[SMCC] Mien tho au 7

Vu Thu Hiên

Mi?n Tho ?u


VII

H?i ký
 

Làng tôi theo d?o Thiên Chúa, hay d?o Ki tô theo cách g?i bây gi?. C? làng theo 
d?o này, không tr? nhà nào, nên g?i là làng toàn tòng công giáo, d? phân bi?t 
v?i nh?ng làng mà dân luong dân giáo ? l?n l?n g?i là xôi d?. Ngu?i làng tôi 
g?i làng mình là toàn tòng v?i v? hãnh di?n. Ngu?i ta k? l?i r?ng vào d?i c? 
tôi, t?c là kho?ng n?a d?u th? k? th? Mu?i Chín, vùng d?t này dã ch?ng ki?n 
cu?c tranh ch?p d? d?i gi?a hai th? d?o: Thiên Chúa giáo và luong. Luong là t? 
chung ch? c? ngu?i theo d?o Ph?t l?n ngu?i ch? bi?t th? cúng t? tiên. Kh?u 
mút-co-tông và h? th?ng hành chính do th?c dân Pháp l?p nên dã giúp Thiên Chúa 
giáo th?ng. Các nhà th? gô-tích m?c lên nhu n?m trên châu th? sông H?ng. Nh?ng 
k? chi?n b?i dè b?u g?i nh?ng k? theo d?o là b?n "di d?o ki?m g?o mà an".
Trong m?t làng, nh?ng s? ki?n l?ch s? bao gi? cung nhu?m màu truy?n thuy?t, còn 
nh?ng truy?n thuy?t thì l?i tìm s? minh ch?ng cho tính hi?n h?u c?a nó noi các 
s? ki?n l?ch s?. Cung theo các c? già kh?m trong làng k? l?i thì cho t?i d?i 
ông tôi làng m?i tr? thành toàn tòng. S? dông ngu?i nh?t d?nh không ch?u th?a 
hi?p v?i tôn giáo m?i l?n lu?t b? làng ra di. S? y?u lòng ? l?i, ch?u theo d?o. 
Tuy nhiên, trong làng v?n c? còn Van Ch?, t?c là mi?u th? Kh?ng T?. Khi các b?c 
ch?c s?c tôn giáo dòi san b?ng Van Ch?, nhi?u bô lão dã ch?ng l?i. Ông tôi cung 
? trong s? bô lão dó. H? kéo nhau ra ng?i tru?c Van Ch? ngan không cho nh?ng k? 
cu?ng tín c?a d?o m?i phá mi?u. Nhung h? chi?m s? ít và y?u th?. Van Ch? b? san 
b?ng. Ch? còn l?i m?nh d?t ? ngã ba mang tên Ngã ba Van Ch?. Truy?n thuy?t nói 
r?ng ngày Van Ch? b? d?p phá và d?t tr?i, tr?i u ám. T? trong khói bay lên m?t 
hình ngu?i mang cân dai b?i t?. Ti?p dó, mua xu?ng rào rào r?i kéo dài t?m tã 
ba ngày. Trong ba ngày dó, ngu?i kh?i xu?ng vi?c phá Van Ch? ngã b?nh, r?i 
ch?t, da xám ng?t nhu ngu?i th?t c?.
Ông tôi d?y ch? thánh hi?n, xem m?ch b?c thu?c, làm k? hàn si c?u nhân d? th?. 
Ông g?i m?i ngu?i h?p s?c làm l?i nh?ng con du?ng l?y l?i trong làng b?ng cách 
lát nh?ng phi?n dá hình ch? nh?t, cái n? n?i v?i cái kia làm thành nh?ng con 
du?ng dá h?p, d? h?n cái n?n l?i bùn. Ông kh?i xu?ng vi?c l?p hai nghia trang, 
g?i là Vu?n Thánh. Trong hòm gian c?a cô tôi v?n còn hai t?m b?n d? nghia trang 
v?i nét bút c?a ông tôi.
Th? h? ông tôi còn dính d?p nhi?u v?i quá kh? luong. Qu? chuông mà ông cùng các 
bô lão thuê th? dúc d? cúng vào nhà th? gi?ng h?t chuông chùa. Bây gi? qu? 
chuông này du?c d?t trong nhà chung. Nó hi?m khi du?c lên ti?ng. Ngu?i ta nói 
r?ng ti?ng c?a nó dài hai ch?c s?i, nghia là n?u dánh chuông lên thì ti?ng ngân 
c?a nó ch? d?t khi hai ch?c ngu?i k?p dang tay d?ng n?i ti?p nhau l?n lu?t. 
Trên gác chuông nhà th? bây gi? treo b? chuông tây, g?m nhi?u qu? chuông to nh? 
khác nhau, khi kéo chuông chúng t?o thành m?t hòa âm gióng gi?.
Cô Gái tôi thì giáo hoàn toàn. Bà luôn khoe cái tính ch?t d?o g?c c?a gia dình, 
gi? kín vi?c b? tôi theo c?ng s?n và dang ? tù, là di?u mà c? làng d?u bi?t, 
nhung cung t?ng l? nhu không, vì lòng kính tr?ng d?i v?i ông bà tôi và các bác 
tôi "làm quan" trên t?nh, m?t ông làm thu ký tòa s?, m?t ông làm thu ký cho 
lu?t su Tr?n Van Chuong.
Trên bàn th? D?c M? ? hai bên tòa có m?y cái h?p g? son son th?p vàng, m?i cái 
to b?ng cái g?i mây. M?t hôm, d? thu?ng công tôi ch?u khó h?c kinh và thu?c 
nh?ng bài kinh dài, cô Gái d?n tôi t?i tru?c tòa D?c M?. Sau khi tr?nh tr?ng 
làm d?u thánh, bà h? m?y cái h?p xu?ng, d?t chúng lên tràng k?.
- Trong này là xuong thánh, máu thánh. Cháu làm d?u
Tôi làm d?u.
- Gi? m? h?p này ra!
Tôi ng?c nhiên nhìn bà, r?i th?n tr?ng nâng n?p h?p lên. Trong h?p ch? có m?y 
t? gi?y b?n. M? m?t t? gi?y b?n ra, tôi th?y trên t? gi?y có m?t vòng tròn 
không rõ nét màu nâu th?m và nh?ng d?m l?m t?m cùng màu ? bên c?nh.
- Dây là máu các thánh t? vì d?o - cô Gái nói, gi?ng thành kính, g?n nhu thì 
thào - Có máu b?n ông thánh c? th?y. Tên các thánh là gì cô không nh?, ông còn 
s?ng, thì ông nh?. Thánh t? vì d?o là thánh d?c lòng tin Chúa, vua quan c?m d?o 
dòi chém d?u, thánh không s?, v?n làm d?u, v?n kêu tên Chúa. Chúng bèn chém.
- T? bao gi?, h? cô?
- Lâu l?m r?i, t? d?i c? d?i k? kia, ông có d?n tích co mà cô quên. Khi quân d? 
chém d?u các thánh, b?n d?o ta m?i xông vào l?y gi?y b?n th?m noi c? các ngu?i, 
gi? l?y hình tích làm v?t th? phu?ng. Còn dây là tóc thánh.
Bên du?i nh?ng t? gi?y b?n, trong h?p, là m?t gói gi?y. Trong gói gi?y là m?t 
món tóc dài nhu tóc dàn bà. Tôi g?m nh?ng s?i tóc khô xác ?y. Nhung cô tôi gói 
l?i, b? vào h?p.
- Trong h?p này có c? rang thánh. Ch? là quân d? có tra kh?o m?y, ngu?i vu?n 
c?m lòng c?m trí d?c kinh. Quân d? l?y kìm nh? t?ng cái rang m?t, cho t?i khi 
h?t ráo. B?n d?o m?i nh?t l?y, dem v? th?, cháu xem nhá?
Tôi rùng mình, l?c d?u.
- Thánh ng?ng m?t lên tr?i mà r?ng: "Tôi tin th?t Chúa ba Ngôi, Ngôi th? nh?t 
là Cha, Ngôi th? hai là con. Ngôi th? ba là Thánh th?n". Chúng nó bèn c?t lu?i.
- Ch?t, cô nh??
Cô Gái gi?ng gi?i:
- Ph?n xác thì ch?t, ph?n h?n Chúa ru?c lên Thiên Dàng ? cùng Ngu?i, hi?n vinh 
sáng láng. Th?i b?y gi? vua quan gi?t giáo dân không bi?t co man nào mà k?, v?y 
mà s? d?o ch? có r?ng thêm ch? không h?p di, còn l?i cho t?i gi?. Nh?ng giáo 
dân có công tích trong vi?c b?o v? d?o, lúc sinh thì du?c tôn lên làm thánh.
- Sinh thì là gì h? cô?
- Sinh thì là ch?t. Nhu khi D?c Chúa Giê-su hay là các thánh qua d?i thì g?i là 
sinh thì.
Cô tôi d?ng lên, kính c?n d?t t?ng chi?c h?p l?i ch? cu. 
- C? x? này, ch? m?i nhà ta gi? du?c xuong thánh, máu thánh thôi d?y, cháu ?.
Cô tôi k?t lu?n v?i v? t? hào.
Làng tôi th?a nh?n ni?m t? hào dó, b?i vì không nhà nào có xuong thánh, máu 
thánh. Nh?ng ngày l? c?c tr?ng cha x? vào t?n nhà tôi d? làm l? tru?c tòa D?c 
M? và tru?c b?n linh v?t trên bàn th?. Vào nh?ng phút trang tr?ng dó cô Gái tôi 
c? d?ng ngây nhu tu?ng, m?t danh l?i ni?m t? hào hóa dá.
Ngoài nhà th? chính x?, làng tôi còn có b?n nhà th? h? l?. Nh?ng ngôi nhà th? 
nh? nhoi v?i gác chuông th?p lè tè này, ít khi du?c cha d?n làm l?, tr? nh?ng 
ngày thánh quan th?y Vào nh?ng ngày l? c?c tr?ng, khi có ru?c l?, các nhà th? 
h? l? cung trang hoàng l?ng l?y, c?m c? h?i thánh; dám ru?c l? khi di qua d?u 
r? vào. Ngày thu?ng, chúng gi?ng nhu nh?ng ngôi nhà b? hoang, chim s? làm t? 
trên mái kêu r?n rã. Chim s? d?u c? lên d?u ông thánh Phê-rô l?n ông thánh 
Vi-xan-tê và làm b?y trên dó không b? ai xua du?i. Sân nhà th? h? l? du?c dùng 
làm sân phoi rom, phoi lúa, noi qu?t thóc... Nghe nói tru?c dây các chánh 
tru?ng, trùm tru?ng các h? d?o ganh nhau d?ng nên các nhà th? này, không c?n 
nghi t?i chuy?n chúng du?c s? d?ng bao nhiêu l?n m?t nam, b?i l? làng tôi ch?ng 
l?n, giáo dân ch? di l? ? nhà th? chính x?. Ngay c? vi?c d?c kinh cho k? ch?t, 
cung không ti?n hành trong nhà th? h? l?. Vi?c dó ngu?i ta làm t?i nhà.
- Ngày mai gi? c? n?i.
Cô Gái, cu?n l?ch s?ng trong h?, nói.
Tôi ra vu?n tru?c hái chè.
T?i hôm sau, nhà trên ch?t ních ngu?i. Ngu?i d?n ng?i tràn ra c? sàn g?ch (ph?n 
sân còn l?i là sân d?t).
Dó là nh?ng ngu?i d?n d?c kinh, ph?n l?n là h? hàng. Cái m? r?i r?m nh?ng quan 
h? h? t?c ?y ch? có mình cô Gái tôi bi?t. C? ng?i nghe bà d?n tích thì h?u nhu 
trong làng ai cung có h? v?i tôi và ? ngoài du?ng, tôi nh?t thi?t ph?i chào h? 
ho?c h? nh?t thi?t ph?i chào tôi ch? không th? h? h?ng di qua m?t nhau nhu 
nh?ng ngu?i xa l?. Nhung trong làng tôi ch?ng ai thu?c h? hàng nhu cô tôi và vì 
th? ch? nh?ng ngu?i h? g?n m?i chào nhau.
Nh?ng ngày d?c kinh ngôi nhà s?ng h?n l?i. Nh?ng cây t?a dang b?ng d?ng du?c cô 
tôi dánh cát, dánh tro cho t?i bóng loáng, t?a ánh sáng r?c r? kh?p ba gian nhà 
trên. Bàn th? D?c M? r?c r? ánh n?n lung linh. B?c màn nhi?u di?u du?c b? di. 
T? trên tòa D?c M? và Chúa Giê-su Hài D?ng m?t xanh tóc vàng d? lu?ng nhìn 
xu?ng dám con chiên da vàng mui t?t trong nh?ng b? cánh màu th?m. Trong làng 
tôi, ngu?i l?n tr? con thu?ng m?c áo v?i thâm trong nh?ng ngày trang tr?ng.
Ti?ng c?u nguy?n rì r?m n?i lên theo sau m?t gi?ng linh xu?ng trong tr?o c?a 
m?t trung binh. R?i, nhu nh?ng d?t sóng d?i lên, h? xu?ng, ti?ng dàn ông ngu?i 
bay cao, vang xa trong dêm t?i:
- Xin Chúa thuong xót chúng tôi!
- Chúa Ki-ri-xi-tô c?u cho chúng tôi.
- C?u cho chúng tôi!
Nh?ng ngu?i dàn ông d?i khan x?p, áo chùng thâm, lác dác có ngu?i m?c áo tr?ng, 
dôi gu?c m?c d?o l?y d?t bên c?nh, ng?i x?p b?ng tròn, nghiêm ngh?.
Nh?ng ngu?i dàn bà chít khan den, tóc c?t ngang trán, tràng h?t trong tay, 
ngu?i hoi l?c lu theo di?u d?c kinh c?a riêng vùng tôi:
- L?y Chúa tôi, tôi ? du?i v?c sâu kêu lên Chúa tôi, xin chúa hãy th?m nh?n 
nh?i tôi kêu van, hãy l?ng nghe ti?ng tôi c?u xin...
H? n?c lên khi t?i do?n "L?i t?i tôi, l?i t?i tôi m?i dàng!" Nh?ng n?m tay d?ng 
lo?t d?p vào ng?c thùm th?p.
Ti?ng th? dài t?p th? c?a nh?ng n?i ni?m không nói du?c thành l?i th?c, dành 
mu?n kinh c?u d? b?c b?ch làm tôi ?n l?nh. M?i s?ng trong làng ít ngày, tôi dã 
mo h? c?m th?y r?ng nh?ng ki?p ngu?i s?ng trong vòng vây c?a nh?ng luy tre làng 
th?c kh?n kh?. Tôi nhìn nh?ng ngu?i d?n d?c kinh cho c? tôi và ng?c nhiên th?y 
h? có chung m?t guong m?t, guong m?t cam ch?u k? l?, không th?y ? b?t c? noi 
nào. Nh?ng con ngu?i này s?ng yên ph?n trong m?t n?i bu?n heo hút, hi?m khi lóe 
sáng m?t ni?m vui. H? s?ng, h? ph?m t?i, r?i h? d?c kinh an nan t?i, c? th? cho 
t?i h?t d?i. Con cháu c?a h? cung s? nhu h?, nhung vì có d?o, chúng s? d?c kinh 
c?u nguy?n cho linh h?n h?, ch?ng nào chính chúng chua tr? thành nh?ng linh 
h?n. V? sau này, tôi bi?t tôi l?m. M?i ki?p ngu?i có ni?m vui c?a nó, dù cho 
ni?m vui dó có bé nh? t?i m?y. 
- Dêm ông v? - Sáng ngày ra, cô Gái nói v?i tôi - Cô nghe ông l?p k?p dép ? nhà 
trên. Lúc ?y, cháu c?a mình. Mày có nghe ông ho húng h?ng không?
- Thua cô, không - Tôi dáp và nép ch?t vào cô. Tôi s?. 
an sáng xong, cô Gái l?y ra hai cái cu?c dã mòn v?t. Chúng cung có m?t s? tu?i 
dáng kính tr?ng nhu m?i v?t trong nhà. Và nhu m?i v?t trong nhà, chúng g?n li?n 
v?i nh?ng k? ni?m.
- Cô chiêm bao th?y ông gi?c di s?a m? cho hai c?; c? m?c quá s?c l? mình.
Hai cô cháu d?t nhau ra cánh d?ng Ngàn Gi?a, noi an ngh? d?i d?i c?a hai c? 
tôi.  
h?t: VII, xem ti?p: VIII

Other related posts: