[SMCC] Ho tong chu suu di cho

            H? t?ng 'chú S?u' di ch? Ba D?n...
            TP - Phóng khoáng vô cùng. Ngã giá b?ng cái v? tay làm vui. Th?a 
            thu?n b?ng cái xi?t tay làm tin. Kh? u?c h?p pháp ch? b?ng cái s?i 
            dây th?ng d?t mui con v?t. 

                  ?nh: Minh To?n
            Tôi có m?t ? nhà Huy - ngu?i b?n vong niên vùng bán son d?a Qu?ng 
            Tr?ch (Qu?ng Bình) vào dêm hôm tru?c c?a phiên ch? trâu Ba D?n. Khi 
            dã cùng u?ng c?n m?t x? ru?u d? Qu?ng Long s?i tam, Huy b?o, sáng 
            mai ph?i dua m?t con trâu và m?t con bò xu?ng ch?. 
            Huy n?i ni?m: Bán trong th?i di?m này m?t giá l?m. Rét, nên trâu bò 
            ?m nhom. Nhung không bán thì không bi?t l?y gì d?u tu cho v? dông 
            xuân.
            T?m b?n gi? sáng, tr?i dang t?i den và rét cam, Huy d?p kh? vào 
            ngu?i tôi: D?y thôi. Xu?ng ch?. 
            T? nhà Huy xu?ng ch? Ba D?n ch?ng 7 cây s?, v?a di b? v?a d?t trâu 
            bò thì d?n ch? cung v?a t?m ch? dông. Ch? phiên dông ngh?t. Ch? 
trâu 
            bò du?c b? trí ? m?t góc phía sau có tu?ng bao quanh. 
            Theo Huy thì trâu bò t?p trung v? ch? này t? r?t nhi?u ngu?n, t? 
các 
            xã trong huy?n, các huy?n lân c?n và c? các t?nh c?n k?. Thu?ng m?i 
            phiên có ch?ng vài tram trâu bò du?c dua d?n chào bán. Ngu?i d?n 
            tham gia phiên ch? này cung d? lo?i. 
            Ngu?i th?c s? có nhu c?u mua trâu bò d? cày kéo. Ngu?i mua trâu bò 
            d? v? béo vài phiên r?i bán l?i. Ngu?i mua trâu bò di các vùng bán 
            l?i cho lò m? d? ki?m l?i. Và m?t l?c lu?ng dông d?o ? ch? trâu bò 
            này là "cò". 
            "Cò" ? dây cung d? ki?u. Lo?i "cò" ch? d? tu v?n cho ngu?i mua. Có 
            lo?i thay m?t ngu?i bán ra giá. Dù là "cò" cho d?i tu?ng nào thì 
sau 
            m?i phi v? giao d?ch thành công h? cung d?u du?c bên mua, hay bên 
            bán m? h?u bao b?i du?ng vài ch?c ngàn d?ng. 
            Thu?ng xuyên ? ch? trâu bò này có 8 v? "cò" có thâm niên t? 15-20 
            nam. Nh?ng ngu?i có trâu bò mang di bán, qua m?t vài phiên không 
bán 
            du?c dành ph?i c?y nh? d?n d?i ngu "cò" chuyên nghi?p này...

                  Xòe tay ngã giá
            Ch? trâu bò dang vào lúc náo nhi?t. Nh?ng ti?ng hô ra giá lúc tr?m, 
            lúc b?ng. Nh?ng âm thanh b?p, bép c?a bàn tay v? vào nhau. R?i 
ti?ng 
            v? tay r? lên cùng ti?ng hoan hô khi vi?c mua bán hoàn t?t... M?t 
            c?nh tu?ng sinh d?ng, dân dã, d?m ch?t van hóa dân gian, c?i m?, 
            khoáng d?t và phóng túng gi?a k? mua, ngu?i bán. 
            ?n ã mà thân thi?n. Mua bán mà nhu không h? toan tính. T?t c? h? 
            h?i, yêu d?i nhu dang di?n k?ch trên sân kh?u, b?i các ti?t t?u ra 
            giá, m?c c?, d?p tay có lúc lên d?n cao trào d?y k?ch tính khi giá 
            m?t con v?t liên t?c du?c "kh?p l?nh" bán, mua... 
            Huy dùng cùi tay thúc nh? vào hông tôi. Có m?t ngu?i xam xam bu?c 
v? 
            con trâu mà tôi dang gi? th?ng. Tôi h?i kh? Huy: Khách mua hay là 
            "cò"? Huy l?c d?u. 
            Ngu?i dàn ông ch?ng 40 tu?i d?n xam xoi con trâu. Ông xem k? t? 
m?m, 
            rang, d?n xoáy, mông, r?i v? dánh bép vào mông con trâu, c?i m? 
nhìn 
            Huy h?i: Bao nhiêu? 
            Huy xòe ng?a bàn tay to bè: Tám tri?u. Ngu?i dàn ông cung xòe bàn 
            tay to không kém, gio cao v? vào tay Huy dánh b?p: Sáu tri?u. Huy 
            r?t l?i bàn tay, r?i l?i xòe ng?a ra, hô: B?y tri?u tám. 
            Ngu?i dàn ông quay sang h?i ngu?i d?ng c?nh, r?i cu?i r?n r?ng, xòe 
            tay dua lên cao hon: B?p! Sáu tri?u ru?i! L?i xòe tay: B?y tri?u 
            ru?i. B?p! Sáu tri?u tám... Nh?ng ngu?i ch?ng ki?n dã quây thành 
            vòng tròn xung quanh c? vu. Huy l?i xòe tay: B?y tri?u. L?n này 
            ngu?i dàn ông xòe bàn tay h?t c?, dua cao giáng xu?ng: B?p! Sáu 
            tri?u chín. 
            Huy d? yên bàn tay mình d? bàn tay ngu?i m?c c?. M?i ngu?i xung 
            quanh v? tay rào rào. Bàn tay Huy xi?t ch?t bàn tay ngu?i dàn ông 
            kia. Ngã giá thành công. Ngu?i dàn ông d?m ti?n trao cho Huy. Huy 
            dua s?i th?ng d?t mui trâu cho ngu?i dàn ông. Cu?c mua bán hoàn 
            thành. Huy v? nhè nh? vào mông con trâu ti?n bi?t. Nghi th?c cu?i 
            cùng này c? ngu?i mua và ngu?i bán không du?c b? qua... 
            M? bi dông ru?u t?p m?t ng?m to, r?i Huy dua ra m?i ngu?i mua du?c 
            trâu và nh?ng ngu?i xung quanh ch?ng ki?n. H? h?, chúc m?ng l?n 
            nhau. Ai cung c?m th?y "du?c" trong cu?c mua bán này...
            Dám dông l?i vây quanh m?t cu?c m?c c? dang vào h?i hào h?ng khác. 
            Trên tay Huy, v?n còn dó s?i th?ng d?t con bò hai nam tu?i. Ch? vãn 
            d?n, nhung Huy không l?y th? làm s?t ru?t. M?t phiên ch? bán du?c 
            m?t con trâu là may m?n l?m r?i. Con bò kia, ch? phiên ch? sau.
            Ch? 400 nam

                  V? tay ngã giá
            Ch? phiên Ba D?n (Qu?ng Tr?ch, Qu?ng Bình) có ngót nghét cách dây 
            400 nam t? cái th?i Tr?nh - Nguy?n phân tranh. Ba d?n b?t c?a chúa 
            Tr?nh án ng? phía B?c sông Gianh, h?i quân, h?i lính dã bi?n vùng 
            d?t này tr? thành m?t trung tâm giao thuong buôn bán gi?a dân và 
            quân d?i. 
            Thu? manh nha, ngu?i ta l?y ngày âm l?ch d? ?n d?nh phiên ch?. M?t 
            tháng có ba phiên vào ngày mùng 1, 11 và 21. Dân gian vùng này v?n 
            truy?n nhau m?t câu: Ba D?n là ch? xua nay/ T? nhân t? hóa mu?i 
ngày 
            m?t phiên...
            Sau này, khi nhu c?u trao d?i tang lên, ngu?i ta tang phiên ch? lên 
            thành 6 vào các ngày mùng 1, mùng 6, 11,16, 21 và 26. Ngày thu?ng, 
            ch? v?n h?p, v?n dông. Nhung ch? ngày phiên m?i hình thành thêm ch? 
            trâu, ch? bò, ch? d? cu. 
            ? nh?ng phiên ch? này ngu?i ta có th? mua du?c b?t c? th? gì mình 
            c?n. T? nh?ng chi?c xe d?p,  radio, áo d?i cán, mu c?i... c?a nh?ng 
            nam 60 th? k? tru?c, nhung ch? trâu bò v?n là noi thu hút dông 
ngu?i 
            quan tâm nh?t b?i tính d?c dáo c?a nó.
            Theo l?i ông Nguy?n H?u Tru?ng, du?c coi là nhà "Ba D?n h?c", cách 
            th?c mua bán trâu bò ? ch? phiên này 400 nam nay v?n th?. Nguyên 
            v?n, sinh d?ng, d?m b?n s?c, "d?c nh?t vô nh?" c?a m?t vùng d?t van 
            hóa. Ngu?i ta buôn bán gia súc gi?a ch? mà nhu cái cách c?a ngu?i 
du 
            m?c trên th?o nguyên bao la. 
            Phóng khoáng vô cùng. Ngã giá b?ng cái v? tay làm vui. Th?a thu?n 
            b?ng cái xi?t tay làm tin. Kh? u?c h?p pháp ch? b?ng cái s?i dây 
            th?ng d?t mui con v?t. Th?t khó tìm du?c m?t ch? th? hai nhu th?...
            Minh To?n

Other related posts: