[SMCC] Làm sao để tĩnh lặng ?

Làm sao để tĩnh lặng ?


Chào các bạn,
Chúng ta đều biết tĩnh lặng là tốt, và công lực càng cao ta càng tĩnh lặng. 
Điều khó khăn nhất vẫn là “làm sao?”, trong khi chúng ta tranh đâu mỗi ngày,
nổi nóng mối ngày, lo sợ mỗi ngày, thất vọng mỗi ngày, bực bội mỗi ngày, thất 
vọng mỗi ngày… ?

Đây là tiến trình tu tập cả đời, cho nên nếu bạn thấy bạn chưa thành thì cũng 
đừng tuyệt vong, vì thực sự là mọi người chỉ có “tiến” chứ không có “thành”,
vì chúng ta chỉ có thể tiến đến hoàn toàn chứ không bao giờ thành hoàn toàn.

1. Việc đầu tiên phải biết là tĩnh lặng là gì. Một buổi chiều nắng ấm, ngồi một 
mình trên sân thượng hay bên bờ sông, nhìn trời rộng mây cao, vui cùng gió
mát, không nghĩ đến điều gì cả, không lo lắng điều gì cả, chỉ tận hưởng cảm 
giác thanh bình an lạc. Đó là tĩnh lặng.

Tất cả trạng thái khác với tĩnh lặng như thế là xung động – giận dữ, bực mình, 
bức xúc, buồn bã, lo sợ, căng thẳng, lạc lõng, tuyệt vọng, đau đớn, cô đơn,
chán đời… Và nếu bạn nói, “Ối giời ơi, em có tất cả những thứ này mỗi ngày”, 
thì… chào mừng các bạn đã nhận ra chúng ta cùng hội cùng thuyền. 

Có một điều là, nhiều người tưởng rằng có tất cả những xung động này là chuyện 
đương nhiên của con người, chẳng có gì đáng ngạc nhiên hay đáng quan tâm
cả. Cứ như là người chưa bao giờ đến trường nghĩ rằng con người sinh ra tự 
nhiên là chỉ ăn, ngủ và chăn bò, chứ chẳng lý do gì mà phải quan tâm đến học
đọc, viết, toán, địa lý, lịch sử… hay người nghĩ rằng con người sinh ra thì tự 
nhiên đã là như thế cần gì phải tập thể thao, thể dục, võ nghệ! 

Đây là vấn đề rất lớn với cái tâm của ta, bởi vì quá nhiều người trong thời đại 
này vẫn nghĩ rằng cứ trời sinh sao để vậy là thượng sách. Các bạn, cũng
như cái thân trời sinh ra, cái tâm trời sinh ra cũng cần phải học tập tu luyện 
để phát triển đến mức độ khỏe mạnh hơn, thuần thục hơn. Luyện tâm không
phải là xa xỉ phẩm, mà là điều bắt buộc, thường xuyên, vĩnh viễn, nếu bạn mong 
là bạn tiến được bước nào xa hơn là bước “tự nhiên trời sinh tôi vậy” và
đời sống bạn năng động hơn nghĩa lý hơn.

Mình vừa cố tình dùng từ “năng động” bên trên. Chúng ta nói luyện tâm là để tâm 
tĩnh lặng, trong khi lại nói năng động hơn, nghĩa là sao?

Cái tâm xung động nhẩy choi choi làm đủ mọi thứ lung tung hàng ngày mà ta tưởng 
là “năng động”, thực ra chỉ là “bị động”, bị điều khiển bởi những xung động
của mình.

Tâm tĩnh lặng làm đủ mọi thứ–nói năng dịu dàng, mỉm cười nhẹ nhàng, chiến đấu 
dũng mãnh—để làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn và thế giới hòa bình hơn, bằng “chủ
động” điều khiển tư duy và hành động của mình, chứ không bị cái gì điểu khiển 
cả. Cho nên tâm tĩnh lặng mới thực sự là “năng động”.

2. Khi chúng ta đã biết tâm tĩnh lặng là gì, và xung động là gì, thì bước kế 
tiếp đương nhiên là làm giảm nhưng lúc xung động và tăng những lúc tĩnh lặng.
Và đây là luyện tập cả đời.

Mọi trường phái tâm linh, với kinh sách vạn quyển, mô tả hàng nghìn pháp môn 
luyện tập, cũng chỉ là để giúp người ta bỏ tâm xung động và giữ tâm tĩnh lặng.
Tất cả các pháp môn đó, tựu trung cũng chỉ nhắm vào một điểm “bỏ cái tôi đi”. 
Cái tôi của chúng ta càng nhỏ, ta càng tĩnh lặng. Bỏ được cái tôi hoàn toàn
thì ta tĩnh lặng hoàn toàn.

Thiền, cầu nguyện, tụng kinh, ăn chay, hãm mình… tất cả cũng là để chúng ta tập 
bỏ cái tôi. Tức là khiêm tốn.

Khiêm tốn là nhìn mọi người cũng như mình. Mình không khác ai cả, không ai khác 
mình cả. Mọi người đều như nhau. Đây gọi là tâm bình đẳng hay tâm không
phân biệt của nhà Phật.
Nhìn tất cả mọi người đều như nhau đòi hỏi một tư duy rất bình đẳng, nhìn mọi 
người đều như mình: Hắn nói dối, mình cũng đã nói dối. Hắn kiêu căng, mình
cũng có lúc kiêu căng. Hắn dốt, mình cũng dốt nhiều khi, trong nhiều điều. Hắn 
tham lam, mình cũng đã có lúc tham lam… Nói chung là thấy ai có bất kì khuyết
điểm gì, mình cũng tự nhắc “tội nghiệp, mọi người chúng ta đều yếu kém như thế.”
Nếu ai làm gì ta thấy là yếu kém, ta cũng tự bảo “tội nghiệp, mọi người chúng 
ta đều yếu kém như thế”, và nếu ta làm thế thưởng trực, bất kì mỗi khi thấy
hoặc nghĩ về điều gì yếu kém ai đó làm, thì chẳng bao lâu ta sẽ có được tâm 
bình đẳng vững chải–thương yêu tất cả mọi người với những yếu kém và đau khổ
rất con người, như chính ta. Nhân ái là hệ quả tất yếu của tâm bình đẳng.
Khi thiền quán hàng ngày, quán về “tội nghiệp, mọi người chúng ta đều yếu kém”. 
Khi cầu nguyện hàng ngày, hãy nghĩ về “tội nghiệp, mọi người chúng con
đều yếu kém” và “xin Chúa/Phật thương xót mỗi người chúng con”. Đây là các cách 
tốt để tu tập tâm bình đẳng này.
Khi đã có tâm bình đằng thì tự nhiên nói chuyện với ai mình cũng có nhiều từ 
tâm đối với họ, và mỗi khi họ làm gì đó yếu kém, kể cả xúc phạm mình, mình
cũng thông cảm, tội nghiệp cho những yếu kém của họ như chính mình. Không hề 
còn chuyện phân biệt tốt xấu, già trẻ, chủng tộc, màu da, lớn bé.
Nhưng…
Trong liên hệ con người luôn luôn có hai yếu tố song hành: tình cảm và hành xử 
thực tế. Ví du: Tình cảm thì mẹ luôn thương con, dù lúc nào, dù ở đâu, dù
con làm gì, luôn luôn. Nhưng hành xử thì tùy theo lúc: Khi nói ngọt, khi khen 
thưởng, khi xử phạt…
Tất cả các hành xử khác nhau này đều đặt trên căn bản mẹ thương con.
Tình cảm là từ tâm ta đã có với tất cả mọi người khi ta có tâm bình đẳng.
Nhưng hành xử thì tùy trường hợp, người đang ăn trộm nhà mình, hay người đang 
mang quà tặng mình, có thể đòi hỏi các phản ứng khác nhau–như là, bảo vệ
an ninh cho gia đình con cái mình… Hành xử thế nào là do nhu cầu đòi hỏi mình 
lúc đó, nhưng căn bản là, tận trong lòng, mình vẫn luôn luôn “tội nghiệp,
hắn cũng có những yếu kém con người như mình.”
Một người thẩm phán phải ra những bản án khác nhau cho những tù nhân khác nhau, 
nhưng có thể là tận trong lòng ông ta vẫn “tội nghiệp, chúng hắn cũng có
những yếu kém con người, như mình.”
Nếu mình có tâm bình đẳng, từ tâm thật sự với tất cả mọi người như nhau, thì dù 
thực tế đòi hỏi mình hành xử cách nào, chắc chắn là các hành xử đó của
mình sẽ có từ tâm náu mình trong đó.
Khiêm tốn và nhân ái (hay từ tâm) đưa đến tâm tĩnh lặng. Càng khiêm tốn và nhân 
ái ta càng tĩnh lặng. Và vì chúng ta phải nói chuyện hàng ngày, nói thành
thật hỗ trợ khiêm tốn và nhân ái. Ta không thể khiêm tốn và nhân ái nếu nói 
không thành thật mỗi ngày. Bộ ba khiêm tốn, nhân ái, thành thật tạo tâm tĩnh
lặng.

Luyện tập khiêm tốn, nhân ái, thành thật mỗi ngày là thể dục hàng ngày cho tâm 
tĩnh lặng.

Vấn đề luyện tập không phải là khó. Mà là (1) bắt đầu và (2) không bao giờ 
ngừng. 

Chúc các bạn một ngày tĩnh lặng.

Mến,

Trần Đình Hoành

Other related posts:

  • » [SMCC] Làm sao để tĩnh lặng ? - nguyễn Khánh quốc