Gui Lai
- From: "Nguyen Khanh Quoc" <khanhquoc78@xxxxxxxxx>
- To: <smcc@xxxxxxxxxxxxx>
- Date: Wed, 11 May 2005 15:53:16 +0700
Thò tröôøng ca nhaïc Vieät ôû Myõ: Coù phaûi laø "moû vaøng"?
Ca só ôû Myõ coù theå coù caùtseâ cao nhöng khoâng coù chuîeân chaïy soâ nhö
truong nöôùc vì chöông trình ít, ñieåm dieãn caùch xa nhau
Haøng loaït ca só "sao" trong nöôùc lieân tuïc xuaát ngoaïi bieåu dieãn ôû caùc
nöôùc coù coäng ñoàng ngöôøi Vieät ñoâng ñaûo nhö Myõ, Canada, UÙc, Phaùp...
khieán nhieàu ngöôøi nghó ñoù coù theå laø... "moû vaøng". Nhaát laø khi dö
luaän ñoàn ñaïi giaù caùtseâ "bay soâ" cuûa ngöôøi naøy ñeán 8.000, ngöôøi kia
ñeán 10.000 USD/ñeâm, töông ñöông caû traêm trieäu ñoàng. Nhieàu doanh nghieäp
kinh doanh baêng ñóa cuõng ñaàu tö caùc album ca nhaïc nhaém ñeán xuaát khaåu.
Söï thaät ra sao?
Baàu soâ: Phaäp phoàng vì ruûi ro lôùn
Neáu ví thò tröôøng aâm nhaïc trong nöôùc roäng lôùn vaø soâi ñoäng nhö bieån
thì thò tröôøng aâm nhaïc ôû haûi ngoaïi chæ phaúng laëng nhö hoà. Tröôùc ñaây,
vaøi thaùng môùi coù moät soâ nhoû. Ca só khoâng theå soáng ñöôïc baèng ngheà
maø ai cuõng phaûi kieám theâm moät ngheà khaùc.
Nhöõng naêm 1980-1990, do nhieàu nguyeân nhaân, caùc soâ dieãn daøy hôn. Nôi
ñôøi soáng aâm nhaïc cuûa ngöoøi Vieät roän raøng nhaát laø phía Baéc Cali, ôû
thung luõng hoa vaøng San Jose, trung bình moãi tuaàn coù moät soâ, thu huùt
khoaûng 2.000 - 3.000 khaùn giaû. 95% ca só soáng ôû Nam Cali nhöng muoán dieãn
thì phaûi veà phía Baéc naøy. Do vaäy, löïc löôïng baàu soâ cuõng doàn tuï veà
ñaây khaù ñoâng nhö nhoùm Kim Lôïi, Vieät Entertainment, nhoùm Leâ Huy, nhoùm I
can, nhoùm Vieät Nam help...
ÔÛ Myõ, ngoaøi trung taâm baêng ñóa Thuùy Nga coøn coù Asia, Theá giôùi ngheä
thuaät, Laøng Vaên... Nhöng soá löôïng baêng ñóa ca nhaïc phaùt haønh cuõng
khoâng lôùn. Thuùy Nga moät naêm saûn xuaát chöa ñöôïc 12 chöông trình. Hoï
khoâng ñaøo taïo ñöôïc ca só maø chæ toå chöùc bieåu dieãn, song veà kyõ thuaät
daøn döïng, aâm thanh, aùnh saùng raát toát, do caùc chuyeân vieân nöôùc ngoaøi
ñaûm traùch. Saân khaáu cuûa chöông trình do Thuùy Nga thieát keá roäng tôùi
400m2, tuy nhieân chí phí raát cao.
Giaù veù nhöõng naêm ñaàu khaù cao, khoaûng 100 USD. Sau ñoù khoâng huùt khaùch
neân nhoùm Leâ Huy ñaõ tieân phong thay ñoåi caùch toå chöùc soâ, ñoàng thôøi
giaûm giaù veù ñeán möùc gaây ngaïc nhieân. Ví duï soâ The Best of the best 3
vaøo ngaøy 1/5 vöøa qua taïi Center for the Performing Art. tröôùc khi dieãn
boán ngaøy ñaõ baùn heát veù VIP (50 ñoâ/veù) vaø 1.500 veù thöôøng, giaù 12
ñoâ/veù. Trong giôùi ñaõ ñaùnh giaù ñaây laø soâ thaønh coâng nhaát töø ñaàu
naêm ñeán giôø. Nhöng quaû thaät neáu so saùnh vôùi moät chöông trình bieåu
dieãn trong nöôùc thì con soá naøy chöa laø gì. Ñöông nhieân, nhöõng cuoäc
caïnh tranh cuõng xaûy ra. Dö luaän Baéc Cali tröôùc ñaây ñaõ töøng xoân xao
vôùi tin baàu soâ noåi tieáng Ñöùc Khoaùt bò gieát cheát moät caùch bí aån.
Giôùi baàu soâ cho raèng khoâng loaïi tröø ñaây laø chieâu caïnh tranh taøn
ñoäc nhaèm loaïi tröø ñoái thuû.
Chuyeån höôùng phuïc vuï trong soøng baïc!
Hieän nay, vieäc toå chöùc caùc soâ dieãn laïi rôi vaøo caûnh xeá chieàu. Giôùi
baàu soâ ít daùm toå chöùc soâ dieãn vì khaû naêng loã raát cao, ruûi ro lôùn.
Neáu möôùn raïp chi phí lôùn maø chæ baùn ñöôïc vaøi traêm veù thì coi nhö loã
"saëc gaïch". Chính vì vaäy, nhieàu baàu soâ ñaõ chuyeån höôùng qua dieãn ôû
caùc soøng baøi. Theo moät ca só haûi ngoaïi, hieän nay 90% soâ dieãn cuûa ca
só Vieät ôû Myõ laø dieãn trong soøng baøi. ÔÛ ñoù, hoï ñöôïc soøng baøi taøi
trôï ñeå ñaûm baûo khoâng loã. Lyù do cuõng ñôn giaûn: caùc chuû soøng baøi
muoán coù nhieàu moùn phong phuù nhaèm loâi keùo ngöôøi Vieät vaøo soøng ñaùnh
baïc. ÔÛ nöôùc Myõ, con soá nhöõng soøng baøi cho baàu soâ toå chöùc chöông
trình bieåu dieãn nhieàu ñeán noãi ñeám khoâng heát, naèm raûi raùc ôû caùc
tieåu bang coù ngöôøi Vieät sinh soáng. ÔÛ California coù soøng baøi Papa, ôû
Las Vegas coù 2 soøng baøi MGM vaø Ceasas Palace, ôû Philadelphia vaø nhieàu
tieåu bang khaùc coù soøng baøi Harrah...
Vaøo xem ca nhaïc trong casino khaùn giaû cuõng coù theâm caùi lôïi: soá ca só
"sao" trong moät "soâ" nhieàu hôn haún luùc tröôùc, coù khi gaáp ñoâi, tôùi 10
"sao" trong moät soâ. Song caùc baàu soâ nhoû thì "cheát", bôûi khoâng phaûi ai
cuõng coù tieàm löïc ñeå baét tay vôùi casino ñöa soâ vaøo.
"Bay soâ", caùtseâ gaáp ñoâi ca só ngoaïi!
Bieåu dieãn ôû AÂu, Myõ seõ bò ñaùnh thueá hai laàn
Vieät Nam vaø moät soá nöôùc chaâu AÂu, Myõ chöa kyù hieäp ñònh traùnh ñaùnh
thueá 2 laàn neân vieäc ca só ñi nöôùc ngoaøi bieåu dieãn seõ phaûi ñoùng thueá
ôû nöôùc bieåu dieãn vaø caû ôû Vieät Nam. Tuy nhieân, thöôøng thì khi kyù hôïp
ñoàng vôùi caùc baàu soâ haûi ngoaïi, hoï seõ ñoùng giuøm phaàn thueá ôû nöôùc
maø ca só ñeán bieåu dieãn.
Moät baàu soâ cho bieát hieän nay, neáu so saùnh tieàn caùtseâ giöõa ca só
trong nöôùc vaø ca só haûi ngoaïi cuøng moät haïng "sao", coù theå ôû Myõ coù
cao hôn chuùt ñænh. Coù nhöõng ca só "sao" ôû haûi ngoaïi ñöôïc traû ñeán 4.000
USD/soâ. Khoaûng thaäp nieân 1980, moät "sao" saùng nhaát cuõng chæ ñöôïc
khoaûng 700 USD/soâ. Tuy nhieân, ôû nöôùc ngoaøi, ñaëc bieät laø ôû Myõ, ca só
khoâng coù chuyeän chaïy soâ nhoän nhòp nhö trong nöôùc vì chöông trình raát
ít. Vaû laïi ñeâm dieãn caùch nhau ñeán maáy traêm caây soá neân khoâng theå
"chaïy" trong ñeâm ñöôïc.
Ñieåm ñaëc bieät, ca só trong nöôùc "bay soâ" sang Myõ coù theå ñöôïc traû cao
gaáp ñoâi ca só haûi ngoaïi. Coù "sao" trong nöôùc ñöôïc traû tôùi 10.000
USD/soâ. Ca só Duy Quang nhaän xeùt: "Ca só trong nöôùc xuaát ngoaïi dieãn thì
"aám" hôn nhieàu so vôùi chieàu ngöôïc laïi, vì caùtseâ ôû nöôùc ngoaøi cao hôn
trong nöôùc nhöng giaù caû ñôøi soáng cuõng cao hôn nhieàu laàn, neân toát
nhaát laø soáng ôû Vieät Nam vaø dieãn ôû nöôùc ngoaøi".
Tuy caùtseâ taïi Vieät Nam thaáp hôn ôû nöôùc ngoaøi, caùc ca só hoaûi ngoaïi
veà nöôùc bieåu dieãn vaãn soáng ñöôïc nhôø soá löôïng soâ dieãn daøy ñaëc.
Chính vì vaäy, vaøi naêm trôû laïi ñaây xuaát hieän ngaøy caøng nhieàu ca só
Vieät haûi ngoaïi, chuû yeáu ôû Myõ veà nöôùc bieåu dieãn. Theo soá lieäu cuûa
ngaønh vaên hoùa thoâng tin, tính ñeán nay ñaõ coù hôn 70 ngheä só haûi ngoaïi
thöôøng xuyeân coù soâ dieãn trong nöôùc. Nhieàu teân tuoåi khaùn giaû trong
nöôùc ñaõ quen thuoäc qua nhieàu theá heä nhö Höông Lan, Elvis Phöông, Giao
Linh, Tuaán Ngoïc, Duy Quang... hay nhöõng gioïng ca môùi thaønh danh taïi Myõ
nhö Ñöùc Huy, YÙ Lan, KHaùnh Haø, Maïnh Ñình...
Thích phong caùch ca só noäi
Vì sao caùc ca só "bay soâ" ñöôïc höôûng caùtseâ cao? Moät ca só haûi ngoaïi
(ñeà nghò giaáu teân) nhaän xeùt: "Ca só haûi ngoaïi quanh ñi quaån laïi cuõng
baáy nhieâu khuoân maët neân khaùn giaû deã nhaøm chaùn". Caùc ca só noäi "bay
soâ" ñaõ ñem ñeán söï phong phuù cho ñôøi soáng aâm nhaïc cuûa coäng ñoàng
ngöôøi Vieät haûi ngoaïi do coù nhieàu göông maët, phong caùch, doøng nhaïc,
gioïng ca khaùc nhau. Deã thaáy nhaát laø ôû giôùi treû, nhöõng ngöôøi sinh ra
hoaëc lôùn leân ôû nöôùc ngoaøi, hoï ñoùn nhaän ca só noäi noàng nhieät, hoà
hôûi. Moät baàu soâ ví von traøo löu naøy gioáng nhö vieäc baøy moät moät aên
môùi khieán daï daøy bò kích thích maïnh. Tuy nhieân, moùn môùi coù ngon hay
khoâng coøn phaûi ñeå thôøi gian traû lôøi.
Ñaõ töøng coù thaâm nhieân trong ngheà baàu soâ, oâng T. nhaän thaáy raèng theá
heä ngöôøi Vieät thöù 2 sinh ra, lôùn leân ôû Myõ duø khoâng soõi tieáng Vieät
nhöng raát thích nghe nhaïc queâ höông do caùc ca só nhö Höông Lan, Nhö Quyønh,
Phi Nhung... bieåu dieãn. Neân duø theá naøo ñi nöõa, caùc baàu soâ cuõng coá
môøi cho ñöôïc ít nhaát moät ca só haùt theå loaïi nhaïc naøy.
Baøn veà "gu" nhaïc cuûa giôùi treû ôû haûi ngoaïi, ca só Duy Quang cho bieát
hieän nay "gu" nhaïc coù nhieàu thay ñoåi, giôùi treû thích vöøa ñöôïc nghe
vöøa ñöôïc nhìn: ngoaøi gioïng haùt coøn phaûi chuù yù y trang, vuõ ñaïo. Tuy
nhieân, hoï raát gheùt nhaïc lai caêng nöûa ta, nöûa taây. Doøng nhaïc hip hop
ñang thònh ôû trong nöôùc hieän nay thì hoï laïi khoâng thích maáy, coù leõ hoï
chæ thích caùi khoâng khí bieåu dieãn khi thaáy moät soá "sao" trong nöôùc ra
bieåu dieãn thoâi!
Tuy nhieân, theo nhieàu ca só, söï höôûng öùng cuûa khaùn giaû haûi ngoaïi keùm
noàng nhieät so vôùi caùc fan trong nöôùc, ñoù chính laø lyù do nhieàu ca só
quy coá höông. Ñaàu naêm ngoaùi, ca só haûi ngoaïi Jimmii Nguyeãn ñaõ phaùt
bieåu vôùi baùo chí: "Mình laø ngöôøi Vieät Nam, toå tieân cuûa mình, coäi reã
cuûa mình laø Vieät Nam thì laøm sao mình laïi coù theå queân ñöôïc. Mình noùi
tieáng Vieät, saùng taùc nhaïc Vieät thì phaûi phuïc vuï taïi Vieät Nam".
Ca só Duy Quang cuõng taâm söï: "Giôùi treû ôû haûi ngoaïi khoâng hieåu nhieàu
tieáng Vieät neân söï ñoàng caûm cuûa hoï cuõng khoâng theå baèng ñöôïc khaùn
giaû trong nöôùc. Ca só haûi nogaïi thích veà nöôùc bieåu dieãn laø vì vaäy".
Moät nguoàn thu nhaäp khaùc cuûa ca só ôû haûi ngoaïi laø baêng ñóa. Thôøi cöïc
thònh (1980-1990), thu nhaäp töø baùn baêng ñóa cuûa moät "sao" coù theå ngang
baèng vôùi tieàn ñi haùt, do khoâng bò naïn baêng ñóa laäu. Ca só Duy Quang
cöôøi: "Toäi laøm baêng ñóa laäu bò xöû naëng ngang vôùi toäi aên cöôùp neân ít
ai daùm laøm". Chuyeän naøy thì caùc ca só noäi phaûi theøm muoán, vì hoï boû
tieàn ra laøm ñóa laø bieát loã nhöõng vaãn phaûi laøm nhaèm giöõ khaùn giaû.
Song giôø ñaây, thu nhaäp töø baùn baêng ñóa cuûa ca só haûi ngoaïi cuõng
chaúng coøn laø bao, do phaûi caïnh tranh vôùi laøn soùng baêng ñóa cuûa caùc
ca só noäi töø Vieät Nam traøn sang (vaø ñöôïc öa thích vì söï phong phuù,
môùi, laï).
Internet cuõng laø moät keû thuø, vì muoán nghe moät baøi haùt cuõng chaúng
phaûi loï moï ñi mua caû caùi ñóa chuïc baøi nöõa maø chæ caàn vaøo maïng,
thích baøi naøo baám vaøo baøi ñoù laø xong.
Veà caùc khoaûn thu nhaäp khaùc, ca só haûi ngoaïi cuõng khoù saùnh vôùi ca só
noäi. Baàu soâ haûi ngoaïi T. theøm thuoàng: "Nhieàu ca só noäi "aám" vì quaûng
caùo nhö Myõ Taâm, Lam Tröôøng, Ñan Tröôøng, Phöông Thanh... Beân kia thì
khoâng coù thu nhaäp naøy, vì coäng ñoàng ngöôøi Vieät khoâng lôùn".
Theo baùo Phaùp Luaät
Other related posts: