Mam Ngu qua Ngay Tet
- From: "Nguyen Khanh Quoc" <khanhquoc78@xxxxxxxxx>
- To: <smcc@xxxxxxxxxxxxx>
- Date: Fri, 4 Feb 2005 09:57:16 +0700
Maâm nguõ quaû ngaøy Teát
Duø ôû thaønh phoá hay noâng thoân, duø nhaø khaù giaû hay ngheøo khoù, treân
baøn thôø ngaøy Teát coå truyeàn cuûa moïi gia ñình nöôùc ta ñeàu coù maâm nguõ
quaû ñeå thôø cuùng toå tieân. Quan nieäm veà maâm nguõ quaû ôû moãi vuøng,
moãi ñòa phöông vaø moãi hoaøn caûnh cuõng khaùc nhau; Coù khi chæ goàm hai, ba
loaïi quaû, nhöng cuõng coù khi tôùi haøng chuïc loaïi khaùc nhau.
Moái lieân heä giöõa nguõ quaû vaø nguõ haønh
Kim, Moäc, Thuûy, Hoûa, Thoå laø 5 traïng thaùi vaät chaát caáu taïo neân vuõ
truï.
Kim maøu traéng, moäc maøu xanh, thuûy maøu ñen, hoûa maøu ñoû, thoå maøu
vaøng. Maâm nguõ quaû cuõng lung linh naêm saéc maøu ñoù.
Caùc quaû thöôøng ñöôïc baøy vaøo dòp Teát laø: Böôûi, chuoái, hoàng, cam,
quyùt, quaát, xoaøi, taùo, ñaøo, na (maõng caàu), ñu ñuû, döa haáu... Taát caû
ñeàu laø saûn phaåm ñöôïc taïo neân bôûi söï giao hoøa cuûa trôøi ñaát (caøn
khoân), laø keát quaû lao ñoäng cuûa con ngöôøi.
Trong nhöõng ngaøy Teát, ai cuõng muoán toû loøng bieát ôn trôøi ñaát toå tieân
neân baøy maâm nguõ quaû thôø cuùng ñeå "baùo" toå tieân nhöõng thaønh quaû
cuûa naêm qua, mong muoán naêm môùi seõ thaønh coâng hôn.
Khi chöng maâm nguõ quaû, ngöôøi cao nieân thöôøng choïn caùc quaû coù yù nghóa
nhö: Quaû böôûi troøn yù noùi söï ñaày ñuû, sung tuùc; Quaû na nhieàu haït nguï
yù söï sum vaày ñoâng con chaùu; Quaû quaát töôïng tröng cho ngöôøi quaân töû;
Quaû ñu ñuû laø söï caàu mong cuûa nhöõng gia ñình ngheøo ñöôïc ñuû aên".
Theo caùc nhaø döôïc lieäu vaø thaày thuoác Ñoâng y thì maâm nguõ quaû cuõng
laø moät taäp hôïp cuûa nhieàu vò thuoác.
Taùc duïng chöõa beänh cuûa moät soá loaïi quaû trong maâm nguõ quaû
* Quaû böôûi (quaû boøng): ngöôøi Thaùi goïi laø coï phuùc, thuoäc hoï cam
quyùt - Rutaceae.
- Laù böôûi coù taùc duïng chöõa caûm (duøng cuøng moät soá laù khaùc ñeå naáu
noài thuoác xoâng chöõa caûm soát).
- Voû böôûi duøng chöõa ñaày chöôùng buïng, bí tieåu.
- Voû haït böôûi coù chaát pectin ñeå caàm maùu.
- Muùi böôûi giuùp giaûi khaùt, duøng toát cho ngöôøi tieåu ñöôøng.
- Hoa böôûi coù höông thôm ñaëc bieät, duøng öôùp traø vaø moät soá thöïc
phaåm.
* Ñu ñuû: coøn coù caùc teân laø phieâu moäc, phan qua thuï, maéc hung.
Quaû chín coù taùc duïng boå döôõng, raát toát cho treû em vaø ngöôøi cao
tuoåi, ngöôøi môùi khoûi beänh.
Ñu ñuû xanh chöùa chaát papain coù taùc duïng phaân giaûi teá baøo, giuùp naáu
thòt choùng meàm. Reã ñu ñuû duøng laøm thuoác caàm maùu.
Hoa ñu ñuû haáp ñöôøng pheøn laøm thuoác chöõa ho cho treû em khaøn tieáng.
ÔÛ chaâu Phi, daân gian coøn duøng laù ñu ñuû ñeå chöõa khoái u.
* Quaû hoàng: teân khaùc laø thò ñinh.
- Tai quaû hoàng coøn coù teân Thò ñeá duøng chöõa khí nghòch - naác.
- Thò söông laø chaát ñöôøng tieát ra töø quaû hoàng; duøng chöõa ñau raùt
hoïng, khoâ hoïng.
- Thò taát laø nöôùc eùp töø quaû hoàng xanh, daân gian duøng chöõa cao huyeát
aùp.
* Hoàng xieâm: (hình nhö di thöïc töø Thaùi Lan neân coù teân naøy).
Teân khaùc: Taàm löûa, Sacoche, Saboche. Teân khoa hoïc: Sapota achras.
- Nhöïa hoàng coù taùc duïng kích thích tieâu hoùa.
- Voû quaû chöõa tieâu chaûy
* Chuoái: laø loaïi quaû giaøu dinh döôõng, toát cho ngöôøi cao tuoåi vaø treû
em bò taùo boùn. Khoâng duøng chuoái cho ngöôøi tieåu ñöôøng. Chuoái höông
phoái hôïp boät loøng ñoû tröùng gaø duøng chöõa treû suy dinh döôõng.
Nhö vaäy, maâm nguõ quaû laø taâm söï göûi gaém cuûa moãi gia ñình, noùi leân
loøng bieát ôn trôøi ñaát, toå tieân, öôùc muoán ñaày ñuû vaø sung tuùc, hoøa
hôïp nhö naêm saéc maøu cuûa thieân nhieân trong nguõ haønh. Theo SK&ÑS
Other related posts: