[SMCC] Mien tho au 11

Vu Thu Hiên

Mi?n Tho ?u


XI

H?i ký
 

Theo cách phân chia c?a tôi, v? d?i th? tôi chia nh?ng ngu?i n?nh thành hai 
lo?i.
Lo?i th? nh?t là lu ngu?i x?o trá, qu? quy?t, nh?ng k? coi s? n?nh là cái thang 
ch?c, là con ng?a hay, dùng nó có th? trèo du?c cao và di du?c xa. Nh?ng k? này 
hoàn toàn ý th?c du?c s? n?nh b? là x?u, nhung v?n dùng nó m?t cách khéo léo 
nhu th? s? n?nh c?a h? là r?t t? nhiên, dúng lúc và dúng ch?, h?p t?ng d?i 
tuong, d? r?i bao gi? h? cung thu du?c l?i cho mình. Bên c?nh s? n?nh trên, h? 
dòi du?i ph?i n?nh l?i, coi dó là s? bù tr? h?p lý. Lo?i này dông d?o, ch? nào 
ta cung có th? g?p.
Lo?i th? hai ít hon nhi?u, g?m nh?ng ngu?i khi?p nhu?c d?n t?t d? trong cu?c 
s?ng chung v?i d?ng lo?i. Nh?ng ngu?i này s? d?ng s? n?nh n?t ? b?t c? noi nào, 
b?t c? lúc nào, thu?ng khi ch?ng ph?i vì c?n thi?t mà ch? d? phòng xa, cho c?n 
th?n. Dó thu?ng là nh?ng ngu?i s? den v?n r?i, nh?ng ngu?i liên ti?p ch?u nh?ng 
dòn s? m?nh giáng xu?ng t?i t?p làm cho h? t?i tam m?t mui, d?n n?i bò lê bò 
càng, th? là h? v?i vã dùng s? n?nh n?t làm cái m?c d? che, cái n?m d? d?, d? 
gi?m nh? dòn k? ti?p s?p s?a giáng xu?ng, không ch?ng lúc nào. Nh?ng ngu?i này 
trông th?y ai cung s?, g?p cái gì cung khi?p; trên du?ng d?i h? di nh?ng bu?c 
dò d?m sau cái nhìn l?m lét, h? ni?m n?, v?n vã chào bên ph?i, chào bên trái, 
s?n sàng vâng l?i, s?n sàng nh?n l?i n?u ai dó dòi h? ph?i nh?n l?i, h? làm 
tu?t tu?t m?i vi?c mi?n sao g?i du?c lòng thuong, ho?c ít nh?t thì cung s? lãng 
quên c?a d?ng lo?i, d? du?c yên thân, d? kh?i có ai d?ng t?i mình.
Cô Thi?p tôi thu?c lo?i th? hai.
Bà là em bà Gái, nhung là ch? b? tôi. T?i sao bà cung b? g?i b?ng "cô", tôi 
không hi?u. Có l? m?t khi bà Gái dã là "cô thì các bà d?u b? g?i b?ng cô tu?t.
Ngu?i th?p bé, d?m ch? không g?y, cô Thi?p có guong m?t hi?n t?i m?c không th? 
hi?n hon du?c. Trên m?t cô tôi nét gì cung m?m m?i, cung y?u du?i, cung nh?n 
nh?c, cung dáng thuong, cùng v?i nam tháng chúng ch? ngày càng m? nh?t ch? 
không d?i khác. Bà nhìn b?t c? ai, b?t c? cái gì cung nhu c?u kh?n, van nài, s? 
s?t; gi?ng nói cung t?i nghi?p, nó nh? nh?, run run, d?t quãng nhu b? ch?ng h?t 
hoi.
Cô Thi?p tôi l?y ch?ng xa, cách làng quê n?a ngày di b?. Nhu m?i ngu?i con gái 
th?i ?y, cô di l?y ch?ng là cánh c?a gia dình l?p t?c khép l?i sau lung, tr? 
thành ngu?i ngoài d?i v?i chính gia dình mình. L?y ch?ng, cô m?t di cái tên 
th?i con gái, nh?n tên ch?ng làm tên mình, d?ng th?i nh?n luôn c? cái thân ph?n 
nô l? cho ch?ng, cho nhà ch?ng, theo dúng câu "xu?t giá tòng phu, phu t? tòng 
t?". Tôi không nh? rõ bác Thi?p, ch?ng cô tôi. Ngu?i l?n k? l?i r?ng ông là con 
m?t gia dình giàu có, do dánh b?c mà bán h?t gia tu di?n s?n. Tôi có g?p ông 
dôi l?n, m?t con ngu?i m? nh?t, không có chân dung. Ông thoáng qua cu?c d?i tôi 
nhu m?t nhân v?t qu?n chúng trong phim, có xem mà không th? nh?.
Vào nam d?u tôi v? ? v?i cô Gái, cô Thi?p t? quê ch?ng v? tham ch?. Cô d?ng 
ngoài c?ng, d?i thúng n?ng trên d?u, m?t ngu?i con gái r?t rè d?ng phía sau. 
Nghe ti?ng g?i, tôi ra m? c?ng thì cô Nhung dã c?t k?t c?a nách g?i sang:
- Ai nhu ti?ng cô Thi?p? Ph?i cô Thi?p không v?y?
Cô Nhung n?ng tai nhung l?i r?t thính trong tinh m?ch.
- Vâng, thua ch?, em ch? v? dây ??
- Cô v?i các cháu v?n du?c b?ng an trong tay Chúa d?y ch??
Bác Th?c giai cung chào v?ng bà em h?.
- Thua anh, on Chúa thuong, em v?i các cháu vu?n thu?ng ?.
Tôi m? c?ng.
- Chao ôi, cháu tôi! - cô Thi?p c?a tôi ng?i th?p xu?ng, nh?c dôi thúng kh?i 
d?u, d?t xu?ng bên c?nh r?i kéo tôi l?i g?n, nhìn ch?m ch?m vào m?t tôi - Cháu 
v? ? v?i cô Gái t? bao gi? v?y, cháu? Cái Li?u, nom em nó l?n nhanh không này?
Ch? Li?u v?n áo dài thâm bên ngoài áo cánh tr?ng, hai v?t bu?c chéo tru?c b?ng, 
trên ng?c l?ng l?ng cây thánh giá b?ng d?ng n?m gi?a c? tràng h?t b?ng cu?m 
xanh.
- Chú còn nh? ch? không?
Tôi l?c d?u. Tôi ch? mang máng dã g?p dôi m?t ?y, n? cu?i ?y, dã lâu l?m r?i.
Cô Thi?p nhìn v? phía trong nhà, cái nhìn l?m lét, s? s?t:
- Cô Gái không có nhà, h? cháu?
- Cô dang ? bên cô Oanh ?.
Cô Thi?p d?ng lên, lay lay cánh c?ng g?, r?i cham chú nhìn xu?ng du?i:
- Cái chân quay này h?ng lâu r?i mà bà Gái ch?ng b?o th? ch?a di, nh? nh?c cô 
Gái, nghe không cháu?
Tôi nói vâng, nhung bi?t tru?c r?ng dù tôi có nh?c cô Gái cung s? không g?i 
th?. Cô s? ch? m?t ngu?i h? hàng nào bi?t ngh? m?c s?a giúp, bi?t ch?c r?ng 
ngu?i dó không l?y ti?n công. Tôi khép c?ng. Cô Thi?p d?i thúng lên d?u, di 
cùng v?i ch? Li?u vào nhà.
Nghe ti?ng lao xao, cô Gái tr? v?.
- L?y ch? ?! - cô Thi?p tôi cúi th?p, don d? - Em ch? v? dây ? Em v? tham ch? 
nhân d?c kinh cho thày. Em cho c? cái Li?u v?...
- L?y cô ?!
Ch? Li?u lí nhí, m?t cúi g?m. Guong m?t b?u binh, tr?ng h?ng c?a ch? ?ng d?.
- Ph?i!
Cô Gái dáp. Bà nhìn soi mói vào m?t ngu?i em gái và d?a cháu. Bà mu?n tìm ý 
nghia c?a s? xu?t hi?n không báo tru?c c?a hai ngu?i.
- Ch? vu?n du?c b?ng an ch? ??
Cô Thi?p lúng túng tru?c cái nhìn l?nh lùng c?a bà ch?.
- on Chúa thuong, tôi thu?ng. - cô Gái nói, gi?ng bình th?n - Hai m? con x?p 
thúng m?ng vào nhà r?i ra ao r?a tay chân.
Sau th? t?c chào h?i, cô Gái d?n hai ngu?i lên nhà trên vi?ng tòa D?c M?. Vi?c 
dó là nh?t thi?t d?i v?i b?t c? thành viên nào trong gia dình khi tr? v? tham 
ngôi nhà c?a ông cha. Cô Thi?p làm d?u thánh, dôi m?t d? hoe.
R?i hai ch? em l?ng th?ng di bên nhau, hai d?a cháu theo sau, tham các k? ni?m 
xua, th?ng th?ng nh?c l?i v?i nhau nh?ng m?i ràng bu?c máu th?t nay dã l?ng l?o 
d?n:
- Ch? này ch? em mình thu?ng ng?i b?t chí (ch?y) cho nhau dây, ch? nh?y? Cái 
Li?u không bi?t ch?, ch? em tao thuong nhau l?m kia, không nhu chúng mày bây 
gi?, d?ng thí là chành ch?e.
Cô Thi?p nói v?i ch? Li?u nhung không nhìn ch?, mà nhìn cô Gái. Gi?ng cô run 
run, nhu th? cô dang nói v? di?u gì dó khó tin là có th?t mà gi? dây cô ph?i 
kh?ng d?nh v?i chính mình.
- Ch? còn nh? cái d?n em b? m? cho m?t tr?n ? ch? này không? L?y Chúa tôi, cái 
d?n ?y m? m?i d? làm sao! Không có ch?, m? dánh em ch?t, ch? nh?y?
- Dào, d?a nào m? ch?ng cho an dòn, nh? sao du?c. - cô Gái l?ng th?ng bu?c, 
gi?ng d?ng dung.
L?i còn cái d?n em dánh v? c?c th?y tiên c?a th?y n?a ch?. Thày sai em di r?a, 
lóng ngóng th? nào, em d? roi cái c?c xu?ng b?c dá ngoài c?u ao. Ch? c? lan x? 
vào ch? xin, m? m?i tha, m? v?t c? cán ph?t tr?n vào ch?.
- Cô cung h?u d?u l?m kia. Cái c?c d?ng th?y tiên c?a thày bây gi? b?c ch?c 
không tìm ra.
Gi?ng cô Gái tr? nên d?u. K? ni?m dánh th?c tình c?m ch? em ? trong bà, có d? 
v?y.
Lúc b?y gi? b? cháu m?i lên b?n lên nam. - cô Thi?p nói v?i tôi, nhung là nói 
v?i cô Gái - Th?y bà dánh cô r?t d?, b? cháu khóc ?m lên, bà xót c?u út, bà m?i 
nh? tay cho cô nhung v?n còn dánh, cô Gái lan vào che dòn cho cô, bà m?i tha 
h?n. Cháu ? v?i ch? có ngoan không, ch??
- Giê-su, th?ng qu? s? d?y, dì ?. B?o không du?c, thích gì làm n?y, ch?ng có 
trí khôn, d?n kh? v?i nó.
Môi biu ra, cô Gái nói v? tôi, cô Thi?p nhìn xu?ng nháy m?t v?i tôi m?t cái.
- Thôi không hóng chuy?n n?a. - cô Gái b?o tôi - Di l?y g?o cho ch? Li?u th?i 
com, hai m? con cô di du?ng m?t, ch?c dói r?i.
Tôi d?n ch? Li?u vào trong bu?ng cô Gái, v?t ngu?i lên mi?ng chum cao r?i th? 
d?u xu?ng cái v?c t?i om c?a nó, v?c g?o vào rá.
Ch? Li?u u?c lu?ng s? g?o b?ng m?t, ném tr? cho cái chum hai l?.
- Ng?n này d? r?i. N?u nhi?u g?o cô Gái m?ng d?y.
- Co mà thi?u thì sao?
- an ngon ngót b?ng du?c r?i. ? v?i cô Gái chú có bu?n không?
- Cô hay m?ng.
- Cô có dánh không?
- ít thôi. Th?nh tho?ng cô m?i dánh.
- D? không?
- D? l?m. Ch? Li?u oi, ch? v? có lâu không?
- M?y hôm thôi. D?c kinh cho ông xong, ch? v? nhà ch?.
- ? ?, ch? ? l?i v?i em.
- Cô Gái có cho ? m?i du?c ? ch?.
Thì ra ch? không có quy?n ? l?i ngôi nhà c?a ông bà n?u cô Gái không cho phép.
Ch? Li?u dem rá ra c?u ao vo g?o. Tôi xu?ng b?p. Hai ch? em cô Gái và cô Thi?p 
v?n nh?n nha k? cho nhau chuy?n cu ? nhà trên.
Tôi giúi m?t chét rom nh? vào d?ng r?m, kiên nh?n d?i cho l?a bén. Cô Gái ít 
dùng d?n diêm. Thu?ng cô d? l?a b?ng d?ng r?m. N?u d?ng r?m t?t thì ph?i di xin 
l?a. Tôi sang nhà bác Hai Th?c ho?c nhà cô Oanh g?p l?y m?t hòn than c?i tí xíu 
ho?c kh?u m?t ít than tr?u còn d? b? vào búi rom, túm l?i cho khéo, r?i c?m búi 
rom ch?y v? nhà. Có khi rom n?, l?i g?p tr?i hanh, chua ch?y v? t?i b?p búi rom 
dã cháy dùng dùng. Ba nhà thu?ng xin l?a c?a nhau, và dó là m?i liên h? thu?ng 
xuyên, hàng ngày, cu?i cùng, c?a dám cháu con cùng chung c? k?. ? quê tôi m?i 
ngu?i d?u ti?t ki?m. M?t que diêm cô Gái ch? làm dôi. Bác Hai Th?c tài hon, 
khéo tay hon, bác ch? làm b?n. Dánh nh?ng que diêm ch? m?ng manh ?y ph?i r?t 
th?n tr?ng, v?i tài ngh? c?a di?n viên xi?c. Bác Hai Th?c nghi?n thu?c lào, vì 
th? d? ti?t ki?m diêm bác còn ph?i dùng nh?ng dóm n?a r?t m?nh, ch?t vát, d?u 
nh?n du?c nhúng m?t chút diêm sinh. Châm d?u nh?n ?y vào than ho?c d?ng r?m âm 
? nó s? cháy lên m?t ng?n l?a xanh leo lét.
Tôi dang phùng má th?i l?a thì cô Thi?p xu?ng b?p, ng?i bên tôi. V? l?y que 
c?i, bà v?a ch?m t?i d?ng r?m là rom dã cháy lem lém.
- Thày cháu di nhà pha bao gi? thì v?? - v?a dun b?p bà v?a th? th? h?i tôi.
Tôi không thích nh?ng câu h?i tham b? tôi có dính t?i cái nhà pha.
- Thiên h? d?n thày cháu di c?ng s?n, ph?i không?
- Cháu không bi?t.
- ? cháu bi?t th? nào du?c. Ngu?i ta b?o c?ng s?n là quân d?, mà b? cháu thì 
lành, ch?c ngu?i ta nói diêu ra v?y. Cô Gái có yêu cháu không?
Tôi m?t l?n n?a không tr? l?i câu h?i c?a cô Thi?p. Tôi c?m th?y tình thuong 
th?c trong câu h?i c?a cô, nhung b?n thân câu h?i làm cho tôi bu?n.
Cô Thi?p l?p l?i câu h?i, nhu th? vi?c cô Gái có yêu tôi hay không là di?u r?t 
quan tr?ng d?i v?i bà.
- Cô Gái yêu cháu ít thôi - tôi dáp, mi?n cu?ng.
Cô Thi?p ôm l?y tôi, ôm ch?t và m?t gi?t nu?c m?t nóng h?i c?a bà roi xu?ng má 
tôi. M?t tôi cay cay, tôi t?i thân.
Ch?u khó v?y, cháu oi, cô Gái yêu ai cung ít, ch?ng ai du?c cô yêu nhi?u dâu, - 
cô Thi?p s?t sùi - Rõ máu m?, mà l?m lúc hoá ra ngu?i dung. 
Cô Thi?p kê l?i m?y ông d?u rau cho thoáng b?p, bà làm v?y ch?ng ph?i vì c?n 
thi?t, n?i com cho c? nhà ch? nh?nh hon cái niêu c?a hai cô cháu chút ít.
- Ngu?i ta b?o giá cô Gái l?y ch?ng, có khi tính n?t ngu?i mát m? ra cung nên. 
Ngày xua kh?i dám h?i d?y, nhung cô Gái thích ? tr?n d?i d?ng trinh. - cô Thi?p 
nói v?i tôi nhung nhu nói m?t mình - Trong h? nhà mình, cháu ?, ri?t róng nh?t 
h?ng là cô Gái, khó tính nh?t h?ng cung là cô Gái. Mà này, ch? có nói l?i v?i 
cô nhá?
- Cháu ch? nói l?i dâu.
L?a rom cháy phào phào.
V?ng t?i ti?ng cô Gái d?n ch? Li?u hái rau gi?a bè, rau quanh bè d? cô hái, mà 
d?ng có hái nhi?u, hái v?a d? an thôi, k?o phí c?a tr?i.
- Ai nghèo cô Gái khinh, ai giàu cô Gái tr?ng, v?y d?y, cháu ?. Thày cháu ti?ng 
r?ng lên t?nh làm an, nhung cung r?t m?ng toi, cô Gái không yêu cháu nhu yêu 
các anh dàng các bác du?c, các bác giàu - cô Thi?p k? l? di?u tôi dã bi?t, 
gi?ng bà bu?n ru?i - Cô còn nghèo n?a, nghèo nh?t h? d?y cháu. Thành th? m?i 
ngu?i r? cô.
- Cháu không r? cô dâu.
Cháu c?a cô thì khác h? r?i, cháu gi?ng tính thày cháu, gi?ng tính m? cháu, 
thày m? cháu d?i ai cung nhu ai, không khinh ngu?i nghèo. Các bác cung thuong 
cô, du?c m?y ngu?i ?y.
- Cô di buôn cho giàu cô ? - tôi s?t s?ng khuyên bà- Làng ta, các ông lái giàu 
l?m.
- Vi?c dàn ông, cô làm sao du?c.
- Cô b?o bác di.
Bà cu?i méo mó r?i th? dài, tránh nhìn vào m?t tôi. Tôi không bi?t r?ng th?i k? 
b?y gi? cô Thi?p tôi dang lâm vào c?nh túng qu?n nh?t. Bác Thi?p trai dánh b?c 
cháy túi nhà dã bán d?, và trong ngôi nhà dã không còn là c?a mình dó, cô tôi 
và các anh các ch? tôi an b?a dói b?a no.
- Chúa dã d?nh thì ai tránh du?c cháu oi. Cô cung mu?n giàu, nhung Chúa d?nh cô 
ph?i nghèo thì ph?i ch?u v?y. Cô tôi l?m b?m. Tôi ân h?n vì l?i khuyên c?a 
mình. Chúa c?a chúng tôi th?c khó hi?u, tôi nghi. Du?ng nhu Chúa d?nh cho ngu?i 
này du d?t, k? kia b?n cùng, ngu?i này h?nh phúc, k? n? kh? dau ch?ng vì m?c 
dích gì h?t, ch? d? choi th? thôi, trong cái trò choi m?t mình c?a Chúa. Chúa 
b?t ngu?i ta nghèo, r?i l?i nói r?ng Chúa thuong k? kh?n cùng. Chúa d?nh cho 
ngu?i ta giàu r?i dè b?u "k? giàu vào nu?c Thiên Dàng còn khó hon l?c dà chui 
qua l? kim". Y nhu m?t ông già l?m c?m v?y.
B?a com chi?u, cô Gái s?i l?i b? ra c? niêu cá rô kho tuong mà hai cô cháu v?n 
an dè. Thay vào món rau lu?c thu?ng nh?t, có c? m?t m? rau xào l?n, tuy m? ch? 
nhu?nh nhoáng, thêm n?a, còn hai qu? tr?ng gà nhà m?i d? bác m?n v?i tôi, nó là 
b?a th?nh so?n. Ti?c n?i, n?i com h?t quá nhanh. Giá ch? Li?u d?ng b?t g?o l?i 
thì tôi có th? an thêm hai bát n?a.
D? bù d?p cho s? l?ng l?o c?a d? dày, cô Thi?p b? quà trong thúng ra: mía và 
bu?i, k?o b?t và bánh da. T?t c? cung t? vu?n nhà cô, tr? k?o b?t. Cô Thi?p 
mu?n bà ch? thu?ng th?c mía c?a mình ph?i róc mía bóc d?y và ch? thành nh?ng 
m?nh nh?. Cô Gái r?ng g?n h?t rang, bà ch? có th? tr?u tr?o vài m?nh và nh? ra 
nh?ng bã d? qu?t tr?u. K? c? tr?u, tôi cung ph?i giã nh? cho bà trong m?t cái 
c?i tí xíu màu vàng có vân nâu b?ng rang voi, nhu bà thu?ng khoe.
- Ch? th?y gi?ng mía này ngon không, th?t nó m?m mà ng?t. D? hôm nào em mang 
ng?n v? nhà ta tr?ng l?y vài khóm d? ch? an. 
- Dào, ch? còn s?ng du?c m?y n? mà ch? an mía c?a dì - Cô Gái trung ra s? tu?i 
cao c?a bà, nhung dó là bà khoe, ch? bà bi?t ch?c bà còn s?ng lâu - Bi?t Chúa 
ru?c di lúc nào?
- Ch? d?ng nói d?i, Chúa còn thuong chúng em, Chúa chua ru?c ch? di dâu, Chúa 
còn d? ch? s?ng ch? trông nom chúng em.
Cô Thi?p nói nhu th? cô còn là m?t d?a bé tí t?o, m?t thành kính nhìn ngu?i ch? 
c?, cây c?t cái ch?ng d? c? ngôi nhà.
Cô Gái l?ng l?ng cho phép ngu?i em gái t?i nghi?p du?c ? l?i ngôi nhà c?a b? m? 
t?i ngày d?c kinh. Cho t?i hôm ?y còn m?t tu?n l?. Su?t tu?n l? ?y tôi b? di 
câu, b? b?y chim, b? c?t vó, l?ng nh?ng theo cô Thi?p rong choi trong làng.
Cô Thi?p, ngoài h? hàng ph?i t?i chào, có r?t nhi?u b?n gái. Gi? dây, h? cung 
nhu cô tôi, con cái lít nhít hàng dàn, giàu nghèo khác nhau nhung không có ai 
quá x?u s? nhu cô. Mà trong làng m?i ngu?i d?u bi?t rõ nhau nhu trong m?t nhà 
l?n. Nh?ng ngu?i b?n gái c?a cô Thi?p ti?p cô Thi?p vui v? nhu th? h? không 
bi?t gì v? n?i kh?n khó c?a cô, h? ch?n l?i nh? nhàng d? kh?i ch?m vào v?t 
thuong c?a cô, nói chung h? d?i v?i cô b?ng ni?m thuong ý t? nhu d?i v?i ngu?i 
b? t?t nguy?n. Nhi?u ngu?i d?m dúi cho cô quà
- Dì d?ng có bêu x?u thày m?, bêu x?u tôi - cô Gái n?i tr?n lôi dình khi cô 
Thi?p khoe v?i ch? chi?c khan vuông den mà m?t ngu?i b?n gái cho cô - Ng?n ?y 
tu?i d?u, con cái d?y dàn mà ch?ng ý t?. Nhà này không ph?i nhà an mày, nhà này 
là nhà gia giáo, tao không cho phép mày di an xin.
- Em l?y ch? - cô Thi?p rúm ngu?i l?i, môi cô run lên và nu?c m?t cô ?a ra - em 
có xin nó dâu, cái Thìn v?i em th? nào thì ch? bi?t, ch? b?n bè ngày xua, nó c? 
dúi vào tay em b?t em ph?i c?m, nó nói ch?ng nó mua cho nó nh?ng ba cái, nó cho 
em, th?t d?y.
- Cho cung không du?c l?y.
- Ch? dã d?y v?y thì d? em mang tr? nó. - cô Thi?p th?n th?c - Nhung ch? m?ng 
em th? thì ch? r? em quá...
- Tùy!
Cô Gái buông xõng, h?m h?m b? di.
Cái khan vuông r?i v?n ? l?i v?i cô Thi?p. Cô không tr? l?i b?n nhu cô nói v?i 
bà ch? gái dành hanh.
Cô Thi?p t?t nh?n. Hon n?a, cô bi?t l?y lòng bà ch?. B?ng cách k? cho tôi nghe 
nh?ng m?u chuy?n v? ông n?i bà n?i, các cô, các bác và nh?ng k? ni?m xa l?c xa 
lo c?a h? khi h? còn là dàn con quây qu?n quanh b? m?, cô Thi?p làm cho cô Gái 
xúc d?ng. Cô Gái nghe thêm vào nh?ng ch? thi?u, nh?c cô Thi?p nh?ng gì cô dã 
k?p quên, d?n dà câu chuy?n k? cho cháu tr? thành câu chuy?n chung c?a hai 
ngu?i k? cho nhau v? nh?ng k? ni?m d?m ?m ngày xua, r?i nh?ng gi?t nu?c m?t 
chân thành b?ng ?a ra, ch?y trên dôi gò má già lão và dang tr? thành già lão. 
Hai bà qu?t nu?c m?t, âu y?m nhìn nhau, l?c d?u nu?i ti?c cái tu?i tho d?p d? 
và không du?c coi tr?ng dã bi?n m?t t? lúc nào, dã m?t tam m?t tích trong dòng 
th?i gian, không cách nào gi? l?i. Tôi mu?n ôm ch?m l?y cô Gái và cô Thi?p d? 
nói v?i hai bà r?ng tôi r?t thích du?c nhìn th?y hai bà trong c?nh này, r?ng 
tôi mu?n hai bà yêu thuong nhau nhu lúc này mãi mãi. Trong lòng tôi x?n xang 
m?t n?i bu?n không rõ nét. R?t có th?, chính vào lúc ?y, tôi dã mo h? c?m th?y 
r?ng s? có m?t lúc nào dó, tôi cung nhu các bà, s? nu?i ti?c khóc tu?i ?u tho 
c?a chính mình.
- D? em k? cho cháu nó nghe chuy?n con Vàng nhà ta - Cô Thi?p ng?i, hai tay 
khoanh hai d?u g?i, ngu?i l?c lu, m?t ch?p ch?p li?n li?n nhu th? s?p khóc - 
Con Vàng ?y, cô cung ch?ng nh? ông bà nuôi nó t? h?i nào. Nó ? nhà ta cho d?n 
già, d?n lúc b?c ráo c? lông, c? mi m?t cung b?c n?t.
- Rang r?ng s?ch, - cô Gái ti?p l?i - không nhai du?c n?a, nó d?c an cháo.
- Ông không cho bán, không cho th?t, ông b?o con v?t ? v?i ngu?i lâu thành cái 
nghia v?i nhau, thôi thì c? d? nó d?y cho d?n khi nó ch?t. Con Vàng d? ph?i hon 
ch?c tu?i, ch? nh?y?
- Hon ch?. Ph?i d?n mu?i lam mu?i sáu ?y ch? không kém. V? sau nó có s?a du?c 
n?a dâu.
- C? u u u u nhu ngu?i m?t ti?ng.
- V?y mà d?ng d?ng là nó khàn khàn nó kêu cho ngu?i nhà bi?t, tr?m v?n s?.
- Cô dã di l?y ch?ng, - cô Thi?p k? ti?p - nhung v?a v? t?i nhà là nó ra t?n 
c?ng nó dón, v?n c? ngu?i mà m?ng, r?i ch?y vào nhà c?n qu?n m?i ngu?i lôi ra, 
dòi m? c?ng cho cô. H?i ?y cô v? luôn, ch?c l?i v?, nhát l?i v?, nh? l?m không 
ch?u du?c, mà nhà thì xa ch? có g?n gui gì cho cam, bu?c r?o cung g?n ngày 
du?ng, cô v? nhi?u làm bà ph?i m?ng co mà.
- Nó c? gi?t g?u qu?n cô là cô bi?t cô Thi?p v?, khôn v?y- cô Gái cu?i móm mém.
- Cô v? bao gi? cung mang quà cho nó, khi n?m b?ng, khi d?ng bánh da, ?y là h?i 
nó chua ph?i an cháo kia, cháu ?. Con Vàng n?m, hai chân tru?c k?p n?m b?ng, 
nhai rau ráu. Nó thích quà y nhu tr? con v?y.
- V? sau, lúc ông g?n m?t, thì nó l?n c?n, c? tha th?n noi vu?n tru?c nhu th? 
ông lão ng?m c?nh. Tai n?ng, g?i không nghe, ph?i d?ng vào d?u làm hi?u m?i 
bi?t, nó nhìn mi?ng mình l?p b?p thì hi?u mình g?i v? an com, m?i l?ng th?ng v?.
- an cung c?nh gi?, ch? m?t hai mi?ng r?i b?. Ông ph?i b?c thu?c cho u?ng, 
thu?c b? ch? nh?y?
- Quy, th?c, sâm - thôi thì d?. - cô Gái xác nh?n - ông d? mãi nó m?i ch?u 
u?ng. U?ng du?c m?y thang, cung kh?e lên du?c m?t thí. Nhung v?n ho.
Ho thì không d?t. Mùa dông, nó c? húng h?ng nhu ông lão. N?a dêm, cô th?c gi?c, 
l?ng tai nghe mà không bi?t ông ho hay là con Vàng ho.
Tôi nhìn cô Gái, nghi r?ng bà s? m?ng cô Thi?p vô tâm dám d?t ngang hàng con 
chó v?i ông n?i tôi. Nhung hai bà cùng cu?i, m?t u?t l?. Tôi hình dung con chó 
già c?a ông tôi dang ho. Nó ch?ng hai chân tru?c, v?t d?u xu?ng t?ng h?i cùng 
v?i ti?ng kh?c kh?c trong cu?ng h?ng. - Ngày ông m?t, nó khóc. - cô Gái k? 
ti?p, gi?ng bùi ngùi - Nó ph? ph?c du?i chân quan tài ông, hai hàng nu?c m?t c? 
th? r? ra. Ai d?n cung l?c d?u, thuong thay cho nó.
- Nó cung di dua ma ông - cô Thi?p l?y v?t h?u bao th?m vào duôi m?t - T? nhà 
ta ra d?n Vu?n Thánh (nghia trang l?n c?a làng tôi), nó c? l?o d?o bên c?nh cô. 
M?t quá, nó n?m b?t xu?ng m?t thí r?i l?i l?t d?t ch?y theo, v?a ch?y v?a thè 
lu?i ra mà th?. D?n khi h? huy?t, nó c? ng?i bên trên mà tru lên t?ng h?i...
Cô Gái qu?t nu?c m?t b?ng mu bàn tay nhan nheo:
- Dua ông r?i, m?i ngu?i v? ráo, còn m?i nó không v?, g?i m?y cung ch?ng ch?u 
v?. Nó n?m ph?c trên m? ông, mõm rúc sâu vào d?t.
- Ba ngày li?n nó không an m?t mi?ng g?i là có. Th?nh tho?ng nó cung d?o v? 
nhà, ng?i ng?i hít hít ch? này ch? khác r?i chui vào g?m giu?ng ông mà n?m. N?m 
chán l?i di
L?i ra m?. - cô Gái gi?i thích cho tôi - L? v?y. - Du?c b?n ngày, nó ch?t, 
không ph?i, cô quên, ngày th? nam ch? nh?y?
- Ngày th? nam - cô Gái g?t d?u - M? nó ? vu?n sau. Ch? n?m d?t sau bãi tróc 
giong ?y, hôm nào cô ch? cho mà xem. Nam nay mua nhi?u quá th?, m? nó lún, b?ng 
d?a c?. M?t n?i bu?n mênh mang tràn ng?p ngôi nhà. Trong yên tinh, vang lên 
ti?ng m?t nghi?n g?. Nh?ng con m?t vô hình kiên nh?n làm vi?c ngày và dêm, 
không bao gi? ngh?, nhu th? b?ng công vi?c c?n cù và liên t?c c?a chúng, chúng 
quy?t phá b?ng h?t ch?ng nh?ng ngôi nhà mà c? k? ni?m v? nó. Nhi?u l?n cô Gái 
sai tôi l?y d?t sét trét m?i l? m?t mà m?t có th? nhìn th?y d? cho chúng ch?t 
ng?t, nhung nh?ng con m?t b?t t? không ch?u thua bà, v?n ti?p t?c nghi?n kèn 
k?t, cay d?c, dai hoi và lì l?m. Cô Gái ch?u thua, bà ph?y tay, m?c cho lu m?t 
mu?n làm gì thì làm.
Sau khi d?c kinh cho ông n?i tôi xong, cô Thi?p v?. Ngày cô v? trùng v?i phiên 
ch? làng. Cô Gái dã b? m?t phiên d? ? nhà v?i em gái, nay ph?i b? phiên n?a bà 
ti?c. Bà bán thu?c viên ? ch?, nhung không ph?i ch? có mình bà bán, ngh? hai 
phiên li?n, khách s? ch?y sang hàng khác.
Sáng s?m, bà g?i tôi ra dóng c?ng. ? ngoài c?ng, bà d?t thúng xu?ng d?t, c?i 
nút ru?t tu?ng, th?c tay vào l?y cho tôi hai xu.
- Hôm nay cháu không di ch? v?i cô. ? nhà ph?i t?nh m?t coi cô Thi?p d?y nhá? - 
cô Gái d?n kh? - Coi nhà cho k?, cô Thi?p di m?t bu?c là ph?i theo m?t bu?c, 
k?o cô t?t m?t, nghe ch?a?
Tôi c?m hai xu, dáp kh?:
- Vâng ?.
Bóng bà nhòe vào trong bóng t?i c?a hàng rào dâm b?t bên nách nhà bác Hai Th?c. 
Ch? làng tôi h?p r?t s?m, ph?i di t? lúc nh? m?t ngu?i.
Tôi tr? vào nhà. Cô Thi?p dã th?c gi?c, ôm l?y tôi:
- Cô Gái d?n cháu ? nhà trông cô, ph?i không?
Tôi yêu cô Thi?p hon cô Gái, tôi thuong cô Thi?p hon cô Gái, vì th? tôi không 
n? nói d?i bà.
Nghe tôi nói xong, cô Thi?p ng?i ph?ch xu?ng giu?ng, úp m?t vào hai bàn tay, 
n?c n?.
- Giê-su! - cô ?o não r?n ri - Ch? em ru?t th?t mà gi? th? v?y, l?y Chúa tôi! 
Thày m? oi, ch? con khinh r? con quá ch?ng, ?i th?y m? oi!
Tôi ng?i len lét bên cô Thi?p, choáng váng vì nh?ng s? vi?c x?y ra trong th? 
gi?i ngu?i l?n.
B?ng cô Thi?p ng?ng khóc. Cô d?ng lên, m?t qu?c nhìn xung quanh:
- Cô Gái có quy?n gì mà khinh r? cô? Ông bà có cho cô Gái t? quy?n v?y dâu? Cô 
cung là con ông bà, ph?i không nào? C?a c?i dây ông bà d? l?i cho t?t c? các 
con hay d? riêng cho m?t mình cô Gái? T?i sao cô Gái dám vo t?t c? v? tay mình? 
Mà cô h?i cháu: cô Gái có ai? Ch?ng không, con không. Gi? khu khu c?a n? làm 
gì? Có ph?i cô Gái gi? cho cháu không?
Tôi l?c d?u. Tôi s?ng s?t tru?c m?t cô Thi?p khác h?n.
- Không h?? Hay cho anh Hi?u, anh Mai? Hay cho anh Túy, anh Trinh, anh Minh? 
Các anh ?y thì c?n gì d?n nh?ng th? này. Các bác giàu có, các bác cung ch?ng d? 
m?t t?i nh?ng d? ông bà d? l?i. Nhung cô thì cô c?n.
Cô Thi?p nói dúng. Các anh con các bác tôi không c?n t?i nh?ng d? v?t c? l? 
trong ngôi nhà này. Cái bút máy ? trên t?nh dã t? lâu thay th? cho c? bút lông 
và nghiên m?c r?i.
Tôi ôm l?y cô Thi?p, thì thào:
- Cô c?n thì cô l?y di, cô ?.
Cô Thi?p xi?t ch?t tôi trong tay, cung thì thào:
- Cháu không mách cô Gái ch??
- Cháu không mách dâu.
- Cháu kêu tên Chúa mà th? di.
Tôi kêu tên Chúa mà th? r?ng tôi s? không nói gì h?t. ? vùng tôi, Chúa r?t ti?n 
l?i, ngu?i ta dùng Chúa vào b?t c? vi?c gì.
Cô Thi?p nhanh nh?n h?n lên. Cô nhanh nh?u ch?y ra ngoài sân tru?c nghe ngóng 
d?ng tinh m?t lát r?i ch?y vào nhà, th?p thoáng trong ánh bình minh m?i r?ng.
Tôi di ra c?ng, ng?i v?t v?o trên cái thanh ngang n?i li?n hai c?t. Tôi bu?n 
r?u hình dung cô Thi?p tôi dang l?c l?i, dang l?y d? c?a cô Gái. Khi cô Gái 
phát hi?n v? m?t, cô Gái s? dánh tôi. Nhung tôi không còn s? nh?ng tr?n dòn c?a 
cô Gái nhu tru?c. Tôi dã d?n. N?u cô dánh d?, tôi s? vò lá dâm b?t xoa vào 
nh?ng l?n roi, chúng s? d?u dau mau chóng và l?n d?n sau vài ngày. Tôi bu?n vì 
tôi không thích hai bà d?i x? v?i nhau nhu v?y.
M?t lát sau, cô Thi?p t?t tu?i ch?y ra.
- Cô ch?ng l?y du?c gì - bà h?n h?n - Cô Gái khóa tu?t tu?t trong hòm gian. Ch? 
du?c m?y cái chai ? g?m giu?ng.
- Th? thì cô Gái bi?t ngay.
- Cô x?p l?i c?n th?n, cô có ý ch?.
Trong g?m giu?ng cô Gái d?y chai. Dó là m?t b? suu t?p g?m d? lo?i chai l? mà 
bà nh?t nh?nh du?c ? nhà các ông em trong nh?ng chuy?n di Hà n?i - nh?ng chai 
ru?u tây v?i nhãn hi?u s?c s?, nh?ng chai bia ô-men màu nâu th?m, nh?ng l? s? 
d?ng chè Chính Thái, nh?ng l? nu?c thom, nu?c hoa l?n và bé, cao và g?y và vô 
s? chai l? khác không th? bi?t h?t tru?c kia chúng dùng d? d?ng gì. Nh?t nh?nh 
là thú choi c?a cô Gái, cô ch? khác các nhà suu t?m ? ch? h? ph?i ch?n l?c, còn 
cô tôi thì xô b?, c?t l?y s? nhi?u. Th?nh tho?ng bà m?i bán di m?t s? trong 
d?ng chai t?p nham, ph?i là nh?ng chai s?t mi?ng, n?t trôn ho?c quá x?u xí. S? 
còn l?i, m?i ngày m?t nhi?u thêm, bà x?p ? g?m giu?ng nhu tr? con gi? d? choi, 
nam thì mu?i h?a l?i dem ra ao c? r?a s?ch s? r?i ng?i say sua ng?m lu chai l? 
s?ch bong, bóng nhãy phoi mình trong n?ng. S? chai nhi?u, tôi không nh? xu?, 
nhung cô Gái có th? bi?t mình dã m?t gì, bà tinh l?m.
Tôi hi?u tôi dã li?u linh. Tôi quy?t d?nh li?u thêm n?a.
- D? cháu m? hòm gian cho cô.
- Sao? Cháu m? du?c?
- Ch?ng khó dâu, cô ?.
Hai cô cháu vào bu?ng cô Gái. Trong nháy m?t tôi dã m? du?c chi?c khóa chuông 
n?ng ch?ch tru?c c?p m?t ng?c nhiên c?a cô Thi?p.
Cái hòm l?n có chi?u dài v?a dúng m?t gian nhà v?i b?n chân g? cao này du?c g?i 
là hòm gian. Cô Gái c?t trong hòm các d? quí giá c?a ông bà tôi d? l?i - nh?ng 
x?ng áo b?ng l?a t?t v?i t?t, nh?ng bát dua c? d?t ti?n và d? m?i th? du?c g?i 
là c?a r?. D? b?o v? kho báu này, bà dùng m?t cái khóa chuông, là th? khóa bây 
gi? ch?ng còn th?y ? dâu n?a vì nó quá so sài. Tôi dã m?y mò m? du?c khóa vì 
ngoài c?a r? mà cô tôi quí, cái hòm gian còn là noi c?t gi?u hoa qu? thu du?c 
c?a vu?n. Ông tôi d? l?i m?t cây quít r?t sai qu? và qu? c?a nó ng?t l?m. Khi 
quít chín, cô Gái hái tu?t b? vào hòm gian. Bà cho tôi an nh?ng qu? x?u xí - 
nh?ng qu? b? s?n, v?o trôn ho?c sâu d?c. Nh?ng qu? d?p bà x?p vào trong m?t cái 
qu? son son ch? ngày di bi?u Cha. Nh?ng qu? quít vàng uom, m?ng nu?c du?c x?p 
vào thúng cùng v?i chu?i tiêu, tr?ng gà, ru?u bách nh?t, bánh qu? (t?t c? d?u 
c?a nhà) và cô tôi d?i thúng lên d?u, m?t kiêu hãnh t?i nhà Cha. Cha x? ti?p cô 
tôi r?t ni?m n?, xoa d?u tôi, c?m on cô tôi r?i cho phép chúng tôi ra v? v?i 
cái thúng dã r?ng không.
Không thích d? nh?ng qu? quít dáng yêu roi vào bàn tay mum mim c?a cha x?, tôi 
dã m? du?c khóa hòm. Tin ? cái khóa, cô Gái không ng? th?ng cháu bà dã chui h?n 
vào trong dó l?y quít c?a bà. Tôi v?ng tr?m an ? vu?n sau, v?t h?t ra d?y và cô 
Gái ng?c nhiên:
- Ma qu?, sao ? dây m?c lên l?m quít th? v?y?
Cô Thi?p l?c x?c trong hòm gian h?i lâu. Chui ra, cô gio lên cho tôi th?y nh?ng 
th? cô l?y:
- Cô không l?y ti?n dâu. L?y ti?n cô Gái bi?t, cô dánh cháu ch?t m?t. M?y cái 
này t? khi ông bà m?t ch?ng ai nhìn nhõm d?n, cô Gái ch?ng d? ý dâu. Cô mang v? 
bán di dong g?o cho các anh các ch? an, cháu nhá?
Dó là cái màn gió màu d? l?m t?m hoa, vài b? qu?n áo cu c?a ông bà n?i, chính 
tôi cung chua th?y bao gi?. Tôi không nói gì. Tôi thích cô Thi?p l?y ti?n hon. 
D? v?t c?a ông bà g?n li?n v?i nh?ng gì là k? ni?m v? nh?ng ngu?i dã s?ng trong 
ngôi nhà này.
Tôi khóa hòm l?i. Cô Thi?p mang thúng chai l? sang gi?u bên nhà bác Hai Th?c. 
Cái d?u cô Nhung ló ra ? c?a nách. Nhìn th?y tôi, cô Nhung th?t d?u vào. Tôi 
hi?u, ai dó trong nhà bác Hai Th?c s? dua cái thúng giúp cô Thi?p t?i d?u làng.
Tôi ti?n cô Thi?p t?i ch?. Cô Thi?p rom r?m nu?c m?t chào bà ch? c? dang ng?i 
x?m tru?c thúng thu?c viên:
- Em xin phép ch?, em v?. Sang nam em l?i lên.
- ?, dì v?. C?m l?y hai d?ng v? dong g?o cho các cháu. Nh? mua cho chúng nó thí 
quà - cô Gái tháo ru?t tu?ng, th?c tay sâu vào trong r?i t?n ng?n lôi ra cu?n 
gi?y b?c - Ch? cung ch?ng có nhi?u. M?t mình trông nom nhà c?a cho thày m?, nay 
s?a cái vách ru?ng, mai gi?m l?i ch? mái d?t, t?n kém l?m.
- Thua ch?, em bi?t th? ch? ?.
- Các chú ?y có g?i ti?n v? cho ch? th?t, nhung ti?n ?y ch? d? dành d?y, l? g?p 
con bão to t?c h?t mái, hay nói d?i cái nhà xiêu ph?i thay c?t mà b?n l?i... 
Thôi, dì v? k?o n?ng. Li?u mà khuyên ch?ng tu chí làm an, c? b?c th? mãi núi 
cung l?.
Em xin vâng l?i ch? d?y, em bi?t ch? thuong em...
- ?, v? di, trua r?i.
Cô Gái nhìn di ch? khác d? gi?u nu?c m?t. Cô Thi?p d?i thúng lên, s?t s?t, r?i 
di l?n vào dám dông ngày ch?.
Tôi ng?i xu?ng bên cô Gái, nhìn theo cái thúng c?a cô Thi?p cho t?i khi nó chìm 
l?n trong dám thúng m?ng dông dúc c?a nh?ng ngu?i di ch?.
Ch? Li?u du?c cô Gái thu?n cho ? l?i. Ngôi nhà c?a chúng tôi dông thêm m?t 
ngu?i.

Other related posts: