Giang xich lo

Giáng xích lô

N?u xét v? s? thành d?t trong cu?c s?ng thì gã không có gì dáng nói. Còn ? tu?i 
 trên 100 mà v?n kh?e m?nh, minh m?n thì ? d?i không ph?i hi?m nên cung
ch?ng dáng bàn. Tuy nhiên 100 tu?i  có du mà v?n hàng ngày d?p chi?c xích lô 
ch? hàng t?, rong ru?i hàng vài ch?c cây s? kh?p hang cùng ngõ h?m c?a Hà
N?i l?i là chuy?n c?c k? hi?m hoi. Dó là chuy?n v? Ph?m Quang Giáng - lão xích 
lô n?i ti?ng d?t Hà Thành.

B?n câu chuy?n nh?

Ch? mãi, dón du?c m?t bà lão l? m? t? Ngh? An ra tham con, ch? v? du?ng Láng, 
h?i: "Nhà s? m?y?". Bà lão ngo ngác: "Có bi?t s? chi mô. C? tu?ng nhu ? quê,
bi?t làng là h?i ra li?n". Th? thì làm sao mà tìm du?c! Hà N?i có 3 du?ng Láng 
(Láng H?, Láng Trung, Láng Thu?ng), m?i du?ng dài g?n 3km. Th? là t? 10h
sáng t?i 4h chi?u lùng s?c, r?i cung tìm ra. Nhà khóa c?a, con gái di L?ng Son 
buôn chuy?n. Bà lão l?n h?t túi áo trong, áo ngoài v?n còn thi?u 200 d?ng
m?i d? 3.000 d?ng d? tr? ti?n xe. Gã l?c d?u ngao ngán, rút ra 50.000 d?ng giúi 
vào tay bà lão, c? m?nh gi?y ghi s? di?n tho?i nhà mình, d?n: "Có gì b?t
tr?c, nh? hàng xóm di?n cho tôi".

Gi?a trua hè n?ng chang chang, ông Tây d? nhu gà ch?i bu?c xu?ng xe giúi vào 
tay gã 2 t? 5.000 d?ng và ra hi?u không ph?i th?i l?i. Gã ch?y theo tr? l?i
k? du?c 6.000 d?ng th?a. Ông Tây tr? m?t ng?c nhiên h?i m?t câu ti?ng Vi?t b?p 
b?, toàn d?u s?c: "Sáo lái kh?ng c?n ti?n?".

M?t tay cai th?u xây d?ng quát: "V? Bu?i". "T? dây v? Bu?i 3km, m?i km 50.000 
d?ng" - Gã t? t?n. "50.000 ch? 500.000 cung di!" - l?i quát. Lên xe, v? t?i
Bu?i, tay cai th?u xây d?ng rút 150.000 d?ng ném xu?ng xe, r?i di. "Này, d?ng 
l?i. Ông ph?i tr? 1 tri?u 500 ngàn ch? không ph?i 150 ngàn d?ng" - gã nói
nhát g?ng nhung d?t khoát. Tay cai th?u tr? m?t: "Ông có diên không d?y?" 
"Không diên dâu" - nói xong gã rút ph?t chi?c di?u cày gi?t sau xe gio lên. Tên
cai th?u m?t tái mét, l?p c?p rút  túi d? 1 tri?u 500 ngàn d?ng.

M?t tay anh ch? c?a gi?i buôn xe ? ch? tr?i xe máy Phùng Hung, chân dép l?p, 
qu?n gabadin Trung Qu?c, d?i mu c?i, ng?c, tay xam d?y hình r?ng r?n, l?o d?o
leo lên xe, n?ng n?c mùi ru?u, quát: "V? Nhân Chính!". D?n c?u M?c, thay vì dua 
v? làng Nhân Chính, gã nghiêng xe h?t tên anh ch? d?n tùm m?t cái xu?ng
sông Tô L?ch d?y bùn den hôi th?i...

Sau này, khi quen r?i, có l?n tôi dem nh?ng chuy?n này ra k? l?i cho lão Giáng 
nghe. Gã rít m?t hoi thu?c lào, ph? khói mù m?t, vu?t chòm râu b?c tr?ng
nhu khói thu?c, v? dùi d?n dét m?t cái, cu?i khà khà: "Toàn chuy?n tào lao c?". 
M?y bà hàng nu?c ? d?c Nhà máy Bia Hà N?i (du?ng Hoàng Hoa Thám) thì kh?ng
d?nh: "D?y là chuy?n th?t m?t tram ph?n tram". Có bà còn c? quy?t: "Chính m?t 
tôi trông th?y mà". Nh?ng lúc nhu v?y gã l?i vu?t chòm râu b?c, t?m t?m cu?i:
"?, thì chuy?n v?t ?y mà, nh? làm gì".

Th?c tình, tôi cung không rõ nh?ng chuy?n v?a cao thu?ng lai v?a ngông cu?ng 
c?a gã xích lô này là th?c hay ngu?i d?i thêu d?t mà thành, nhung có nhi?u
d?p g?n gã, tôi nh?n ra r?ng th?c s? gã là con ngu?i da doan mà giang h? l?ch 
duy?t cung nhi?u. M?t con ngu?i di qua th? k? 20, là ch?ng nhân c?a bao nhiêu
thay d?i th?i cu?c. Gã dã b? l?i d?ng sau nh?ng chuy?n phiêu luu ngông cu?ng 
c?a m?t th?i trai tr?; nh?ng vào sinh ra t? noi tr?n ti?n; nh?ng ganh dua,
kèn c?a noi công s? d? r?i cu?i cùng quay tr? v? v?i chi?c xích lô rong ru?i 
kh?p hang cùng ngõ h?m d? tìm k? sinh nhai. "5 c?a ô là co d?, b? h? là noi
trú ng?" - gã thu?ng rêu rao d?y là châm ngôn s?ng c?a gã.

Ba chìm b?y n?i

Ph?m Quang Giáng sinh nam 1904 trong m?t gia dình tá di?n, quanh nam d?u t?t 
m?t t?i ? huy?n Thanh Bình, t?nh Qu?ng Nam. "T? là d?a con phá gia chi t?"
- Lão Giáng nh? l?i. Nam 13 tu?i, d?c sách, b?t chu?c ngu?i anh hùng dân t?c 
Dinh B? Linh, l?y tr?m 100 d?ng Dông Duong (s? ti?n mà ngu?i cha ch?t bóp
dành d?m g?n nhu c? cu?c d?i d? c?t nhà) d? mua s?m "áo giáp", mu mão, cân dai, 
guom giáo, súng ?ng... trang b? cho "d?i quân kh?i nghia" - tr? chan trâu
g?m 25 d?a. Li?u linh hon, th? linh Giáng m? c? con bò, s?c kéo duy nh?t c?a c? 
gia dình d? m? d?i ti?c khao quân. Tuy nhiên, t?i chi?u t?i thì dám quân
tan rã. D?a thì b? m? dánh dòn vì d? trâu an lúa hàng xóm. D?a b? cha ra l?t 
"áo giáo" lôi c? v? nhà vì b? com chi?u... Nghi?p l?n không thành, l?i lo
s? cha s? dánh dòn d?n ch?t nên Giáng tr?n lên tàu vào Sài Gòn. "D?t l?, ngu?i 
dông, l?i ch?ng có ngh? nghi?p gì, tui dành ph?i ng?a tay an xin. Nh?c nhã
l?m. Bi?t là th? nhung dâu còn l?i thoát nào khác" - Gã nh? l?i. Có l?n Giáng 
b? m?t tay deo kính tr?ng m?ng: "L?n r?i di r?a bát mà ki?m an ch? sao l?i
ng?a tay an xin?". Giáng t?c ?a máu, b? ngh? an xin th?t. R?a bát, gánh nu?c, 
dánh giày, d?y võ... Giáng làm d? ngh?. ? Sài Gòn du?c 14 nam ki?m d? 100
d?ng Dông Duong, Giáng b? Sài Gòn v? quê làm nhà tr? n? cho cha. Giáng l?y v?. 
Nam dó Giáng 27 tu?i. M?t l?n, b? tên lính kh? d? tát cho 2 cái n?y dóm
dóm m?t ch? vì h?n tóm du?c Giáng d?c Nguy?n Dình Chi?u. "T? ?c d?n ?a máu, tay 
n?m ch?t, lúc dó mà có qu? cam thì cung nát nh? nhu qu? cam trong tay Tr?n
Qu?c To?n d?i Tr?n. T? th? là s? di lính kh? d?, s? làm quan d? tr? cho h?n m?t 
m?" - Giáng k?. Và Giáng di lính kh? d? th?t. 2 nam làm lính kh? d?, chua
tr? thù du?c. L?i b? Pháp di làm lính cho Nh?t. Quay v? làng, g?p tay lính kh? 
d? nam xua, anh "lính Nh?t" tát li?n 2 cái làm h?n ngã dúi xu?ng du?ng.
H?n không nh?ng không t?c gi?n mà còn cúi r?p xin Giáng xá t?i vì l?i l?m nam 
xua. Tr? du?c thù riêng, Giáng l?t h?t "mu mão, cân dai", b? d?n lên r?ng
theo kháng chi?n. Dó là nam 1944. Giáng tr? thành V? Qu?c quân và chinh chi?n 
kh?p các m?t tr?n Dà N?ng, D?k Lây, r?i mi?n dông Nam b?... Nam 1955 Giáng
t?p k?t ra B?c. 2 bà v? và 10 d?a con ra b?n tàu ti?n dua quy?n luy?n. Nam 
1960, Giáng r?i quân ngu, chuy?n ngành ra làm công nhân Nhà máy Bia Hà N?i.
Nam 1975, Giáng ngh? huu. ? tu?i 71, s?c l?c cu?ng tráng, Giáng s?m m?t chi?c 
xích lô và vào d?i...

M?t ngày c?a "gã" xích lô

"D?n d?c Nhà máy Bia Hà N?i ? ph? Hoàng Hoa Thám (qu?n Ba Dình, Hà N?i) h?i ông 
Giáng xích lô thì ai cung bi?t". Nh? ngày d?u t?i tìm gã, bà lão ? d?u du?ng
Hoàng Hoa Thám d?n th?. Nhà gã hun hút trong ngõ sâu. Can nhà c?p 4 tu?nh toàng 
l?t th?m gi?a nhung ngôi nhà 3, 4 t?ng m?i xây d? ki?u dáng. Còn nh?, 10
gi? t?i hôm dó, lão Giáng kh? khà bên mâm com. Bà v? "ng?i h?u" bên c?nh, th?nh 
tho?ng l?i g?p th?c an cho gã. Mà gã an có nhanh gì cho cam. Kh? khà c?
ti?ng d?ng h?. "Ông ?y trông d? t?n v?y ch? hi?n khô à. Hi?n nhung mà cung d? 
d?i l?m nhá. H?i l?y ông ?y, tôi 27 tu?i, còn ?ng bao nhiêu tôi không bi?t,
cung ch? dám h?i. Ông ?y à b?n cùng don v? v?i anh trai tôi. C? 2 n?m vi?n. Tôi 
di cham anh trai. Th?y ?ng cô don quá r?i thuong..." - Bà k?.

D?t chén com xu?ng mâm, nh?p m?t ng?m ru?u thu?c, gã xích lô nhìn v? âu y?m: 
"Thì mình c? k? cho c?u ?y nghe cái phút sét dánh ?y di" - Thôi, già r?i mà
còn c? t?u" - Bà lóng ngóng d?p nh? vào vai gã. Nhung r?i bà cung k?: "?ng t? 
tình d? d?i l?m. G?p tôi hôm tru?c, hôm sau ?ng nói luôn: "Tui mu?n cu?i
em làm v?, em ung hông?". Tôi s? l?m, ù té ch?y. Nhung t? hôm ?y, tôi th?y nho 
nh?, r?i thuong ?ng. Cung nghe phong thanh ?ng dã có v? ? trong quê, nhung
có t?i 2 v? và 10 d?a con thì sau này tôi m?i bi?t". Theo l?i lão Giáng thì khi 
d?a con d?u lòng c?a bà v? th? 3 này ra d?i thì gã 58 tu?i và ngu?i con
th? 5 sinh nam 1972 lúc gã dã 68 tu?i. Bà l?i k?: Bu?i sáng, ?ng d?y t? 4h 
sáng. Luy?n võ. T?p th? d?c. 6 gi? sáng di làm. 8-9 gi? t?i m?i v?. 11h t?i
di ng?. 12h dêm l?i d?y ng?i thi?n 1 gi? ho?c luy?n võ r?i lên giu?ng ng? ti?p 
t?i 4h sáng...

Trong gi?i xích lô, gã du?c coi là tay choi sang. Bu?i trua bao gi? cung an 
ti?m: khi thì m?t ? bánh mì bít t?t, khi thì com tám giò ch? c?ng thêm chai
bia. An xong lên xe ng? 1 ti?ng. Khi ch? khách l?i rút cu?n sách sau lung ra 
d?c. Sách c?a gã d? lo?i, t? Tam qu?c chí, chu?ng Kim Dung d?n tho van Nguy?n
Dình Chi?u, Phan B?i Châu, Phan Châu Trinh, T?n Dà, Hàn M?c T?... Hôm hên g?p 
khách thu m?t vài tram, hôm ? khách ch? vài ba ch?c. D?i v?i gã vài ba ch?c
hay vài ba tram cung th? thôi. Có hôm g?p b?n cu, b? xe kéo nhau lên H? Tây kh? 
khà c? ngày. T?i v? "túi r?ng" hay "túi d?y" v? gã cung ch?ng bao gi? kêu
ca.

Chi?c xích lô là phuong ti?n ki?m s?ng c?a gã. Không ai giàu du?c b?ng ngh? dap 
xích lô. "Nhung mà t? th?y th?t thanh th?n", và gã hài lòng v?i s? ban trao
này c?a s? ph?n. "V?n v?t trên d?i không có gì b?t bi?n. Giàu sang phú quý cung 
là l?c tr?i. Có s?c kh?e d? lao d?ng nuôi 3 bà v? và 16 d?a con khôn l?n
cung là l?c tr?i dó" - Gã xích lô rít m?t hoi thu?c lào, ph? khói mù m?t, vu?t 
chòm râu cung tr?ng nhu khói thu?c, v? dùi d?n dét m?t cái, r?i v?a cu?i
khà khà v?a nói...

Lê Th? Bình
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu

Other related posts: