Chan dung Pham Xuan An - 8

Chân dung Ph?m Xuân ?n - K? 8: S?ng v?i v? b?c

Không, ngày dó không don gi?n. Ngay t? nh?ng ngày c?nh tranh tin t?c c?a các 
hãng phuong Tây. Ngu?i ký gi? d?ng du?c trong cái ngh? v? b?c ?y c?a
mình dâu ph?i không có gian nan.

Trong ngh? báo, anh ch?ng lu?ng tru?c du?c di?u gì. Có m?t câu chuy?n hoàn toàn 
là  nghi?p v? báo chí, t? th?i k? d?u th?p k? 60, khi ông ?n dang vi?t cho
hãng Reuters. "Lúc dó báo chí dã c?nh tranh kinh h?n r?i. V?i AP, UPI, AFP, 
chua k? các hãng c?a Dài Loan, Tri?u Tiên và các hãng thông t?n nh?, các báo
hàng ngày". M?t l?n ông ph?i dua tin vi?c d?i s? M? lúc dó là Frederick E. 
Nolting khánh thành du?ng bang sân bay Tân Son Nh?t. Ông Nolting s? d?c di?n
van t?i sân bay. B?n photo bài di?n van, ông ?n dã có trong tay r?i. Dó còn là 
b?n do chính Nolting s?a b?ng tay dua dánh máy l?i. "Tôi có photo b?n s?a
r?i, nhung v?n ph?i cho c?u phóng viên tr? lên canh trên sân bay, khi nào ông 
Nolting d?c xong, phôn v? cho tôi bi?t, là tôi s? ch?y bài dó lên máy telex
sang Singapore r?i m?i chuy?n di kh?p th? gi?i. Có b?n di?n van trong tay, v?n 
ph?i ch?. Nh? nó té xe sao? Kinh nghi?m các báo ngày dó dã có r?i: Ông Dag
H.A.C. Hammarskjold ngu?i Th?y Di?n, T?ng thu ký Liên hi?p qu?c (1953 - 1961) 
r?t máy bay ch?t ? Âu châu. Ký gi? không hay, dua tin ngày gi? ông ta d?n
sân bay, ti?p dón linh dình. Tr?t tu?t lu?t. Lý do vì ký gi? ng?i ? nhà vi?t 
tin d?a trên b?n chuong trình di chuy?n c?a ông Hammarskjold phát tru?c".

Vì th? ông ?n c?n th?n. Có b?n di?n van trong tay r?i, v?n ph?i c? m?t nhà báo 
lên ng?i nghe. H? khi nào Nolting d?c xong thì nhi?m v? c?a anh ta là di?n
tho?i v? báo d? dua bài ch?y telex sang Sing. M?i vi?c di?n ra suôn s? nhu dã 
d?nh. V?y mà tai h?a l?i d?n m?t cách b?t ng? nh?t: "Vô phúc ngày sau - t?i
? M?, ngày bên ta nên t?i dó Ti?ng nói Hoa K? dua. Dài VOA t? v? khách quan 
không t? bênh M? nên thu?ng hay dùng tin c?a Reuters (Anh). Nó trích Reuters
trên VOA. Nolting sáng s?m v?a c?o râu v?a nghe dài VOA. Ngu?i trong Tòa D?i s? 
k? l?i: ?ng ném cái dao c?o râu, gi?n d? b?o th?ng Reuters nó có n?i gián
trong Tòa D?i s? M?".

Vì sao ông Nolting gi?n? Dài phát b?n di?n van c?a chính ông d?c hôm khai 
truong du?ng bang Tân Son Nh?t mà? Thì ra là có b?n di?n van r?i, có c? s? s?a
ch?a c?a chính Nolting r?i, nhung ngay khi dang d?c ông ta t? b? lu?t qua m?t 
s? câu ch? mà ông ta cho là không ch?nh, v?y mà khi phát lên l?i v?n còn
y nguyên. Nhu th? ch?ng t? b?n dó không ph?i b?n ông d?c, mà dã du?c chuy?n di 
tru?c, còn nguyên t?t c?.

Ông ?n có b? phi?n toái gì v? này không? "Sao l?i không! Nó nh? an ninh chính 
quy?n Sài Gòn h?i tôi. Vì là ch? quen bi?t nên câu chuy?n không có v? gì "h?i
cung". ?n oi, mày ch?t r?i dám an c?p tài li?u tòa d?i s? M?. Gì dâu mà nói t?m 
b?y t?m b?, ai an c?p dâu! Tùy viên báo chí M? m?i tôi di u?ng nu?c. Mày
an c?p gì nói coi. Bài ông ?y d?c, có l?y tru?c không. V?n là ch? quen bi?t, có 
l? anh ta h?i theo ý nghia khai thác cách l?y tin c?a dám ký gi? mà thôi.
Ông ?n: Có ngu?i quen dua d?c v?y thôi, ch?ng có gì quan tr?ng". Câu tr? l?i 
tung t?ng dó không dáp ?ng du?c yêu c?u. Nolting ch? mu?n ki?m tra nh?ng ngu?i
trong Tòa d?i s?, nhung mu?n v?y ph?i h?i d? ông ký gi? cho bi?t ai dã cung 
c?p. Tùy viên báo chí George Philip du?c c? làm vi?c này vì anh ta choi r?t
thân v?i ký gi? ?n. H? thân nhau t?i m?c tru?c khi v? nu?c, Philip còn t?ng l?i 
ông ?n con chó quý. Câu chuy?n cung ch? trong ph?m vi c?a s? chân tình.

"?n, tao nói thi?t, ch?c có d?c?" "Dúng". "Ai dua?" "Mày bi?t ngu?i M? d?y tao 
làm báo r?t k?: thà m?t vi?c ch? không nói ra ngu?n tin". George Philip dành
n?n n?: "Không nói ra cung du?c. Trong Tòa D?i s? có ba lo?i nhân viên: M? - 
Hoa - Vi?t - ?n d?ng lo h? b? tr? thù. Tòa D?i s? s? gi?i quy?t nh? nhàng
thôi: t?p h?p h? l?i khuyên nh? chung là không nên làm nhu v?y. S? không truy 
ai c?, vì n?u truy, ai cung s? m?t vi?c làm, ai cung ch?i. N?u h?p chung
h?t, s? không có l?i vì ngu?i nào cung th?y nh?t nh?t. T?i da tr?ng ít m?c c?m. 
N?u h?p chung cung s? nói: Reuters không có l?i. L?i nó ngh? - còn ngh?
c?a các nhân viên Tòa D?i s? là không dua tru?c cho báo chí".

Ông ?n gi?i thích r?ng cung mu?n giúp b?n nhung nguyên t?c ngh? nghi?p ph?i gi? 
ngu?n tin, tên c? th? không cho du?c. "?n ch? c?n nói M? da tr?ng, da màu,
da vàng, ngu?i Vi?t hay Hoa? Chúng tôi không truy h? mà mu?n bi?t d? h?p nhóm 
riêng cho h? d? t? ái. Dây ch? là bài h?c khuyên nh? h? tính c?n th?n thôi".
Dù Philip có nói h? m?c xu?ng nhu v?y ?n v?n  "Tôi không nói du?c. Nguyên t?c 
ngh? nghi?p chính M? d?y xin anh  thông c?m". Anh dúng là ngh? nghi?p c?ng
d?u. Philip nh?n xét th?. Hon n?a h? d?u bi?t ?n là m?t nhà báo có tên tu?i và 
thân quen l?n, có gây r?c r?i thì ?n cung ch? c?n "nói m?t ti?ng là hu?".
Nh? ?n cuong quy?t v?y nên các"ngu?n tin" du?c b?o v?, h? càng tin c?y m?t nhà 
báo trung th?c.

N?u gi? l?i cu?n s? v? cu?c kháng chi?n giành d?c l?p ch?ng Pháp, ch?ng M? c?a 
Vi?t Nam, có c? m?t kho s? sáng chói c?a lòng can d?m và cung có c? nh?ng
nam den t?i n?ng n? du?i ch? d? Ngô Dình Di?m. Nguy?n Van Tâm làm th? tu?ng 
ngày 6-6-1952 d?n d?u tháng 1-1954. Khi Hi?p d?nh Genève ký k?t, Pháp h?t vai
trò, ph?i giao Mi?n Nam cho M?. S?p d? theo Pháp là ch? d? bù nhìn. Th? tu?ng 
bù nhìn cu?i cùng th?i Pháp là B?u L?c. Hoàng thân B?u L?c làm th? tu?ng
ngày 11-1-1954, Ngô Dình Di?m làm th? tu?ng ngày 6-7-1954, B?o D?i cung thôi 
c?m quy?n. Chính ph? m?i ph?i nhu?ng ch? cho th? tu?ng bù nhìn c?a M? lúc
dó là Ngô Dình Di?m - Di?m dã lên nhu th? nào và dã ch?t nhu th? nào, có th? 
vi?t thành cu?n s? riêng.

Ban d?u Di?m chua có th?c l?c ? Mi?n Nam, ch? d?a chính tr? chính y mu?n là l?c 
lu?ng công giáo Mi?n B?c di cu vào Mi?n Nam. Dã x?y ra cu?c chi?n v?i tham
muu tru?ng quân d?i Nguy?n Van Hinh thân Pháp. B?o D?i tri?u t?p Hinh sang Pháp 
v?a yên thì Di?m l?i g?p xung d?t d? d?i v?i Tam Liên (Cao Dài, Hòa H?o,
Bình Xuyên) mà s? th?t là T? Liên (Cao, Thiên, Hòa, Bình): Cao Dài, Thiên chúa 
giáo Mi?n Nam thân Pháp, Hòa H?o, Bình Xuyên. ? du?ng Miche (Sài Gòn) có
m?t tr? s? c?a quân J. Lerry là U.M.D.C. (Unités Mobiles de Défeuse des 
Chrétientés) do quân d?i c?a Col. Jean Leroy (ngu?i Pháp lai Vi?t) da s? là 
Thiên
chúa giáo B?n Tre.

H? dã dánh l?n nhau ngay trên du?ng Catinat, Petrus Ký, l?a cháy r?c tr?i gi?a 
Sài Gòn - Ch? L?n, thiêu r?i hai v?n nóc nhà dân. Con h?a ho?n kh?ng khi?p
còn ghi d?u trong ký ?c  nh?ng ngu?i l?n tu?i. Pháp huy d?ng c? xe tang, máy 
bay d? ?ng h? Bình Xuyên, d?n n?i T?ng th?ng M? lúc dó là Eisenhower ph?i
c?p t?c tr? l?c cho Di?m - lãnh t? Bình Xuyên du?c dua sang Pháp. Ngu?i Sài Gòn 
ngày dó nh? nh?ng bi?n l?a t? Tân Thu?n d?n Xóm C?i, và k? cho nhau nghe
cái ch?t c?a tu?ng Cao Dài Tr?nh Minh Th?. Th? ? trong T? Liên r?i quay ra di 
v?i Di?m. Chính Di?m - Nhu cho ngu?i gi?t Th? ngay ch? c?u Tân Thu?n. Di?t
du?c th? linh Cao Dài, du?i du?c B?y Vi?n Bình Xuyên và U.M.D.C. lúc dó Di?m 
m?i yên b? d?c chi?m Sài Gòn.

Th?t ra, d?i th? chính c?a Di?m không ph?i là Hinh, B?y Vi?n, mà chính là lòng 
dân. Nh?ng phong trào r?ng l?n c?a dân g?n li?n v?i nh?ng tên tu?i nhu k?
su Luu Van Lang, lu?t su Tr?nh Dình Th?o, Nguy?n H?u Th?, bà Nguy?n Th? L?u, 
Hòa thu?ng Thích Hu? Quang. Chính h? dã n?i lên trong phong tr?o b?o v? hòa
bình  Sài Gòn - Ch? L?n. Có th? nói su?t t? nam 1954 cho d?n d?o chính 1963 - 
trong g?n 10 nam ?y, ch? d? d?c tài gia dình tr? Ngô Dình Di?m dã g?p bi?t
bao s? ch?ng d?i c?a nhân dân.

Ch?ng trung c?u dân ý và b?u c? Qu?c h?i c?a Di?m, dòi hi?p thuong, t?ng tuy?n 
c?, d?u tranh cho dân sinh dân ch?. Di?m ra lu?t 10-59 t?  vi?c kéo lê máy
chém di kh?p Mi?n Nam gi?t h?i ngu?i yêu nu?c, cho t?i d?nh di?m là dàn áp Ph?t 
giáo nam 1963. Ngày nay ngu?i dân di qua ngã tu Nguy?n Dình Chi?u và Cách
m?ng Tháng Tám v?n th?y am th? Hòa thu?ng Thích Qu?ng D?c t? thiêu vào tháng 
6-1963. G?n 40 nam dã qua, nhi?u ngu?i tr? tu?i không du?c ch?ng ki?n giây
phút c?a ngàn su sãi tang ni ph?t t? l?ng l? di sau chi?c xe hoi. Tì kheo Thích 
Qu?ng D?c t? xe bu?c  ra ng?i xu?ng du?ng cho các v? su  tang tu?i xang
vào mình và chính t? tay Hòa thu?ng dánh l?a và bình tinh tay l?n tràng h?t 
trong ti?ng t?ng kinh. Sau dó là bi?n ngu?i, sinh viên, h?c sinh, nhân dân
kéo v? chùa Xá L?i, noi di hài Hòa thu?ng du?c dua v?. Dù gi?i tr? ngày nay, 
ho?c nhi?u dân cu m?i c?a Sài Gòn, không du?c nhìn c?nh ?y, nhung am th? Hòa
thu?ng ngày nào cung v?n có hoa và huong khói.

Di?m t?n công các chùa, ti?n công các tru?ng h?c. Các vùng xung quanh thì chi?n 
tranh du kích n? ra m?nh m? kh?p Nam B?. Các chi?n th?ng D?m Doi, Cái Nu?c,
L?c Ninh, ?p B?c vang d?i. Trong tình c?nh Di?m không làm t?t nhi?m v? bi?n 
Mi?n Nam thành "Ti?n d?n th? gi?i t? do" c?a M? nhu v?y, M? ph?i thay ng?a
gi?a dòng, xui phe quân nhân d?i l?p v?i Di?m làm d?o chính. Tu?ng Duong Van 
Minh c?m d?u phe d?o chính, sau dó lên thay Di?m. Ngu?i ta d?u bi?t vi?c Di?m
- Nhu dã ch?y tr?n trong nhà th? Cha Tam (Ch? L?n) và b? phe d?o chính b?t, 
gi?t trên du?ng v? Sài Gòn nhu th? nào.

Trong b?i c?nh dó, làm báo nhu ông Ph?m Xuân ?n, theo dõi vi?c thay d?i chính 
quy?n, thay d?i du?ng l?i, là r?t quan tr?ng. Dó không ch? là các yêu c?u
c?a ngh? báo, mà cung là yêu c?u c?a ngu?i di?p viên. Sau này, khi nhà báo 
Morley h?i câu "H? dã trông c?y ? anh di?u gì", ý mu?n h?i c?p trên dã c?n ?n
ho?t d?ng dem l?i di?u gì. Ông ?n: "Cung là nh?ng di?u mà tòa báo Time mu?n tôi 
vi?t. C?p trên c?a tôi mu?n du?c bi?t v? các can c?, ti?m nang c?a các
don v?, các c?p ch? huy, d? bi?t ai tham nhung và nh?ng ai có th? tranh th? 
du?c. H? mu?n bi?t m?i chuy?n v? chính tr?, cung nh?ng th? mà các anh  làm
báo tru?c dây mu?n du?c bi?t".

Nhung ông dã bi?t nh?ng di?u dó theo cách nào? "Ch?c nang d?u tiên là tin t?c". 
Ông ?n v?i tính hóm h?nh r?t d?c bi?t, phát tri?n câu chuy?n c?a mình: "Mà
cái gì l?i không c?n tin t?c ch?? Cu?i v? cung c?n bi?t tin t?c, ông n?i, bà c? 
sao. Nhung ph?i làm theo hình th?c research (di?u tra) thì m?i cao hon".
Th?i c?a ông vào ngh?, ? Vi?t Nam chua có tru?ng d?y báo chí. Nu?c ngoài m?i 
d?y. Nhung th?i dó c?a ông, cung b?t d?u có nhi?u ký gi?. H? có hai lo?i th?
hành ngh?: m?t do B? thông tin c?p, còn lo?i khác do M? c?p. Lo?i này ch? c?p 
cho nh?ng ngu?i du?c tin tu?ng và du?c M? di?u tra an ninh (Security Clearance)
xong.

H?p báo, di theo các cu?c hành quân, di trong gi? gi?i nghiêm, vi?t các cu?c 
bi?u tình. Khi các tòa báo nu?c ngoài t?i Sài Gòn tuy?n ngu?i, h? chú tr?ng
vi?c không ch? th?t s? gi?i ti?ng Anh, mà còn là ngu?i quan tâm d?n th?i cu?c, 
d?n d?t nu?c, chính tr?, xã h?i. Chuyên môn k? nang nó b?o s? h?c du?c.
"Lúc dó tôi vi?t quân s?, chính tr?, vi?t v? các âm muu, l?t d?, bi?u tình, 
cháy l?n. M?i ngày ph?i cho tin ch?y li?n li?n. Hàng ngày xách di?n tho?i kêu
các noi: Công an, c?nh sát, chi?n tranh tâm lý, b? kinh t?. M?i noi dó có m?t 
viên si quan báo chí hu?ng d?n. Mình dã làm thân, quan h? t?t. Cung có khi
ngu?i ta c?n mình, giúp cho h? cách ti?p gi?i báo chí. Có cháy l?n, kêu c?u h?a 
h?i. Tôi luôn có b?n d? hành quân, kinh t?, chính tr?,  có di?n bi?n gì
ch?m ngay vào. T?t c? các b?n d? di?n bi?n chi?n tranh dang trên báo Time d?u 
do tôi v?".

Nhung hãy quay tr? l?i th?i k? Mi?n Nam còn dang du?i ch? d? Di?m hà kh?c. Di?m 
dã b? d?o chính h?t không thành vào tháng 11 nam 1960. Theo hãng thông t?n
UPI ch? trong 3 ngày sau d?o chính, s? ngu?i b? Di?m b?t lên t?i 30.000. Trong 
cái xã h?i sôi s?c nhu núi l?a phun b?t k? lúc nào dó, nhi?m v? c?a ký gi?
?n d?ng th?i c?a di?p viên ?n ph?i là bi?t du?c khi nào thì M? có ý d?nh thay 
d?i du?ng l?i, thay "nhân s?". Di?u ông ph?i d? ý là khi nào thì M? thay
d?i s? ? Mi?n Nam nhu tin t?c d?n d?i. Bao gi? thì Cabot Lodge sang thay 
Nolting. Ngô Dình Di?m gi?u tin này ghê l?m. B?i d?i s? m?i sang, nghia là d?o
chính có th? di?n ra, là M? d?i du?ng l?i, là ngày tàn c?a ch? d? d?c tài cá 
nhân gia dình tr? h? Ngô.

"Tôi vi?t m?t tin d?c dáo: M?t tu?n n?a Nolting v? nu?c". Ông ?n dã "m?o hi?m" 
dua tin này d?a vào nh?ng th?m d?nh chính xác, tinh nhanh c?a óc quan sát
cá nhân, k?t h?p ngu?n tin d?a vào nh?ng chi ti?t nhi?u ngu?i b? qua. Thu?ng 
bu?i t?i các ký gi? hay t? t?p ? ti?m an Pháp có sàn nh?y và dàn nh?c có tên
là La Cigale (con ve s?u). Nhân th? v?a an t?i, u?ng ru?u nh?y d?m, h? v?a trao 
d?i tin t?c. Lúc dó t?i Sài Gòn dã có các ký gi? Nh?t, Pháp, D?c, Ý, Na
Uy, Th?y Di?n. Có 4 hãng l?n c?a Pháp, M?, Anh. Dã c?nh tranh kinh h?n. Trong 
tình hình dó Tòa D?i s? M? cung tr? nên khôn ranh: H? l?i d?ng ch? nghe ngóng
trao d?i tin t?c nhanh chóng hi?u qu? ? cái ti?m an có khiêu vu La Cigale này. 
Khi c?n tung m?t tin gì dó lên báo, nhân viên Tòa D?i s? l?i t?i làm nhu
ch? là nói chuy?n bên ly ru?u.

Dã thành thói quen h? th?y bóng si quan tùy viên báo chí Tòa D?i s? M? nói 
chuy?n là dám ký gi? bám theo ki?m tin, làm thân. Khi nào có tin t?c gì c?n l?
ra cho báo chí mà không mu?n phát ngôn chính th?c, h? dùng vai trò c?a viên si 
quan tùy viên báo chí dó dua ra. Ký gi? ?n thu?ng quan sát hi?n tu?ng này.
Ông không v? v?p mà l?nh l?nh, không v?n vã bám theo dua tin ào ào. Ông mu?n 
làm sâu, c?n tr?ng "Tôi hay ki?m, mà ki?m quá lâu không du?c, m?t tin nóng.
Hôm dó tôi l?i quán La Cigale t? s?m, th?y viên bí thu ông d?i s? Nolting. Dám 
ký gi? v?n thu?ng trao d?i h?i nhau v? bài v? "b?a nay mày dánh gì" nghe
c? nhu dám dánh b?c. Th?c ra là "dánh" tin di. Cung có khi choi theo tinh th?n 
gentlemen, cho nhau nh?ng tin mình không xài, ho?c dã "dánh" di nh?ng di?u
ch? y?u r?i. Hon n?a, h? g?p nhau d? ký gi? t? b?o v? nhau xem có ai b? m?t v? 
b?t cóc không.

Viên bí thu c?a Nolting m?i ngoài 20 tu?i, r?t d?p trai. M?i khi m?c d? dàng 
hoàng l?m, b?a nay l?i di?n áo chim cò, d?n theo m?t cô gái Vi?t Nam xinh d?p
t?i nh?y d?m. "Ê, b?a nay sao m?c lôi thôi, l?i có c? dào", m?t nhân viên an 
ninh M? làm Tòa D?i s? ng?i trên gh? cao c?a qu?y ru?u (bar) h?i. Viên bí
thu tr? dua: "Tu?n t?i tao v? nu?c r?i. Cho tao x? hoi ch?".

Ch? có chi ti?t dó dã "b? phi?u" ch?c ch?n cho d? doán c?a ?n v? m?t cái tin 
ông theo hoài mà n?m chua ch?t. Thông thu?ng, sinh ho?t c?a dám ký gi? là:
khi nào không moi du?c tin gì m?i di an. Khi th?y v?ng m?t m?t ký gi? nào dó 
thì ph?i nghi ngay: nó có tin gì quan tr?ng dang l?n di vi?t. Còn l?n này,
viên bí thu d?i s? nói r?ng "m?t tu?n n?a tao v? nu?c r?i" thì cái tin nghe 
tru?c dây dã có th? "ki?m ch?ng". Ông ?n ch?y v? dánh ngay cái tin d?c dáo
"M?t tu?n n?a thay d?i s? - Nolting v? nu?c". Có c? m?t chút m?o hi?m, tin ? s? 
suy di?n c?a mình.

Tin này dua ra trúng phóc làm m?t l?n n?a Tòa D?i s? diên d?u. Nh?t d?nh bên 
trong Tòa D?i s? có ngu?i làm cho dám báo chí. L?n này thì không th? tha th?.
Bình thu?ng, dám m?t v? Ph? T?ng th?ng và an ninh M? theo dõi ch?t ch? hãng 
Reuters. H? thu?ng cho ngu?i m?c d? gi?, hút thu?c lào ng?i tru?c co quan g?n
dó l?ng nghe ai bàn tán gì, ai ra vào Reuters. Nhân viên an ninh thân quen ?n 
h?i: ch?c l?n này ?n khó thoát. Tòa D?i s? nó làm d?, chúng tôi không có
cách nào bênh anh n?a dâu. "B? nào tin dó r?i cung công khai", ?n cãi. Nhung 
lúc dó còn là "d? m?t mà". "Nó s? ph?i tìm ngu?n tin, ông chu?n b? s?n sàng
mà d?i phó. Ông suy nghi k? di. T?i tôi chua h?i ông dâu".

Bao nhiêu l?i nh?n nh?, g?i ý. Nhung làm sao nói ngu?n tin du?c, trái nguyên 
t?c ký gi?. N?u nói th?t k? nhu thua. Dù h? có h?a danh d? không tr?ng tr?
cung không th?. San tin, gay c?n, ký gi? b? an ninh bám. D?a này h?i tham d?a 
kia mà ra ch? có ai nói. C? cái l?p lu?n dó, ông ?n dã không bao gi? nói
ra ngu?n nào ông có du?c. Có l? h? cho ông là m?t ký gi? gi?i moi tin, m?t ký 
gi? "khó ch?u" cho nên h? tìm cách khác d? d?i phó. H? v?n d?ng d? hãng Reuters
ph?i cho ?n thôi vi?c. Bên Anh dã h?a nhung chua làm du?c. H? mu?n chuy?n ?n di 
Sing. Nhung chuy?n d?t ?n ra kh?i m?i quan h? r?ng l?n dâu ph?i chuy?n
m?t ngày. ?n quen Ph? T?ng th?ng, Tòa D?i s?, B? T?ng tham muu.

Cung may là khi dó Di?m dã dang di d?n phút s?p d?. Sau ngày d?o chính vào 
tháng 11-1963 m?t ký gi? M?, b?n ông ?n dã l?y du?c tài li?u trong dó có message
"Dã thành công trong vi?c v?n d?ng cho ?n thôi vi?c". Ngu?i b?n M? ch?c: "D?o 
chính này c?u mày d?y". "D?o chính này c?u M? c?u ai ch? c?u tôi dâu. Tôi
là ký gi?". Bây gi?, ông ?n nh? l?i và bình lu?n: L?y ngh? ký gi? làm bình 
phong là khó l?m. D?ch d? nghi ng?, nó bám ri?t s? l?. Th?i k? dó nó nghi mình
va ch?m vì ngh? nghi?p ch? không nghi gì khác. N?u vì ngh?, thì h? ch? d? d?, 
gây áp l?c ch? không làm quá. Ph?i cho nó th?y mình moi móc tin là b?nh ký
gi? ch? không dính d?p gì chính tr? ch? d?.

Ngu?i tình báo ho?t d?ng d?c l?p, ch? hai, ba ngu?i có liên quan ch? d?o. Th?i 
kháng chi?n ch?ng Pháp, ?n ch? g?p, tr?c ti?p công tác v?i bác si Ph?m Ng?c
Th?ch lúc dó là ngu?i ph? trách tình báo. Th?i ch?ng M? ch? có ông Mu?i Huong 
và sau này thêm ông Cao Dang Chi?m, và ông Mu?i Nho t?c Xuân M?nh bi?t. Nguyên
t?c bí m?t dó du?c d?m b?o cho ông ?n có thêm di?u ki?n hoàn thành nhi?m v?, 
không b? l?.

(còn ti?p)

NGUY?N TH? NG?C H?I

Other related posts: