Cho Dua Cua Cong Nhan

Choã döïa cuûa coâng nhaân?


Moät ngaøy môùi laïi baét ñaàu trong "thaønh phoá thôï" - AÛnh: Nhö Huøng 

TT - Coâ coâng nhaân treû baät khoùc khi nhaän quyeát ñònh thoâi vieäc töø 
phoøng nhaân söï göûi xuoáng. Coù ai ñoù böùc xuùc la lôùn: "Ñi tìm oâng chuû 
tòch coâng ñoaøn ñi, oâng aáy seõ giuùp!". 

Coâ chaïy ñi tìm chuû tòch coâng ñoaøn nhöng chæ nhaän ñöôïc caùi laéc ñaàu: 
"Em chöa phaûi laø coâng nhaân chính thöùc neân chöa coù teân trong soå coâng 
ñoaøn laøm sao can thieäp ñöôïc...".

Caùi lyù cuûa söï. voâ lyù!

Vaøo cuoái thaùng naêm, toå caét 1 cuûa toâi xaûy ra moät söï kieän gaây xoân 
xao trong coâng nhaân. Soá laø coâ beù "uùt tieâu" Nguyeãn Thò Kim L., sinh 
naêm 1988, nhoû tuoåi nhaát trong toå, bò vaên phoøng coâng ty goïi leân trao 
quyeát ñònh thoâi vieäc. Hoûi ra môùi bieát lyù do thoâi vieäc ñoät ngoät laø 
L. môùi 17 tuoåi, chöa ñuû tuoåi lao ñoäng. Toäi nghieäp L. môùi ôû queâ leân, 
nieàm vui coù vieäc laøm chöa ñöôïc bao laâu. 

Hoâm bò goïi teân leân phoøng nhaân söï "thanh lyù hôïp ñoàng", L. coøn bò coâ 
nhaân vieân phoøng nhaân söï gioäi cho moät "gaùo nöôùc laïnh": "Caû gan haû, 
chöa tôùi tuoåi lao ñoäng maø coøn ngoan coá noäp hoà sô voâ ñaây laøm haû? Boä 
muoán coâng ty bò phaït sao, nghæ vieäc ngay hoâm nay!". 

L. töùc töôûi, khoùc heát nöôùc maét phaân traàn vôùi moïi ngöôøi: "Chaúng leõ 
em taøng hình chui voâ coâng ty laøm hay sao, nhaø em ngheøo quaù phaûi ñi laøm 
sôùm, hoài noäp hoà sô ai cuõng bieát em sinh naêm 1988 vaø nhaän vaøo sao baây 
giôø laïi noùi em löøa coâng ty, hoà sô xin vieäc coøn naèm ôû phoøng nhaân söï 
maø... Maø hoï heïn tôùi nöûa thaùng nöõa môùi nhaän löông. Laøm sao em soáng 
ñöôïc tôùi ñoù". 

Chuyeän cuûa L. laøm toâi böùc xuùc vaø queân ñi "thaân phaän" cuûa mình. 
"Khoâng theå voâ lyù hôn, nhaän ngöôøi ta vaøo roài laïi ñuoåi sau ñuùng moät 
thaùng thöû vieäc, laïi coøn ñoå loãi cho coâng nhaân laø tìm caùch chui vaøo 
coâng ty laøm, voâ lyù quaù... voâ lyù quaù!". 

Caû toå cöù raâm ran nhö theá suoát maáy ngaøy. Toâi beøn boû vò trí ñeå tìm 
chuû tòch coâng ñoaøn hoûi cho ra leõ. Nhöng oâng coâng ñoaøn ôû boä phaän naøo 
nhæ? Toâi hoûi khaép nôi nhöng haàu nhö khoâng moät coâng nhaân naøo bieát maët 
laãn teân tuoåi cuûa chuû tòch coâng ñoaøn. 

Phaûi hoûi nhieàu ngöôøi ôû boä phaän khaùc, toå khaùc toâi môùi "aø thì 
ra...": "oâng" chuû tòch laøm vieäc ôû saùt ngay caïnh toå cuûa toâi, ngaøy 
naøo cuõng gaëp nhau, cuõng gaät ñaàu chaøo!

Chuû tòch coøn treû, teân H., laø toå tröôûng toå caét 2. Laéng nghe moät caùch 
chaêm chuù caâu chuyeän toâi keå veà L., anh H. suy nghó khaù laâu. 

Cöù töôûng anh seõ ñi ngay leân phoøng nhaân söï hay phoøng ban giaùm ñoác ñeå 
baûo veä thaân phaän nhoû beù kia, vì vôùi chöùc vò naøy anh phaûi laøm vieäc 
ñoù, nhöng anh H. laïi noùi raát töø toán: "Anh ñaõ bieát vuï naøy roài, nhöng 
theo luaät (!?), coâng ñoaøn chæ baûo veä nhöõng coâng nhaân ñaõ kyù hôïp ñoàng 
lao ñoäng chính thöùc. Coâ beù naøy chæ môùi vaøo laøm coù moät thaùng, chöa 
kyù hôïp ñoàng neân khoâng can thieäp ñöôïc ñaâu em...". 

Toâi gôïi yù neáu khoâng xin cho L. ñöôïc tieáp tuïc laøm vieäc thì ít ra coâng 
ty cuõng phaûi boài thöôøng cho L. khoaûn naøo ñaáy, vì vieäc nhaän L. vaøo laø 
do chính coâng ty chöù coâ beù coù töï chui vaøo ñaâu! "Anh bieát nhöng theo 
luaät, coâng ty chæ boài thöôøng cho nhöõng coâng nhaân ñaõ kyù hôïp ñoàng lao 
ñoäng thoâi" - anh H. laïi töø toán ñöa "luaät" ra. 

Thaáy toâi quyeát lieät ñeo baùm, anh chuû tòch laïi töø toán höùa: "Thoâi 
ñöôïc roài, anh seõ tìm caùch giaûi quyeát vuï naøy, em veà laøm vieäc ñi!". 
Toâi raát möøng, söï kieân nhaãn cuûa mình roài cuõng coù keát quaû. 

Nhöng cuoái giôø taêng ca, toâi suyùt teù xæu khi nghe tin chuû tòch coâng 
ñoaøn H. ñaõ "tìm caùch giaûi quyeát" vuï naøy baèng caùch ñeán gaëp coâ beù L. 
ñeå... thoâng baùo: coâ khoâng naèm trong dieän ñöôïc baûo veä vaø phaûi rôøi 
coâng ty ngay vì ñaõ coù leänh cuûa ban giaùm ñoác (?!). 

Thöông coâ beù quaù, toâi laïi ñi tìm chuû tòch H. nhôø can thieäp ñeå L. ñöôïc 
nhaän löông sôùm coù loä phí ñeå trôû veà queâ laøm ruoäng. Khoâng heà khoù 
chòu hay cau coù, anh H. laïi töø toán: "Ñoù laø qui ñònh cuûa coâng ty em aï, 
coâng nhaân bò nghæ vieäc thì nöûa thaùng sau môùi ñöôïc nhaän löông. Mình laøm 
khoù ngöôøi ta laøm gì, ngöôøi ta naém luaät chaéc laém. Ñaây laø qui ñònh 
chung cuûa caû coâng ty roài, khoâng thay ñoåi ñöôïc ñaâu". 

L. phaûi ñi khoûi nhaø maùy ngay trong ñeâm. Khoâng hieåu coâ beù coøm nhom 
khoâng moät xu dính tuùi coù tìm ñöôïc ñöôøng veà tôùi queâ nhaø hay khoâng... 

"Ngöôøi ta cuõng höôûng löông cuûa chuû!"

Chuû nhaät ñöôïc giaõn taêng ca, toâi tranh thuû ra ngoài tröôùc khu nhaø troï 
Khieát Taâm ñeå taùn gaãu vôùi maáy coâ coâng nhaân. Toâi mang chuyeän "quaù 
söùc voâ lyù" ôû coâng ty toâi ra keå, töôûng maáy coâ chia seû, khoâng ngôø ai 
cuõng noùi: "Xì! Chuyeän naøy coù gì môùi, coâng ty naøo laïi chaúng vaäy!". 

Minh, coâ coâng nhaân töøng traûi qua boán, naêm coâng ty töø KCN Soùng Thaàn 1 
qua KCN Soùng Thaàn 2, noùi theâm: "Chò traùch caùi anh chuû tòch coâng ñoaøn 
laøm chi, cuõng toäi nghieäp ngöôøi ta, cuõng laøm coâng aên löông cuûa chuû 
nhö mình thoâi, laøm sao daùm noùi...".

"Chuyeän khoâng môùi." vaäy maø suoát caû buoåi saùng maáy coâ coâng nhaân vaãn 
ñem nhöõng caâu chuyeän veà chuû tòch coâng ñoaøn trong caùc coâng ty maø caùc 
coâ ñaõ laøm ra ñeå... "taùm"! 

Coâ Lieãu keå: "Hoâm coâng ty H ñình coâng, ñoâng ôi laø ñoâng, gaàn heát coâng 
nhaân caùc chuyeàn, caùc xöôûng ñoàng loaït ñoùng maùy keùo ra coång ñình coâng 
vì ngoaøi vieäc taêng ca lieân tuïc maø khoâng traû ñuùng löông nhö ñaõ höùa, 
chuû coøn khoâng mua baûo hieåm xaõ hoäi cho coâng nhaân, boä phaän keá toaùn 
coá tình tính löông sai, khaáu tröø caùc khoaûn voâ lyù laøm coâng nhaân taêng 
ca lieân tuïc maø löông laïi khoâng taêng... 

Coâng nhaân uøn uøn khí theá nhö vaäy nhöng chaúng thaáy oâng chuû tòch coâng 
ñoaøn ñaâu. Ñeán khi oâng toång giaùm ñoác xuaát hieän höùa seõ ñaùp öùng 2/6 
yeâu caàu cuûa coâng nhaân thì oâng chuû tòch coâng ñoaøn ñöùng khuùm nuùm beân 
caïnh gaät guø vaø coøn phaùt bieåu chen vaøo: "OÂng chuû giaûi quyeát nhö vaäy 
laø toát laém roài, anh chò em mau mau vaøo laøm vieäc ñi!".

ÔÛ coâng ty P cuûa Thuûy thì chuû tòch coâng ñoaøn laïi caøng nhieät tình vôùi 
giôùi chuû hôn: "Hoâm ñoù gaàn 100 anh em coâng nhaân vì böùc xuùc chuyeän nôï 
löông, nôï boài döôõng taêng ca keùo daøi neân quyeát ñònh ngöng maùy ñeå ñình 
coâng. 

OÂng chuû ngöôøi nöôùc ngoaøi hay tin töø Saøi Goøn phoùng xe leân ngay. Sau 
khi trao ñoåi tình hình vôùi ban giaùm ñoác ñieàu haønh, oâng chuû ra leänh cho 
baûo veä vaøo ñuoåi vieäc ngay 50 ngöôøi ñöôïc xem laø "caàm ñaàu" vôùi "toäi 
danh" phaù hoaïi nhaø maùy, laøm thieät haïi saûn xuaát. Thaät ra 50 ngöôøi 
naøy phaàn lôùn laø lao ñoäng phoå thoâng raát deã tìm ngöôøi thay theá chöù 
khoâng phaûi "caàm ñaàu" ñình coâng, ñuoåi vieäc nhöõng ngöôøi naøy laø ñoøn 
raên ñe cuûa oâng chuû ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coøn laïi. 

Vaäy maø oâng chuû tòch coâng ñoaøn laïi soát saéng trình leân oâng chuû theâm 
moät danh saùch hôn 20 ngöôøi, trong ñoù coù nhöõng thôï caû, xöôûng tröôûng 
ñöôïc xem laø chuû choát trong vuï "phaù hoaïi saûn xuaát" vaø ñeà nghò oâng 
chuû... ñuoåi theâm!?...

Caâu chuyeän veà chò Q.

Khoâng phaûi coâng ñoaøn naøo cuõng "aên caây naøo, raøo caây naáy". Nga - moät 
coâng nhaân may "laõo thaønh" ñaõ "nhaûy coùc" tôùi baûy coâng ty trong voøng 
naêm naêm - keå cho toâi nghe caâu chuyeän ôû nhaø maùy thöù ba maø coâ laøm 
vieäc: "OÂng chuû vaø chuyeân gia ngöôøi nöôùc ngoaøi ôû coâng ty naøy aùc 
laém, vaøo ca roài khoâng ñöôïc ñi veä sinh, ai noùi chuyeän seõ bò aên baït 
tai vaø coøn raát nhieàu ñieàu xuùc phaïm nhaân caùch ngöôøi lao ñoäng nhö baét 
quì, baét "chaøo côø" ngoaøi naéng, xeùt ñoà loùt nöõ coâng nhaân... 

Ai cuõng sôï neân ban quaûn lyù ngöôøi Vieät chaúng laøm gì. Chò Q. tay ngheà 
raát gioûi, ñöôïc chuû troïng duïng, traû löông cao, ñöôïc anh em tín nhieäm 
ñöa leân laøm chuû tòch coâng ñoaøn cô sôû môùi coù maáy ngaøy ñaõ ñöùng ra 
cuøng vôùi 10 ngöôøi laøm kieán nghò ñeà nghò giôùi chuû vaø chuyeân gia khoâng 
xuùc phaïm ngöôøi lao ñoäng. 

OÂng chuû doïa: coøn kieán nghò seõ ñuoåi vieäc taát caû nhöõng ai kyù teân! 
Hoâm sau baûy ngöôøi ruùt teân, chæ coøn chò Q. vaø hai coâng nhaân tieáp tuïc 
leân gaëp ñeå kieán nghò. OÂng chuû baän ra nöôùc ngoaøi vaø cuõng tieác tay 
ngheà cuûa chò Q. neân ra "toái haäu thö": tuaàn sau oâng veà maø coøn thaáy 
baûn kieán nghò trình leân laø oâng ñuoåi ngay. 

Tuaàn sau oâng chuû veà, chæ moät mình chò Q. leân trao tieáp kieán nghò, chò 
baûo: "Toâi laø chuû tòch coâng ñoaøn maø khoâng baûo veä quyeàn lôïi anh chò 
em thì oâng chuû ñuoåi toâi cuõng xöùng ñaùng!". OÂng chuû ñuoåi vieäc chò Q. 
nhöng sau ñoù ñaõ coù thaùi ñoä nheï nhaøng hôn vôùi coâng nhaân. Caâu chuyeän 
cuûa chò Q. ñaõ xaûy ra gaàn hai naêm, nhöng tôùi giôø noù vaãn lan truyeàn 
trong coâng nhaân caùc KCN nhö moät haønh ñoäng duõng caûm". 

THI NGOÂN - VUÕ BÌNH

Other related posts: