Co Sinh Vien Mu Tren Dat My

Coâ sinh vieân muø treân ñaát Myõ

TT - Teân coâ laø Nguyeãn Thò Thanh Mai, 26 tuoåi, ôû laøng Vaân Gia, xaõ Trung 
Höng (ngoaïi oâ thò xaõ Sôn Taây, Haø Taây), moät vuøng ñòa linh nhaân kieät 
naèm neùp mình beân doøng soâng Tích, caïnh ñeàn Vaø noåi tieáng xöù Ñoaøi. Mai 
coù göông maët nghò löïc vôùi nuï cöôøi e leä, duy coù ñoâi maét ngay töø luùc 
môùi sinh ra ñaõ...

Nhöõng taám loøng ngöôøi Myõ

Cha cuûa Mai laø oâng Nguyeãn Vaên Phuùc, 58 tuoåi, keå raèng khi hai chò em 
coâ chaøo ñôøi (sinh ñoâi) ñöôïc vaøi ngaøy thì hoï phaùt hieän caû hai ñeàu bò 
muø (ñöôïc vaøi thaùng ngöôøi chò taét thôû). 

Hai naêm sau oâng ñöa con xuoâi Beänh vieän Maét trung öông (Haø Noäi) nhôø 
giaùo sö Nguyeãn Troïng Nhaân (hieän laø phoù chuû tòch Hoäi Baûo trôï naïn 
nhaân chaát ñoäc da cam) ñeå gheùp voõng maïc nhöng khoâng thaønh, ngöôøi cha 
ñaønh coõng con veà laøng vôùi ñoâi maét ñaãm leä. 

Thöông con, naêm 1990 oâng ñöa coâ veà Haø Noäi xin vaøo Tröôøng Nguyeãn Ñình 
Chieåu hoïc chöõ noåi. Hoài ñoù, maëc duø tröôøng khoâng baét buoäc hoïc sinh 
muø hoïc tieáng Anh nhöng coâ vaãn tha thieát xin coâ giaùo Nguyeãn Thò Loan 
cho hoïc. 

Naêm 1996, ñöôïc tin quaän toå chöùc thi Olympic tieáng Anh lôùp 6, coâ Loan 
daãn Mai tham gia vaø Mai ñaõ giaønh giaûi nhaát. Roài coâ tieáp tuïc thi caáp 
thaønh phoá. Laàn naøy Mai giaønh giaûi nhì thi vieát, coøn phaàn thi noùi thì 
moät phuï nöõ laø thaønh vieân ban giaùm khaûo teân John Woodward (ñang laøm 
tình nguyeän vieân taïi VN) ñeà nghò cho coâ giaûi noùi tieáng Anh hay nhaát. 

Sau ñoù chính baø John - moät ngöôøi Myõ ngheøo - tröïc tieáp daïy coâ tieáng 
Anh vaø vi tính roài laën loäi trôû veà nöôùc tìm nguoàn taøi trôï ñöa Mai sang 
hoïc moät tröôøng muø ôû Philadelphia. Sau ñoù baø laïi xin cho coâ tôùi hoïc 
mieãn phí taïi tröôøng muø ôû Washington. 

Moät naêm sau, oâng hieäu tröôûng tröôøng muø ñaønh phaûi noùi vôùi baø John 
vaø coâ raèng theo nguyeân taéc chæ nhöõng ngöôøi muø mang quoác tòch Myõ môùi 
ñöôïc hoïc mieãn phí hoaøn toaøn, vaø nhaø tröôøng cuõng khoâng theå boû ra 
theâm moät khoaûn tieàn lôùn tôùi 30.000 USD/naêm ñeå tieáp tuïc giuùp coâ 
hoïc... 

Trong khi ñoù, vì loøng caûm phuïc coâ gaùi, oâng ñem chuyeän coâ thuaät cho 
moät phoùng vieân tôø Olympian Newspaper cuûa thaønh phoá. Tôø baùo ra buoåi 
chieàu in ngay trang nhaát caâu chuyeän moät baø giaø ngheøo toát buïng ñaõ ñöa 
coâ gaùi muø VN sang Myõ hoïc, nhöng baø laïi saép phaûi ñöa coâ trôû veà vì 
khoâng theå naøo lo noåi hoïc phí. 

Baát ngôø ngay saùng hoâm sau coù moät phuï nöõ teân Susan Gilbert (ñaõ nghæ 
höu) soáng ngay gaàn tröôøng goïi ñieän cho Mai taëng 1.000 USD vaø nhaän taøi 
trôï cho coâ aên hoïc töø soá tieàn thöøa keá cuûa cha baø. Sau ñoù, chính baø 
Susan ñaõ ñöa Mai leân hoïc ñaïi hoïc, moãi naêm chu caáp cho coâ 30.000 USD. 
Vaø haèng naêm cöù tôùi kyø heø, baø laïi mua veù khöù hoài ñeå Mai ñöôïc trôû 
veà soáng vôùi gia ñình ôû Sôn Taây. 

"Baø John, baø Susan laø nhöõng oâng Buït ñeán vôùi ñôøi toâi... Baø Susan höùa 
seõ giuùp toâi hoïc tôùi thaïc só - Mai xuùc ñoäng - Thöù saùu tuaàn naøy (3-8) 
toâi laïi bay sang beân ñoù tieáp tuïc kyø hoïc môùi". 

Coâ gaùi chæ hoïc baèng... tai!

Chæ coøn moät kyø hoïc nöõa coâ sinh vieân muø VN seõ toát nghieäp ñaïi hoïc 
Myõ. Sau hai naêm hoïc ñaïi cöông vôùi thaønh tích choùi saùng: trôû thaønh 
moät trong hai sinh vieân xuaát saéc nhaát trong hôn 6.000 sinh vieân cuûa 
tröôøng, vaø sang naêm hoïc thöù ba vöøa qua coâ chuyeån tôùi hoïc taïi Pacific 
Lutherial University, moät tröôøng tö cao caáp. 

Söï choïn löïa cuûa coâ thaät bình dò: hoïc vaên khoa ñeå sau naøy trôû thaønh 
coâ giaùo hoaëc ngöôøi nghieân cöùu vaên hoïc nöôùc ngoaøi. 

Trong nhöõng naêm soáng nôi ñaát Myõ, coâ gaùi taät nguyeàn thaønh Sôn ñaõ vaét 
kieät mình ñeå hoïc, tröôùc heát laø ñeå ñaùp nghóa nhöõng ngöôøi ñaõ cöu mang, 
ñuøm boïc coâ, ñeå vöôït leân thaân phaän thieät thoøi, ñeå trôû veà nöôùc 
"ñöôïc truyeàn laïi nhöõng kieán thöùc maø toâi hoïc ñöôïc cho nhieàu baïn VN 
cuõng keùm may maén nhö toâi".

"Khi sang Myõ toâi gaëp raát nhieàu khoù khaên, nhaát laø trong giao tieáp vaø 
ñi laïi"- coâ keå. Tröôùc, ngaøy naøo coâ cuõng töï ra beán ñoùn xe buyùt tôùi 
tröôøng. Roài töï ra saân bay veà nöôùc. Khi chuyeån leân hoïc ñaïi hoïc, Mai 
hoïc vaên hoïc baèng tieáng Anh vaø chuyeän hoïc taäp cuûa coâ môùi "ñaùng 
thöông": coâ khoâng theå ñoïc saùch in ñaõ ñaønh maø saùch chöõ noåi cuõng 
khoâng coù neân phaûi "ñoïc" vaên, caûm nhaän, nghieân cöùu vaên chöông, tö 
lieäu thoâng qua... gioïng ñoïc cuûa nhöõng ngöôøi khaùc! "Khi chuyeån leân 
ñaïi hoïc toâi raát khoå vì caû tröôøng toaøn sinh vieân saùng maét, chæ rieâng 
toâi sinh vieân muø". 



Cha meï cuûa Mai ñeàu laø thanh nieân xung phong töøng tham gia chieán ñaáu 
choáng Myõ taïi chieán tröôøng ñöôøng 9 Nam Laøo (Quaûng Bình, Quaûng Trò) 
nhöõng naêm thaùng aùc lieät, gian khoå nhaát (1971-1973), caû hai ñeàu cuøng 
ñôn vò, gaëp nhau, cöôùi nhau naêm 1974. 

Naêm 2000, UBND tænh Haø Taây ñaõ coâng nhaän hoï laø naïn nhaân chaát ñoäc da 
cam vaø trôï caáp cho vôï choàng ngöôøi noâng daân ngheøo moãi ngöôøi 88.000 
ñoàng/thaùng. 

Söï khieám khuyeát naëng neà treân göông maët coâ gaùi treû chính laø haäu quaû 
cuûa nhöõng ñoäc toá maø lính Myõ ñaõ raûi xuoáng VN thuôû tröôùc.



Ban ñaàu khi coâ thi vaøo ñaïi hoïc, ban laõnh ñaïo tröôøng raát e ngaïi, nhöng 
khi bieát veà hoaøn caûnh, nghò löïc vaø söùc hoïc cuûa coâ, ai cuõng caûm 
ñoäng, gaät ñaàu, nhöng caùc thaày thì vaãn baên khoaên, lo aâu, khoâng bieát 
laøm theá naøo ñeå moät sinh vieân muø coù theå baét kòp caùc sinh vieân 
khaùc... Chæ duy nhaát Mai laø ngöôøi khieám thò neân khoâng giaùo vieân naøo 
boõ coâng "hoïc" chöõ noåi hoaëc caùc "maät maõ" baøn phím vi tính ñeå daïy 
rieâng coâ maø cöù giaûng töï nhieân. 

Trong giaûng ñöôøng taát caû sinh vieân ñeàu ghi ghi, cheùp cheùp, chæ tröø 
moät coâ gaùi muø ngoài laëng leõ thu caùc tri thöùc vaøo baêng. Saùng vaø 
chieàu Mai caàn maãn caàm gaäy doø töøng böôùc töø khu noäi truù (hieän coâ ñaõ 
rôøi nhaø baø Susan vaøo troï taïi kyù tuùc xaù) tôùi lôùp hoïc vôùi "hoïc cuï" 
duy nhaát laø chieác maùy ghi aâm ñeå thu toaøn boä baøi giaûng daøi 5-6 tieáng 
ñoàng hoà, roài ñeâm veà laïi hì huïc baät nhöõng cuoän baêng nghe laïi, cheùp 
ra chöõ noåi, löu vaøo vi tính. 

"Hieám nhaát laø saùch vaên hoïc chöõ noåi vì sinh vieân hoûng maét theo vaên 
khoa khoâng nhieàu neân hoï khoâng theå in loaïi saùch aáy haøng loaït. Vì theá 
moãi khi caàn tìm moät taùc phaåm môùi ñeå maøy moø nghieân cöùu thì toâi phaûi 
nhôø toå chöùc tình nguyeän (nhöõng ngöôøi chuyeân ñoïc saùch cho ngöôøi muø) 
hoaëc nhôø baïn beø ñoïc vaøo baêng. Nhöng khoù nhaát laø khi traû baøi cho coâ 
giaùo, toâi khoâng theå ñöa cho hoï baûng chöõ noåi maø phaûi duøng vi tính 
chuyeån sang chöõ vieát vì khoâng giaùo vieân naøo bieát chöõ noåi".

Theo hoïc vaên khoa, ñöôïc toâi luyeän trong moâi tröôøng giaùo duïc Myõ, coäng 
nghò löïc theùp nôi moät ngöôøi muø ñaõ giuùp Mai naém baét nhieàu kieán thöùc 
veà vaên hoïc theá giôùi. AÁy vaäy nhöng trong loøng Mai vaãn cöù day döùt... 
bôûi: "Toâi chöa ñöôïc bieát gì nhieàu veà vaên hoïc VN, bôûi VN khoâng coù 
taùc phaåm chöõ noåi ôû Myõ...". 

Mai mong coù moät ai ñoù giuùp coâ tieáp caän vaên hoïc VN, lo cho coâ moät 
"beán ñaäu" taïi chính maûnh ñaát VN khi ra tröôøng. Khi toâi ñoïc taëng Mai 
baøi Ñoâi maét ngöôøi Sôn Taây cuûa nhaø thô Quang Duõng, Mai ñaõ khoùc...

ÑAËNG THAÙI HUYEÀN

Other related posts: