Ha Noi - van hoa phuc vu

Hà N?i & van hóa ph?c v?

C?m thuong "thu?ng d?" Hà thành

ImageView

C?nh x?p hàng t?i quán ph? Bát Dàn
TTCT - Có chuyên gia tính r?ng m?i ngày d?a bàn Hà N?i chi kho?ng 20 t? d?ng và 
huy d?ng kho?ng 5.000 con ngu?i cho t?t c? các hình th?c qu?ng cáo hàng
hóa, d?ch v?. V?y là ngu?i tiêu dùng th? dô, t?c là "thu?ng d?", dang không 
ng?ng du?c tôn vinh. Nhung ít ai ng? r?ng...

>>
Công ty kem d?ng
>>
M?t th?i bao c?p

Ph? du?c coi là món di?m tâm sáng d?c s?n c?a Hà thành. T?t nhiên tôi ph?i ch?n 
ph? "thuong hi?u" d? an. Ph? "thuong hi?u" thì nhi?u l?m: ph? Thìn, ph?
Gia Truy?n, ph? Lý Qu?c Su, r?i ph? Bát Dàn...

Du?i, quát, ch?i

ImageView

Quán ph? Bát Dàn

D?n Bát Dàn! Thâm nh?p vào khu ph? c?, chúng tôi chia nhau m?i ngu?i m?t vi?c: 
tìm ch? d? xe ho?c x?p hàng mua ph?. Khách hàng s? "du?c" n?m "huong v?"
d?u tiên là... x?p hàng ng?i ph? và... m? hôi ngu?i. Loay hoay, ngo ngác ch?ng 
g?n 10 phút tôi m?i tìm du?c ch? d? xe...

Ch?y t?i nhà hàng, tôi không bi?t b?n mình d?ng ? dâu trong dám dông d?n m?y 
ch?c ngu?i dang x?p thành hai hàng cong sang hai bên ph? nhu hình hai cái râu
r?ng (vì không th? x?p hàng th?ng ra lòng du?ng).

Không có ch? huy, giám sát nhung nh?ng thành viên trong hàng khá k? lu?t: d?n 
tru?c d?ng tru?c, d?n sau x?p sau. Không chen l?n xô d?y, không d?c cách uu
tiên. Th?c khách ph?n l?n mang v? c?a gi?i thu nh?p trên trung bình. H? x?p 
hàng du?i cái n?ng g?t c?n nhu kim châm và ch? d?ch du?c t?ng bu?c dính sát
vào cái mùi m? hôi b?t áo c?a ngu?i d?ng tru?c d? ti?n d?n d?n cái th?t c?a 
ngu?i dàn ông dang chan chát bam hành thái th?t. Ngu?i già, tr? con, bà ch?a
d?n nh?ng ông cán b? nhìn r?t khó tính, tr?ch thu?ng hay các cô gái kiêu k? 
quen du?c chi?u chu?ng... d?u cam nguy?n nhu v?y.

Anh b?n tôi du?c nh?n ph? tru?c, 7-8 phút sau d?n tôi. Qu? là mùi thom c?a hành 
m?, nu?c dùng, bánh, th?t h?p d?n khác thu?ng. Nhung khi ôm du?c bát ph?
nóng b?ng trong tay thì cung là b?t d?u cho cu?c th? thách ph?n hai, dó là tìm 
ch? ng?i... Quán ph? ch?t ch?i, khách ng?i tràn ra c? v?a hè.

Nhi?u ngu?i bê bát ph? nóng v?n nghi?n rang ch?u d?ng, m?t nh?n nhác tìm ch? 
d?t bát. Nhi?u dôi v? ch?ng, b? con, ch? em di v?i nhau nhung ph?i m?i ngu?i
m?i bàn. M?i nhau b?ng ánh m?t. B?i n?u h? ch? có m?t bàn tr?ng d? d? cùng ng?i 
thì ch?c là d? an... trua. Mu?n an du?c ph? ? dây, ngoài s?c ch?u d?ng
x?p hàng thì h? còn ph?i có ngh? bung bê.

Bát nóng, ph? d?y, n?n nhà tron tru?t, khách dông, n?ng g?t... nên ch? m?t giây 
thi?u t?p trung thì s? v?t c? bát vào m?t nhau ho?c d? c? nu?c ph? vào lung
cô gái dang ng?i hay m?t bà già d?ng c?nh. Ngu?i có kinh nghi?m thì d?ng ch?y 
tìm ch? mà ph?i nhanh m?t "tia" xem ai s?p an h?t thì d?ng sau lung h?, ch?
h? d?ng d?y mà lao ngay vào. Th? là sau 40 phút anh b?n phuong xa c?a tôi cung 
du?c bi?t th? nào là d?c s?n ph? Hà N?i.

G?p m?t tay sành an chúng tôi bi?t r?ng th? dô còn có nhi?u quán com bán phi?u 
an t? d?u tháng, d?n b?a khách x?p hàng chìa phi?u, t? bê com v? ch? mà an.
"Cao c?p" hon n?a còn có ph? Du?i, ph? Quát, t?c là khách v?a ph?i ch?, ph?i t? 
thu x?p g?i xe, ch? ng?i l?i còn v?a b? nhà hàng m?ng nhi?c, quát tháo
nhu du?i di.

? ch? Ngô Si Liên (trên ph? Ngô Si Liên) còn có quán bún n?i ti?ng g?i là bún 
"ch?i". Bún móng giò, r?c mùng r?t ngon nhung bà ch? có guong m?t den dày
cùng cô con gái m? nh?n thì không ng?ng ch?i khách trong b?t c? hoàn c?nh nào. 
Ví d? khách g?i m?t bát bún, sau dó g?i thêm th?t hay gia v? thì bà ch?
nói: "L?n sau thì g?i m? nó m?t l?n cho nhanh!". Khách d?i lâu mà gi?c thì coi 
nhu tiêu d?i.

Lúc dó s? là: "Làm d. gì mà ph?i gi?c r?i c? lên!" hay "Không có 10 tay 
nhá!"... Ai xin thêm chút rau s?ng hay mi?ng ?t thì ph?i cúi s?n d?u xu?ng d? 
chu?n
b? l?ng nghe nh?ng tr?n m?ng nhi?c v?i toàn "món" không sinh v?t nào an du?c. 
Th?m chí có cô gái g?i món th? th?, nh? nhàng quá cung b? ch?i: "M?! Di?u
ch?y nu?c ra...". Cho d?n cách dây ít tháng, m?t th?c khách du côn (không bi?t 
dã t?ng bán ph?, bún gì chua) d?n an hàng, b? nhi?u "gia v? ch?i" quá, n?i
dóa dánh bà ch?... di vi?n.

Ông b?n sành an nói: du?i, quát, ch?i, x?p hàng và c? g?ng d?i x? tàn t? v?i 
khách thì không ch? ? hàng an mà c? hàng bia, c?t tóc, s?a ch?a máy ?nh...
"gia truy?n" ? Hà N?i cung d?u có. Ngu?c d?i là nh?ng nhà hàng ?y thu?ng có 
l?ch s? lâu nam, có thuong hi?u và t?t nhiên r?t dông khách!

Nh?ng ông bà ch? này khi du?c h?i thu?ng cho r?ng h? là s? 1, khách không thi?u 
nên không c?n ph?i ng?t nh?t. Ho?c m?t s? dã quen v?i c?nh thuong m?i th?i
bao c?p, nay không c?n thay d?i mà v?n bán du?c hàng, l?i có thuong hi?u d?c 
dáo nên... k?. S? còn l?i co b?n là các ông bà ch? mang b?n tính hung d?,
l? mãng nhung n?u an ngon. Nhung th?t ra, nh?ng lo?i quán hàng này t?n t?i là 
do s? ch?p nh?n c?a khách hàng.

Nh?ng ngu?i hi?u Hà N?i chia khách làm ba d?ng. M?t là s? ngu?i già, luôn "nh? 
nhung" c?nh s?ng bao c?p. H? thích th?. Hai là s? khách ua sành di?u, thích
s?ng "Hà N?i ph?". Dã an ph? thì ph?i an ph? Bát Dàn, dã an kem thì ph?i kem 
Tràng Ti?n, dã di choi v?i b?n gái thì ph?i dua ra h? Tây... d? vênh m?t lên
v?i dân qua du?ng và d? có chuy?n mà khoe (n?u "vô phúc" cho ai h?i anh ch? di 
choi (an) ? dâu v?y?).

H? ng?m cho r?ng dó là m?t nét van hóa r?t Hà N?i... Ki?u th? ba "b?nh ho?n" 
d?n m?c tu?ng nhu không có th?t. Dó là "không b? x? t? thì an không ngon!".
Th?m chí có ông ch? (khi mát mình) b?c b?ch: "Mình dang ch?i m?ng nó (khách) 
quen r?i, nó thích. Bây gi? mà t? t? có khi phá s?n (?!)". Nhà van Bang Son
t?ng gi?i thích: ngu?i Hà N?i an không ch? l?y ngon hay no mà còn c? thu?ng 
th?c không khí ?m th?c th?t riêng bi?t, d?c trung... Có l? cách gi?i thích
?y phù h?p v?i các quán ph?i x?p hàng ho?c quán nhà c? nhu ch? cá Lã V?ng mà 
thôi ch? nhu c?u b? ch?i, quát, du?i thì ch?c... hi?m!

Không an thì bi?n

Nh?ng nhà hàng ngu?c d?i nói trên thu?ng có "cá tính" dó là ch? bi?n ngon và 
du?ng nhu c? ý th?c l?n vô tình, h? c? g?ng x? t? v?i khách nhu d? t?o s?c
h?p d?n, ch?t "gây nghi?n" c?a riêng mình. Và quát, du?i, ch?i t?c là v?n 
còn... quan tâm d?n khách. Nhung ph? bi?n hon, ngán ng?m hon chính là s? coi
thu?ng khách. Bo (b? m?c) h?t!

Trong m?t quán an sáng ? ph? Yên Ph?, dám khách mi?n Nam vào g?i bánh mì ?pla. 
Không th?y nhà hàng d? d?ng, tu?ng b? quên, khách nh?c. Tay ph?c v? không
thèm nhìn khách, li?n nói: "D?i 15 phút!". Ch? 10 phút sau, khách l?i g?i tay 
nhân viên n?. Anh ta c?c l?c: "M?i 14 phút!". "?p qu? tr?ng thì hai phút
ch? m?y!". "? dây qui d?nh g?i gì cung 15 phút". "Tr?i, qui d?nh k? v?y?". Gã 
ph?c v? m?t không bi?n s?c, m?t không nhìn ngu?i d?i tho?i, v?a di vào nhà
v?a l?m b?m: "An không an thì bi?n!". Doàn khách há h?c m?m, ngu?i n? h?i ngu?i 
kia mà không tin ? tai mình...

Ph? bi?n nh?t là tình tr?ng g?i ít mang nhi?u. G?i món trong th?c don, nhà hàng 
không có nhung cung không thèm thông báo. Khi khách h?i quá thì nói là h?t
r?i. Th?m chí không h?t cung nói là h?t d? d?... phi?n. M?t nhà hàng có d?a th? 
d?p nh?t nhì Hà N?i bán d?c s?n bánh tôm ngay c?nh h? Tây cung có thái
d? ph?c v? r?t khó ch?u. Khách an xong, g?i chén trà, nhân viên x?ng gi?ng: 
"Không có!". Nhung khi th?y doàn khách nu?c ngoài ng?i bàn bên an xong thì
h? bê ra m?t ?m trà. T?t nhiên là tính thêm ti?n...

Có ngu?i nói v?i tôi là anh ta hoi x?u h? khi d?c cu?n sách n?i ti?ng Chi?c 
Lexus và cây ôliu c?a tác gi? Thomas L.Friedman vi?t v? toàn c?u hóa. Sách nói
d?n r?t nhi?u vùng d?t trên th? gi?i v?i nh?ng d?c trung riêng th?i toàn c?u 
hóa d?u r?t hoành tráng. Riêng Hà N?i du?c nh?c d?n chút ít thì là v? câu
chuy?n anh h?u bàn c?a khách s?n Metropole: Khách (tác gi?) g?i quít d? tráng 
mi?ng. H?u bàn nói: h?t quít r?i. Lúc dó VN dang mùa quít. Du?ng ph? vô vàn
quít. Tác gi? nói: "Sáng nào cung th?y d?y quít trên bàn. Ch?c ch?n th? nào 
trong b?p cung còn quít mà?". Anh h?u bàn l?c d?u. Khách xin thay b?ng dua
h?u. Nam phút sau, ngu?i ph?c v? bê ra m?t dia quít và nói: "Không có dua h?u. 
Tôi tìm ra quít!"...

Khu ph? c? Hàng Ngang, Hàng Dào n?i ti?ng kinh k? bán nhi?u qu?n áo, giày dép. 
Th? nhung khách dù sang hèn, tây ta có ng?m hàng, xem giá thì ông bà ch?
cung coi nhu... không khí. M?t nhìn xuyên qua m?t khách, mi?ng c?y không ra m?t 
l?i chào. Còn dám nhân viên thì bám ch?t l?y khách không r?i n?a bu?c.
Không gi?i thi?u, không m?i m?c, tu v?n mà ch? d? c?nh giác... m?t c?p.

Có ngu?i lý gi?i tình tr?ng trên b?ng hai lý do. Th? nh?t là Hà N?i dã s?ng quá 
lâu trong bao c?p. Tu duy, ph?n x? tru?c co ch? th? tru?ng không du?c nhu
Sài Gòn. Th? hai là dân Hà N?i thu?ng có thói quen d? b?ng lòng v?i nh?ng thành 
qu? bu?c d?u. Lý lu?n này du?c ch?ng minh b?ng chuy?n: nh?ng nhà hàng d?c
quy?n v? trí d?p (g?n h?, g?n sông, ngã ba, di?n tích r?ng...) r?t ít khi có 
van hóa kinh doanh t?t.

Vì không c?n c?i thi?n thì h? cung có khách. S? khách bu?c ph?i d?n vì ch? ng?i 
d?p cung d? nuôi s?ng ch? hàng. Và ch? ch? c?n v?y. Sinh d?ng hon là câu
chuy?n dôi v? ch?ng m?t nhà hàng d?c s?n ngan v?t ? qu?n Thanh Xuân. 15 nam 
tru?c h? là dôi tình nhân sinh viên nghèo, xa quê. Ra tru?ng không mu?n xa
nhau. Tr? Hà N?i thì chua có vi?c. Chàng trai tìm du?c ngh? ch? ngan v?t thuê. 
Thay vì nh?n ti?n công, anh nh?n gia c?m cho b?n gái ch? bi?n thành cháo,
mi?n, bún g?ng gánh bán hàng t?i ngay c?ng ký túc xá M? Trì.

Ch?u khó, có khi?u n?u an, vui tính, t?t b?ng và giá r? nên quán dù x?p x? 
nhung r?t dông khách. Cham làm, ti?t ki?m, không m?y ch?c h? dã thuê du?c m?t
gian hàng dàng hoàng. Cu?i nhau, sinh con, thuê thêm ngu?i làm và b?n nam sau 
quán v?t ngan ?y dã tr? thành m?t trong nh?ng nhà hàng an nên làm ra nh?t
khu v?c.

H? mua du?c nhà, m? du?c nhà hàng r?ng rãi, s?m thêm ti?n nghi nhung lúc này 
ông bà ch? dã tr? thành tr?c phú. An nói ch?ng l?n, kênh ki?u. Dám gia nhân
làm ?u, b?n, kém ch?t lu?ng và khách hàng v?ng d?n. Nhà hàng m?y nam sau d?p 
bún ph?, cho thuê bán qu?n áo. V? ch?ng ch? nhà s?ng t?ng trên và cung l?i
di làm thuê...

Tôi có ba nam s?ng c?nh com hàng cháo ch? ? ph? Pháo dài Láng (phu?ng Láng 
Thu?ng, C?u Gi?y), h?ng ngày an com trong m?t quán bình dân không có bi?n hi?u.
Bà con g?i là quán Ba Cô vì nhà có ba ch? em gái. Com ? dây bán cho ngu?i làm 
thuê, bán hàng rong và sinh viên nên giá c? luôn r? nh?t Hà N?i. Sau này
an nh?ng b?a com d?t ti?n hon nhung thú th?t tôi v?n th?y không ngon b?ng com ? 
quán Ba Cô.

Không ph?i vì h? xinh d?p hay l?m duyên th?m, th?m chí ba cô d?u dã có ch?ng là 
nh?ng gã dàn ông l?c lu?ng (r?t dáng ng?i!), mà vì dù n?ng l?a h?m h?p bên
nh?ng lò than du?i mái tôn, hay mua phùn gió b?c bu?t nhu kim châm cung chua 
bao gi? tôi th?y các cô cáu g?t hay l?nh lùng k? c? v?i anh xích lô nát ru?u,
bà bán rau b?n x?n hay c?u sinh viên n? lâu. Mâm com các cô d?n r?t g?n gàng, 
b?t m?t và v?a d? b?a (không bê nhi?u d? tính ti?n). M?i th? tuy r? ti?n,
don gi?n nhung s?ch s?, chu dáo. Vài nam bán com nay h? d?u r?t khá gi?. H?i 
tham, hóa ra h? là ngu?i Hà N?i g?c!

QUANG THI?N
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu

Other related posts: