Ki Niem Voi Nhac Si Pham Duy

K? ni?m v?i nh?c si Ph?m Duy

Nhà tho Hoàng C?m

LTS: Tình b?n thân thi?t c?a nhà tho Hoàng C?m v?i nh?c si Ph?m Duy dã có t? 
g?n 60 nam qua, k? t? nh?ng ngày d?u c?a cu?c kháng chi?n ch?ng Pháp. Và dù
có d?n n?a th? k? xa m?t vì cách tr? d?a lý... nhung h? luôn không xa lòng. 
Ph?m Duy sau nh?ng nam 75 dã làm lo?t bài "Hoàng C?m ca" trên ý tho c?a b?n.
Báo Lao D?ng xin trích dang m?t s? trang vi?t v? Ph?m Duy trong h?i ký dang 
vi?t d? c?a Hoàng C?m.

Hoàng C?m (trái) và Ph?m Duy
(tháng 2.2000).
Vào m?t bu?i chi?u cu?i thu 1947, trên du?ng dê sông Máng di t? d?p Takun 
(ti?ng Pháp d?t thay ti?ng Vi?t: Tên g?i d?p Thác Hu?ng) có 3 ngu?i, 1 quàng 
guitare,
1 deo accordéon, 1 c?m clarinette, ngo ngác h?i tham ch? dóng quân c?a d?i van 
ngh? tuyên truy?n khu 12. Dó là các anh Ph?m Duy, Ng?c Bích và Ng?c Hi?n
dang tìm v? v?i d?i van ngh? c?a Hoàng C?m sau khi doàn k?ch Chi?n Th?ng c?a 
các anh gi?i th?.

Trong kho?ng 13 tháng sát cánh bên nhau tôi c?n ph?i nói r?ng có Ph?m Duy trong 
don v?, ngu?i tôi nhu m?c thêm cánh. Dón quân ? dâu d? b?n nam ngày là anh
dã s?t ru?t r?i, lúc nào anh cung ham c?nh vui, ngu?i l?, nh?ng cu?c "k? ng?" 
trên du?ng r?ng, l?i mòn Thái Nguyên, L?ng Son.

Tôi thu?ng chi?u ý Ph?m Duy, vì bi?t h? c? xê d?ch luôn có c?nh d?p l? m?t, có 
nh?ng cô gái xinh tuoi thì th? nào anh cung b?t ra du?c nh?ng giai di?u say
mê, tr? tình, m?c d?u d? tài nhi?u bài ca không ph?i là chuy?n tình nam n? ho?c 
chuy?n xa cách nh? nhung, th? ng?n than dài nhu m?t s? ca khúc bu?n tru?c
cách m?ng.

M?i bi?t v? chuy?n ân tình nam n? thì Ph?m Duy khá nh? nhõm, anh ta nhu gió 
tho?ng qua trên lá, l?ng lo tình t? d?y mà quên ngay d?y r?i ng?n gió ?y l?i
th?i t?t con bu?m non này sang chòm hoa lá khác. Có l?  do cái b?n ch?t tênh 
tênh ?y, mà càng luu di?n qua nhi?u noi m?i l? thì anh càng sáng tác du?c
nhi?u chang? Mà cung không hi?u có ph?i vì th? mà ph?n l?n các ca khúc anh vi?t 
? Vi?t B?c 1947-1948 d?u nhu thi?u m?t kho?ng gì (không c?n sáng l?m) d?
ch?m chìm vào lòng ngu?i nh?ng nét suy tu sâu s?c? Bài nào anh vi?t ra d?u nh? 
nhõm d? thu?c du?c các chi?n si kh?p Vi?t B?c lúc b?y gi? yêu m?n.

D?n khi cu?c kháng chi?n di vào chi?u sâu thì anh dã không còn ? bên tôi n?a. 
Nhu con chim ua tìm x? l?, anh dã bay di d? l?i trong tôi m?t cái gì gi?ng
nhu ti?ng sáo vi vu, giàn gi?a tình nghia xóm quê xa v?i nh?ng n?o du?ng dã quá 
xa, tu?ng ch?ng khó còn khi g?p l?i.

T? khi chia tay v?i anh l?n cu?i vào kho?ng sau T?t âm l?ch nam 1950 sau 13 
tháng tròn, tuy xa cách, tôi v?n nh?n du?c nhi?u tin v? sáng tác c?a anh. Vào
công tác ? khu B?n du?i tru?ng thi?u tu?ng "M?nh Thu?ng Quân" Nguy?n Son, m?t 
ông "nhà binh" l?i dam mê van ngh? Ph?m Duy dã vi?t nh?ng ca khúc d?c s?c:
"V? Mi?n Trung", "Bà m? Gio Linh", "Bên ni bên tê" v.v... ch?a chan s?c thái 
mi?n Trung, Mi?n thu? duong bóng d?a ngàn thông, Thuy?n ngu?c xuôi su?t m?t
dòng sông... dài... Chúng tôi nghe th?y rõ ti?ng sóng b? bi?n Qu?ng Bình, ti?ng 
xao xuy?n nh?ng d?t mua ngàn, mua núi Qu?ng Tr?, th?y c? m?t b?u tr?i xanh,
r?t xanh màu "hai châu Ô, Lý vuông nghìn d?m" (T?n Dà) t? thu? Chiêm Thành, dã 
tu?ng m?t hút qua th?i gian l?ng l? và l?nh lùng. Phong v? dân ca quan h?
dã theo anh vào nhi?u ca khúc, d?c bi?t là bài Khúc hát hành quân xa thì giai 
di?u, âm s?c và ti?t t?u nào có khác gì v?i bài tho Luu Tr?ng Lu mà chúng
tôi dã b?t ch?t hát lên trên du?ng hành quân bên sông C?u nam ?y?

T? sau ngày gi?i phóng mi?n Nam, bi?t tin anh Ph?m Duy dã ? xa, xa d?t nu?c, xa 
quê, xa b?n, thú th?t l?m khi nh? anh, tôi c? ti?c... càng ti?c và nh? khi
th?y hai d?a b?n tr? ngày xua, bây gi? tóc dã cùng ng? màu suong tuy?t. G?n n?a 
th? k? cách bi?t gi?a hai t?m lòng tri âm, tri k?, không k? còn bao nhiêu
cái éo le, truân chuyên c?a s? ph?n m?i ngu?i, hôm nay tôi c? u?c ao có m?t 
ngày nào chang hai d?a khoác vai nhau di bên "h? tr? Guom" m?t h? xanh "màu
c?m d?m", Ph?m Duy và tôi tha th?n cái tu?i ngoài b?y muoi, tóc tr?ng bay nh?p 
v?i lá bàng r?ng tím bên h?, di mà s?ng l?i, nh? l?i m?t th?i ng?n ng?i
bên nhau, sóng nu?c g?n lan tan hình nhu dang se s? g?i m?t khúc hát nào c?a 
anh xa xua. Có th? có ngày ?y không h?i nh?ng Tình c? và H?u ý, h?i nh?ng
H?u h?n và Vô h?n trên th? gian này?

***

D?u nam 2000, Duy du?c phép v? tham quê huong. Ngu?i d?u tiên anh d?n là ngu?i 
b?n 55 nam thân thi?t c?a anh, là Hoàng C?m di nhiên v?y. V?a dúng n?a th?
k? không g?p m?t, c? hai ngu?i cung bi?t khá rõ nh?ng gì chúng tôi dã tr?i, 
di?u hay l? ph?i cung nhi?u, di?u d? th?m chí là sai l?m, oan trái cung không
ít. T? hôm Duy v?, tôi nh? là sau T?t âm l?ch (nam 2000) có m?t di?u tôi th?y 
mình sung su?ng nh?t và cung r?t nên t? hào là Ph?m Duy h?i ý ki?n tôi v?
vi?c Duy mu?n dua c? gia dình v? c?i ngu?n, nghia là v? noi quê cha d?t t? linh 
thiêng. Tôi hoàn toàn tán thành cái ý mu?n t?t d?p này c?a Duy. Duy ch?
còn ban khoan là n?u Duy v? thì Nhà nu?c ta, D?ng ta s? d?i x? th? nào. Tôi dã 
dám m?nh d?n b?o d?m v?i Duy r?ng ch?c ch?n D?ng và Chính ph? ta s? r?t
nhân h?u v?i nh?ng d?a con c?a t? qu?c vì l? này l? khác dã r?i xa d?t nu?c r?t 
lâu...

Nguyen Khanh Quoc
Home: 
543 / 21 Cach Mang Thang Tam Street, district 10 Ho Chi Minh City.
Tel: 
84-8-8625-846
Mobile: 
84-907-999-012
e-mail:
 khanhquoc78@xxxxxxxxx
Skype name: 
nguyenkhanhquoc
Yahoo ID: 
khanhquoc78

Other related posts: