Ki quang the gioi 1

Nhân hôm nay xem ctv 5 gi?i thi?u v? kì quang th? gi?i là V?n Lý tru?ng Thành 
tôi th?y r?t ph?n ch?n và lên bách khoa toàn thu d? tìm hi?u v? nh?ng thông tin 
liên quan h?u giúp b?n bi?t thêm v? kì quan vi d?i này. Kì quan này cung làm 
hao t?n khá nhi?u gi?y m?c c?a các du hành gia trong vi?c tranh c?i là li?u t? 
ngoài không gian, v?i m?t thu?ng, hay thi?t b? h? tr? có th? hay không th? nhìn 
th?y V?n Lý Tru?ng Thành...

V?n Lý Tru?ng Thành (
ch? Hán
gi?n th?: ????; ph?n th?: ????; Bính âm: Wànli Chángchéng; có nghia là "Thành 
dài m?t v?n
lí")
là b?c tu?ng thành n?i ti?ng c?a
Trung Qu?c
du?c xây d?ng t? cu?i
th? k? 14
cho t?i d?u
th? k? 17,
du?i th?i
nhà Minh,
d? b?o v? D? qu?c Minh kh?i nh?ng cu?c t?n công c?a ngu?i
Mông C?,
ngu?i Turk,
và nh?ng
nhóm b? t?c du m?c
khác d?n t? nh?ng vùng hi?n thu?c
Mông C?
và
Mãn Châu.
Nó g?m nhi?u do?n tu?ng thành du?c xây d?ng t?
th? k? th? 3 TCN,
ph?n n?i ti?ng nh?t là V?n Lý Tru?ng Thành du?c xây t? nam
220 TCN
và
200 TCN
do Hoàng d? d?u tiên là
T?n Th?y Hoàng D?
ra l?nh xây, n?m ? phía b?c xa hon ph?n V?n Lý Tru?ng Thành c?a Trung Qu?c xây 
du?i th?i nhà Minh, và hi?n ch? còn sót l?i ít di tích.

B?c thành tr?i dài
6,352 km
(3,948
d?m Anh),
t?
Son H?i Quan
trên b?
Bi?n B?t H?i
? phía dông, t?i gi?i h?n gi?a
Trung Qu?c b?n th?
("d?t Trung Qu?c g?c") và
Mãn Châu,
t?i
Lop Nur
? ph?n phía dông nam
Khu t? tr? ngu?i Duy Ngô Nhi t?i Tân Cuong
[1].

L?ch s?

M?t tu?ng thành có tính ch?t phòng th? biên gi?i phía b?c du?c xây d?ng và duy 
trì b?i nhi?u tri?u d?i trong nhi?u kho?ng th?i gian trong
l?ch s? Trung Qu?c.
M?c dích chính c?a nó là b?o v?
ngu?i Trung Qu?c
kh?i kh?i s? di cu c?a ngu?i
Mông C?
và ngu?i
Th? Nhi K?.
Có nam do?n thành chính:
List of 5 items
1. 208 TCN
(
nhà T?n)
2. th? k? th? 1 TCN
(
nhà Hán)
3. th? k? th? 7
(
nhà Tu?)
4. 1138 -
1198
(Giai do?n
Ngu D?i Th?p Qu?c)
5. 1368 -
1640
(t?
vua H?ng Vu
d?n
vua V?n l?ch
c?a
nhà Minh)
list end

Do?n tu?ng thành chính d?u tiên du?c xây d?ng du?i th?i cai tr? c?a
Hoàng d? d?u tiên,
v? Hoàng d? chính c?a
nhà T?n
v?i th?i gian t?n t?i ng?n ng?i. B?c tu?ng này không du?c xây d?ng b?i n? l?c 
c?a m?t nhóm mà là vi?c ghép n?i nhi?u do?n tu?ng thành c?a các vùng, t?ng
du?c xây d?ng ? th?i
Chi?n Qu?c,
vào nhau. B?c tu?ng du?c n?i vào nhau ? th?i gian dó làm b?ng d?t n?n v?i nh?ng 
tháp canh du?c xây ? các kho?ng cách d?u nhau. Nó n?m xa hon v? phía b?c
so v?i V?n lý tru?ng thành hi?n t?i v?i di?m c?c dông n?m ?
B?c Tri?u Tiên
hi?n nay. Ch? còn ít ph?n c?a nó còn sót l?i - các b?c ?nh cho th?y nh?ng ? d?t 
th?p, dài.

Tri?u dình b?t ngu?i dân ph?i làm vi?c d? d?p thành, và các công nhân luôn b? 
nguy hi?m vì có th? b? b?n cu?p t?n công. B?i vì có nhi?u ngu?i dã ch?t khi
xây d?ng thành, nó du?c d?t cho cái tên kh?ng khi?p, "Nghia d?a dài nh?t Trái 
d?t." Có l? kho?ng m?t tri?u công nhân dã ch?t khi xây d?ng b?c tu?ng thành.
[2]

B?c tu?ng dài ti?p theo du?c nhà Hán, nhà Tu?, và giai do?n Th?p Qu?c xây d?ng 
ti?p v?i cùng ki?u thi?t k?. Nó du?c làm b?ng d?t n?n v?i nhi?u tháp canh
nhi?u t?ng du?c xây cách nhau vài d?m. Các b?c tu?ng thành cung dã b? hu h?i 
nhi?u và dã l?n vào phong c?nh xung quanh, b? an mòn b?i gió và nu?c mua.

V? m?t quân s?, nh?ng b?c tu?ng này có ý nghia v? m?t phân chia ranh gi?i hon 
là công s? b?o v? có giá tr?. Ch?c ch?n r?ng chi?n lu?c quân s? c?a Trung
Qu?c không di?n ra quanh vi?c gi? v?ng b?c tu?ng thành.

V?n Lý Tru?ng Thành ngày nay du?c xây ? th?i
nhà Minh,
b?t d?u kho?ng nam
1368
và k?t thúc kho?ng nam
1640.
Trong m?t do?n trong
kinh Koran,
các nhà d?a lý ? R?p cung liên h?
Alexander d?i d?
v?i vi?c xây d?ng tu?ng thành. B?c tu?ng này du?c xây v?i t?m vóc to l?n b?ng 
nh?ng v?t li?u t?t (dá c?ng du?c dùng ? các b? m?t và ? trên d?nh thành) hon
so v?i tru?c dó. M?c dích d?u tiên c?a b?c tu?ng là d? ngan bu?c nh?ng gi?ng 
ngu?i bán
du m?c
phía bên ngoài (nhu ngu?i
Mông C?
du?i s? ch? huy c?a
hãn vuong Altan
và
Oirats
du?i s? ch? huy c?a
Esen Taiji)
vào cu?p bóc bên trong Trung Qu?c khi h? s? d?ng
ng?a
d? di chuy?n; hay ngan c?n s? quay tr? v? c?a h? v?i nh?ng th? cu?p bóc du?c.

V?n Lý Tru?ng Thành th?i nhà Minh b?t d?u t? di?m phía dông t?i
Son H?i Quan,
g?n
T?n Hoàng D?o,
? t?nh
Hà B?c
g?n
V?nh B?t H?i.
Kéo dài qua chín t?nh và 100 huy?n, 500
km
cu?i cùng v?n còn nhung dã thành nh?ng d?ng g?ch v?n, và hi?n nay nó k?t thúc ? 
di?m cu?i phía tây di tích l?ch s?
Gia D?c Quan
(???), n?m ? phía tây b?c t?nh
Cam Túc
t?i biên gi?i v?i
Sa m?c Gobi
và nh?ng ?c d?o c?a
Con du?ng to l?a.
Gia D?c Quan du?c xây d? ti?p dón nh?ng nhà du hành d?c theo
Con du?ng to l?a.
M?c dù V?n Lý Tru?ng Thành k?t thúc ? Gia D?c Quan, t?i dó có r?t nhi?u "phong 
ho? dài" (???) tr?i dài v? phía Gia D?c Quan d?c theo Con du?ng to l?a. Nh?ng
dài quan sát dó dùng
d?u hi?u b?ng khói
d? c?nh báo có xâm lu?c.

Nam
1644,
ngu?i Mãn
Kokes vu?t qua b?c tu?ng thành b?ng cách thuy?t ph?c m?t v? tu?ng quan tr?ng là
Ngô Tam Qu?
m? c?a nh?ng cánh c?ng Son H?i Quan d? cho ngu?i Mãn Châu vu?t qua. Truy?n 
thuy?t k? r?ng quân Mãn Châu m?t ba ngày m?i vu?t h?t qua dèo. Sau khi ngu?i
Mãn Châu chinh ph?c Trung Qu?c, b?c tu?ng thành không còn giá tr? chi?n lu?c 
n?a, da ph?n b?i vì ngu?i Mãn Châu dã m? r?ng quy?n ki?m soát chính tr? c?a
h? ra xa phía b?c, còn xa hon c? tri?u Trung Qu?c tru?c dó. Xem thêm ?
nhà Thanh
(Mãn Châu).

Do?n tu?ng cu?i cùng th?i nhà Minh th?c s? là m?t công s? quân s? v? m?t s? 
m?t. Tuy nhiên, các nhà s? h?c quân s? thu?ng g?t b? giá tr? th?c c?a b?c tu?ng
thành vi d?i này. Ngu?i ta t?n c?c k? nhi?u ti?n c?a và công s?c d? xây d?ng, 
duy trì và dóng gi?. S? ti?n nhà Minh chi phí vào b?c tu?ng này dáng ra có
th? d? chi vào c?i thi?n kh? nang quân s? khác nhu mua
pháo
ki?u châu Âu hay
súng tru?ng.
S? th?c là b?c tu?ng thành không h? có giá tr? trong vi?c giúp ngan ch?n
s? s?p d? c?a nhà Minh.

Tình Tr?ng

Trong khi m?t s? do?n g?n các trung tâm du l?ch du?c gi? gìn và th?m chí xây 
d?ng l?i, t?i h?u h?t các v? trí b?c tu?ng dang b? b? m?c không du?c s?a ch?a,
du?c dùng làm ch? choi cho nh?ng ngu?i dân làng và là noi khai thác dá d? làm 
du?ng hay làm nhà. Các b? m?t c?a tu?ng thành còn b? son v?
graffiti.
Nhi?u ph?n dã b? phá h?y vì b?c thành n?m ch?n du?ng t?i các d?a di?m xây d?ng. 
Các ph?n không b? d?ng ch?m d?n hay du?c s?a ch?a là g?n nh?ng di?m phát
tri?n du l?ch và thu?ng b? nh?ng ngu?i bán hàng rong và khách du l?ch làm gi?m 
giá tr?. Sa m?c Gobi cung dang ti?n sát t?i b?c tu?ng thành ? m?t s? d?a
di?m. M?t s? u?c tính r?ng ch? 20% b?c tu?ng thành là dang ? tình tr?ng t?t. 
Nam 2005, các b?c ?nh v? m?t
b?a ti?c diên d?i
trên V?n lý tru?ng thành xu?t hi?n trên các phuong ti?n thông tin d?i chúng 
Trung Qu?c. Chúng dã gây nên s? ph?n n? b?i vì trong nh?ng b?c ?nh do ngu?i
nu?c ngoài, và ngu?i Trung Qu?c ch?p, nh?ng thanh niên u?ng ru?u bia, di ti?u 
ti?n, d?i ti?n và có nh?ng hành vi tình d?c trên b?c thành du?c chi?u ? kh?p
nu?c.
[3]

Các c?a quan-c?a ?i d?c V?n Lý Tru?ng Thành
List of 7 items
. Son H?i Quan:
c?a ?i d?u tiên c?a Tru?ng Thành, n?m ? noi giáp ranh gi?a hai t?nh Hà B?c và 
Liêu Ninh, kh?i di?m c?a Tru?ng Thành, phía nam c?a dãy núi
Yên Son,
phía b?c c?a
Bi?n B?t H?i,
do tu?ng
T? D?t
nhà Minh
xây d?ng. Tên Son H?i quan cung là do d?ng ? noi dây có th? ng?m du?c, quan sát 
du?c toàn c?nh núi non và bi?n c? hùng v?, v?i non xanh nu?c bi?c, d?i núi
và bi?n c? soi bóng. C?a ?i này có 4 c?a, c?a phía Dông có m?t b?c hoành phi 
v?i dòng ch? "Thiên h? d? nh?t quan" dài 5,9
m,
r?ng 1,6 m. Chi?u cao c?a ch? là 1,45 m, r?ng 1,09 m do
Tiêu Hi?n,
ti?n si, nhà thu pháp n?i ti?ng c?a Nhà Minh vi?t.
. Gia D? Quan:
còn g?i là Hoà Bình Quan, là c?a quan n?m ? kh?i di?m phía tây c?a Tru?ng 
Thành, trên d?a bàn thành ph? Gia D? Quan, t?nh
Cam Túc,
xây d?ng vào nam th? 5
H?ng Vu
1372.
. Nuong T? Quan:
còn g?i là Vi Tr?ch Quan, thu?c d?a bàn huy?n Bình D?nh, t?nh
Son Tây.
D?a th? hi?m tr?, núi non trùng di?p, d? phòng khó công nên du?c m?nh danh là 
"Tam t?n môn h?". H?i d?u
nhà Du?ng,
công chúa Bình Duong, con gái th? 3 c?a
Lý Uyên
t?ng d?n vài v?n tu?ng si canh gi? t?i dây. Công chúa Bình Duong võ ngh? cao 
cu?ng, d?o quân c?a công chúa du?c g?i là "nuong t? quân". B?i v?y m?i ngu?i
d?i tên c?a ?i này thành Nuong T? Quan. D?n nay trên cánh c?a dông môn thành 
trì Nuong T? Quan còn có 5 ch? "Tr?c thu?c Nuong t? Quan".
. Ng?c Môn Quan:
? Ti?u Phuong Bàn Thành phía tây Huy?n Dôn Hoàng, t?nh Cam Túc. Tên Ng?c Môn 
Quan là do t?t c? dá
ng?c
s?n xu?t ?
Hoà Di?n,
Tân Cuong
th?i c? d?u ph?i di qua c?a ?i này.
. Bi?n D?u Quan:
c?a ?i thu?c huy?n Bi?n D?u, t?nh Son Tây, m?t vùng d?t không b?ng ph?ng, phía 
dông cao, phía tây th?p, nên m?i ngu?i m?i g?i là Bi?n D?u Quan.
. Nh?n Môn Quan:
n?m trên m?t thung lung ? huy?n D?i, t?nh Son Tây, có khí th? hoành tráng, hai 
bên là vách núi d?ng d?ng, ch? nh?ng con nh?n, con én m?i bay qua du?c mà
ch? bay d?c theo thung lung qua phía tru?c c?a ?i, b?i v?y m?i ngu?i m?i g?i là 
Nh?n Môn Quan.
. Cu Dung Quan:
? núi T? Kinh, huy?n D?, t?nh
Hà B?c.
list end

Các Tháp Canh, và tr?i lính c?a V?n Lý tru?ng thành

B?c tu?ng thành du?c b? sung nh?ng di?m dóng quân b?o v?, d? nh?ng ngu?i lính 
b?o v? có th? rút lui n?u quân d?ch quá dông.

M?i tháp ch? có m?t l?i lên duy nh?t và các c?a vào cung nhu du?ng lên r?t h?p 
làm cho nh?ng k? t?n công d? b? r?i lo?n.

Các tr?i lính và các trung tâm hành chính n?m ? nh?ng kho?ng cách l?n.

Các lo?i v?t li?u

Các v?t li?u du?c s? d?ng là nh?ng th? có s?n g?n noi xây d?ng. G?n
B?c Kinh
b?c tu?ng du?c làm b?ng nh?ng kh?i
dá vôi
khai thác t?i m?. ? nh?ng noi khác có th? là dá
granite
hay
g?ch
nung. N?u s? d?ng nh?ng v?t li?u dó, d?u tiên h? d?ng hai b?c tu?ng sau dó nén 
d?t và g?ch dá vào gi?a cùng m?t l?p ph? cu?i cùng bên ngoài d? t?o thành
m?t kh?i duy nh?t. ? m?t s? vùng các kh?i dó du?c g?n v?i nhau b?ng m?t h?n h?p 
nh?p dính c?a
g?o
và
lòng tr?ng tr?ng.

? các v? trí vùng c?c tây sa m?c, noi v?t li?u t?t r?t hi?m, b?c tu?ng du?c làm 
b?ng v?n g? thô tr?n v?i các lo?i s?i.

Các lo?i v?t li?u

Các v?t li?u du?c s? d?ng là nh?ng th? có s?n g?n noi xây d?ng. G?n
B?c Kinh
b?c tu?ng du?c làm b?ng nh?ng kh?i
dá vôi
khai thác t?i m?. ? nh?ng noi khác có th? là dá
granite
hay
g?ch
nung. N?u s? d?ng nh?ng v?t li?u dó, d?u tiên h? d?ng hai b?c tu?ng sau dó nén 
d?t và g?ch dá vào gi?a cùng m?t l?p ph? cu?i cùng bên ngoài d? t?o thành
m?t kh?i duy nh?t. ? m?t s? vùng các kh?i dó du?c g?n v?i nhau b?ng m?t h?n h?p 
nh?p dính c?a
g?o
và
lòng tr?ng tr?ng.

? các v? trí vùng c?c tây sa m?c, noi v?t li?u t?t r?t hi?m, b?c tu?ng du?c làm 
b?ng v?n g? thô tr?n v?i các lo?i s?i.

S? công nh?n

B?c tu?ng thành n?m trong các danh sách "B?y k? quan th?i Trung c? c?a Th? 
gi?i", t?t nhiên nó không n?m trong danh sách truy?n th?ng
B?y k? quan th? gi?i
mà
ngu?i Hy L?p c? d?i
công nh?n.

B?c tu?ng thành tr? thành
Di s?n th? gi?i
c?a
UNESCO
nam
1987.

Ngu?i Trung Qu?c có câu nói, ???????, có nghia "B?t dáo Tru?ng Thành phi h?o 
hán".

Dã có m?t s? tranh cãi t? lâu v? vi?c b?c tu?ng thành s? th? nào n?u nhìn t? vu 
tr?. Quan di?m r?ng nó có th? du?c nhìn th?y t? vu tr? có v? xu?t hi?n tru?c
khi có các chuy?n bay c?a con ngu?i vào vu tr?.

Trong cu?n sách Cu?n sách th? hai v? nh?ng k? quan c?a
Richard Halliburton
nam
1938
có nói V?n Lý Tru?ng Thành là v?t nhân t?o duy nh?t có th? nhìn th?y du?c t?
M?t Trang,
và m?t truy?n tranh tên là
"Tin hay không tin c?a Ripley"
? th?i gian dó cung dua ra tuyên b? tuong t?. Ni?m tin này kéo dài và tr? thành 
m?t
truy?n thuy?t dô th?,
th?nh tho?ng th?m chí xu?t hi?n c? trong nh?ng cu?n
sách giáo khoa.
Arthur Waldron,
tác gi? cu?n l?ch s? V?n Lý Tru?ng Thành dáng tin c?y nh?t trong m?i ngôn ng? 
dã ch? ra r?ng s? tin tu?ng vào vi?c V?n Lý Tru?ng Thành có th? nhìn th?y
du?c t? m?t trang cung gi?ng nhu s? ph?n khích c?a m?t s? ngu?i khi tin r?ng có 
nh?ng "kênh dào" trên b? m?t
Sao H?a
vào cu?i
th? k? 19.
Trên th?c t?, V?n Lý Tru?ng Thành don gi?n là không th? nhìn th?y b?ng m?t 
thu?ng n?u không có công c? h? tr? t? M?t Trang, chua nói d?n nhìn t? Sao H?a.

Kho?ng cách t? Trái D?t d?n M?t Trang kho?ng m?t nghìn l?n l?n hon kho?ng cách 
t? Trái D?t d?n con tàu vu tr? bay trên qu? d?o g?n Trái D?t. N?u V?n lý
tru?ng thành có th? nhìn th?y du?c t? M?t Trang, thì s? d? dàng nhìn th?y nó t? 
qu? d?o g?n Trái D?t. Trên th?c t?, t? qu? d?o g?n Trái D?t, nó rõ ràng
là hoi th?y du?c, và ch? trong nh?ng di?u ki?n t?t. Và nó cung không rõ r?t hon 
nhi?u v?t th? khác do con ngu?i t?o ra.

M?t nhà du hành
tàu con thoi
thông báo r?ng "chúng tôi có th? th?y nh?ng v?t nh? nhu nh?ng du?ng bang sân 
bay [nhung] V?n Lý Tru?ng Thành h?u nhu không nhìn th?y du?c t? kho?ng cách
180 d?m Anh (290 km) tr? lên." Nhà du hành vu tr?
William Pogue
cho r?ng ông dã th?y nó t?
Skylab
nhung phát hi?n ra r?ng trên th?c t? ông dang nhìn vào
D?i V?n Hà
g?n
B?c Kinh.
Ông phát hi?n ra V?n Lý Tru?ng Thành v?i
?ng nhòm,
nhung nói r?ng "nó không th? nhìn th?y du?c b?ng m?t thu?ng không có thi?t b? 
h? tr?." M?t nhà du hành trong chuong trình
Apollo
dã nói không m?t c?u trúc nào c?a con ngu?i có th? nhìn th?y t? kho?ng cách vài 
nghìn d?m.
Thu?ng ngh? si Hoa K?
Jake Garn
tuyên b? có th? nhìn th?y V?n Lý Tru?ng Thành b?ng m?t thu?ng t? trên qu? d?o 
c?a tàu vu tr? d?u th?p k? 1980, nhung tuyên b? c?a ông còn dang b? nhi?u
nhà du hành vu tr? chuyên nghi?p khác c?a M? ph?n d?i. Nhà du hành vu tr?
Duong Vi L?i
ngu?i Trung Qu?c sau 21,5 gi? bay vòng quanh Trái D?t d?n 14 l?n, tr? l?i m?t 
d?t dã xác minh trên truy?n hình là không nhìn th?y du?c V?n Lý Tru?ng Thành
t? không gian. Di?u này d?n d?n vi?c Trung Qu?c ph?i dính chính l?i sách giáo 
khoa dã dang thông tin này.

T? qu? d?o Trái D?t t?m th?p nó có th? du?c nhìn th?y v?i di?u ki?n th?i ti?t 
t?t. Di?u này gi?ng nhu vi?c có th? th?y các d?c di?m c?a
M?t Trang
? nh?ng th?i di?m nh?t d?nh và không th?y chúng vào nh?ng th?i di?m khác, vì s? 
thay d?i trong hu?ng ánh sáng. V?n Lý Tru?ng Thành ch? r?ng vài
mét
- kích thu?c tuong duong v?i du?ng xa l? và du?ng bang - và nó d?ng màu v?i d?t 
dá xung quanh.

C?u phi hành gia M?
Gene Cernan
dã nói: "? qu? d?o Trái d?t t? 10km d?n 320km, V?n Lý Tru?ng Thành c?a Trung 
Qu?c qu? th?c là có nhìn th?y du?c b?ng m?t thu?ng."
Ed Lu,
Si quan khoa h?c
Expedition 7
trên
Tr?m vu tr? qu?c t?,
nói thêm r?ng, "...nó còn khó nhìn hon nhi?u v?t khác. Và b?n ph?i bi?t cách 
tìm nó ? dâu."

Leroy Chiao,
m?t nhà du hành ngu?i M? g?c Hoa, dã ch?p m?t b?c ?nh t?
Tr?m vu tr? qu?c t?
có hình b?c tu?ng thành. Nó không rõ d?n m?c mà ông không bi?t có ph?i dã th?c 
s? ch?p nó không. D?a trên b?c ?nh dó, m?t t? báo nhà nu?c c?a Trung Qu?c
dã k?t lu?n r?ng V?n Lý Tru?ng Thành có th? du?c nhìn th?y t?
vu tr?
b?ng
m?t
thu?ng, trong nh?ng di?u ki?n quan sát t?t, n?u ngu?i ta bi?t chính xác ph?i 
nhìn ? dâu
[4].



Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 
360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts:

  • » Ki quang the gioi 1