[SMCC] Mien tho au 2

Vu Thu Hiên

Mi?n Tho ?u


II

H?i ký
 

Tin t?c t? trong tù báo ra cho bi?t: b? tôi s? b? di an trí.
Dó là s? ph?n chung c?a nh?ng ngu?i b? tình nghi có dính líu t?i nh?ng ho?t 
d?ng ch?ng l?i Nhà nu?c B?o h?, nhung là nh?ng ngu?i mà Nhà nu?c B?o h? không 
có d? ch?ng c? d? có th? dem ra x? và k?t án. Cách làm này th?c dân Pháp h?c 
du?c c?a phát xít D?c. Tr?i an trí hay là "cang" (camp), theo cách g?i th?i ?y, 
ch?ng qua ch? là m?t cái tên khác c?a tr?i t?p trung (camp de concentration). 
Có nhi?u "cang" cho tù chính tr?, nhung b? tôi s? b? di "cang" nào thì chua 
bi?t.
T?m th?i, ông b? giam t?i H?a Lò.
Có nhi?u ngu?i Hà n?i chính g?c không bi?t lai l?ch c?a H?a Lò. Ph?n nhi?u ch? 
bi?t nó là nhà tù, nó ? dâu, và ch? th? thôi. Tôi bi?t H?a Lò quá s?m. Nó d? 
l?i cho tôi m?t ?n tu?ng n?ng n?.
Tên th?t c?a H?a Lò là Lao Trung uong (Mai son Centrale). Cái công trình b?ng 
dá h?c có b?n c?nh không d?u này n?m lù lù gi?a thành ph?, b?n góc có tháp canh 
lính gác ngày dêm. N?m sát bên nó là Tha D?i Hình, cách m?t con du?ng nh?. Tên 
H?a Lò là tên ph?, dâu xua kia ? ph? này có nhi?u c?a hàng bán H?a Lò d?t. 
Nhung cái tên ph? du?c dành cho nhà tù l?i g?i nghi d?n m?t cái gì dó thiêu 
d?t, hành h? b?ng l?a, b?ng s?c nóng c?a th? b?p r?ng r?c than h?ng. Nh?ng 
ngu?i dã t?ng ? bên trong H?a Lò nói r?ng b?n b?c tu?ng dá giang quanh b? m?t 
tr?i hun nóng ban ngày, ban dêm ti?p t?c nh? l?a vào các xà lim cá nhân t?i tam 
và ng?t ng?t. V? mùa dông, H?a Lò t?t ng?m khí dá l?nh th?u xuong. Nghe nói H?a 
Lò du?c xây d?ng cùng th?i v?i Nhà Buu Di?n, D?n Th?y và các tr?i lính trong 
khu thành c?. Nghia là khi có tín hi?u báo d?ng, lính th?y và lính b? c?a th?c 
dân Pháp s? t? các tr?i lính xông ra dàn áp các cu?c n?i d?y, b?t du?c ai thì 
b? vào H?a Lò.
Th?t là ti?n.
D? du?c tham b? tôi, m? tôi và tôi ph?i d?y s?m ch?u ch?c ? chân tu?ng bên ph?i 
c?a vào, sát du?ng Hàng Bông Th? Nhu?m. D?n gi? vào tham tù s? có m?t th?y ký 
ra g?i tên. Th?y ký này có v? m?t và dáng d?p tr?nh tr?ng không l?n vào dâu 
du?c, d?n nay tôi còn nh? rõ. G?y và xanh, v?n com-lê tr?ng, n?p là th?ng t?p, 
deo kính tr?ng, di d?ng kh?ng khi?ng, ông ta cao gi?ng g?i tên t?ng ngu?i du?c 
vào tham tù theo cách riêng c?a ông ta:
- Le Din Khoi!
- Tran Van Bik!
- Nguyen Thi Mai!
Cái l?i g?i lo l? theo ti?ng Pháp, không có d?u, c?a th?y ký làm cho nhi?u 
ngu?i l?m l?n. Dám dông l?n x?n h?i nhau, quát g?i í ?i, r?i b?ng ai dó ch?t 
nh?n ra ngu?i ta g?i dích tên mình ch? không ph?i ngu?i khác, v?i t?t tu?i ch?y 
v? phía c?ng.
D? vào t?i ch? tham tù, chúng tôi ph?i qua ba l?n c?a. Không k? l?n c?a ngoài 
cùng, bên du?i vòng cung d?p n?i hai ch? MAISON CENTRALE, còn có m?t c?a s?t 
thua, r?i m?t c?a s?t n?a, nh? hon, d?n vào m?t hành lang quét vôi xám. R? sang 
trái, chúng tôi roi vào m?t can phòng t?i m?, ban ngày cung ph?i th?p di?n. 
Nh?ng ngu?i di tham tù ng?i d?i ngao ngán trên nh?ng gh? dài.
Ch? g?p là m?t t?m lu?i thép ch?y dài ngan can phòng thành m?t phòng n?a nh? 
hon. Bên t?m lu?i ?y, nh?ng ngu?i nhà pha (ngu?i tù) nói chuy?n chõ ra v?i 
ngu?i nhà. Nh?ng m?u d?i tho?i ng?n ng?i, ti?ng g?t g?ng c?a nh?ng viên giám 
th?, ti?ng dàn bà khóc n?c n?, t?t c? làm thành m?t ti?ng ?n không d?t. N?n xi 
mang gi?i lên tr?n cao m?t l?n n?a ti?ng chân ngu?i sàn s?t, ti?ng thì thào 
ti?ng ho b? b?t l?i c?a nh?ng ngu?i dang nóng ru?t ch? t?i lu?t mình. T?t c? 
nh?ng cái dó dè n?ng lên tôi. Tôi ch? mu?n mau mau thoát ra kh?i can phòng này 
d? t?i v?i kho?ng không r?c n?ng và thoáng dãng ngoài kia. Th?m chí tôi quên c? 
n?i nh? thèm du?c g?p b?, ch? mong sao cho cu?c di tham này s?m k?t thúc. B?u 
không khí ng?t ng?t làm cho d?u tôi váng v?t.
Sau n?a gi? ch? d?i, tôi nghe th?y m?t gi?ng hách d?ch và l?nh tanh kêu tên b? 
tôi.
M? tôi d?ng b?t d?y, l?t d?t ch?y t?i t?m lu?i thép, tôi ch?y sau. T? trong c?a 
ngách, b? tôi xu?t hi?n, m?t h?c hác, râu tua t?a nhi?u ngày không c?o. Nhung 
b? tôi cu?i. Trong nh?ng phút hi?m nghèo, nh?ng lúc khó khan bao gi? b? tôi 
cung cu?i, n? cu?i làm cho ngu?i nhìn th?y yên lòng. Tôi d?ng bên m?, ng?ng d?u 
lên nhìn b?. Nói chuy?n v?i m?, b? th?nh tho?ng l?i nháy m?t v?i tôi, có ý nói 
tôi d?ng bu?n, b? v?n bi?t có tôi d?ng d?y, nhung vì có chuy?n quan tr?ng ph?i 
nói v?i m? dã, cho nên b? chua có th?i gi? nói v?i tôi. Tôi hi?u, b? m? tôi 
dành nh?ng phút g?p g? hi?m hoi này d? thông tin cho nhau nh?ng di?u mà bên 
ngoài ho?c bên trong nhà tù c?n ph?i bi?t, nh?ng chuy?n khác ch? là b? ngoài, 
d? che gi?u câu chuy?n chính.
Viên giám th? già, tay ch?p sau lung, d?u hoi cúi, di di l?i l?i d?c theo t?m 
lu?i thép. Bên trong, sát ch? b? tôi d?ng, m?t viên giám th? khác, m?p lùn, v? 
m?t ngán ng?m, ng?i trên gh? t?a, luôn d?i chân v?t lên nhau và ngáp v?t. Chung 
quanh, nh?ng ngu?i d?n lu?t g?p ngu?i nhà nói chuy?n nhao nhao cùng m?t lúc. 
Ph?n l?n tù du?c ra g?p ngu?i nhà là thu?ng ph?m. Có th? phân bi?t du?c hai 
lo?i tù: chính tr? ph?m có dáng trí th?c, phong thái dinh d?c. Thu?ng ph?m 
không th? - trong h? d?u ?n ngu?n g?c bình dân r?t rõ. ? góc xa có m?t chính 
tr? ph?m dang nói chuy?n v?i m?. Tôi nhìn th?y bà c? tóc b?c pho này t? khi 
d?ng d?i ? bên ngoài, r?t s?m.
R?i cung d?n lúc m? tôi nh?c tôi lên cho tôi nói chuy?n v?i b?. Tôi nhìn th?y 
b? r?t g?n. M?t hai b? con g?n ch?m nhau, ch? cách có t?m lu?i.
B? tôi g?y quá, bây gi? tôi càng th?y rõ. Lu?ng quy?n nhô cao, m?t trung sâu, 
dôi môi khô, n?t n?.
Ch?c chúng nó dã tra di?n b? tôi. Và ông dã r?t d?t cúc áo c?n ch?t gi?a hai 
hàm rang d? kh?i c?n vào lu?i. Nh?ng câu chuy?n v? m?t thám tra di?n th? nào 
tôi dã du?c nghe.
Ch? c?n nghi?n ch?t rang ch?u d?ng cho t?i khi ng?t di là xong, nh?ng ngu?i 
t?ng b? tra di?n nói th?.
- M? s? v?t v? l?m d?y, con hi?u không? - b? tôi nói, gi?ng xúc d?ng.
- Con hi?u ?.
- Con lên b?y r?i, con dã l?n.
B? d?nh nói ti?p di?u gì, r?i l?i ng?p ng?ng.
- Con s? cham h?c. - tôi v?i nói cho b? yên lòng.
- ?, con ph?i cham h?c. N?u con h?c d?t, b? s? bu?n.
- Con s? không chành ch?e v?i các em.
- Ph?i chi?u các em, b?i vì chúng nó bé hon con.
- Vâng.
Viên giám th? m?p lùn d?ng lên, ngáp m?t cái dài. Rút trong túi áo cái d?ng h? 
qu? quít m? b?c bóng loáng, ông ta b?t n?p, nheo m?t l?i d? d?c gi?, r?i d?y 
n?p l?i dánh tách:
H?t gi?!
Cánh c?a ghi-sê du?c m? ra cho m? tôi chuy?n quà vào. M? tôi d?t ng?t ôm ch?t 
tôi, dút v?i tôi qua ghi-sê. Tôi ch? giãy m?nh chân m?t cái là dã n?m g?n trong 
vòng tay b?. Ông ôm ghì l?y tôi, hôn kh?p m?t.
- Ê, b? ra, không du?c phép!
B? tôi hôn tôi l?n cu?i, và dút tôi tr? l?i. Viên giám th? già gi?ng b? tôi ra 
xa ghi-sê. Dôi lông mày r?m nhu hai con sâu róm c?a ông ta cau l?i.
- Con v? ? v?i cô Gái ph?i ngoan, con nhé!
B? tôi d?n v?i. Dó là di?u b? ng?n ng? mãi m?i nói du?c v?i tôi.
Ch?c chuy?n này b? dã bàn v?i m?, nhung tôi không nghe th?y. Mà cung có th? ông 
ch? nói quy?t d?nh c?a mình, d?n lúc ?y m?i nói ra. Không ph?i quy?t d?nh nào 
ông cung bàn v?i v?, tính ông th?.
Quy?t d?nh c?a b? làm tôi choáng váng. M? tôi ôm ch?t tôi, m?t d? hoe.
B? tôi di v? phía c?a nách. Ông ngo?nh l?i m?t l?n, ki?ng chân lên d? nhìn 
chúng tôi cho rõ hon. ? c?a, ông d?ng l?i, dua tay lên v?y, g?t d?u và m?m cu?i.
M?t gi?ng hách d?ch vang lên g?i tên m?t ngu?i nào dó.
- Con v? ? v?i cô Gái ph?i ngoan, con nhé?
Trong d?u tôi vang v?ng câu nói c?a b?.
Ngoài tr?i, n?ng lóa m?t. Tôi bu?c theo m?, nhung không còn th?y sung su?ng 
du?c bu?c ra kh?i can phòng t?i m? và ng?t ng?t c?a H?a Lò nhu ít phút tru?c 
tôi còn ham mu?n.

Other related posts: