[SMCC] Con di danh bong

            "Con di dánh b?ng" dánh th?c xuân xua
            TP - Xua, m?i khi hoa dào Nh?t Tân, Qu?ng Bá n? r?, Hà thành vào 
            xuân là Con di dánh b?ng th?c gi?c, nh?y múa trong dám h?i khi?n c? 
            già tóc b?c d?n trai, gái xuân s?c d?u ch?n r?n trong lòng. Nay 
di?u 
            múa v?n còn g?i xuân ? nhi?u làng c? d?t Thang Long.
            Cái tên!

                  H?i làng Tri?u Khúc. ?nh: Lê Bích

            H?n ai cung gi?t mình. Các c? v?n t? nh?, nói nang rào tru?c dón 
            sau, sao l?i d?t cho di?u múa cái tên b?o th?. "Di" dáng nh? ph?i 
            kiêng gi?a h?i làng dông vui? Tuy nhiên tìm hi?u cho k? thì có khi 
            cu?i ch?y nu?c m?t mà ph?c s? hóm h?nh c?a ngu?i xua. Vì s? th?t 
là, 
            trong di?u múa này, không có n? mà ch? có dám trai tráng dóng gi?! 
            Làng Tri?u Khúc hi?n v?n gi? nhi?u nét van hóa làng xã d?c trung 
            vùng ven Thang Long xua. Làng th? B? Cái D?i Vuong Phùng Hung, 
ngu?i 
            t?ng ch?n noi dây luy?n binh mã, giao chi?n v?i tu?ng gi?c Dào 
Chính 
            Bình th?i Du?ng. 
            S?i v?t n?m trên d?o gi?a ao tru?c dình làng là noi th? hi?n tinh 
            th?n thu?ng võ và hàm on v? anh hùng dân t?c - dù không là ngu?i 
            làng nhung du?c dân tôn làm thành hoàng. 
            H?ng nam t? 9 d?n 12 tháng Giêng, làng m? h?i. H?i có ru?c s?c vua 
            ban và ru?c ki?u, t?m ki?u d? t? lòng thành kính d?c thành hoàng. 
            Bên c?nh ph?n nghi l? trang tr?ng là ph?n h?i v?i s?i v?t, c? 
ngu?i, 
            múa sênh ti?n, ch?i gà... D?c dáo nh?t, khi?n du khách nu?m nu?p d? 
            v? chính là di?u múa Con di dánh b?ng trong dám ru?c.
            Tri?u Khúc xua có các ngh? nhân múa gi?i nhu c? Bùi Van Sim ngoài 
80 
            tu?i, các c? g?n 80 có c? Bùi Van L?c, Tri?u Dình V?n. Dáng ghi 
nh?n 
            nh?t trong vi?c b?o t?n di?u múa c? này ? Tri?u Khúc ph?i k? ngh? 
            nhân ngoài 60 Tri?u Dình H?ng - ph? trách d?i múa.
            Mà l? m?t di?u, di?u múa ch? th?y ? nh?ng làng c? Thang Long và 
vùng 
            lân c?n, t?t c? d?u thu?c Hà N?i (cu). H?i Ngh? si Múa Hà N?i coi 
            Con di dánh b?ng là m?t trong mu?i di?u múa c? vô giá c?a Th? dô. 
            Hi?n di s?n phi v?t th? này dã th?c gi?c trong h?i xuân ? các làng 
            c? D?ng Nhân, Nh?t Tân. Ngoài ra còn hi?n h?u ? Qu?ng B?, D?i L?... 
            Nhi?u làng c? dang quy?t tâm ph?c d?ng.
            C? ông Tri?u Van Phúc (82 tu?i) ? làng c? Hào Nam cho bi?t: "Xua 
t?t 
            c? các làng cùng t?ng v?i Hào Nam d?u múa Con di dánh b?ng. Ngày 
tôi 
            9 tu?i dã du?c xem các c? làng Láng múa, d?p l?m. Các c? gi? gái 
r?t 
            tài, gi?ng t?i n?i di dâu m?i ngu?i cung bám theo xem gái th?t hay 
            gi?". C? Phúc k? ? Hào Nam g?n dây còn c? Nguy?n Van Son múa d?p, 
            nhung c? dã m?t b?y, tám nam nay. 
            D?ng ng?i!

                  ?nh: Lê Bích

            Ch? bi?t có ph?i do cái tên quá ?n tu?ng mà ? noi di?u múa dã th?c 
            gi?c nhu Nh?t Tân, D?ng Nhân, Tri?u Khúc..., ch? Tri?u Khúc gi? 
            nguyên tên, còn l?i dã "t? nh?" c?t "con di" ch? dám g?i Tr?ng 
b?ng. 
            Th?t dáng ti?c vì cái tên Con di dánh b?ng m?i d?c ch?t dân gian. 
T? 
            "di" là cách g?i yêu, nào có hàm ý dung t?c nhu có ngu?i l?m tu?ng.
            Múa Con di dánh b?ng m?t ph?i tuoi. Thu?ng có b?n nam thanh niên 
gi? 
            n? gi?i v?n áo t? thân, váy d?p den, deo bông tai, chít khan m? 
qu?, 
            má ph?n môi son, m?i ngu?i deo m?t cái tr?ng tru?c ng?c. 
            Tr?ng b?ng gi?ng nhung nh? hon tr?ng com, son màu d?. Tr?ng ch? là 
            d?o c?, không dánh thành ti?ng. Nh?c d?m g?m tr?ng, thanh la và 
            chiêng. Hai dôi khi múa th? hi?n phong thái v?a phóng khoáng v?a 
d?t 
            khoát, m?nh m? l?i m?m m?i; khoa r?ng tay, nh?c chân cao, bu?c 
r?ng, 
            dáng hoi kh?nh kh?ng, d?o ngu?i linh ho?t. 
            Khi múa có lúc xoay tròn, có lúc d?a lung hay úp m?t và ng?c vào 
            nhau, thú v? và hóm h?nh. Nhìn d?ng tác không quá ph?c t?p nhung d? 
            múa ra múa, không h? don gi?n.
            M?ng vì Con di dánh b?ng th?c gi?c ngày càng nhi?u ? các làng c?, 
            nhung th?c sao cho dúng tinh th?n ngu?i xua d? l?i cung dáng bàn 
            l?m. T? khi di?u múa th?c gi?c ? Nh?t Tân, làng bèn d? n? gi?i th? 
            hi?n. Nhi?u làng c? cho r?ng, s? di có s? "tréo ngoe" nam gi? n? 
b?i 
            xua kia ph? n? không du?c tham gia nghi l? trong dình. Nên dù con 
            gái múa m?m m?i hon nhung v?n không d?n ph?n. Nay ph?i khác.
            Dúng là vi?c ch?n nam gi?i múa Con di dánh b?ng có th? m?t ph?n vì 
            quan ni?m ?y nhung ? dây th?c ra có m?t ?n ý d?c dáo. N?u ng?m và 
            ng?m th?t k? s? th?y dù khoác b? d?ng ph? n?, nh?ng d?ng tác c?a 
            di?u múa l?i toát lên phong thái c?a d?ng nam nhi - ? góc d? nào dó 
            còn c?m nh?n du?c tinh th?n thu?ng võ. Ph? n? khó th? hi?n cho ra 
            tính cách ?y.
            Th? n?a, trong ngày h?i, nh?t là trong dám ru?c v?i ki?u g?, c?, 
            l?ng, phu?n... cao vút tr?i di trên do?n du?ng dài và th?c hi?n 
            nh?ng nghi l? nghiêm túc khi?n ai n?y cang nhu dây dàn, thì m?t dám 
            nam gi?i gi? dàn bà má ph?n môi son m?t li?c mày ngài nh?y múa tung 
            tang s? t?o ti?ng cu?i s?ng khoái. Vi?c nam gi? n? là nét d?c dáo 
            nh?t c?a Con di dánh b?ng, không nên tu?c b? di.
            S? th?t thú v? n?u dúng d?i l? nghìn nam Thang Long- Hà N?i, Con di 
            dánh b?ng là m?t trong nh?ng d?i di?n cho d?c s?n van hóa Hà N?i 
            khoe s?c cùng van hóa tram mi?n, có m?t trong doàn ru?c tung tang 
            kh?p ba sáu ph? phu?ng Hà thành và c? ? khu v?c dâng huong chính 
l?. 

                  Tuong truy?n, xua kia trong binh ngu, d? giúp binh lính hang 
                  say luy?n t?p, trong gi? gi?i lao, các c? dã nghi ra trò hát 
                  Tr?ng quân d?i dáp nam n?. Nhung binh ngu l?y dâu ra n? gi?i? 
                  Gi?i pháp du?c ch?n: M?t d?i nam và m?t d?i nam gi? n?. 

            Nguy?n Quang Long

Other related posts: