Chan Dung Pham Xuan An - 14

Chân dung Ph?m Xuân ?n - K? 14: Bu?c ngo?t

Ngu?i thanh niên tr? Ph?m Xuân ?n lúc ?y yêu nu?c, s?n sàng hành d?ng. Nhung 
anh chua th? hi?u h?t tình th? cách m?ng lúc dó, nh?t là ngành tình báo
chi?n lu?c non tr? m?i thành l?p. Sau này anh m?i hi?u t?m nhìn chi?n lu?c c?a 
D?ng, dánh giá và d? báo th?i cu?c r?t chính xác...

.......................................

Nh?ng nam d?u kháng chi?n ?y, có m?t cách gi?i quy?t g?n nhu duy nh?t là nh?ng 
ai ho?t d?ng b? l? thì ra chi?n khu, di bung. H?c sinh sinh viên tr?n nhà
theo kháng chi?n cung v?y. Ngay t? nam 1947 có m?t s? ki?n mà sau này các nhà 
vi?t s? còn chua k?t lu?n ch? truong dó dúng sai th? nào, nhung nói lên du?c
lòng dân v?i kháng chi?n: sáu ngàn viên ch?c, m?t ngàn th? chuyên môn ra bung 
bi?n. Dó là m?t ch? truong c?a Ban n?i v? ?y ban Kháng chi?n hành chính Nam
B? nh?m tang cu?ng nhi?u ngành, nh?t là ngành co khí qu?c phòng dang r?t c?n 
cho chi?n d?u. Dó cung là th?i k? ngu?i ta du?c bi?t d?n các trí th?c l?n
cung ra bung nhu bác si Nguy?n Van Hu?ng, có c? dô tru?ng Sài Gòn Phan Van 
Chuong.

Chàng thanh niên Ph?m Xuân ?n nghi mình cung s? ra di nhu th?. Ch? có m?t di?u 
khó khan thôi: cha anh dang b? b?nh n?ng. Ông n?m nhà và kiêm luôn nhi?m
v? "canh gác" b?i nhà ông ? du?ng Ngô Tùng Châu là co s? cách m?ng dang ch?a 
các thi?t b? cho vi?c thành l?p Dài Ti?ng nói Nam B?, "ch? vô t?ng món, t?ng
món". Nhung D?ng dã tìm cách móc n?i qua m?t cách khác: nhóm ông Hu?nh T?n 
Phát. Ngu?i b?n h?c cùng tru?ng tên là T?o, tên th?t là Võ Phú Túc, m?t hôm
nh?n ?n m?t câu don gi?n "Ông Th?ch kêu ra nh?n công vi?c m?i". ?n nghi chuy?n 
này anh s? di luôn, b? công an vi?c làm. Nhung T?o dã thông tin: Ra r?i
vô l?i, ch? không du?c b? công vi?c.

N?u v?n ti?p t?c gi? công vi?c thì ph?i vô chi?n khu nhu m?t k? ngh? phép bình 
thu?ng v?ng m?t ? S? quan thu?. Phép nam n?u ngh? m?t l?n du?c 29 ngày. ?n
ch?n th?i di?m an T?t xong, vì nhu v?y c?ng thêm du?c nh?ng ngày ngh? T?t "l? 
nó hành quân k?t du?ng t?i 10 ngày, v? s? tr? phép. Vì th? ph?i tính k?.
Di lên Bình Duong, ? nhà m?t viên tri huy?n có con trai và con r? di kháng 
chi?n c?. Chi?u t?i có ngu?i d?n móc n?i dua di". ?n còn nh? rõ: "R?ng không,
cát không, nhung xe bò vô du?c". Chàng trai m?c qu?n so?c, giày v? c?i t?t c? 
ra vác trên vai h?t. T?i nhà liên l?c, ngu?i ta gói h?t d? c?a anh và phát
cho m?t b? bà ba den m?c vào di ti?p. Su?t ngày h? di trong r?ng, trên nh?ng 
con du?ng nh? lác dác d?ng bào qua l?i, di ki?m c?i và dôi khi có nh?ng doàn
xe di khai thác g?, ch?t cây.

Câu chuy?n c?a ông v? cái bu?i d?u nh?n nhi?m v? tr? thành ngu?i tình báo chi?n 
lu?c l?a d?u tiên ?y, v?n d?y ch?t vui tuoi, nhi?u quan sát ki?u h?c sinh:
"? chi?n khu D, l?p cây cao có, l?p cây v?a và l?p cây nh? dang chen nhau. Ông 
Th?ch và các d?ng chí lãnh d?o ? r?i rác trong các tán cây cao c?a r?ng
có nhi?u t?ng cây c?i. G?n su?i, có nu?c u?ng ch? không thôi làm sao? Ông Th?ch 
là bác si ch? ra các lo?i lave l?y t? nu?c ti?u. H?i dó g?i vui là lave
d?ng hay lave ng?i là do nu?c ti?u dàn ông hay dàn bà. Ai u?ng lave d?ng thì 
d?ng, ai lave ng?i, tùy. Thu?ng dàn bà u?ng lave ng?i. An v?i khoai mì. Bánh
khoai mì có lò nu?ng dàng hoàng. Lò nu?ng là nh?ng ? m?i du?i nh?ng g?c cây c? 
th? nên du?c ng?y trang và có ?ng d?n khói t?a theo suong d? tránh b? máy
bay quan sát Pháp phát hi?n.  Bánh khoai mì m?i ra lò an m?m, các d?ng chí già 
an du?c, d? ngu?i l?nh ch? có các d?ng chí tr? an thôi vì c?ng nhu dá".

M?t thoáng n? cu?i trên m?t ông ?n, ông giang tay miêu t? vì sao s?ng ? r?ng 
b?o m?t mà có bánh nu?ng: "? m?i r?ng to l?m, g?c cây bây l?n, khoét bên du?i,
cho c?i vào d?t, có cách di t?n khói du?i các tán lá. Tôi dâu có u?ng ru?u. 
Bánh khoai mì thì tôi an".

?n ? cùng khu v?c dành cho bà Mai, v? ông Hu?nh Van Ti?ng m?i ? B?c vào. Khi 
du?c giao công tác, anh m?i g?p bác si Ph?m Ng?c Th?ch ? m?t can l?u nh? gi?a
r?ng cây cao. Ông Th?ch nói th? nào? H?n chúng ta r?t mu?n bi?t th?t rõ cái 
th?i kh?c l?ch s? nh?ng ngày d?u c?a ngu?i tình báo chi?n lu?c du?c giao nhi?m
v? d?u tiên th? nào. Ông ?n nói r?t gi?n d?: "Tôi tu?ng vô du?c thoát ly tr? 
l?i b? d?i. Nhung ông Th?ch b?o D?ng giao nhi?m v? m?i. Nam 1951 ta dã thành
l?p ngành tình báo chi?n lu?c. C?u ? l?a d?u tiên".

Tr?i oi, cái ngh? xua nay dâu có ai ua vì b? ?nh hu?ng giáo d?c van hóa Nho 
giáo truy?n th?ng c?a gia dình cho là m?t công vi?c c?a "chim m?i chó san".
V? l?i trong th?i gian d?u tranh trong phong trào h?c sinh thì l?i càng thù 
ghét công an m?t v? Pháp và tay sai. Cho nên m?i x?y ra v? gi?t micro khi m?t
c?nh sát viên xin phát bi?u lúc chu?n b? h? huy?t trò Tr?n Van On. Tu?i tr? d? 
?ng v?i cái ngh? có v? rình mò, chui l?i. "Dánh nhau t?c, bùm thì du?c!"
Nhung ông Th?ch b?o làm cách m?ng không có chuy?n l?a vi?c. Thích, không thích 
ph?i làm. Ráng làm cho t?t. "?ng là D?ng ?y viên Nam B?, D?ng ?y viên D?c
khu Sài Gòn - Ch? L?n - Gia D?nh. Lúc dó ông Nguy?n Van Linh Bí thu. Ông Th?ch 
ph? trách trí th?c v?n và du?c ch? d?nh kiêm luôn tình báo chi?n lu?c Nam
B?. Ông giao tôi theo dõi vi?c di chuy?n quân d?i vi?n chinh Pháp, d?ng c? 
chi?n tranh M? vi?n tr? cho Pháp, kho xang c?a quân d?i Pháp ? Nhà Bè. Lúc dó
M? dã nh?y vào giúp Pháp r?i, "m? d?u s? can thi?p tr?c ti?p c?a M? vào chi?n 
tranh Dông Duong".

Ngu?i thanh niên tr? Ph?m Xuân ?n lúc ?y yêu nu?c, s?n sàng hành d?ng. Nhung 
anh chua th? hi?u h?t tình th? cách m?ng lúc dó, nh?t là ngành tình báo chi?n
lu?c non tr? m?i thành l?p. Sau này anh m?i hi?u t?m nhìn chi?n lu?c c?a D?ng, 
dánh giá và d? báo th?i cu?c r?t chính xác. Pháp lúc dó dã không còn d?
s?c kham n?i cu?c chi?n tranh c? sa l?y mãi ? Dông Duong, ? Vi?t Nam. Tháng 
9-1951 th?ng ch? De Lattre de Tassigny ph?i sang M? báo cáo tình hình quân
s? bi dát ? Dông Duong và xin thêm vi?n tr? quân s? c?a M?. M? dã ch?p thu?n 
vi?n tr? 10 tri?u dô la tháng 10-1950, m?c dù t? 1947 M? quy?t d?nh ?ng h?
Pháp ? Dông Duong và ch? vi?n tr? nh? gi?t thôi.

De Lattre de Tassigny m?i du?c b? nhi?m tháng 12-1950 mong c?u vãn tình hình 
sau chi?n d?ch biên gi?i Cao B?ng mà Pháp d?i b?i. D?ng dã nhìn th?y k? thù
m?i v?i m?t c?c di?n chi?n tranh thay d?i, và dã chu?n b? l?c lu?ng c?a mình. 
D?ng t? ch?c cu?c bi?u tình l?n ch?ng can thi?p M? ? Sài Gòn tháng 3-1950
d? nói rõ l?p tru?ng và quy?t tâm c?a ta khi hai chi?c tàu ch? d?ng c? chi?n 
tranh M? c?p b?n Sài Gòn và chi?c hàng không m?u h?m d?u ? Vung Tàu. ?n là
m?t ngu?i chi?n si du?c ch?n giao làm nhi?m v? c?a chi?n lu?c m?i này. Cung 
chính D?ng dã ch? rõ d?i tu?ng m?i c?a Cách m?ng Vi?t Nam. ?n dã du?c ch?n
d? giáo d?c chính tr? và nhi?m v? cho công tác m?i lâu dài sau này.

Câu chuy?n di nh?n nhi?m v? tình báo ? chi?n khu ?y g?i nh? v? câu h?i ph?ng 
v?n c?a Morley Safer khi g?p ông ?n t?i thành ph? H? Chí Minh sau gi?i phóng:
"Chuy?n kh?i d?u ra sao?"

Quãng d?i này c?a ông ?n du?c Henry Kamm miêu t?: Tháng 10-1945 sau khi h?c m?t 
khóa quân s? ? Th?nh Tr? (B?c Liêu) dào t?o c?p trung d?i tru?ng. Nhung
không lâu sau dó ông du?c tr? v? trong vùng quân Pháp chi?m dóng. Ông tham gia 
t? ch?c các cu?c bi?u tình c?a h?c sinh và sinh viên ? Sài Gòn ch?ng s?
cai tr? c?a quân Pháp. "T? do là con du?ng duy nh?t c?a tôi". Sau dó nam 1950 
b? Pháp g?i nh?p ngu nhung du?c hoãn d?ch và d?n d?u nam 1954 b? g?i l?i
luôn. D?u nam 1952 nh?ng ngu?i ch? huy c?a ông g?i ông vào can c? ? g?n Sài Gòn 
và phân công ông làm vi?c ? chi nhánh tình báo chi?n lu?c. "Tôi là ngu?i
d?u tiên du?c ch?n trong chi nhánh". Nam sau ông du?c k?t n?p vào D?ng C?ng 
s?n. "Tôi du?c phát cuong linh D?ng Lao d?ng vi?t b?ng ti?ng Pháp d? d?c và
tôi th?y có nhi?u lý tu?ng t?t trong dó. Tôi tr? thành ngu?i C?ng s?n".

Nh?ng câu ông tr? l?i ph?ng v?n c?a phóng viên nu?c ngoài ch? có th? don gi?n 
là các s? ki?n và m?c th?i gian. Nh?ng ngu?i b?n M? dù có hi?u ông ?n d?n
 m?y h? cung không th? bi?t có nh?ng gì d?ng sau nh?ng l?i nhu "Dó không ph?i 
là s? l?a ch?n". Là b?i vì lúc dó thanh niên yêu nu?c ch?ng còn con du?ng
nào khác là trút n?i dau c?a con dân m?t nu?c, d? di kháng chi?n. Các b?n phóng 
viên nu?c ngoài cung không tài nào hình dung du?c chàng trai dó dã vào
D?ng nhu th? nào. S? ki?n này ông cung chua h? vi?t ho?c k? l?i cho nhi?u 
ngu?i. Tôi có c?m giác nhu chính d?n bây gi? ông m?i nh? l?i t? m? d? hình dung
nó nhu m?t do?n phim. D?i ông có quá nhi?u s? ki?n d? nh? r?i.

"Tôi du?c k?t n?p ? C? Chi. Lúc xét chính th?c thì làm l? ? Cà Mau. Dó là m?t 
l? thu?ng, vào nam 1953, vùng dó nhi?u c? mang, ho?c cây gì dó gi?ng d?a nu?c.
Không ph?i, dó là d?a r?ng r?t cao, m?i cành lá có gai dài tua t?a hai c?nh, 
m?p m?p, t?i 2-3 mét, s?ng t?ng c?m. Ch?ng xu?ng ba lá trên l?ch, di vào m?t
chòi nh? du?i g?c nh?ng c?m d?a dó, và cung ? dó tôi h?c Di?u l? D?ng. Ngu?i ta 
mang d? an ti?p cho. Dua tôi xu?ng dó làm k?t n?p có anh Tu Tùng và c?u
liên l?c". Tu Tùng tên th?t là "Duong Van S?ng" là "Duong Minh Son". C?u liên 
l?c là d?ng chí D?c nay còn s?ng. Th? các hình  th?c l? lúc dó th? nào? Có
c?, hoa không? "H?c xong Di?u l? D?ng, làm l?, có chút d?nh hoa, c?. Bung bi?n 
mà, tr?i oi!".

M?t nam d? b? dó ?n sinh ho?t thu?c X? ?y Nam B?. T?i khi vào D?ng chính th?c, 
ông ph?i xu?ng Cà Mau, R?ch Cái Bát. Ch? t?a bu?i l? k?t n?p chính th?c này
là ông Lê D?c Th?, lúc dó là thu?ng tr?c X? ?y. Có anh Nguy?n Vu là ngu?i gi?i 
thi?u và ông Ba chèo dò. Ông ?n dã tr? thành ngu?i D?ng viên C?ng s?n ?
r?ng U Minh Thu?ng nhu th? dó.

Ngày ?y ngu?i ta g?i di bung nghia là v? mi?n Tây, còn di khu là lên chi?n khu 
mi?n Dông.

(còn ti?p)

NGUY?N TH? NG?C H?I

Other related posts: