[SMCC] Re: Dua tre nao tro thanh "than dong"?
- From: "Tran Ba Thien" <tranbathien@xxxxxxxxx>
- To: <smcc@xxxxxxxxxxxxx>
- Date: Sat, 29 Sep 2007 06:40:35 +0700
Hi các bạn,
Có rất nhiều người muốn con mình nổi trội hơn mọi người như một thần đồng hay
một thiên tài gì đấy. Từ lâu người ta chỉ xét vấn đề thần đồng ấy theo cái nhìn
từ cha mẹ hay từ mọi người nhắm vào đối tượng tức là các cháu bé. Sau này có
một số nhà tâm lý và giáo dục trẻ đã đặt vấn đề theo một hướng tiếp cận khác.
Ấy là hãy nhìn vấn đề thần đồng từ hướng những đứa bé xem sao. Kết quả cho thấy
có rất nhiều tai họa xảy ra hơn là thuận lợi. Bởi những cháu bé này có năng
khiếu vượt trội nên trước tiên là tuổi thơ nó bị người lớn đánh cắp và khai
thác theo nhu cầu của người lớn. Đấy là trường hợp các thần đồng về phim ảnh,
ca nhạc, âm nhạc v.v... Các em này không có một tuổi thơ như những đứa bé đồng
trang lứa thế nên khi trưởng thành khi cái thời vàng son đã đi qua hoặc khi
phải đối diện với những trách nhiệm của người lớn, các thần đồng ấy đã không
hành xử như mọi người và trở nên bị cô lập, bị lạc lỏng trong cái thế giới mà
họ đã từng phục vụ khi còn bé.
Người ta xem các ấu chúa cũng là một trường hợp bất thường về phát triển tâm
lý. Theo tập tục cha truyền con nối, các ấu chúa sẽ lảnh đạo đất nước trong
tương lai. Nhưng họ có hiểu gì về thế thái nhân tình và các vấn đề nhân sinh
đâu mà lảnh đạo. Phần lớn các ấu chúa trở thành bạo chúa hoặc một ông vua bất
tài bị triều thần thao túng hết quyền hành.
Các thần đồng khoa học tự nhiên như thần đồng toán học, thì cũng không kém phần
bi đát. Khi trưởng thành họ trở nên yếu đuối về thể lý và cũng như các dạng
thần đồng khác họ bị lạc lỏng trong thế giới mà chính họ đã từng được ca ngợi.
Các vấn đề còn lại như chết sớm trước 40 tuổi thường xảy ra hơn, các lọai bệnh
thường gặp của thần đồng cũng ngặt nghèo hơn, nghiêm trọng hơn. Và trên hết mọi
sự, thần đồng thường không có một cuộc sống hạnh phúc tốt đẹp. Như thế xét một
mặt nào đó thần đồng cũng là một trường hợp tai họa. Lời kết luận của những báo
cáo khoa học này là đừng mong đợi điều ấy đến với con cái chúng ta. CHỉ cần các
cháu thật bình thường. Tức là tổng số các năng khiếu bằng với mọi người và có
thể có một vài sự các biệt như một năng khiếu nào đó tốt hơn. Nghĩa là nếu ta
có 100 thứ năng khiếu thì con chúng ta cũng chỉ nên có chừng đó. Riêng một vài
năng khiếu nào đó thì nó nổi hơn những bạn đồng trang lứa một tí thôi và dĩ
nhiên bên cạnh đó nó sẽ thua các bạn những năng khiếu khác. việc rèn luyện các
năng khiếu ấy trở thành một tay nghề giúp họ có việc làm ổn định là một việc để
cho tương lai, khi những đứa bé này trưởng thành và chính nó quyết định con
đường của nó.
Điều gì sẽ xảy ra cho một con người nếu kẻ ấy chỉ có toàn là ưu điểm hoặc toàn
là khuyết điểm. Chắc chắn sẽ là sự bất hạnh. Một người có một cuộc đời hạnh
phúc chính là vừa có ưu vừa có khuyết vừa hạnh phúc vừa bất hạnh. Phải đủ mùi
ngọt ngào đắng cay và biết thưởng thức các mùi vị ấy con người mới tìm được
hạnh phúc.
Tran Ba Thien
tranbathien@xxxxxxxxx
----- Original Message -----
From: Nguyen Khanh Quoc
To: SMCC
Sent: Saturday, September 29, 2007 5:36 AM
Subject: [SMCC] Dua tre nao tro thanh "than dong"?
Đi tìm thần đồng - Bài 2: Đứa trẻ nào trở thành “thần đồng”?
Nhiều phụ huynh đã kỳ vọng quá mức vào con, cháu của mình. Có những bà mẹ lo
lắng sợ con mình không "thi đậu", nóng ruột hối thúc trẻ nói, thậm chí... trả
lời thay khi chúng tôi đặt câu hỏi.
“Đọc chữ, dì cho kẹo”!
Tại TP Đồng Hới (Quảng Bình) chúng tôi tìm gặp bé Phạm Tưởng Đăng Thành (sinh
ngày 1.6.2004). Sau một hồi loay hoay tìm nhà, chúng tôi đã đến được khu
tập thể nơi bé Thành đang sống cùng mẹ với dì. Lúc này đã 19 giờ, nghe tin
"CLB sưu tập thần đồng" đến, chị Nguyệt - mẹ bé Thành ra trước cổng đón chúng
tôi với tâm trạng mừng rỡ háo hức, hy vọng con mình sẽ là "thần đồng" sau khi
kiểm tra. Chị Nguyệt cho biết cháu biết nói khá chậm (24 tháng) và khi biết
nói cũng là lúc biết đọc.
Bé ít chơi với trẻ con và khá thân với dì. Mở đầu buổi kiểm tra, tiến sĩ (TS)
Huỳnh Văn Sơn chỉ cho bé đọc một số chữ trên tờ báo, bé lắc đầu bảo: "Con
không biết", dì bé dỗ dành: "Đọc cho ngoan dì cho kẹo", bé vẫn không chịu
đọc. Một chị hàng xóm dứ cây kẹo trước mắt bé và bảo sẽ cho nếu bé đọc, ngay
lập tức bé Thành đọc nguyên một dòng trên tờ báo. TS Sơn lại cho bé những bài
tập kiểm tra thì bé lắc đầu lia lịa với điệp khúc: "Con ứ biết". Mẹ bé dỗ
dành: "Con ngoan, đọc đi mẹ sẽ mua bánh sinh nhật cho". Lúc này bé lại tiếp
tục đọc một hàng chữ nữa. Sau đó bé nhất quyết không đọc nữa khiến nhiều người
đứng xem khá thất vọng. Mẹ bé thì ra sức giải thích: "Mọi ngày chỉ cần cho
một viên kẹo là cháu đọc vanh vách, chắc hôm nay đông người nên mắc cỡ". Những
người hàng xóm cũng chen vào: "Mọi lần kêu hắn đọc là hắn đọc liền, hắn đọc
hay lắm". Để chắc ăn, TS Sơn đề nghị sẽ kiểm tra bé vào lúc khác.
Sáng hôm sau, chúng tôi quay lại, lúc này bé có vẻ bình tĩnh hơn nhưng vẫn
bất hợp tác. Dù có kinh nghiệm "dụ" trẻ con nhưng TS Sơn cũng mất khoảng 20 phút
để thuyết phục bé ngồi im và bắt đầu lại bài kiểm tra. Chị Nguyệt đứng kế bên
liên tục động viên: "Con đọc đi, con của mẹ giỏi nè, mẹ mua kẹo cho Thành
nha...!". Và bé đã hoàn thành tất cả 4 bài tập với thời gian gần 40 phút.
Tại TP Huế, chị Trâm mẹ bé Phan Tại Minh Trí (3 tuổi) cho biết, Trí có trí
nhớ tốt, tự biết đọc mà không cần sự hướng dẫn của người khác. Cha mẹ bé không
dám thông báo cho mọi người biết vì sợ không tốt cho con mình. Với suy nghĩ
để cho bé phát triển tự nhiên, mẹ bé Trí thường mua cho con mình bộ đồ chơi
xếp chữ, các con thú, những bức tranh nhiều màu sắc và bé tự chơi một mình.
Bé Trí hiện sở hữu một "sở thú", những chiếc xe, dãy nhà..., được tự do sáng
tạo chơi theo ý thích của mình.
Trong phần nhận xét của mình, TS Sơn ghi bé thể hiện khá rõ khả năng nghe -
hiểu những yêu cầu của người khác; chủ động với những yêu cầu khi thực hiện
những trò chơi - bài tập... Bé tỏ ra thích đọc những tài liệu khác nhau không
phân biệt ngắn hay dài, có hình ảnh trực quan hay không. Phát âm của cháu
khá tốt, rất ít nói sai ngữ pháp. Cháu nhận dạng chữ cái đạt yêu cầu ở những
góc nhìn khác nhau khi làm quen với hình dạng mẫu chữ cái in hoa. Nhưng khi
tiếp cận với chữ thường, cháu gặp một số khó khăn nhất định đặc biệt với
những chữ cái không phổ biến trong môi trường chữ mà cháu được tiếp cận. TS Sơn
tư vấn thêm: Cần chú ý chọn lọc thật nhiều trò chơi cho cháu khám phá và nhận
biết để kích thích tính tích cực và chủ động của cháu nhiều hơn nữa.
Ai là “thần đồng”?
Hầu hết phụ huynh những đứa trẻ "đặc biệt" đều nói rằng đang rất lúng túng
không biết dạy dỗ như thế nào để tốt cho con mình. TS Sơn cho biết: "Trong số
những trẻ đã phỏng vấn, tôi nhận thấy có những bé có khả năng sớm và chịu sự
tác động từ người lớn nên năng khiếu bẩm sinh đó được phát triển mạnh mẽ hơn,
tích cực hơn. Những yếu tố truyền hình, truyền thông, pa-nô, áp-phích là
những phương tiện để trẻ trải nghiệm khả năng của mình, gián tiếp làm cho khả
năng trẻ bộc lộ sớm". Ông cho biết thêm, vẫn có một số trẻ chịu tác động, ảnh
hưởng quá nhiều từ bố mẹ, người lớn. Việc đó cũng không phải là phương pháp
tốt để giúp bé thành thần đồng. "Trong trường hợp này chúng tôi có lời khuyên
là các bậc cha mẹ đừng nên nóng vội, can thiệp quá sâu vào quá trình phát
triển của trẻ", TS Sơn nói.
Kết thúc hành trình tìm thần đồng, trong số 6 bé kiểm tra, có 3 được CLB này
cấp giấy chứng nhận là "thần đồng" về ngôn ngữ (Đặng Văn Thủy, Hồ Thị Minh
Hậu, Phan Tại Minh Trí), 1 bé đang trong quá trình hình thành năng khiếu, cần
theo dõi thêm (Cao Văn Nghĩa) và 2 bé thật sự chưa đạt (Nguyễn Xuân Tâm,
Phạm Tưởng Đăng Thành). TS Sơn cho biết: "Trong quá trình đi thu thập từ Bắc
chí Nam chúng tôi vẫn chưa phát hiện ra trường hợp nào có năng khiếu về tư
duy logic về toán học hay sáng tạo". Phần lớn các phụ huynh ở vùng sâu, vùng
xa thấy con mình có năng khiếu thì nghĩ là "thần đồng", họ chưa ý thức được
nếu trẻ có năng khiếu thật sự về một lĩnh vực nào đó thì cần phải có định
hướng trong việc chăm sóc, giáo dục để trẻ có điều kiện phát huy thêm.
TS Sơn nói: "Mỗi lần gặp trẻ tôi thấy rất hồi hộp, hy vọng bé thật sự là trẻ
năng khiếu sớm và mong chờ rất nhiều vào sự nỗ lực của trẻ. Khi bắt gặp một
trẻ có năng khiếu nổi trội thì tôi thật sự sung sướng và có một chút tự hào
vì từ đây câu lạc bộ sẽ có thêm thành viên mới. Riêng tôi thì có thêm một khách
thể nghiên cứu rất ấn tượng, thú vị. Ngoài ra, tôi cũng muốn biết các bài tập
chúng tôi soạn ra trẻ có làm hết hay không, làm đúng với tỷ lệ bao nhiêu
phần trăm. Cũng có lúc "sợ" trẻ sẽ vượt qua bài test 100% nhưng tới giờ phút
này công cụ đo của chúng tôi thật là "hiệu nghiệm", chưa có trẻ nào đạt 100%".
T.L
- References:
- [SMCC] Dua tre nao tro thanh "than dong"?
- From: Nguyen Khanh Quoc
Other related posts:
- » [SMCC] Dua tre nao tro thanh "than dong"?
- » [SMCC] Re: Dua tre nao tro thanh "than dong"?
- [SMCC] Dua tre nao tro thanh "than dong"?
- From: Nguyen Khanh Quoc