Lam The Nao De Dich chuyen Nui Phu si - 5

Làm th? nào d?ch chuy?n núi Phú Si? - K? 5: Vu?t qua khó khan


Nh?ng ngu?i ph?ng v?n tuy?n l?a ngu?i tài dánh giá r?t cao nh?ng câu tr? l?i 
thông minh và d?c dáo. B?n có bi?t m?t s? ngu?i kh? kh?o dã c? g?ng g?i
d?n nhà tuy?n d?ng nh?ng b?n so y?u lý l?ch h?t s?c d?c dáo d? mong gây du?c s? 
chú ý? Hành d?ng dó r?t hi?m khi phát huy tác d?ng, nhung trong lúc ph?ng
v?n, m?t câu tr? l?i t?t mang tính sáng t?o s? làm cho ?ng viên tr? nên n?i b?t.


Nguyên t?c Hippocrates

Joel Spolsky - t?ng giám d?c Hãng Fog Creek Software t?i News York - cho r?ng 
phuong pháp tuy?n nhân s? ph?i du?c xây d?ng nh?m phát hi?n du?c ra hai lo?i
ngu?i: th? nh?t là lo?i ngu?i thông minh nhung không thành công, th? hai là 
thành công nhung không thông minh. Các công ty ho?t d?ng trong linh v?c c?nh
tranh cao c?n ph?i tránh tuy?n d?ng c? hai d?ng ngu?i này.

"Nh?ng ngu?i thông minh nhung không thành công thu?ng có b?ng c?p ti?n si, làm 
vi?c t?i các công ty l?n, nhung ? dó ch?ng ai bi?t d?n tên tu?i c?a anh ta
ch? b?i h? là nh?ng ngu?i hoàn toàn không th?c t?" - Spolsky gi?i thích - Còn 
nh?ng ngu?i thành công nhung không thông minh thu?ng d? ph?m ph?i nh?ng sai
l?m ngu ng?c d? r?i sau dó ngu?i khác s? ph?i ch?nh s?a sai l?m cho h?". Hai 
lo?i ngu?i này r?t d? l?m v?i lo?i ngu?i th? ba r?t c?n cho các công ty: dó
là v?a thông minh v?a thành công.

Sau khi d?ng não d? tìm cách gi?i quy?t m?t v?n d? ph?c t?p, ?ng viên tham gia 
m?t cu?c tuy?n l?a ngu?i tài c?n ph?i l?a ch?n du?c m?t ý tu?ng t?i uu. Dây
cung chính là lúc có th? ki?m tra óc phán doán c?a ?ng viên. Ti?p dó ?ng viên 
ph?i di sâu vào m?t s? ti?u ti?t cung nhu phát tri?n các l?p lu?n c?n thi?t
d? bi?n ý tu?ng dã ch?n thành câu tr? l?i hoàn ch?nh. Di?u quan tr?ng là ph?i 
b? khuy?t du?c t?t c? các ch? y?u và gi?i quy?t du?c t?t c? các mâu thu?n
chính. "Nh?ng ?ng viên xu?t s?c thu?ng có kh? nang ti?n lên phía tru?c, th?m 
chí ngay c? khi b?n c? tình c?n tr? h?" - Spolsky nói.

V?y b?n ph?i chu?n b? nhu th? nào d? vu?t qua nh?ng tr?c nghi?m "nát óc"? Sau 
dây là nh?ng g?i ý cho b?n:

- Tru?c tiên hãy xác d?nh xem ngu?i ta dang mong d?i câu tr? l?i thu?c d?ng nào 
(d?c tho?i hay d?i tho?i).
- L?i gi?i d?u tiên hi?n ra trong d?u thu?ng sai.
- Nh?ng câu h?i dài, ph?c t?p thu?ng có câu tr? l?i don gi?n.
- Nh?ng câu h?i don gi?n luôn dòi h?i câu tr? l?i ph?c t?p.
- N?u b? roi vào tình tr?ng b? t?c, hãy th? li?t kê t?t c? các gi? thi?t b?n có 
du?c. Hãy suy nghi xem di?u gì s? x?y ra khi b?n l?n lu?t lo?i b? t?ng gi?
thi?t dó.
Ngu?i ta thu?ng nh?c d?n "v? k?ch ba màn" c?a Microsoft trong quá trình tuy?n 
l?a nhân viên. Màn th? nh?t ch? don thu?n là vi?c ph?ng v?n tuy?n l?a so b?
qua di?n tho?i. Trong cu?c ph?ng v?n m? màn này, ?ng viên thu?ng g?p ph?i nh?ng 
câu h?i truy?n th?ng, còn nh?ng bài toán d? r?t ít khi du?c áp d?ng ? dây.

Nh?ng câu tr? l?i qua di?n tho?i c?a ?ng viên s? giúp nhà tuy?n d?ng ra quy?t 
d?nh li?u có nên m?i ?ng viên d?n tr? s? chính c?a Microsoft ? Redmond (bang
Washington, M?) ho?c ? nh?ng noi khác d? tham d? các màn ti?p theo c?a "v? 
k?ch" hay không. "V? k?ch" ph?ng v?n ti?p theo thu?ng kéo dài c? m?t ngày. Trong
quá trình ph?ng v?n, nhân viên tuy?n nhân s? c?a Microsoft thu?ng bí m?t trao 
d?i ý ki?n v?i nhau thông qua thu di?n t? ho?c các cách khác mà h? qui u?c
v?i nhau.

Nguyên t?c ch? y?u c?a Microsoft trong khâu ph?ng v?n tuy?n d?ng r?t gi?ng v?i 
nguyên t?c n?i ti?ng c?a Hippocrates là "không gây h?i". M?c dích tru?c h?t
c?a t?p doàn là ngan ch?n m?i kh? nang tuy?n nh?m ph?i nh?ng ?ng viên t?i, th?m 
chí n?u di?u này dôi khi có th? d?ng nghia v?i vi?c d? vu?t m?t nh?ng ?ng
viên phù h?p. Chính vì nguyên t?c này mà r?t ít khi nhân viên Microsoft ph?i 
thôi vi?c. "Món quà t?t nh?t dành t?ng cho các d?i th? c?nh tranh c?a chúng
ta chính là các quy?t d?nh tuy?n nhân s? sai l?m", David Pritchard, giám d?c b? 
ph?n tuy?n d?ng c?a Microsoft, nói.

D?i di?n nh?ng "v? k?ch"

H?n nhiên là các ?ng viên khi d?n d? ph?ng v?n ? Microsoft d?u không th? bi?t 
r?ng các "màn di?n" tình hu?ng thu?ng xuyên x?y ra. Tình hu?ng này cung xu?t
hi?n trong danh sách dài ngo?ng nh?ng l?i khuyên dành cho ?ng viên chu?n b? 
ph?ng v?n ? Microsoft trên trang web c?a t?p doàn: n?u trong ti?n trình ph?ng
v?n, b?n có ý nghi mu?n dánh giá xem vi?c tr? l?i c?a mình di?n ra có thu?n l?i 
hay không thì hãy c? quên nó di.

D?ng th?t v?ng n?u b?n tr? l?i không dúng m?t câu h?i nào dó, có th? c?m giác 
c?a b?n khác v?i s? th?t. (Chuy?n này v?n thu?ng x?y ra trong các cu?c thi,
khi mà b?n c?m th?y mình dang làm sai bét nhung th?c t? l?i không h?n v?y, ho?c 
ngu?c l?i). D?ng dánh m?t b?n thân, nh?ng ?ng viên nhu v?y m?i chính là
nh?ng ngu?i mà chúng tôi c?n.

M?t ?ng viên v?n du?c mô t? nhu là m?t "tay choi" sành s?i dã len l?i qua du?c 
t?t c? nh?ng vòng ph?ng v?n so b? và l?t vào cu?c ph?ng v?n cu?i cùng, và
ngu?i ph?ng v?n chính là Karen Fries. Cô gái này là m?t nhân v?t quan tr?ng c?a 
T?p doàn Microsoft, là ngu?i dã phát minh ra cái món "wizards" trong các
ph?n m?m c?a Microsoft chuyên g?i ý, tr? giúp ngu?i s? d?ng máy tính th?c hi?n 
nhi?u nhi?m v? khác nhau.



Fries là m?t ph? n? r?t h?p d?n. Chàng thanh niên kia khi nhìn th?y Fries l?i 
nghi r?ng t?t c? nh?ng cu?c ph?ng v?n quan tr?ng dã qua và dây là "ph?n thu?ng"
dành cho nh?ng câu tr? l?i xu?t s?c, và "cô thu ký" này du?c c? d?n ch? d? nói 
chuy?n phi?m v?i anh.

Cu?i cùng, trong thu di?n t? g?i cho các d?ng nghi?p, Fries nh?n xét v? ?ng 
viên dó d?c d?a d?n n?i cho d?n t?n bây gi? nó v?n là ví d? di?n hình ? t?p
doàn này, noi không thi?u nh?ng l?i x? xiên, d?c d?a du?c dùng d? dánh giá và 
nh?n xét ngu?i khác. Chàng thanh niên "xu?t s?c" dó dã không du?c nh?n vào
làm vi?c.

R?t khó tìm du?c l?i gi?i dáp khôn khéo, d?y d? cho nh?ng câu h?i "không h?p lý 
l?m" du?i áp l?c cang th?ng. Áp l?c công kích trong cu?c h?p báo vào tháng
3-1998 dã bu?c chính Bill Gates ph?i "l?n ti?ng ph?n n? và t? ý khinh b? nh?ng 
ngu?i dã t? ra nghi ng? ho?t d?ng kinh doanh c?a ông".

T? Washington Post thu?t l?i: "Ông dã b? qua không tr? l?i m?t câu h?i mà ông 
cho là "không công b?ng" và m?t câu khác vì "không trung th?c". "Thôi d? r?i!"
- ông s?t ru?t ng?t l?i m?t nhà báo. "Cho tôi th? m?t chút!", giây lát sau ông 
l?i nói v?i m?t nhà báo khác". R?t nhi?u ?ng viên có c?m giác y nhu th?
khi tham gia cu?c ph?ng v?n tuy?n d?ng. Dù thích hay không b?n v?n có th? s? 
ph?i d?i di?n v?i nh?ng câu h?i d?y muu m?o và không d? tr? l?i ? l?n ph?ng
v?n ti?p theo.

Có bao nhiêu tr?m xang ? nu?c M?? Câu h?i này qu? là khó nhung không ph?i là 
không th? tr? l?i. Dáp s? c?a bài toán này giúp d? tính s? lu?ng tr?m xang
? M? và ? nh?ng noi khác. Trung bình m?i ngu?i dân M? có m?t ôtô? Không dúng. 
Hai ngu?i m?t cái? Con s? này ch?c g?n dúng hon.

V?y n?u dân s? M? là 300 tri?u, t?c nu?c M? có kho?ng 150 tri?u ôtô, trung bình 
m?t ôtô c?n ph?i d? xang m?t l?n trong tu?n. Vì v?y, trong m?t tu?n t?t
c? các tr?m xang ph?i ph?c v? s? ôtô dúng b?ng t?ng s? xe trong nu?c. S? gi? 
trong m?t tu?n là 24x7, nhung không ph?i t?t c? các tr?m xang d?u làm vi?c
24 gi? trong tu?n.

Gi? s? trung bình m?t tr?m xang làm vi?c 100 gi?/tu?n, n?u d? xang cho m?t xe 
m?t 6 phút t?c m?i máy bom ? tr?m xang trong m?t gi? có th? ph?c v? 10 ôtô.
Nh?ng tr?m xang l?n ? nh?ng ch? dông dân có th? d?t nhi?u máy bom và ngu?c l?i 
có nh?ng tr?m xang r?t ít khách, gi? s? trung bình m?i tr?m xang m?t gi?
ph?c v? 10 ôtô. V?y trung bình m?t tu?n, m?t tr?m ph?c v? 100x10 l?n, hay 1.000 
ôtô. Có nghia s? tr?m xang ? nu?c M? b?ng 150 tri?u/1.000 = 150.000. K?t
qu? c?a s? dánh giá này g?n sát v?i s? th?t.

Joel Spolsky d?ng viên nh?ng ngu?i có kh? nang r?ng nhà tuy?n d?ng luôn bi?t 
cách khuy?n khích b?n vu?t qua nh?ng khó khan, v?n d? là b?n có kích ho?t b?
não c?a b?n sáng t?o hay không.

WILLIAM POUNDSTONE
(Nhu Qu?nh d?ch)

_"M?t ngày nào dó, m?t công ty non tr? và táo b?o s? xu?t hi?n, h?t c?ng 
Microsoft ra kh?i d?u tru?ng kinh doanh" - Bill Gates vi?t trong cu?n sách Kinh
doanh và t?c d? tu duy nhu th?? Chúng ta ph?i làm sao?

Other related posts: