[SMCC] Mien tho au 14

Vu Thu Hiên

Mi?n Tho ?u


XIV

H?i ký
 

Có ch? Li?u lên ? cùng, cô tôi cho th? s?a l?i cái khung c?i t? lâu x?p xó. 
Trên cái khung c?i này bà tôi và các cô tôi dã ng?i d?t trong nh?ng nam xa xua. 
Ngoài vi?c d?t v?i ra, ch? Li?u còn làm hàng xáo. Cô Gái dong thóc v?, ch? Li?u 
xay, hai chúng tôi giã, ch? Li?u và cô Gái sàng s?y, r?i dem ra ch? bán. Cô Gái 
không thích ai ng?i không trong ngôi nhà c?a bà. Th? v?n chua d?, bà quy?t d?nh 
nuôi t?m. 
- M?t nong t?m là nam nong kén, m?t nong kén là chín nén to - bà khuy?n d? 
chúng tôi - nhà mình bao nhiêu là dâu, bán cho ngu?i ta, rõ hoài, to thì l?i 
dang có giá. 
Ngôi nhà chúng tôi có m?t hàng rào bao quanh, tr? vài khóm tre luu c?u còn toàn 
là dâu. Nh?ng ngu?i hàng b? ít l?i và c?n m?n qu?y nh?ng dôi b? l?n có quây cót 
cho cao thêm lang thang trên du?ng làng, r? vào nh?ng nhà h?o lánh nh?t th?m 
chí ch? có m?t hai cây dâu d? mua lá. Không dáng tr? ti?n thì h? d?i k?o m?ch 
nha cho tr? con, ?y th? mà d?n khi ra kh?i làng h? dã có nh?ng gánh lá dâu n?ng 
chiu. Cô Gái thu ti?n bán dâu, ti?c r? nhìn d?ng lá du?c trút vào b?:
- Có di?u, nuôi t?m b?n nhu cham con m?n, các cháu ?. Cái Li?u th?y th? nào?
- B?n là m?y, ta c? nuôi cô ?!
Ch? Li?u vui v? tán thu?ng, nhu b?t c? l?n nào cô Gái trao thêm vi?c cho ch?.
Cô Gái mài m?y con dao bài cho th?t s?c (bà mài dao tài nh?t nhà) và r?a s?ch 
nh?ng nong nia gác trên ránh. Nh?ng con sâu den xì, bé tí t?o và d?y lông lá, 
chui ra kh?i nh?ng lá tr?ng tròn vành v?nh trên gi?y b?n, ch?ng m?y ch?c dã tr? 
thành nh?ng con t?m m?n màng, tròn l?n. Chúng bò l?m ng?m, trèo c? lên nhau, 
tràn d?y nh?ng nia nh? r?i nh?ng nong l?n kê trên các giá cao ? nhà trên. D?ng 
bên ngoài nh?ng b?c mành tre ngan ru?i nh?ng có th? nghe ti?ng chúng an lá rào 
rào nhu m?t tr?n mua xa.
Ch? Li?u và tôi d?u b?n. R?i khung c?i là ch? di hái dâu, thái dâu, thay nia, 
thay nong. Tôi ph? ch?. Công vi?c nhà làm tôi hi?m có th?i gi? d? di câu v?i 
anh Cu Nh?n. Ngôi nhà cô cháu tôi dã d? v?ng v? khi có ch? Li?u, nhung lòng tôi 
v?n hu?ng sang nhà bác Hai Th?c ? dó bao gi? cung vui v? hon, vô tu l? hon. ? 
nhà chúng tôi, cô Gái luôn kêu ca v? chuy?n thóc cao g?o kém. Nh?ng l?i kêu ca 
c?a bà làm ch? Li?u suy nghi. Ch? ch? bi?t dáp l?i b?ng cách an ít di và làm 
nhi?u thêm.
R?i t?m chín. Chúng thôi không an lá dâu n?a, mình chúng d? d?n, m?t màu d? 
trong tr?o pha ánh vàng r?t d?p. T? mi?ng chúng nh?ng s?i to d?u tiên r?t ra, 
dính vào nong. Cô Gái và ch? Li?u t?t b?t d?ng nh?ng giá tre nh?i rom ? ngoài 
sân, nh?t nh?ng con t?m chín b? lên dó. Tho?t d?u, nh?ng con t?m c?t cao d?u 
l?c lu nhu say ru?u, sau dó chúng múa d?u theo m?t nh?p d?u d?n qua ph?i r?i 
qua trái d? nh? to dan kén. To càng trút ra ngoài du?c nhi?u bao nhiêu thì t?m 
càng b?t ì ?ch b?y nhiêu, thân nó tr? nên thanh thoát hon, c? ch? cung nhanh 
nh?n hon. Nh?ng con t?m chín y?u ?t không ch?u làm kén b? cô Gái nh?t riêng ra, 
b? vào xanh dem rán.
- an gi?ng này nh? mình, d? nh?c d?u - cô Gái gi?ng gi?i - Nhung nh? ph?i d? 
cho nó là h?t c?t dã. C?t nó d?c.
Nh?ng con t?m dai ngo?ch vì bó to không nh? ra du?c c?a chúng. Tôi lén cô Gái 
nh? bã cho con M?c. Con Mu?p chê, không thèm an.
Không b?ng lòng v?i giá tr? c?a các lái to di mua gom, cô tôi và ch? Li?u d?i 
to nhà làm ra di bán mãi ch? Luong, m?t trong hai ch? n?i ti?ng c?a d?t Nam 
D?nh: "ch? C?n mu?i tr?ng, ch? Luong to vàng". Tôi cung du?c di theo cô Gái, 
ch?ng gì tôi cung dã góp tay vào vi?c làm ra nh?ng bó to d?ng trong cái thúng 
l?n trên d?u ch? Li?u.
Ch? Luong là m?t ch? tôi chua t?ng g?p ? b?t c? dâu. C? khu ch? r?ng c? ch?c 
m?u d?t (m?u ta) vàng óng lên m?t màu to và kén. Màu vàng r?m c?a nh?ng ki?p 
t?m viên mãn trùm lên t?t c?, át h?t t?t c?, nhu?m lên t?t c? chung quanh, làm 
cho nh?ng cô gái bán to ng?i san sát thành t?ng dãy gi?a dám mây màu vàng tuoi 
óng ? b?ng b?nh dó t? nhiên ph?ng ph?t m?t cái gì c?a c? tích. Cung là ch?, 
nhung ? dây ngu?i ta mua bán t? t?n, an nói nh? nh?. M?i s? khúc m?c ? dây 
thu?ng ch? do cái cân. Ngu?i mua cân di ngu?i bán cân l?i, chua d? tin nhau thì 
ngu?i ta mu?n cân c?a hàng bên d? tìm m?t chân lý trung bình có th? ch?p nh?n 
du?c cho c? hai. Không m?y ai cãi vã v? ph?m ch?t to. Vào th?i ?y vùng tôi ch? 
có m?t gi?ng t?m và chúng nh? ra nh?ng s?i to cùng lo?i.
Cô Gái mua cho ch? Li?u m?t s? vuông l?a d? may áo cánh. Ch? Li?u c?m c?i m?y 
ngày li?n khâu chi?c áo d?p c?a mình. Ch? tôi khéo tay, chi?c áo v?a nhu in. 
Nhung khâu xong, ch? không m?c mà x?p l?i ngay ng?n vào trong thúng qu?n áo c?a 
ch?.
- Sao ch? l?i c?t di? - tôi h?i.
- Tôi d? dành. - ch? dáp.
- D? dành làm gì? - tôi g?ng.
M?t ch? Li?u c?a tôi v?t d? nh?. Dôi m?t tuoi rói, long lanh, ch? ghé sát vào 
tai tôi:
- Bao gi? di l?y ch?ng, tôi m?i m?c, chú ?.
Ch? Li?u ng?i vào khung c?i, hai tay d?u d?n ném con thoi qua l?i. Con chim g? 
g?t gù trên d?u ch?. Tôi hình dung ch? s? d?t v?i ? m?t nhà khác, m?t nhà xa 
l?, không ph?i nhà ch? mà cung ch?ng ph?i nhà h? hàng thân thích, g?i là nhà 
ch?ng.
T? ngày ch? Li?u v? ? v?i cô Gái, ch? xinh h?n ra. M?i khi di l? v?i ch?, t? 
trong nhà th? bu?c ra, tôi b?t g?p nhi?u cái nhìn ngu?ng m? và trìu m?n hu?ng 
v? ch? em tôi, t?c là phía ch?. Cô Gái không b?ng lòng nh?ng cái nhìn nhu th?. 
Cô cho r?ng l?i t?i ch? Li?u.
- Di d?ng, nhìn ngó ph?i doan trang - cô l?nh lùng.nh?c ch? - Con gái con d?a, 
nh?n r?i, ph?i bi?t gi? ý t?. ? v?i tao, ph?i gi? phép nhà, không du?c buông 
tu?ng, b? l?.
Ch? Li?u rom r?m nu?c m?t. Dôi m?t b? câu c?p xu?ng trên guong m?t b?u binh, 
tr?ng h?ng. Tôi cho r?ng cô Gái m?ng oan ch?. Ch? không h? luông tu?ng, b? l?, 
còn nhu di d?ng thì không th? nào doan trang hon n?a - m?t ch? nghiêm ngh? và 
thành kính, nhu th? ch? v?n ti?p t?c c?u nguy?n sau bu?i l?.
Hôm sau, ch? ra du?ng v?i b? qu?n áo b?c màu, x?u xí. Ch? tu?ng làm nhu v?y thì 
d?p lòng cô Gái, nhung không ph?i. Cô l?i m?ng:
- Con gái l?n ph?i an v?n g?n gàng, s?ch s?, m?t mui ph?i tuoi nhu dóa hoa. an 
v?n lôi thôi l?ch th?ch, m?t dánh ch? nãi, lúc nào cung khó dam dam thì có ma 
nó nhìn.
G?p d?p l? tr?ng, cô Gái b?t ch? Li?u m?c di?n d? di v?i cô. B? di?n nh?t c?a 
ch? là t?m áo t? thân bên ngoài áo l?a m? gà và d?i th?t lung màu hoa lý. Mi?ng 
tr?u làm môi ch? thêm tuoi và má ch? thêm h?ng. Cô Gái hài lòng. - Cháu r?i ch? 
? v?i cô vài nam thôi, còn di l?y ch?ng ch?. - cô Gái nói, gi?ng t? nhiên b?i 
h?i - ? v?i cô, cô l?m lúc cung hay m?ng m?, là t?i cô thuong cháu. Có b?t ne 
b?t nét cung là mu?n cho cháu nên ngu?i, ch? ch?ng ph?i cô ác nghi?t. Cô có 
ph?i là ngu?i ác nghi?t không nào?
- Thua cô, không ? - m?t d? b?ng, ch? Li?u lí nhí.
- V?y cho nên d?ng có gi?n cô.
- Thua cô, vâng ?.
Ch? Phuong b?ng tu?i ch? Li?u, nhung g?y dét và dài ngo?ng. Khác v?i ch? Li?u, 
ch? hoàn toàn không nghi t?i chuy?n l?y ch?ng.
- Cô Li?u ?, tôi tính xin phép thày m? tôi, tôi di tu. - ch? th? th? bàn v?i 
ch? Li?u 
- Hôm g?p Bà Nh?t trong nhà m?, tôi dã u?m h?i. Bà b?o: "K? d?c lòng th? phu?ng 
Chúa thì s? du?c Chúa nh?n vào lòng".
Ch? Li?u nín l?ng. Nín l?ng là không tán thành, nhung cung không ph?i là ph?n 
d?i. Ph?n d?i vi?c di tu d? d?c lòng th? phu?ng Chúa thì ch?ng ai dám.
- ? nhà m? r?i rãi ph?n h?n, mà ph?n xác cung d? v?t v? - ch? Phuong l?p lu?n - 
Các cô m? cung ph?i di làm d?ng, nhung làm g?i là thôi. Ru?ng nhà m?, ru?ng nhà 
x? phát canh cho c?y r? cung kh?i c?a r?i. Các cô m? làm n?a ngày, n?a ngày c?u 
nguy?n, mua ch?ng t?i m?t, n?ng ch?ng t?i d?u, còn di l?y ch?ng ?y à... Tôi 
ng?m chua có ai di l?y ch?ng mà su?ng, cô ?.
- Em tính, thà c? ? v?y tr?n d?i d?ng trinh nhu cô Gái còn hon. Ch? ? nhà m? d? 
ch?u th?t, nhung ch?ng sao b?ng ? nhà mình.
- Giá tôi du?c nhu cô thì tôi cung di l?y ch?ng, dàng này mình x?u nhu ma, g?y 
nhu que c?i...
- Làm l?ng v?t v? quá thì nó th?. - ch? Li?u an ?i - Nhàn r?i là béo ra li?n.
- Cô cung qu?n qu?t c? ngày d?y thây, mà có g?y dâu.
- T?i em an nhi?u cám d?y. Thày em b?o cám b? l?m. Có d?o m? em cho chúng em an 
c? m?t b?a com l?i m?t b?a cám.
Ch? Phuong tr? nên tu l?:
- Có d? t?i tôi an nhi?u h?t s?n quá. Ngu?i ta b?o h?t s?n d?c.
Hai bà ch? v?a sàng g?o v?a tâm s?. Tôi n?m trên ? rom g?n d?y. Câu chuy?n c?a 
h? l?t d?n tai tôi cùng v?i ti?ng g?o roi rào rào xu?ng nia.
- D? v?y th?t. Cám t?t hon nhi?u. Bây gi? th?nh tho?ng em v?n an cám d?y, ch? ?.
- Nhà cô Gái có bao gi? an cám.
- Em làm cám s?ch, th?nh tho?ng n?u cho l?n, em b?t ra m?t bát.
- Cô Gái bi?t thì ch?t.
- Em gi?u cô.
Tôi bàng hoàng. L?i m?t bí m?t trong ngôi nhà l?t d?n tai tôi. Cô Gái c?a tôi 
th?t quá dáng. Bà dong g?o ri?t róng, b?a com l?i t? tay x?i t?ng bát cho chúng 
tôi. Tôi du?c an no, nhung ch? tôi gi? ý, nên b? dói.
Sáng hôm sau, tôi r? r? v?i ch? Li?u:
- Ch? d?ng di tu, ch? ?.
Ch? Li?u tr? m?t nhìn tôi.
- Chú nói gì v?y?
- Em nghe th?y h?t r?i. Ch? d?ng có nghe ch? Phuong di tu, ch? nhá. Ch? di l?y 
ch?ng r?i em d?n em ? v?i ch?, em nói th?t d?y.
- T?i qua chú nghe tr?m h??
- Em n?m em nghe th?y h?t. Nghe tr?m dâu mà nghe tr?m.
- D?ng nói gì v?i cô Gái nhá! Cô bi?t tôi an cám ph?n l?n cô m?ng d?y.
Thì ra ch? Li?u s? tôi nói l? ra chuy?n ch? an v?ng cám l?n. Tôi thì l?i nghi 
r?ng ch? s? cô bi?t ch? Phuong r? rê ch? di tu.
Ch? Phuong d?nh di tu th?t. ýd?nh c?a ch? làm cho c? hai bác tôi bu?n. Ch? di 
tu, nhà bác Hai Th?c s? thi?u m?t ngu?i làm, l?i là ngu?i làm chính. Ch? g?y 
còm, nhung không vi?c gì trong nhà không d?n tay ch?. Th?m chí gi?m l?i cái mái 
nhà là vi?c c?a dàn ông, nhung khi bác Hai Th?c không làm vi?c dó thì ch? làm. 
Tôi dã nói, v?i m?y ch?c vó tép, ch? Phuong ki?m th?c an cho c? nhà (t?t nhiên, 
nh?ng xâu cá c?a anh Cu Nh?n cung là ph?n quan tr?ng), nhung vi?c trong m?t gia 
dình bao gi? cung là tram th? ba d?n, th? gì cung c?n d?n bàn tay ch? Phuong. 
Ba ông anh l?n dã lên t?nh làm an, nhung không du?c tr?i chi?u, h? ch? d? nuôi 
mi?ng, th?nh tho?ng m?i g?i v? nhà chút ít g?i là quà.
- Em không hi?u t?i sao con cái Phuong nhà em l?i mu?n vào nhà m?? - bác Hai 
Th?c gái phàn nàn v?i các bà ch? nhà ch?ng? - Thày nó v?i em qu?t qu?o luôn, 
không có nó r?i thì bi?t xoay x? th? nào? Các ch? khuyên cháu cho em m?t ti?ng.
Cô Oanh ng?m nghi r?i th? dài:
- Bi?t khuyên nó th? nào, thím? Bên chú thím k? cung b?n th?t, nhung nó nghi 
th? cung ch?ng ph?i qu?y. Ai ch?ng mu?n gi?c lòng th? phu?ng Chúa? Mà k? ra h? 
nhà mình có m?t ngu?i vào ? nhà m?, ho?c làm cha d? c?u nguy?n cho c? h? cung 
r?t nên.
Cô Gái h?m m?t ti?ng:
- Thím ch? can ngan cái Phuong. M?i s? là do Chúa s?p d?t Chúa mu?n th? thì nó 
m?i ra th?. Cái Phuong r?i nên Bà Nh?t ? làng này thì ch? có d?p m?t c? h? 
thôi. 
Bác Hai Th?c gái s?t s?t khóc. Cô Nhung không dám nói gì. Cô là ngu?i lép v? 
trong nhà ông em trai, lép v? trong c? chi h?, cô thu?ng im l?ng, ho?c nói sau 
m?t câu tán thành. Bác Hai Th?c giai t?ng l? nhu không bi?t d?n s? ki?n dang 
làm cho c? nhà quan tâm. Nhung bác ít nói h?n di và hút thu?c lào nhi?u hon.
Cô Gái nhi?t tình v?i vi?c ch? Phuong di tu hon c?. Trong c? chi h? không có ai 
di tu, d?i v?i bà dó là m?t thi?u sót, g?n nhu m?t khuy?t di?m. Bà dã xúi gi?c 
cô M?, em gái c?a bà và ch? gái c?a b? tôi, cho hai con trai di h?c tru?ng 
Trung Linh. Nhung hai anh tôi m?i dá bóng quá nên không th?y cái ti?n d? làm 
cha h?p d?n, h? b? h?c n?a ch?ng. Mà tru?ng Trung Linh là m?t ti?u ch?ng vi?n 
không ng?t nghèo l?m. Ngu?i nào theo du?c thì lên d?i ch?ng vi?n, thi b?y ch?c 
thánh, ngu?i nào gi?a du?ng d?t gánh thì thôi. V?i tôi, cô Gái cung không ph?i 
là không có chút k? v?ng cho tôi h?c làm cha, nh?t là sau khi tôi di thi kinh 
du?c d? lo?i d?u c?a x? d?o. Bà nói xa nói g?n d? d? d? tôi, nhung tôi ch?ng 
hi?u cho bà di?u bà mu?n, thêm n?a cái tính ng? ngh?ch c?a tôi ngày m?t b?c l? 
d?n dà bà cung không còn nghi t?i cái tuong lai làm cha c?a tôi n?a.
Tôi không hi?u cô Gái. Tôi dã th?y nh?ng bà m? có con d? cha ? trong làng. Khi 
ngu?i con tr? v? v?i chi?c áo chùng thâm tu?ng trung cho b?y ch?c thánh c?a con 
du?ng tu hành, ngu?i m? khép nép "Xin phép l?y cha..." H? dã xung hô dúng nhu 
v?y d?y, ngu?i m? d?i v?i d?a con do mình d? ra. Nhung r?i ch? Phuong không di 
tu. Nh?ng gi?t nu?c m?t c?a bác Hai Th?c gái dã ngan ch?.
Tôi h?i Bà Nh?t, bà b?o r?ng dã vào nhà m? th?i không th? v? nhà luôn luôn 
du?c. - ch? Phuong th? th? v?i ch? Li?u - Tôi vào nhà m?, cô ?, thì nh? ph?n 
mình th?t, nhung suy di tính l?i tôi thuong th?y m? tôi...
- Ch? vào nhà m? dúng là hai bác ch?ng bi?t trông c?y vào ai.
- ?y v?y cho nên tôi m?i thôi.
- Giá ch? l?y ch?ng, mà l?i là ch?ng ? r? thì hai bác thích l?m.
- Ma nó l?y tôi. Tôi cung ch?ng thích l?y ch?ng. Ch?ng tôi ch? thi?t, nhung giá 
có d?a con d? mà trông nom r?a ráy cho nó, cho nó an, th?y nó l?n, cung hay... 
L?y ch?ng thì mình r?i cung có nhà c?a c?a mình, tay hòm chìa khóa, t? quy?n 
mình... mu?n gì làm n?y. Tôi s? tr?ng th?t nhi?u cam, quít, nhãn, bu?i...
- Na n?a, ch? ?.
- ? na n?a, mà ph?i xin du?c gi?ng na dai m?i ngon.
- Mít n?a.
- C? mít, mùa nào th?c ?y. Nhung tôi không thích gi?ng mít m?t. an nh?o nhèo.
- Cung ph?i có, già r?i r?ng h?t rang, an mít dai không du?c n?a, lúc ?y m?i 
th?y mít m?t ngon. Tr?ng càng nhi?u th? càng t?t.
- Còn ph?i tùy cái vu?n r?ng hay là h?p. Tôi s? nuôi gà, th?t nhi?u gà. Tôi 
không thích nuôi l?n.
- Em cung v?y, nuôi l?n v?t v? l?m. à, ch? an cháo cám nhá?
- Cô bi?t thì ch?t.
- Cô di ch?u lu?t r?i.
Hai ch? tôi an cháo cám. an xong ch? Li?u bam bèo, thái thân chu?i b? vào n?i 
cháo cám ?y làm thành th?c an cho l?n.
Tôi lan ra ng?, không nghe ti?p nh?ng câu chuy?n nh?t phèo nh?y t? d? tài này 
sang d? tài khác c?a hai ch?. Ch?ng bao gi? hai ngu?i nói v?i nhau du?c chuy?n 
gì thú v? hon.
Ch? Phuong r?i cung ch?ng di l?y ch?ng. Ch? ? tr?n d?i d?ng trinh.
H? nhà tôi thêm du?c m?t bà cô.

Other related posts: