánh ?ng, dánh su?t, d?t v?i, c?t vó, di 
ch?, làm com... Tu?ng ch?ng m?t con ngu?i không th? nào cáng dáng n?i t?ng ?y 
công vi?c, ?y th? mà ch? Phuong làm du?c tu?t, lúc ? ch? này tho?t cái dã ? ch? 
khác.
- T?i nghi?p con cái Phuong? - cô Nhung, ch? gái bác Hai Th?c ph?i kêu lên - 
Làm nhi?u quá, qu?t c? ngu?i. Ch?ng ai thuong nó trong cái nhà này. 
Bác Hai Th?c gái nguýt cô:
- Bà thuong nó thì bà d? cho nó. Con cái l?n thì ph?i làm. Không có cái phép 
ng?i giãi th?i ra mà h?c.
Tôi d? m?t thay cho cô Nhung. Bà già r?i, l?i y?u, m?t kèm nhèm, ch?ng làm du?c 
gì, hôm nào kh?e bà cung ch? dánh m?y cái su?t, ho?c giã c? m?t c?i g?o, t?t 
nhiên là v?i s? giúp d? c?a lu tr? chúng tôi.
Cô Nhung t?i thân, ra th?m ng?i khóc.
Bác Hai Th?c ? nhà trên nghe ti?ng, d?p m?nh tay xu?ng giát gi?ong 
- Các bà. Có d? cho ngu?i ta yên m?t thí không nào!
C?nh Cô Nhung là th?. V?y mà ch? Phuong tôi không s? Ch? nói v?i tôi:
- Tôi r?i s?ng tr?n d?i d?ng trinh nhu các cô.
Các cô dây là cô Oanh, cô Nhung và cô Gái. Ba ngu?i con gái ? ba ngành không 
l?y ch?ng, tr? thành ba bà cô. Ngành c? giàu có nh?t, xây du?c m?t cái nhà tây 
hai t?ng và có m?t nhà ngang b?ng g? t? thi?t ch?y su?t chi?u ngang cái sân nhà 
ông bà n?i tôi. D?ng ? th?m nhà ông bà n?i nhìn ra tôi có th? th?y c? cái nghèo 
nàn c?a ngành th? v?i cái giàu sang c?a ngành c?. N?u c?a li?p c?a ngành th? 
thông sang nhà tôi thì cái c?ng g? c?a ngành c? lúc nào cung dóng ch?t. Có l? 
ngành c? ch? gi? l?i làm phép cái c?ng này d? linh h?n t? tiên kh?i dau lòng 
khi th?y con cháu mình rào d?u ngan sân.
Ngu?i th?p bé, l?m lì, cô Oanh không m?y khi sang choi v?i hai bà em. Bà s? 
b?n. Là ngu?i s?ch r?m, m?i khi có khách t?i nhà, bà v?i vã bung gh? ra cho 
khách ng?i k?o h? su?ng sã ng?i vào giu?ng bà. N?u h? vô tâm c? ng?i vào dó thì 
bà nhan nhó nhu ngu?i b? dau rang trong su?t bu?i ti?p khách, khách v?a v? là 
bà v?i cu?n chi?u dem ra c?u ao gi?t ngay.
Khi cô Gái dua tôi sang chào cô Oanh, bà nhìn tôi t? d?u d?n chân, cái nhìn xa 
l?:
- V?y nó là con ông Tu?
- D?, nó v? ? v?i em, em cho nó sang chào cô.
- Nó s?ch s? d?y. - cô Oanh nh?n xét.
Quên ngay tôi, cô Oanh quay sang h?i chuy?n v?i cô Gái câu chuy?n t?m phào 
th?ng th?ng.
Cùng ? v?i cô Oanh còn có cô Nh?t. Cô Nh?t già kh?m th?p tè, x?u xí m?t cách d? 
t?n. Su?t d?i bà b?c d?c v?i m?t cái gì dó không ai bi?t, s?ng l?ng l? nhu m?t 
cái bóng. Bà không m?c qu?n áo nào khác ngoài vài b? d? den, bao gi? cung v?n 
áo dài, dù ? trong nhà. Bà s?ng g?n nhu tr?n d?i d?ng trinh. Ch?ng ch?t s?m, bà 
? v?y cho t?i khi tr? thành bà lão. Cô Nh?t không quát m?ng chúng tôi, lu cháu 
c?a bà, nhung chúng tôi s? bà, h?t nhu bà là m?t con ma sông.
Cái nhà xây thu?ng b? không. Ngu?i an th?a t? c?a ngành c? là bác c? Tuy?n, 
nhung ông dã qua d?i, bà v? và các con, nh?ng ông anh bà ch? c?a tôi ít khi tr? 
v? quê. H? d?u thành d?t, tr? thành nh?ng ông tham, ông phán. Con c?a nh?ng ông 
anh bà ch? tôi cung ch? v? quê vào d?p hè, an v?n sang tr?ng hon h?n l? tr? 
chúng tôi ? nhà quê. Chúng tôi choi v?i nhau nhu b?n bè, và tôi có ni?m hãnh 
di?n nho nh? vì nh?ng d?a cháu b?ng và hon tu?i mình. Theo truy?n th?ng gia t?c 
s? ngang hàng trong xung hô b? coi nhu s? m?t n?t.
Tôi cung ch? g?p bác c? Tuy?n gái vài ba l?n. Bác trai dã m?t t? lâu, bà là 
ngu?i có quy?n cao nh?t trong ngành c? Bà bác giàu có không l?nh nh?t v?i tôi, 
nhung cung ch?ng m?n mà. Du?ng nhu bà ch?ng c?n bi?t d?n nh?ng d?a cháu h? bên 
ch?ng. Bà ti?p tôi nhu trong l? tri?u ki?n khi theo khuôn phép, tôi ph?i t?i 
trình di?n d? chào bà. Bà h?i tôi m?y câu l?y l?, r?i h?ch cô Gái:
- Nó dã xung t?i l?n d?u chua?
Thua ch?, chua. - cô Gái dáp l? phép.
- Cô ph?i lo cho nó s?m vi?c này.
- Thua ch?, vâng ?..
Can phòng r?ng trên gác nhà tây v?i d? th? d? d?c sang tr?ng - sa lông, t? chè, 
s?p g?, m?y t?m guong l?n, hoành phi, câu d?i, ?nh tu?ng Chúa, th? nào th? n?y 
bóng loáng và l?nh l?o. Tôi mong cho bu?i tri?u ki?n mau k?t thúc. May cho tôi, 
nó k?t thúc s?m hon d? ki?n. V?n ng?i nguyên trên s?p, bác c? Tuy?n gái phán:
- Cô cho cháu v?.
Tôi khoanh tay chào t? bi?t bà. Cô Gái khép nép d?t tôi xu?ng thang. Bàn tay 
khô xác c?a cô tôi lúc dó sao mà ?m áp.
Cô Oanh ri?t róng ch?ng kém cô Gái. Bà ca c?m chuy?n anh Cu Nh?n câu h?t cá ? 
ao nhà bà.
- Cô Oanh rõ d? hoi - anh Cu Nh?n ch?ng m?y may quan tâm t?i nh?ng l?i phàn nàn 
ho?c m?ng m? c?a cô Oanh - Ông bà bên ?y d? c?a l?i là cho con giai, ao là c?a 
bác c? Tuy?n ch? dâu c?a cô mà cô gi?.
Cô Oanh d?i v?i tôi nh? nhàng hon, cung nhu d?i v?i các cháu khác trong ngành 
út. Dù sao các ông em c?a bà ? ngành này cung giàu có và danh giá hon bác Hai 
Th?c.
Th?m chí, bà cho phép tôi du?c câu cá ? c?u ao nhà bà. Cái c?u ao m?y b?c b?ng 
dá phi?n xanh và nh?n là ch? ng?i câu thú v?. Không hi?u vì sao ? dây cá r?t 
ch?u c?n. Anh Cu Nh?n phát ghen v?i tôi, anh coi dó là ch? câu lý tu?ng. Có l? 
cô Oanh cho tôi câu vì cô bi?t tôi không sát cá. Vài con gi?c không làm cho bà 
dau xót. Tôi cung khôn ngoan dành cho bà vài con cá nhép cho con mèo tam th? 
béo t?t và lu?i bi?ng c?a bà.
Ng?i ? c?u ao nhà bác c? Tuy?n, tôi có th? v?a ch? cá c?n v?a ng?m ngu?i qua 
l?i. Nh?ng ngu?i dàn bà d?i c? ch?ng thúng, ng?t ngh?u t? ch? v?, hai tay ve 
v?y bên hông nhu múa. Vài con trâu den nháy, béo m?p di nh?ng bu?c ch?m ch?p và 
lu?i bi?ng, th?nh tho?ng m?i cúi xu?ng v?t m?t n?m c? non noi v? du?ng. Chi?c 
võng c?a cha x? dung dua trên vai hai ngu?i khiêng l?c lu?ng. H? choãi chân, di 
l?c lè; cha x? n?m trên, tay c?m cu?n kinh bìa den thò ra ngoài màn che. Cha x? 
chúng tôi n?i ti?ng v? d?c siêng nang trong vi?c cham lo ph?n h?n cho b?n d?o.
Cô Oanh ng?i bên tôi th?c m?c:
- Không bi?t cha di dâu v?y? D? d?n nhà ông lái Tòng. Ông ?y Chúa ru?c d?n noi. 
Mà có khi, cha d?n ông trùm Th?nh. Nghe nói, ông ?y m?y b?a rày ch?ng com cháo 
gì su?t.
Làng tôi nh?, m?i s? ki?n d?u du?c truy?n di cho nhau bi?t, b?ng du?ng báo tin 
chính th?c thì ít mà qua s? ng?i lê dôi mách thì nhi?u.
Cô Gái v?n d?y kinh cho cháu d?y ch??
- D?, v?n d?y.
- Cháu thu?c nhi?u chua?
- Thua cô, chua nhi?u ?.
- Ph?i h?c cho thu?c. Nhà ta d?o g?c.
- Thua cô vâng ?.
- Cháu nh? s? tích bà thánh Ve-rô-ni-ca l?t m?t D?c Chúa Giê-su không?
- Không ?.
- D? cô d?n tích cho mà nghe.
Tr?i h?i, th? này thì cá còn c?n gì n?a?
Cô Oanh k?. Nh?ng cái phao ì ra, b?t d?ng. Tôi cu?n c?n câu l?i, l? phép xin cô 
cho v?.
- Hôm nay d? tr? gi?i, cá không c?n. - cô Oanh ái ng?i cho tôi - D? hôm khác 
v?y, cháu l?i sang.
Bà dóng hai cánh c?ng h?u l?i khi chân tôi v?a bu?c qua ngu?ng. Tôi ghét cay 
ghét d?ng cái ti?ng cài then h?p t?p sau lung khách c?a cô Oanh. Và nói chung, 
tôi không th? ua du?c nh?ng ngu?i v?a ti?n khách ra v? là s?p ngay c?a l?i.
Nh?ng ngày l?, ngày t?t, cô Oanh có cái thú gói bánh. Bao gi? bà cung ch? gói 
ba th?: bánh gai, bánh g?c và bánh tr?ng. Nhà ch? có hai ch? em, gói bánh là 
chuy?n xa x?. Bà gói bánh có l? ch? vì mu?n cho cu?c s?ng cô qu?nh và don di?u 
c?a mình có cái gì gi?ng nhu ? m?i ngu?i. Bánh bà gói du?c bao nhiêu cung dem 
bi?u cha x? g?n h?t, s? còn l?i là dành th?t khách, hy v?ng sau khi an xong 
khách s? th?t l?i m?t l?i khen. Mà có khen bánh c?a bà cung không ngoa, b?i vì 
chúng ngon tuy?t. L?n gói bánh nào bà cung dành cho tôi m?y chi?c. Bà g?i tôi 
sang, ch? cho tôi cái ngu?ng c?a d? mà ng?i, r?i dua cho tôi t?m bánh.
- Bóc di cháu, cô cho d?y.
Tôi bóc nh?ng l?n lá chu?i khô r?i c?n ng?p rang vào cái màu den ng?t l?m và 
béo ng?y c?a t?m bánh gai. Cô Oanh nhìn tôi v?i v? thèm thu?ng nhu chính bà 
cung mu?n du?c an.
Ngon không cháu?
- Thua cô, ngon l?m ?.
- Cô Gái làm cung ngon v?y ch??
Tôi lúng búng trong mi?ng.
- Thua cô, không ngon b?ng ?.
Dó là s? th?t. Nhung tôi không mu?n nói s? th?t ?y. Nó có gì gi?ng nhu s? ph?n 
b?i d?i v?i cô Gái.
Cô Oanh cu?i. V? hài lòng tho ngây hi?n trên guong m?t già lão. V? bánh gói, cô 
Gái là d?ch th? dáng g?m c?a bà.
- Cô Oanh v?a cho mày an bánh ph?i không?
Tôi b?t giác dua tay lên chùi mi?ng. C? ch? dó t? cáo tôi. V? l?i, tuy ng?i ? 
nhà mình, cô Gái bi?t m?i vi?c x?y ra bên nhà ch? h?.
- Thua cô, vâng.
- D? an ch?c! - cô Gái ném vào m?t tôi câu m?ng tàn nh?n. Tao c?m, hi?u chua, 
tao c?m. T? rày, không du?c sang bên ?y mà an ch?c. Cô Oanh cho mày thì cô ?y 
dem sang dây mà cho. C? cho d?m cho dúi, nhu th? tao b? dói mày không b?ng. Vào 
dây.
Tôi run lên. Th? gi?i thu nh? l?i trong cái ph?t tr?n, mà tôi dã bi?t d? r?n 
c?a cái cán. Nhung cô Gái không v? l?y ph?t tr?n. Và ra hi?u cho tôi theo bà 
vào bu?ng. Cô Gái m? hòm gian, l?y cho tôi m?t cái bánh g?c.
- Nam nay cô không gói bánh. Nhà m? nh? cô gói, nhân ti?n cô gói cho nhà ta c? 
th?. - bà nói hi?n lành - an di?
Tôi an chi?c bánh g?c c?a cô Gái.
- Th? nào, ngon không?
Cô Gái d?i tôi an xong, h?i b?ng gi?ng lo s? và hy v?ng.
- Thua cô, ngon ?.
- Ngon th? nào? Hon hay b?ng bánh c?a cô Oanh?
- Thua cô, ngon hon ?.
Tôi nói d?i. Tôi hi?u gi?a hai bà có s? ganh dua ng?m ng?m và c? hai không b? 
l? d?p d? h? uy tín c?a nhau tru?c m?t con cháu.
Cô Nhung là ngu?i khác h?n cô Oanh và cô Gái. Ngu?i cao, to, ng?c ngh?ch ? tu?i 
già bà teo h?t th?t, tr? thành cái m?c áo. M?t bà d?y n?p nhan, làn da nhu m?t 
m?nh v?i nhàu nát, nhung trên guong m?t b? tàn phá dó luôn luôn có m?t n? cu?i 
hi?n h?u và trìu m?n.
Cô Nhung thuong tôi. Bà thuong b? tôi ? nhà pha ph?i giao con cho cô Gái nuôi, 
mà cô Gái là ngu?i hà ti?n th? nào thì bà bi?t rõ.
K? ra, cô Nhung thuong tôi vì cô nghi r?ng tôi l? ra có th? du?c sung su?ng 
hon, ch? b?a an ? nhà bác Hai Th?c còn t?i tàn hon b?a an c?a cô Gái và tôi 
nhi?u l?m.
Cô Gái an kh? là do n?p nhà, nhu chính bà thu?ng nói, cái n?p qui d?nh không 
du?c vung tay quá trán. Com ph?i d? no, nhung nh?t thi?t không th?a. Vu?n nhà 
d? th? rau, tr?ng gà do gà nhà d?, v?i cái c?n câu c?a tôi, cá r?i cung ch?ng 
ph?i mua n?a; muoi con muong cung d? n?i canh cá n?u sung, vài ch?c con v?a rô 
con v?a b?ng là xong hai b?a có cá kho, tóm l?i mùa nào th?c ?y. Th?nh tho?ng 
cô cháu tôi dào m?t b?i tróc giong (giong ri?ng) ho?c rang vài l? thóc n?p c?n 
ch?t nh?ng bu?i t?i ngót d?. Tôi không phàn nàn v? chuy?n an u?ng. Vào tu?i tôi 
h?i ?y an gì cung ngon. Com ngu?i rang b?ng n?i d?t, r?c vài h?t mu?i, n?m l?i 
thành m?y n?m chim chim dã ngon tuy?t, ch?ng c?n ph?i có m?. M? là c?a hi?m, cô 
Gái ch? mua th?t ngoài ch? dôi ba l?n m?t tháng, m?i l?n m?t hai l?ng tây.
Cô Gái b?c b?i khi bi?t cô Nhung, th?nh tho?ng l?i d?m dúi cho tôi khi c? khoai 
lùi, khi b?p ngô nu?ng. Bà coi dó là s? ph? báng l?ng l? d?i v?i bà. Nhung tôi 
bi?t, khi cho tôi nh?ng món quà nh? bé dó cô Nhung ch?ng nghi gì t?i tác d?ng 
c?a chúng t?i bà em h? giàu trí tu?ng tu?ng.
T?i d?n, th?y v?ng m?t tôi, cô Gái bi?t ngay tôi ? bên nhà bác Hai Th?c. Bà g?i 
tôi ?i ?i. Cô Nhung ph?i ra c?a nách nói chõ sang, gi?ng n?nh n?t:
- Cô cho cháu nó d?c kinh bên này v?i tôi.
Sau bu?i d?c kinh t?i, cô Nhung còn cà r?m cà rì k? chuy?n cho lu cháu t?i khi 
chúng tôi l?n lu?t lan ra ng? khì trên ? rom c?a bà.
Cô Nhung k? chuy?n v? nh?ng ngu?i dã ch?t trong ngôi nhà c?a b? m? bà. Cô Nhung 
k? dài dòng hon cô Gái, kém m?ch l?c hon. Nh?ng ngu?i mà gi?ng nói h?t hoi c?a 
bà nh?c t?i v?a sinh d?ng, v?a dáng ngán. H? là nh?ng ngu?i vui v? tinh ngh?ch, 
nhung dáng ngán vì h? làm toàn nh?ng vi?c không dâu, ch?ng nh?m m?c dích gì, 
r?i bi?n m?t kh?i th? gi?i này không d? l?i cái gì.
Sáng ra, tôi tr? v? nhà v?i nhi?u n?t mu?i d?t trên m?t.
- Có màn không n?m, thích n?m ? rom - cô Gái l?c d?u- Mày r?i di an mày, cháu 
?, mày không bi?t ch?n cái su?ng.
Nhung tôi v?n b? cu?n hút sang nhà bác Hai Th?c.
V? mùa Dông, nh?ng bu?i sáng có n?ng ?m, cô Nhung g?i tôi sang:
- Cháu dua áo dây, cô b?t r?n cho.
- D? cháu b?t l?y.
- ?, ng?i dây mà b?t v?i cô. G?m, chúng nó c?n quá s?c l? mình, làm c? dêm cô 
không ch?p m?t.
Tôi c?i áo, ng?i xu?ng th?m. C? nhà bác Hai Th?c dã ng?i s?n ? d?y thành m?t 
hàng. Chúng tôi cham chú và say mê lùng b?t nh?ng con r?n c? den nhu trâu, 
nh?ng chú r?n nhép tr?ng trong v?i m?t ch?m máu tí xíu gi?a b?ng. Chúng nép 
mình trong nh?ng n?p áo, n?p qu?n, b?u ch?t vào các du?ng ch? khâu s?n sùi. Túm 
du?c m?t con là anh Cu Bé reo ?m lên:
- M?t anh k?nh.
- L?i m?t nhép.
Ti?ng reo c?a anh Cu Bé làm cô Nhung s?t ru?t. Cô ng?ng b?t, hu?ng c?p m?t m? 
d?c lúc nào cung r? nu?c v? phía Cu Bé:
- Mày du?c b?ng nào r?i, Cu Bé?
- Tính c? con này n?a là hai muoi b?y, cô ?.
- V?y mà cô du?c có tám con.
Cô Nhung th? dài, d?t cái áo xu?ng, quài tay ra sau d?m lung
Cô Nhung b?t r?n ch?m l?m. Dôi tay nhan nheo nhu nh?ng d?t xuong b?c trong 
chi?c gang da m?m màu vàng x?n dò d?m theo n?p áo, ch?c ch?c l?i chìa cái áo 
rách cho tôi: 
- Cháu tinh m?t, nom h? cô có ph?i con nhép không?
- Không ph?i dâu, cô ?! Cái s?i ch? l?i nó g? lên d?y.
- Cô c? ng? con nhép, g?y mãi g?y mãi không du?c. Anh Cu Nh?n du?c b?ng nào r?i?
- Ba muoi hai, cô ?.
- Còn cái Phuong?
- Cháu không d?m. Mà l?m l?m.
- Cái tang rét nam nay r?n ra nhi?u quá th?. Nam ngoái nam kia ít hon nhi?u.
Cô Nhung k?t lu?n. S? ki?n này r?i sau s? nh?y vào trong nh?ng chuy?n k? c?a bà.
Bác Hai Th?c giai s?t ru?t, quay vào trong nhà l?y ra m?t cái chai, tr?i chi?c 
áo tr?ng dã hoàn toàn tr? thành cháo lòng lên n?n g?ch, r?i dùng s?c m?nh c?a 
dôi tay g?y gu?c lan qua lan l?i trên t?ng n?p áo. Ng?i g?n, tôi nghe th?y 
ti?ng r?n và tr?ng r?n b? dè b?p, n? lép bép. Nh?ng ngu?i dàn bà dua n?p áo, 
n?p qu?n lên nh?n t?ng do?n m?t.
- Thày k? cái do?n Tri?u T? Long di thày.
Ch? Phuong c?m l?y cái chai bác Hai v?a d?t xu?ng, làm theo b?. 
Bác Hai Th?c d?ng h?ng l?y gi?ng, d? m?i ngu?i chú ý, r?i th?ng th?ng:
- Lúc b?y gi? Tri?u T? Long m?i m?t mình m?t ng?a, t? xung h?u d?t quay l?i tìm 
A D?u...
- A D?u là con Luu B?, thày nh?y?
- L?ng nghe thày k? nào. Th?ng Cu Bé, c? c?t ngang. 
- ?, A D?u là hoàng t?, con trai c?a Luu B? - bác Hai Th?c chi?u c?u út, gi?ng 
gi?i - C?u du?c A D?u r?i, Tri?u T? Long l?i ph?i phá v? b?y l?n trùng vi m?i 
dua du?c c?u c? nhà ta ra ngoài. Các ngu?i ph?i bi?t, v?y là khó vô cùng là 
khó. Th? ng?m mà xem, ph?i c?p m?t th?ng bé vào nách, l?i v?a ph?i dánh nhau 
chí m?ng.
- L?y Chúa tôi? - bác Hai Th?c gái kêu lên - K?p vào nách th? thì có mà ch?t 
ti?t.
- Bà rõ d? hoi? - bác giai b?c b?i - K?p ph?i có ý ch?, k?p mà ch?t con ngu?i 
ta thì còn nói chuy?n gì.
Không có ý thì n?m ng? v?i con cung dè ch?t con. - cô Nhung bình ph?m - Nhu con 
dâu nhà Tám ? xóm C? Huong d?y, ng? say th? nào mà dè ch?t con bé th? hai.
- Tri?u T? Long mang du?c A D?u v? dinh. - bác Hai Th?c v?i ng?t l?i, bi?t r?ng 
n?u ông không ti?p t?c câu chuy?n ngay l?p t?c, thì bà ch? s? r? nó sang n?o 
khác - Các ngu?i b?o r?i sao? Luu B? c?m on r?i rít, ban ân, ban t? chang? 
Thang ch?c cho Tri?u T? Long chang? D?ng hòng nhá. Luu B? m?i tóm luôn l?y c?ng 
th?ng bé, phùng má tr?n m?t quang di?
- L?y Chúa, ch?t tuoi th?ng bé ch? còn gì?
Bác Hai Th?c giai nguýt bà ch? gái nói "Các ngu?i sao mà t?i d? làm v?y!". R?i 
bác h? c? gi?ng gi?i:.
- Ch?t th? nào du?c mà ch?t. Các ngu?i ch?ng có hi?u gì su?t. Th? v?y: ? d?i 
này, phàm dã có vua là ph?i có n?nh th?n. Luu B? tính chán r?i, ném con di, 
kh?c có kh?i th?ng d?.
- Nhung ném con di nhu v?y d? làm gì, thày?
- Luu B? ném con di r?i m?i gi?m chân mà r?ng: "Ch?ng há vì m?t th?ng bé này mà 
ta m?t di m?t tu?ng tài ru!". D? làm guong cho các tu?ng, B? ta sai t? h?u lôi 
Tri?u T? Long ra chém.
- Ng? ?y có dem trôi sông cung dáng - bác gái chép mi?ng - Làm vua mà b?t nhân 
quá. - T?i nghi?p cái anh chàng gì Long ?y. Rõ làm ân nên oán, làm b?n thi?t 
mình, d?i oi là d?i.
Bác Hai Th?c giai l? m?t nhìn bà ch?.
- K? chuy?n cho các ngu?i t?c anh ách. Dang k? thì dâm ngang, dang k? thì dâm 
ngang.
- Thày k? n?t di thày - anh Cu Nh?n gi?t gi?t qu?n b?. 
- Thôi, ch?ng k? n?a. Nói v?i các ngu?i b?ng v?ch dáu g?i ra mà nói còn hon. Rõ 
chán chuy?n. Ngu?i ta ném con là d? ra cái di?u quí tu?ng. Ngu?i ta ra l?nh 
chém tu?ng cung là d? phô cái s? quí ?y. Quí thì thuong, thuong quá hóa gi?n, 
có v?y, ch? ai d?nh chém th?t. óc các ngu?i rõ b?ng óc d?t.
Bác Hai Th?c d?ng lên, m?c áo r?i di vào nhà. Gi?ng bác nói r?ng bác không thèm 
k? thêm chuy?n gì cho b?n óc d?t n?a.
- V?y, cái gi?ng vua nó thâm ra qu?, chúng bay ?. Cô Nhung nói to d? ông em có 
th? nghe rõ l?i khen c?a bà.
? trong nhà vang lên ti?ng di?u ?ng tanh tách r?i m?t làn khói lam nh?t bay ra 
ngoài nhu m?t dám mây nh?, t? t? tru?n vào trong n?ng.
H?i ?y, nh?ng con r?n ch?ng làm phi?n tôi bao nhiêu. T?t nhiên, chúng có làm 
tôi ng?a ngáy. Nhung tôi ng?a dâu có ph?i ch? vì r?n. Tôi còn có c? ch?y và dôi 
l?n còn b? gh? n?a. Du?c cái ? làng tôi, ngu?i ta không coi cái dó là di?u h? 
tr?ng. Danh giá nh?t trong làng có d? là cha x?. V?y mà tôi dã th?y trong lúc 
di làm phúc cho k? li?t, cha dã gãi s?n s?t, và kín dáo th? xu?ng d?t m?t con 
gì ông túm du?c.
Bác Hai Th?c trong m?t tôi là m?t ngu?i có h?c v?n uyên thâm. H?ng lên, bác có 
th? k? chuy?n Tam Qu?c ho?c Th?y H? hàng tháng li?n, m?i t?i m?t ít. Chúng tôi 
ng?i quanh bác, mi?ng há ra, thán ph?c và thích thú. Tôi ch? b?t ph?c bác khi 
b?t d?u d?c nh?ng cu?n truy?n du?c dóng l?i t? nh?ng m?nh c?t ra trong các t? 
báo, mà lúc b?y gi? ngu?i ta g?i là nh?t trình.
Bác Hai Th?c cho tôi mu?n nh?ng cu?n sách bìa gi?y b?n ph?t c?y v?i l?i d?n:
- Ch? có làm rách. Sách này còn quí hon vàng.
Tôi leo lên cây sung ? vu?n sau, d?c tr?n cô Gái. Cô Gái không bi?t ch?, nhung 
d? thông minh d? phân bi?t sách kinh v?i các th? sách khác mà cô coi tu?t là 
nh?m nhí. Khi tôi d?c xong m?t cu?n, tôi tr? bác Hai Th?c d? mu?n cu?n ti?p. 
Bác tôi trân tr?ng và trìu m?n qu?t nh?ng t? bìa dày c?m mà nh?a cây dã làm cho 
nó c?ng nhu mo, nh? nhàng d?t chúng vào trong tráp r?i d?y n?p l?i. Cái tráp 
c?a bác lúc nào cung ? trên giu?ng, k? c? lúc bác buông màn di ng?.
- Cái anh Ti?u Cái v?i l?i cái anh T?ng Giang nào có ra quái gì! Bác bình ph?m 
- Vi?c gì cung toàn dàn em làm ráo, v?y mà l?i nghi?m nhiên hu?ng ti?ng thom 
anh hùng. Ng?m ra, thiên h? nói c?m có sai: th?n thiêng nh? b? h?. ? d?i này, 
th? m?i bi?t, ít cái s? công b?ng l?m thay!
Bác rít m?t hoi thu?c lào cho t?i khi viên thu?c cháy d? t?t h?n vào trong nõ. 
Bác nhìn khói thu?c v?t v? tru?c m?t, không nhìn tôi. Bác không nói chuy?n v?i 
tôi mà nói to ý nghi c?a bác.
- Luu B? cung v?y. Truong Phi m?i th?c là ngu?i gi?i, chúng bay ?, ph?i cái 
nóng tính quá?
R?i th? dài, bác l?c d?u thuong Truong Phi.

Other related posts: