[SMCC] Lich su oto

M?t chi?c ô tô hay xe hoi là m?t lo?i
phuong ti?n
(xe)
ch?y b?ng bánh
có ch? theo
d?ng co
c?a chính nó. Các ki?u khác nhau c?a ô tô g?m các lo?i xe,
xe buýt,
xe t?i,
và
xe máy,
các lo?i xe tô tô là lo?i thông d?ng nh?t. Thu?t ng? này xu?t phát t? t? 
'autos' (t? nó) trong
ti?ng Hy L?p
và t? 'movére' (di chuy?n) trong
ti?ng Latinh,
ch? m?t v?t 't? di chuy?n'. Các thu?t ng? ban d?u ch? nh?ng th? t? di chuy?n 
du?c (ô tô) g?m '
xe không ng?a'
và 'xe có d?ng co'.
T?i nam 2005
có kho?ng 600 tri?u xe hoi trên khap th? gi?i (0,074 trên d?u ngu?i).
Khi l?n d?u tiên ra m?t, ô tô du?c hoanh nghênh nhu m?t (phuong ti?n) c?i ti?n 
v? môi tru?ng so v?i ng?a. Tru?c khi nó ra m?t, ?
Thành ph? New York,
hon 10.000 t?n phân hàng ngày du?c d?n kh?i các du?ng ph?. tuy nhiên, nam
2006,
các ô tô là m?t trong nh?ng ngu?n gây
ô nhi?m không khí
và
ti?ng ?n
cung nhu
?nh hu?ng t?i s?c kho?
trên kh?p th? gi?i.
 L?ch s?
 =
Xem chi ti?t:
L?ch s? ô tô
Chi?c xe ô tô ch?y b?ng
d?ng co xang
(d?ng co Otto) du?c
Karl Benz
phát minh ra ?
D?c
nam
1885.
M?c dù Karl Benz du?c công nh?n là ngu?i sáng t?o ra chi?c ô tô hi?n d?i, nhi?u 
k? su ngu?i D?c khác cung dã làm vi?c d? ch? t?o ra nh?ng chi?c ô tô khác
trong cùng th?i gian. Các nhà phát minh dó là:
Karl Benz,
ngu?i du?c c?p m?t
b?ng sáng ch?
ngày
29 tháng 1
nam
1886
?
Mannheim
cho chi?c ô tô ông ch? t?o nam 1885,
Gottlieb Daimler
và
Wilhelm Maybach
?
Stuttgart
nam 1886 (cung là nh?ng nhà phát minh ra chi?c xe
mô tô
d?u tiên), và nam 1888/89 nhà phát minh ngu?i
D?c-
Áo
Siegfried Marcus
?
Viên,
m?c dù Marcus không d?t t?i giai do?n th?c nghi?m.
 Các phuong ti?n dùng d?ng co d?t trong
Ho?t hình c?a d?ng co d?t trong trong b?n k?
Phóng l?n
Ho?t hình c?a d?ng co d?t trong trong b?n k?
Nam 1806
Fransois Isaac de Rivaz,
m?t ngu?i Thu? S?, dã thi?t k? ra chi?c
d?ng co d?t trong
(hi?n nay th?nh tho?ng du?c vi?t t?t là "ICE") d?u tiên. Sau dó, ông dùng nó d? 
phát tri?n ra lo?i phuong ti?n d?u tiên trên th? gi?i ch?y b?ng d?ng co
s? d?ng m?t h?n h?p
hydro
và
oxy
d? phát ra
nang lu?ng.
Thi?t k? này không thành công l?m, cung gi?ng nhu tru?ng h?p nhà phát minh 
ngu?i Anh
Samuel Brown,
và nhà phát minh ngu?i M?,
Samuel Morey,
nh?ng ngu?i dã ch? t?o ra nh?ng phuong ti?n có d?ng l?c t? các d?ng co d?t 
trong k?nh càng vào kho?ng nam 1826.
Etienne Lenoir
dã ch? t?o thành công m?t d?ng co d?t trong d?ng yên nam 1860, và trong vòng 
vài nam, kho?ng b?n tram chi?c nhu v?y dã ho?t d?ng ?
Paris.
Kho?ng t?i nam 1863, Lenoir dã l?p cái d?ng co c?a ông lên m?t chi?c xe. Có l? 
d?ng co c?a nó dùng nhiên li?u t? các bình gas th?p dèn thành ph?, và Lenoir
dã nói r?ng nó "ch?y ch?m hon m?t ngu?i di b?, và luôn luôn g?p tr?c tr?c". 
Trong b?ng sáng ch? nam 1860 c?a mình, Lenoir dã thêm vào m?t cái ch? hoà khí
(carburettor), nh? th? nhiên li?u lòng có th? du?c dùng d? thay th? cho khí 
gas, d?c bi?t cho các m?c dích chuy?n d?ng c?a phuong ti?n. Lenoir du?c cho
r?ng dã th? nghi?m nhiên li?u l?ng, nhu c?n, vào các d?ng co d?ng yên c?a mình; 
nhung không có v? r?ng ông dã dùng các d?ng co dó d? l?p lên xe c?a mình.
N?u ông làm th?, ch?c ch?n ông không dùng xang, b?i vì nó chua ti?n d?ng vào 
lúc ?y và b? coi là m?t s?n ph?m ph? b? di.
C?i ti?n ti?p sau x?y ra cu?i th?p k? 1860, v?i
Siegfried Marcus,
m?t ngu?i D?c làm vi?c ?
Viên,
Áo. Ông dã phát tri?n ý tu?ng s? d?ng xang làm nhiên li?u cho d?ng co d?t trong 
hai k?. Nam 1870, s? d?ng m?t xe d?y tay don gi?n, ông dã ch? t?o m?t phuong
ti?n thô không có ch? ng?i, thi?t b? lái, hay phanh, nhung nó r?t dáng chú ý ? 
m?t di?m: nó là phuong ti?n l?p d?ng co d?t trong d?u tiên trên th? gi?i
s? d?ng nhiên li?u
xang.
Nó du?c dem ra th? nghi?m ? Viên tháng 9, 1870 và b? x?p xó. Nam 1888 hay 1889, 
ông ch? t?o m?t cái ô tô th? hai, cái này có gh? ng?i, phanh và thi?t b?
lái và du?c l?p m?t d?ng co d?t trong b?n k? do chính ông thi?t k?. Thi?t k? 
này có th? dã du?c dem ra th? nghi?m nam 1890. M?c dù ông có du?c các b?ng
sáng ch? cho nhi?u phát minh c?a mình, ông không bao gi? xin c?p b?ng phát minh 
cho các thi?t k? ? th? lo?i này.
D?ng co d?t trong b?n thì dã du?c thu th?p tài li?u và dua ra xin c?p b?ng phát 
minh vào nam 1862 b?i m?t ngu?i Pháp là
Beau de Rochas
trong m?t cu?n sách m?ng và dài dòng. Ông dã in kho?ng ba tram b?n sách dó và 
chúng du?c dem phân phát ? Paris, nhung không mang l?i di?u gì, và b?ng sáng
ch? này cung nhanh chóng h?t h?n sau dó - còn cu?n sách thì hoàn toàn b? lãng 
quên. Trên th?c t?, s? hi?n di?n c?a nó không du?c bi?t t?i và Beau de Rochas
không bao gi? ch? t?o m?t d?ng co riêng bi?t.
Da s? các nhà s? h?c d?ng ý r?ng
Nikolaus Otto
ngu?i D?c dã ch? t?o ra chi?c d?ng co b?n thì d?u tiên dù b?ng sáng ch? c?a ông 
b? bác b?. Ông không h? bi?t gì v? b?ng sáng ch? hay ý tu?ng c?a Beau de
Rochas và hoàn toàn t? mình nghi ra ý tu?ng dó. Th?c t? ông dã b?t d?u suy nghi 
v? khái ni?m này nam 1861, nhung dã b? roi nó cho t?i gi?a th?p k? 1870.
Có m?t s? b?ng ch?ng, dù chua du?c xác d?nh, r?ng
Christian Reithmann,
m?t ngu?i Áo s?ng ? D?c, dã ch? t?o ra m?t chi?c d?ng co b?n thì hoàn toàn d?a 
trên ý tu?ng c?a mình nam 1873. Reithmann dã th?c nghi?m các d?ng co d?t
trong ngay t? d?u nam 1852.
Nam 1883,
Edouard Delamare-Deboutteville
và
Leon Malandin
nu?c Pháp dã l?p m?t d?ng co d?t trong dùng nhiên li?u là m?t bình khí gas d?t 
dèn thành ph? lên m?t chi?c xe ba bánh. Khi h? th? nghi?m thi?t b? này, chi?c
vòi bình gas b? h?, gây ra m?t v? n?. Nam 1884, Delamare-Deboutteville và 
Malandin ch? t?o và xin c?p b?ng sáng ch? cho m?t phuong ti?n th? hai. Chi?c
xe này g?m m?t d?ng co b?n thì dùng nhiên li?u l?ng l?p trên m?t cái xe ng?a 
b?n bánh cu. B?ng sáng ch?, và có l? c? chi?c xe, ch?a nhi?u c?i ti?n, và
m?t s? c?i ti?n dó còn du?c ?ng d?ng trong nhi?u th?p k? ti?p theo. Tuy nhiên, 
trong l?n th? nghi?m d?u tiên, cái khung r?i ra, và chi?c xe "rung l?c và
r?i ra t?ng m?nh" theo dúng nghia den, theo l?i thu?t l?i c?a Malandin. Hai 
ngu?i này không ch? t?o ti?p các xe khác n?a. D? án kinh doanh c?a h? hoàn
toàn không du?c nh?c t?i và b?ng sáng ch? cung không du?c s? d?ng. Nh?ng kinh 
nghi?m và k?t qu? th?c nghi?m c?a h? b? lãng quên trong nhi?u nam sau.
Có l?, cu?i
th?p k? 1870,
m?t
ngu?i Italia
tên là
Murnigotti
dã xin c?p b?ng phát minh cho ý tu?ng l?p d?t m?t dông co d?t trong lên trên 
m?t lo?i phuong ti?n, dù không có b?ng ch?ng là dã t?ng ch? t?o du?c m?t th?
nhu th?. Nam 1884,
Enrico Bernardi,
m?t ngu?i Italia khác dã l?p m?t d?ng co d?t trong lên chi?c xe ba bánh c?a con 
ông. Dù nó don gi?n ch? là m?t th? d? choi, có th? nói r?ng v? m?t nào dó
nó dã ho?t d?ng khá thành công, nhung m?t s? ngu?i cho r?ng d?ng co quá y?u d? 
có th? làm chi?c xe di chuy?n du?c.
Tuy nhiên, n?u t?t c? nh?ng cu?c th?c nghi?m trên không di?n ra, có l? s? phát 
tri?n c?a xe hoi s? không th? nhanh chóng nhu v?y b?i vì có nhi?u cu?c th?c
nghi?m không du?c bi?t t?i và chúng không bao gi? ti?n t?i du?c giai do?n th? 
nghi?m. Ô tô dùng d?ng co d?t trong th?c s? có th? cho là dã b?t d?u ?
D?c
v?i Karl Benz nam 1885, và Gottlieb Daimler nam 1889, vì nh?ng chi?c xe c?a h? 
thành công nên h? có th? dua vào s?n xu?t hàng lo?t, và h? b? ?nh hu?ng l?n
nhau.
Karl Benz
Phóng l?n
Karl Benz
M?u c?a Benz Patent Motorwagen du?c xây nam 1885
Phóng l?n
M?u c?a Benz Patent Motorwagen du?c xây nam 1885
Karl Benz
b?t d?u xin nh?ng b?ng phát minh m?i v? d?ng co nam 1878. Ban d?u ông t?p trung 
n? l?c vào vi?c t?o ra m?t d?ng co hai thì dùng nhiên li?u gas d?a trên
thi?t k? c?a Nikolaus Otto v? lo?i d?ng co b?n thì. M?t b?ng sáng ch? v? thi?t 
k? c?a Otto dã b? bác b?. Karl Benz hoàn thành chi?c d?ng co c?a mình vào
dêm giao th?a và du?c c?p b?ng phát minh cho nó nam
1879.
Karl Benz ch? t?o chi?c ô tô ba bánh d?u tiên c?a mình nam 1885 và nó du?c c?p 
b?ng ?
Mannheim,
d? ngày tháng 1,
1886.
Dây là -"chi?c ô tô d?u tiên du?c thi?t k? và ch? t?o theo dúng nghia"- ch? 
không ph?i là m?t cái xe ng?a, tàu, hay xe kéo du?c chuy?n d?i. Trong s? nh?ng
thi?t b? mà Karl Benz phát minh cho xe hoi có
ch? hoà khí,
h? th?ng di?u ch?nh t?c d? cung du?c g?i là
chân ga,
dánh l?a
s? d?ng các tia l?a di?n t? m?t
?c quy,
bugi,
kh?p ly h?p,
sang s?,
và
làm mát
b?ng nu?c. Ông dã ch? t?o thêm các phiên b?n c?i ti?n nam 1886 và 1887 - dua 
vào s?n xu?t nam 1888 - chi?c xe d?u tiên trên th? gi?i du?c dua vào s?n xu?t.
G?n hai nham chi?c dã du?c ch? t?o ra tru?c nam
1893,
khi chi?c xe b?n bánh c?a ông du?c dua ra gi?i thi?u. Chúng du?c l?p các d?ng 
co b?n thì theo thi?t k? c?a riêng ông.
Emile Roger
nu?c
Pháp,
dã ch? t?o các d?ng co c?a Benz du?i b?ng phát minh c?a ông, và lúc ?y cung dua 
ô tô c?a Benz vào dây chuy?n s?n xu?t c?a mình. B?i vì Pháp là noi có thái
d? ch?p nh?n hon v?i nh?ng chi?c ô tô d?u tiên, nói chung ô tô du?c ch? t?o và 
bán ? Pháp qua Roger nhi?u hon s? lu?ng c?a Benz lúc ban d?u ? chính
nhà máy
c?a ông ? D?c.
Gottlieb Daimler,
nam 1886, l?p d?ng co b?n thì c?a mình lên m?t chi?c xe ng?a ?
Stuttgart.
Nam 1889, ông ch? t?o hai chi?c xe có th? coi là nh?ng chi?c ô tô v?i r?t nhi?u 
c?i ti?n. T? 1890 d?n 1895 kho?ng ba muoi chi?c dã du?c Daimler và ngu?i
tr? lý sáng t?o c?a ông là
Wilhelm Maybach,
ch? t?o ? c? các xu?ng c?a Daimler hay t?i Hotel Hermann, noi h? l?p ra m?t 
phân xu?ng sau khi nh?ng ngu?i h? tr? rút lui. Hai ngu?i D?c dó, Benz và 
Daimler,
du?ng nhu không bi?t t?i công vi?c c?a nhau và làm vi?c d?c l?p. Daimler ch?t 
nam 1900. Trong th?i chi?n tranh th? gi?i th? nh?t, Benz d? xu?t h?p tác
gi?a hai công ty do hai ngu?i l?p ra, nhung mãi t?i nam 1926 hai công ty m?i 
h?p nh?t du?i cái tên Daimler-Benz v?i cam k?t s? cùng t?n t?i du?i tên này
cho t?i t?n nam 2000.
Nam 1890,
Emile Levassor
và
Armand Peugeot
nu?c
Pháp
b?t d?u s?n xu?t hàng lo?t các phuong ti?n g?n d?ng co c?a Daimler, và t? dó m? 
ra n?n t?ng ban d?u cho công nghi?p ô tô ? Pháp. Chúng d?u b? ?nh hu?ng
t? chi?c Stahlradwagen c?a Daimler nam 1889, t?ng du?c tri?n lãm ? Paris nam 
1889.
Chi?c ô tô Hoa K? d?u tiên b?ng d?ng co d?t trong ch?y nhiên li?u gas có l? dã 
du?c thi?t k? nam 1877 b?i
George Baldwin Selden
?
Rochester, New York,
ông dã xin c?p m?t b?ng sáng ch? cho m?t chi?c ô tô nam 1879. Selden không h? 
ch? t?o m?t chi?c ô tô riêng bi?t cho t?i t?n nam 1905, khi ông b? b?t bu?c
ph?i làm th?, theo lu?t. Selden nh?n du?c b?ng phát minh c?a mình và sau dó ki?n
Ford Motor Company
vì vi ph?m b?ng phát minh c?a mình.
Henry Ford
hi?n nhiên là ch?ng d?i l?i h? th?ng c?p b?ng sáng ch? Hoa K? và tru?ng h?p c?a 
Selden ki?n Ford dã ph?i dua lên
Toà án t?i cao,
toà phán quy?t r?ng Ford, và b?t k? ngu?i nào khác, t? do ch? t?o ô tô mà không 
c?n tr? ti?n cho Selden, b?i vì công ngh? ô tô dã phát tri?n m?nh t? khi
Selden du?c c?p b?ng và không ai còn ch? t?o ô tô theo thi?t k? c?a ông ta n?a.
Trong lúc ?y, nh?ng c?i ti?n quan tr?ng trong linh v?c nang lu?ng hoi nu?c ?
Birmingham,
England
b?i
Lunar Society
dã x?y ra. Cung chính ? nu?c Anh, thu?t ng?
s?c ng?a
du?c dem ra s? d?ng l?n d?u tiên. Và cung chính ? Birmingham nh?ng chi?c xe ô 
tô b?n bánh ch?y b?ng
d?u
du?c ch? t?o l?n d?u nam 1895 b?i
Frederick William Lanchester.
Lanchester cung du?c c?p b?ng phát minh ra
phanh dia
t?i thành ph? này.
Các phuong ti?n ch?y di?n
du?c m?t s? nh? nh?ng công ty ch? t?o.
 C?i ti?n
Ford Model T, 1927
Phóng l?n
Ford
Model T,
1927
B?ng sáng ch?
ô tô d?u tiên ?
Hoa K?
du?c trao cho
Oliver Evans
nam 1789 cho chi?c "Amphibious Digger" (Máy xúc ch?y trên c?n và du?i nu?c) c?a 
ông. Nó là m?t chi?c xà lan dùng
d?ng co hoi nu?c
du?c l?p thêm bánh. Nam Evans trung bày phuong ti?n t? hành thành công d?u tiên 
c?a mình, nó không ch? là chi?c xe hoi d?u tiên ? M? mà còn là chi?c
xe l?i nu?c
d?u tiên, vì khi nó dùng
bánh xe
d? ch?y trên m?t d?t, và
bánh gu?ng
trên m?t nu?c. Chi?c xe không mang l?i thành công và b? d? ra bán.
Chi?c Benz Motorwagen, ch? t?o nam
1885,
du?c trao b?ng sáng ch? ngày 29 tháng 1, 1886 c?a
Karl Benz
là chi?c xe d?u tiên s? d?ng
d?ng co d?t trong.
Nam
1888,
di?n ra m?t d?t phá m?i trong linh v?c xe hon v?i l?n lái xe l?ch s? c?a
Bertha Benz.
Bà dã lái chi?c xe do ch?ng mình ch? t?o vu?t kho?ng cách hon 106 km hay nam 
muoi d?m. S? ki?n này ch?ng t? kh? nang áp d?ng vào th?c t? c?a ô tô và gây
du?c ti?ng vang trong du lu?n, bà cho r?ng dây là s? qu?ng cáo c?n thi?t cho 
phát d? thúc d?y thêm các phát minh. Chi?c xe c?a Benz là ôtô d?u tiên du?c
dua vào s?n xu?t và bán thuong m?i. L?n lái xe l?ch s? c?a Bertha Benz hàng nam 
v?n du?c coi là
ngày l?
t?i
D?c,
v?i các cu?c di?u hành xe hoi c?.
Ngày
5 tháng 11,
1895,
George B. Selden
du?c trao b?ng ságn ch? c?a Hoa K? cho m?t d?ng co ô tô
hai thì
(
B?ng sáng ch? Hoa K? s? 549160).
B?ng sáng ch? này gây tr? ng?i nhi?u hon là góp ph?n phát tri?n ôtô ? M?. Các 
ôtô dùng d?ng co hoi nu?c, di?n và xang dã c?nh tranh v?i nhau trong nhi?u
th?p k?, cu?i cùng d?ng co xang d?t trong dã giành uu th? áp d?o trong th?p 
niên 1910.
Hình:Olds2.jpg
Ransom E. Olds,
ngu?i sáng t?o ra Dây chuy?n l?p ráp
Dây chuy?n s?n xu?t
ô tô l?n b?t d?u du?c
Oldsmobile
dua ra nam 1902, sau này du?c
Henry Ford
phát tri?n thêm trong th?p k? 1910. K? thu?t ô tô phát tri?n nhanh chóng, m?t 
ph?n nh? s? c?nh tranh l?n nhau gi?a hàng tram nhà s?n xu?t nh? nh?m giành
du?c s? quan tâm c?a th? gi?i. Nh?ng phát tri?n quan tr?ng g?m
h? th?ng dánh l?a
và t? kh?i d?ng di?n (c? hai d?u c?a
Charles Kettering,
cho lo?i xe c?a
Cadillac
Motor Company nam 1910-1911), b? treo d?c l?p và phanh b?n bánh.
 Model c?i ti?n và thay d?i v? thi?t k?
Xe hoi không ch? don thu?n là m?t công c? co khí du?c hoàn thi?n; k? t? nh?ng 
nam 1920 g?n nhu t?t c? dã du?c s?n xu?t hàng lo?t d? dáp ?ng nhu c?u th?
tru?ng, do v?y các d? án ti?p th? và s?n xu?t dáp ?ng th? tru?ng thu?ng th?ng 
linh vi?c thi?t k? xe hoi. Chính
Alfred P. Sloan
là ngu?i thi?t l?p ý tu?ng nhi?u ki?u xe du?c s?n xu?t b?i m?t hãng, d? ngu?i 
mua có th? "vuon lên" khi h? tr? nên giàu lên. Nh?ng ki?u khác nhau này dùng
chung m?t s? linh ki?n do v?y s? lu?ng s?n xu?t nhi?u s? làm gi?m giá thành cho 
t?ng m?nh giá khác nhau. Ví d?, vào nam 1950s,
Chevrolet
dùng chung ph?n tru?c xe, c?a, mái xe và c?a s? v?i
Pontiac
; LaSalle c?a nh?ng nam 1930, bán ra b?i
Cadillac,
s? d?ng nh?ng linh ki?n co khí r? hon du?c s?n xu?t b?i phân xu?ng c?a 
Oldsmobile.
 Các lo?i nhiên li?u thay th? và pin nhiên li?u
 =
Xem chi ti?t:
Nh?ng ô tô s? d?ng nhiên li?u thay th?
V?i
thu?
xang d?u cao, d?c bi?t là ?
châu Âu
và các
lu?t
v? môi tru?ng ngày càng ch?t ch?, d?c bi?t là ?
California,
và kh? nang v? các gi?i h?n thêm g?t gao v? vi?c x? các khí
hi?u ?ng nhà kính,
các nghiên c?u v? các h? th?ng xe s? d?ng nang lu?ng khác v?n ti?p t?c.
Xe ô tô s? d?ng d?u
diesel
có th? ch?y b?ng
biodiesel
nguyên ch?t 100% v?i m?t ít hay không c?n thay d?i v? máy móc. Biodiesel có th? 
du?c làm ra t?
d?u th?c v?t
nhung c?n ch? bi?n l?i n?u mu?n s? d?ng trong các nu?c x? l?nh. Th? m?nh chính 
c?a d?ng co Diesel là 50% nhiên li?u cháy h?t l?i hon 23% trong các d?ng
co ch?y xang t?t nh?t. Di?u này làm d?ng co Diesel có kh? nang d?t hi?u nang 
trung bình 17 kilometers/m?t lít nhiên li?u. Nhi?u xe hoi hi?n nay s? d?ng
xang có th? ch?y b?ng ethanol, m?t lo?i nhiên li?u làm t? cây mía. Da s? xe 
thi?t k? d? ch?y b?ng xang có kh? nang ch?y v?i nhiên li?u có t?i 15% ethanol
du?c tr?ng vào. V?i m?t ít c?i ti?n, các xe ch?y xang có th? ch?y b?ng h?n h?p 
xang v?i t? l? ethanol có th? cao d?n 85%. T?t c? các xe ch?y xang có th?
ch?y b?ng
LPG.
Có m?t s? quan ng?i r?ng h?n h?p ethanol-gasoline mài mòn các n?p van và ph? 
tùng s?m hon. Theo lý thuy?t, m?c nang lu?ng th?p hon c?a alcohol s? d?n d?n
suy gi?m dáng k? hi?u qu? và t?m xa c?a d?ng co khi so v?i d?ng co xang. Tuy 
nhiên, các th? nghi?m EPA th?c t? cho th?y ch? có gi?m di 20-30% v? t?m xa.
Do dó, n?u xe c?a b?n có kh? nang ch?y du?c 750 kilomet v?i m?t bình 50 lit (15 
kilomet m?t lit), t?m xa c?a nó s? gi?m xu?ng kho?ng 600 kilometers (12
kilometers m?t liter). Duong nhiên, có nhi?u phuong pháp hi?n t?i d? tang hi?u 
nang này, ví d? nhu c?u hình camshaft khác, thay d?i th?i gian dánh l?a,
tang d? nén, hay don gi?n là s? d?ng m?t bình xang l?n hon.
?
Hoa K?,
nhiên li?u alcohol du?c s?n xu?t trong alcohol b?p
chung c?t
cho d?n
Prohibition
t?i ph?m hóa vi?c s?n xu?t alcohol vào nam 1919.
Brazil
là nu?c duy nh?t s?n xu?t xe hoi ch?y b?ng ethanol nguyên ch?t, tên g?i là 
Flex, k? t? cu?i nh?ng nam 1970.
Các c? g?ng ch? t?o xe ch?y b?ng
pin acquy
ti?p t?c trong su?t nh?ng nam 1990 (dáng chú ý nh?t là
General Motors
v?i ki?u xe
EV1),
nhung giá thành, t?c d?, và t?m lái không d? xa là chúng không có hi?u qu? kinh 
t?. Các lo?i xe ch?y b?ng pin acquy ch? y?u s? d?ng
pin acquy acid chì
và
pin NiMH.
Kh? nang n?p l?i c?a lo?i pin acid chì gi?m dáng k? n?u nhu chúng b? s? d?ng 
h?t trên 75% thu?ng xuyên, làm chúng không là m?t gi?i pháp lý tu?ng. Các pin
NiMH là l?a ch?n t?t hon, nhung d?t hon dáng k? so v?i chì-acid.
Toyota Prius, m?t xe lo?i hybrid. B?o tàng Toyota ? Aichi Prefecture, Japan
Phóng l?n
Toyota
Prius,
m?t xe lo?i hybrid. B?o tàng Toyota ?
Aichi Prefecture,
Japan
Các nghiên c?u và phát tri?n hi?n nay xoay quanh lo?i xe "
hybrid"
s? d?ng c? nang lu?ng di?n và d?ng co d?t trong. Lo?i xe hybrid d?u tiên bán ra 
? USA là lo?i
Honda Insight.
Cho d?n 2005, lo?i xe này v?n du?c s?n xu?t và d?t du?c kho?ng 25.5 kilomet m?t 
lit.
Các n? l?c nghiên c?u và phát tri?n trong các d?ng nhiên li?u khác t?p trung 
vào vi?c phát tri?n
pin nhiên li?u,
các d?ng d?ng co d?t trong khác nhu
GDI
và
HCCI,
và ngay c? ch?a d?ng nang lu?ng du?i d?ng khí nén (xem
d?ng co nu?c).
 An toàn
Tai n?n
du?ng nhu cung c? xua nhu là xe hoi.
Joseph Cugnot
dâm chi?c xe ch?y b?ng hoi nu?c "Fardier" vào b?c tu?ng vào nam 1771. Tai n?n 
xe hoi t? vong d?u tiên du?c ghi l?i là
Bridget Driscoll
vào
1896-08-17
?
London
và tai n?n d?u tiên ?
Hoa K?
là
Henry Bliss
vào ngày
1899-09-13
?
Thành ph? New York.
Xe hoi có hai v?n d? an toàn co b?n: Ngu?i lái ph?m l?i, và bánh xe m?t di s?c 
kéo lúc th?ng g?p.
Di?u khi?n t? d?ng
dã du?c dua ra và thi?t k? thành công. Các bang an toàn ngang vai hành khách có 
th? ch?u du?c cú d?ng kh?n c?p v?i gia t?c 32
G
(gi?m di kho?ng cách an toàn gi?a hai xe 64-l?n) n?u các du?ng cao t?c có th? 
thêm vào m?t du?ng ray b?ng thép cho vi?c th?ng g?p. C? hai c?i ti?n an toàn
cho du?ng xe du?c nghi là quá d?t d?i v?i các chính quy?n, m?c dù nh?ng c?i 
ti?n này có th? tang dáng k? s? lu?ng xe s? d?ng du?ng cao t?c m?t cách an
toàn.
Các nghiên c?u an toàn s?m nh?t t?p trung vào tang s? b?o d?m c?a th?ng và gi?m 
di s? d? b?t l?a c?a h? th?ng nhiên li?u. Ví d?, các khoang máy hi?n d?i
m? ra du?i dáy d? hoi nhiên li?u, n?ng hon không khí, có th? thông ra môi 
tru?ng bên ngoài. Các th?ng là th?y l?c do dó các hu h?ng thu?ng là rò r? ch?m
ch?p, hon các dây th?ng b? d?t d?t ng?t. Các nghiên c?u có h? th?ng v? tai n?n 
xe b?t d?u t? 1958 t?i
Công ty Ford Motor.
K? t? dó, da s? nghiên c?u dã t?p trung vào vi?c h?p thu nang lu?ng d?ng xe v?i 
nh?ng t?m có th? phá v? du?c và làm gi?m chuy?n d?ng c?a co th? con ngu?i
trong khoang hành khách.
Có nh?ng th? nghi?m quy chu?n cho các xe hoi lo?i m?i, nhu là th? nghi?m
EuroNCAP
và
US NCAP.
Cung có nh?ng th? nghi?m b?i các t? ch?c khác nhu là
IIHS
và du?c ?ng h? b?i công nghi?p b?o hi?m.
Dù cho các ti?n b? v? k? thu?t, v?n có s? lu?ng t? vong dáng k? t? tai n?n xe 
hoi: Kho?ng 40,000 ngu?i ch?t hàng nam ?
Hoa K?,
s? lu?ng tuong t? ?
châu Âu.
Con s? này tang lên hàng nam cùng v?i s? tang lên c?a dân s? và vi?c di l?i n?u 
nhu không có bi?n pháp nào du?c dua ra, nhu t? l?
tính trên d?u ngu?i
và trên t?ng d?m di l?i gi?m xu?ng d?u d?n. T?ng s? t? vong d? doán s? tang g?n 
g?p dôi vào nam 2020. M?t con s? cao hon các tai n?n dem l?i k?t qu? là
thuong tích hay
tàn ph?
vinh vi?n. Các con s? tai n?n cao nh?t du?c th?ng kê ?
Trung Qu?c
và
?n D?.
Liên minh châu Âu có m?t chuong trình ch?t ch? d? gi?m t? vong ? EU phân n?a 
cho d?n nam 2010 và các nu?c thành viên b?t d?u thi hành các bi?n pháp dó.
 S?n xu?t hi?n nay
M?t chi?c Ford Escort d?i 1993.
Phóng l?n
M?t chi?c
Ford Escort
d?i 1993.
Trong nam 2005 63 tri?u ô tô và xe t?i h?ng nh? dã du?c s?n xu?t toàn th? gi?i. 
Nhà s?n xu?t ô tô l?n nh?t th? gi?i (bao g?m c? nh?ng xe v?n t?i h?ng nh?)
là
Liên hi?p Châu Âu
chi?m t?i 29% s?n ph?m c?a th? gi?i, phía dông Âu ch? chi?m 4%. Nhà s?n xu?t 
l?n th? hai là
NAFTA
V?i 25.8%, theo sau là
Nh?t b?n
16.7%,
Trung qu?c
8.1%,
MERCOSUR
là 3.9%,
?n D?
2.4% và ph?n còn l?i c?a th? gi?i là 10.1% (vda-link)
Các vùng thuong m?i t? do l?n nhu EU, NAFTA và MERCOSUR thu hút các nhà s?n 
xu?t xe hoi trên kh?p th? gi?i t?i ch? t?o s?n ph?m bên trong khu v?c c?a mình
v?i uu th? không b? r?i ro ti?n t? và thu? quan, hon n?a kh? nang ti?p c?n 
khách hàng cung t?t hon. Vì th? nhung con s? s?n lu?ng không ph?n ánh kh? nang
k? thu?t hay trình d? thuong m?i c?a các vùng. Trên th?c t?, da s? n?u không 
ph?i toàn b? xe hoi thu?c th? gi?i th? ba s? d?ng công ngh? và các ki?u xe
phuong Tây (và th?nh tho?ng th?m chí toàn b? dây chuy?n s?n xu?t dã l?c h?u t? 
các nhà máy phuong tây du?c chuy?n th?ng t?i nu?c dó), di?u này du?c ph?n
ánh ? con s? th?ng kê b?ng sáng ch? cung nhu v? trí c?a các trung tâm r&d.
Công nghi?p ô tô b? th?ng tr? b?i m?t s? lu?ng khá nh? các nhà s?n xu?t (không 
nên nh?m l?n v?i s? lu?ng nhi?u thuong hi?u), nh?ng nhà s?n xu?t l?n nh?t
(theo con s? xe s?n xu?t ra) hi?n là
General Motors,
Toyota
và
Ford Motor Company.
M?i ngu?i cho r?ng Toyota s? d?t v? trí nhà s?n xu?t s? 1 trong nam 2006. Nhà 
s?n xu?t có l?i nhu?n trên t?ng s?n ph?m cao nh?t trong nh?ng nam g?n dây
là Porsche vì giá c? và ch?t lu?ng hàng d?u c?a h?.
Công nghi?p ô tô ? m?c d? l?n v?n b? r?i ro cao khi s?n xu?t du?i công su?t 
thi?t k?.
 Tuong lai xe hoi
D? h?n ch? tai n?n, dã có nh?ng n? l?c phát tri?n các xe hoi t? lái. Nhi?u d? 
án nhu v?y dã du?c
NHTSA
tài tr?, g?m c? d? án c?a nhóm
NavLab
t?i D?i h?c Carnegie Mellon. Cu?c dua n?i ti?ng
Grand Challenge
do
DARPA
tài tr? cung là m?t ph?n trong n? l?c này.
Xe hoi ch?y pin nhiên li?u (Fuel Cell Hybrid Vehicle) c?a Toyota. Xe hoi pin 
nhiên li?u ch?y b?ng hydro do Toyota Motor phát tri?n,. 2005
Phóng l?n
Xe hoi ch?y pin nhiên li?u (Fuel Cell Hybrid Vehicle) c?a
Toyota.
Xe hoi pin nhiên li?u ch?y b?ng hydro do Toyota Motor phát tri?n,. 2005
M?t phát minh m?i dây là
H? th?ng ?n d?nh di?n t?
(ESP) do
Bosch
dua ra và du?c cho r?ng có kh? nang gi?m con s? thi?t m?ng t?i 30% và du?c 
nhi?u nhà làm lu?t cung nhu các công ty s?n xu?t xe hoi d? xu?t là tính nang
tiêu chu?n cho m?i xe hoi bán t?i EU. ESP ghi nh?n nh?ng tình tr?ng nguy hi?m 
và s?a d?i s? di?u khi?n c?a ngu?i lái trong m?t th?i gian ng?n nh?m ?n d?nh
xe.
M?i de d?a l?n nh?t v?i xe hoi là s? c?n ki?t ngu?n cung d?u m?, di?u này không 
làm ng?ng hoàn toàn vi?c x? d?ng xe hoi nhung khi?n nó tr? nên r?t d?t d?.
B?t d?u t? nam 2006 1 lít xang có giá x?p x? 1.60 USD t?i D?c và các nu?c Châu 
Âu khác. N?u không có bi?n pháp tìm ra lo?i nhiên li?u r? hon trong tuong
lai g?n, xe hoi cá nhân có th? s? gi?m sút l?n v? s? lu?ng. Tuy nhiên, s? di 
chuy?n c?a cá nhân r?t quan tr?ng trong xã h?i hi?n d?i, vì v?y nhu c?u v?i
ô tô khó gi?m sút nhanh chóng. Các phuong ti?n di chuy?n cá nhân thay th? nhu
Personal rapid transit,
có th? bi?n xe hoi thành phuong ti?n l?i th?i n?u nó ch?ng minh du?c v? tính 
h?u d?ng cung nhu có giá thành th?p.
Xe hoi hydro,
ch?y b?ng
pin nhiên li?u
và
d?ng co di?n,
ho?c du?c tích h?p c? m?t d?ng co d?t trong truy?n th?ng, du?c cho là phuong 
ti?n thay th? xe hoi dùng nhiên li?u hóa th?ch trong vài th?p k? t?i. V?t c?n
l?n nh?t cho vi?c s?n xu?t xe hoi ch?y hydro là giá thành s?n xu?t ra lo?i 
nhiên li?u này b?ng quy trình di?n phân, nó có hi?u qu? th?p và dòi h?i tiêu
t?n khá nhi?u di?n, v?n cung là m?t ngu?n nhiên li?u d?t d?. Tuy nhiên, hydro 
t?o ra nang lu?ng g?p 5 l?n so v?i xang 93, không th?i khí CO2 và h?a h?n
s? có giá thành th?p khi s?n xu?t hàng lo?t. Các k? su c?a BMW dã công b? v? 
vi?c l?p d?t d?ng co nhiên li?u hydro hi?u su?t cao trên nh?ng chi?c series
7 c?a h?.
Xe hoi ý tu?ng Lexus LF-A t?i Tri?n lãm Ô tô Los Angeles 2006
Phóng l?n
Xe hoi ý tu?ng Lexus LF-A t?i Tri?n lãm Ô tô Los Angeles 2006
Xe ch?y di?n
cung là m?t ý tu?ng v? lo?i xe dùng nhiên li?u thay th?;
d?ng co di?n
có hi?u nang cao hon d?ng co d?t trong và có
t? l? công su?t trên tr?ng lu?ng
l?n. Chúng cung ho?t d?ng hi?u qu? hon và t?o ra
mômen xo?n
l?n hon khi dang d?, vì th? r?t thích h?p d? dùng cho ô tô. Ngoài ra không c?n 
t?i m?t h? th?ng truy?n l?c ph?c t?p. Tuy nhiên, ô tô di?n l?i b? nh?ng tr?
ng?i do k? thu?t pin di?n - còn r?t lâu pin nhiên li?u m?i có ngu?n nang lu?ng 
tuong duong v?i m?t bình nhiên li?u l?ng cho nh?ng ch?ng du?ng xa, và cung
không h? có co s? h? t?ng cung c?p nhiên li?u cho chúng. M?t phuong án khác kh? 
di hon có th? là s? d?ng m?t d?ng co d?t trong nh? d? phát di?n - phuong
án này có th? có hi?u nang cao hon b?i vì d?ng co d?t trong luôn ch?y ? m?t v?n 
t?c, s? d?ng nhiên li?u r? hon nhu d?u diesel và gi?m du?c tr?ng lu?ng,
h? th?ng truy?n d?ng ph?c t?p c?a các xe hoi ki?u cu. Phuong án này dã ch?ng 
minh h?u ích trên d?u tàu ho? nhung v?n còn m?t ch?ng du?ng dài d? có th?
áp d?ng cho ô tô.
Ngành công nghi?p ô tô g?n dây dã xác d?nh r?ng th? tru?ng ti?m nang phát tri?n 
nh?t (c? v? doanh thu và l?i nhu?n), là ph?n m?m. Ô tô ngày nay du?c trang
b? ph?n m?m m?ng r?t h?u d?ng; t? vi?c nh?n bi?t ti?ng nói t?i các h? th?ng 
d?nh v? và các h? th?ng gi?i trí khác trong xe (DVD/Games)... Ph?n m?m hi?n
chi?m 35% giá tr? xe, và ph?n tram giá tr? này s? còn ti?p t?c tang thêm. Lý 
thuy?t d?ng sau s? ki?n này là các h? th?ng co khí ô tô s? ch? còn là m?t
lo?i ti?n nghi, và s?n ph?m th?c s? s? có s? khác bi?t ? ph?n m?m. Nhi?u ô tô 
hi?n nay du?c trang b? full blown 32bit real-time memory protected operating
systems such as
QNX.
List of 1 items (contains 1 nested list)
. d?ng co
List of 12 items nesting level 1
. carburetor
hay b? ph?n
phun nhiên li?u
. bom nhiên li?u
. C?u hình d?ng co:
Wankel
hay
pít tông
(
V,
inline,
ph?ng).
. h? th?ng qu?n lý d?ng co
. Van x? khí
. H? th?ng dánh l?a
. kh?i d?ng di?n
. Các thi?t b?
ki?m soát khí th?i
. n?p tu?c bin
và
siêu n?p
. d?ng co tru?c
. d?ng co sau
. d?ng co gi?a
list end nesting level 1
list end
Ô tô nang lu?ng ph? thu?c
List of 9 items (contains 14 nested lists)
. Nang lu?ng ph? thu?c
- co khí, di?n, th?y l?c, chân không, khí
. H? th?ng truy?n l?c
List of 6 items nesting level 1 (contains 4 nested lists)
. d?n d?ng
(
h?p s?)
List of 3 items nesting level 2
. d?n d?ng di?u khi?n tay
. d?n d?ng bán t? d?ng
. d?n d?ng t? d?ng
list end nesting level 2
. B? trí
List of 5 items nesting level 2
. FF
. FR
. MR
. MF
. RR
list end nesting level 2
. Bánh d?n hu?ng
List of 5 items nesting level 2
. D?n hu?ng hai bánh
. D?n hu?ng b?n bánh
. D?n hu?ng bánh tru?c
. D?n hu?ng bánh sau
. D?n hu?ng toàn b?
list end nesting level 2
. Vi sai
List of 2 items nesting level 2
. Vi sai h?n ch? tru?t
. Vi sai khoá
list end nesting level 2
. Tr?c
. Live axle
list end nesting level 1
. Phanh
List of 3 items nesting level 1
. Phanh dia
. Phanh tr?ng
. H? th?ng ch?ng khóa c?ng bánh xe
(ABS)
list end nesting level 1
. bánh xe
và
xam xe
List of 1 items nesting level 1
. bánh xe khác chu?n
list end nesting level 1
. H? th?ng lái
List of 5 items nesting level 1
. Giá và Bánh rang
. Hình d?ng talông
. Góc bánh
. Góc khum
. Kingpin
list end nesting level 1
. H? th?ng treo
List of 7 items nesting level 1
. Thanh gi?ng MacPherson
. Treo dòn
. Dòn dôi
. Treo nhi?u di?m
. Treo chùm xo?n
. semi-trailing arm
. Tr?c
list end nesting level 1
. Thân
List of 6 items nesting level 1
. crumple zone
. monocoque
(or unibody) construction
. doors
. headlight styling
. spoiler
. Japan Black
(fore-runner of modern automotive finishes)
list end nesting level 1
. interior equipment
List of 4 items nesting level 1 (contains 1 nested list)
. passive safety
List of 3 items nesting level 2
. seat belts
. airbags
. child safety locks
list end nesting level 2
. dashboard
. shifter
for selecting gear ratios
. ancillary
equipment such as
stereos,
air conditioning,
cruise control,
car phones,
positioning systems,
cup holders, etc.
list end nesting level 1
. exterior equipment
List of 1 items nesting level 1 (contains 1 nested list)
. windows
List of 3 items nesting level 2
. Power window
. windshield
. Daytime running lamps
list end nesting level 2
list end nesting level 1
list end

Other related posts: