"Ma nguy": Mot huyet mo nhieu ma nhat Sai Gon

"M? ng?y": M?t huy?t m? nhi?u ma nh?t Sài Gòn


Trên d?t Sài Gòn xua có m?t huy?t m? du?c d?n dãi là noi nhi?u ma nh?t mà dân 
chúng quen g?i "M? ng?y" vì ch?a g?n 2.000 thây ma c?a nh?ng ngu?i lính n?i
lo?n b? b?t, b? chém ch?t h?t và chôn chung m?t ch?.

Ch? ?y ngày nay n?m ? v? trí ngã sáu công tru?ng Dân Ch?, Q.3, TP.HCM (d?u 
du?ng 3 Tháng 2). Và hai ti?ng "M? ng?y" t? lâu v?n du?c các nhà vi?t s?, vi?t
van nhu Tr?n Tr?ng Kim, Vuong H?ng S?n cung nhu các nhà kh?o c? h?c, d?a danh 
h?c nh?c d?n khi k? v? s? bi?n Lê Van Khôi kh?i binh ch?ng tri?u dình Hu?
liên quan d?n cu?c x? tr?m d?ng lo?t và d?m máu kia.

Nguyên du?i th?i Minh M?ng, khi T?ng tr?n Gia D?nh thành là Lê Van Duy?t v?a 
m?t (nam 1832), quan B? chính có ti?ng tham ác là B?ch Xuân Nguyên li?n mu?n
ti?ng ph?ng m?t ch? d? ra tay truy xét và soi mói d?i riêng c?a ông Duy?t 
(1833), r?i ra l?nh b?t giam con nuôi c?a ông là Lê Van Khôi. U?t khí, Khôi vu?t
ng?c ra ngoài, th?m t?p h?p l?c lu?ng, d?n d?u 27 thu?c h? xông vào dinh B? 
chính gi?t s?ch c? nhà B?ch Xuân Nguyên d? r?a h?n. Nghe d?ng, T?ng d?c Nguy?n
Van Qu? mang binh d?n c?u Nguyên, cung b? Khôi vây b?t, gi?t luôn, r?i s?n dà 
Khôi dánh úp thành Phiên An t?c thành Bát Quái (? Sài Gòn) xung làm Bình
Nam D?i nguyên soái và c?t binh dánh chi?m c? 6 t?nh (? Gia D?nh). D? dàn áp 
Khôi, tri?u dình Hu? kéo hàng v?n quân th?y b? vào Nam, chi?m l?i 6 t?nh,
dánh Sài Gòn, vây ch?t Khôi vào thành Phiên An su?t hon 2 nam nhung v?n không 
phá n?i thành. Sau Khôi ch?t vì b?nh th?ng và con trai là Lê Van Câu m?i
8 tu?i lên thay c?m c?, quân tri?u dình ph?i v?t v? "mãi d?n tháng 7 nam ?t T?  
(1835) m?i h? du?c thành và vào b?t gi?t c? th?y d?n 1.831 ngu?i, dem chôn
vào m?t ch?, nên g?i là M? ng?y... 6 ngu?i th? ph?m (b? k?t t?i ch? muu) ph?i 
dóng cui gi?i v? Hu? (...) d?u ch?u t?i lang trì - t?c b? hình ph?t th?m
kh?c: ch?t tay chân r?i x?o d?n th?t t?i nhân cho d?n ch?t" (Vi?t Nam s? lu?c - 
Tr?n Tr?ng Kim). S? bi?n và k?t c?c hãi hùng dó di?n ra tuy cách dây dã
hon 170 nam nhung v?n khi?n ngu?i ta rùng mình khi nghi d?n. Nay t? khu M? ng?y 
ch?ch v? hu?ng ch? Vu?n Chu?i so v?i d?a th? ngày tru?c d?u thu?c bãi tha
ma ngút ngàn c?a Sài Gòn xua mà các nhà kh?o c? h?c g?i là "cánh d?ng m? c?" và 
cung trên d?a bàn này dã phát hi?n khai qu?t m? h?p ch?t c?a Phó t?ng tr?n
Hu?nh Công Lý cách dây kho?ng ch?ng ch?c nam. D?n nam ngoái, trong mâm ru?u 
cúng cô h?n nhân ngày xá t?i vong nhân r?m tháng b?y ?t D?u, m?t ông lão xóm
Vu?n Chu?i ngâm nga m?y câu ca v? M? ng?y sau: "Chi?u giông M? ng?y cung giông. 
H?n lên l?p l?p b?nh b?ng nhu mây. S?ng th?i guom bén c?m tay. Ch?t th?i
m?t s?i lông mày cung buông. Thuong thay M? ng?y mua tuôn...".

Giao Hu?ng

Other related posts: