Canh giac voi tac dung phu cua khang sinh

C?nh giác v?i tác d?ng ph? c?a thu?c kháng sinh nh? m?t

Khám m?t d? di?u tr? thu?c thích h?p
Ph?n l?n thu?c nh? m?t là kháng sinh. Vi?c dùng không dúng ch? d?nh ho?c không 
dúng cách d? gây ra tai bi?n.

Nhóm ch? ch?a kháng sinh

Nhóm này g?m các bi?t du?c ch?a kháng sinh thông thu?ng nhu chloramphenicol, 
tetracyclin d?n các bi?t du?c ch?a kháng sinh m?nh nhu cyprofloxacin, 
moxifloxacin...

Các b?nh v? m?t dôi khi có bi?u hi?n b? ngoài r?t gi?ng nhau, nhung l?i do 
nh?ng tác nhân gây b?nh khác nhau, c?n ph?i dùng kháng sinh d?c hi?u, n?u không
s? không kh?i mà còn t?o ra các ch?ng kháng thu?c. Thí d?, viêm k?t m?c d?u làm 
cho m?t b? c?m, d? nhung n?u do vi khu?n ph?i dùng thu?c nh? m?t 
chloramphenicol,
n?u do virus ph?i dùng thu?c m? m?t tetracyclin, n?u do l?u c?u ph?i dùng m? 
m?t tetracyclin kèm theo tiêm penicilin...

M?t s? thu?c kháng sinh nh? m?t có th? gây ra m?t s? tác d?ng ph? t?i ch? làm 
khó ch?u ? m?t. Thí d? thu?c nh? m?t moxifloxacin (bd: vigamox) làm gi?m th?
l?c, khô m?t, viêm giác m?c, cuong t?, dau m?t, ng?a m?t, xu?t huy?t du?i k?t 
m?c. Thông thu?ng nh?ng tác d?ng ph? này ít xu?t hi?n (khi dùng li?u th?p),
xu?t hi?n nhi?u hon (khi c?n ph?i dùng li?u cao), s? h?t khi ng?ng thu?c. D? d? 
khó ch?u ? m?t, dôi khi c?n dùng xen k? thu?c r?a m?t có tác d?ng bôi tron,
gi?m kích ?ng, t?o cho m?t c?m giác d? ch?u.

Khi dùng nh? m?t, có m?t ph?n kháng sinh theo các m?ch máu ? m?t vào trong co 
th?, t?o ra n?ng d? trong huy?t tuong tuy không cao b?ng khi u?ng v?i li?u
di?u tr? thông thu?ng, nhung n?u nh? quá li?u ho?c dùng lâu dài (quá 2 tu?n) 
thì thu?c v?n có th? gây ra m?t s? tác d?ng ph? nhu khi u?ng. Di?u này càng
d? x?y ra hon v?i nh?ng thu?c có t?c d? th?i tr? ch?m. Vì lý do này mà ch? du?c 
dùng dúng thu?c, dúng li?u (s? l?n, s? gi?t ph?i nh?) và không dùng kéo
dài (quá 2 tu?n).

M?t vài thu?c d? gây ra tác d?ng toàn thân thu?ng có ghi rõ các ch?ng ch? d?nh. 
Thí d? không dùng thu?c nh? m?t chloramphenicol cho tr? so sinh, ngu?i suy
t?y. Không dùng thu?c nh? m?t cyprofloxacin cho ph? n? có thai và cho con bú, 
tr? du?i 12 tu?i.

M?t s? thu?c có gây ra tác d?ng toàn thân khi u?ng nhung chua có thông tin d?y 
d? khi dùng nh? m?t thu?ng du?c khuy?n cáo th?n tr?ng. Thí d? khi cho chu?t
c?ng mang thai dùng moxifloxacin li?u tính quy ra cho ngu?i m?i ngày 500mg (cao 
b?ng 21.000 l?n t?ng li?u thu?c nh? m?t trong ngày) th?y thu?c làm ch?m
s? phát tri?n bào thai, làm ch?m s? phát tri?n xuong nên có khuy?n cáo ch? dùng 
cho ngu?i có thai lúc th?t c?n thi?t ho?c khi không có thu?c thay th? sau
khi dã cân nh?c gi?a l?i ích và nguy co.

Trong khi dùng thu?c nh? m?t kháng sinh, n?u có b?nh khác c?n dùng m?t lo?i 
kháng sinh b?ng du?ng u?ng hay du?ng tiêm và ph?i r?t th?n tr?ng nh?m tránh
nh?ng tuong tác b?t l?i. Ví d? khi dùng thu?c nh? m?t ch?a chloramphenicol thì 
không u?ng hay tiêm gentamycin, tetracyclin, cephalospo-rin, polimycin;
khi dùng thu?c nh? m?t tetracyclin thì không u?ng hay tiêm penicilin.

M?t s? thu?c nh? m?t ch?a kháng sinh có ph? kháng khu?n trong phòng thí nghi?m 
r?t r?ng, nhung trong th?c t? lâm sàng l?i chua h?n dã có hi?u l?c v?i toàn
th? các ch?ng vi khu?n dó (vì cu?ng d? kháng khu?n th?p, n?ng d? t?o ra t?i ch? 
lúc nh? m?t không d? ?c ch? vi khu?n).

Nh?ng kháng sinh này n?u dùng lâu dài có th? d?n d?n tang quá s?n nh?ng ch?ng 
không nh?y c?m, t?o nên s? nhi?m khu?n khác. Thí d? thu?c nh? m?t moxifloxacin
du?c ch? d?nh cho viêm k?t m?c do r?t nhi?u lo?i vi khu?n, nhung n?u dùng kéo 
dài thì chính nó cung gây ra b?i nhi?m, k? c? b?i nhi?m n?m. M?t trong nh?ng
tác d?ng ph? hay g?p ? thu?c này l?i là gây viêm k?t m?c. Các kháng sinh th? h? 
m?i có ph? kháng khu?n r?ng, n?u c? coi là lo?i thu?c da nang, c? dùng
kéo dài, d? d?n d?n tác d?ng ph? này.

Nhóm ph?i h?p kháng sinh và corticoid

Nhóm này bao g?m lo?i k?t h?p corticoid v?i kháng sinh (nhu chlorocid-H ch?a 
hydrocortison, chloramphenicol) ho?c v?i 2 hay 3 kháng sinh (nhu maxitrol ch?a
dexamethason, neomycin, polymycin).

Thu?c ti?n dùng vì v?a ch?ng nhi?m khu?n (do kháng sinh) v?a gi?m viêm (do 
corticoid). Tuy nhiên thành ph?n corticoid trong thu?c làm gi?m s?c d? kháng
c?a co th? nên làm gi?m hi?u l?c c?a kháng sinh hi?n có, làm n?ng thêm b?nh và 
t?o di?u ki?n thu?n l?i cho các nhi?m khu?n th? phát (bao g?m c? virus và
n?m), làm ch?m quá trình li?n v?t thuong, làm tang áp l?c n?i nhãn có kh? nang 
ti?n tri?n thành glôcôm, t?n thuong th? giác, khi?m khuy?t th? l?c không
thu?ng xuyên, hình thành cataract du?i bao phía sau, làm m?ng c?ng m?c d?n d?n 
th?ng nhãn c?u. Tùy theo thành ph?n và t? l? ph?i h?p, m?i bi?t du?c có
hi?u qu? và tác d?ng ph? ? m?c khác nhau.

Vì v?y, ch? dùng lo?i thu?c này khi mà s? ph?i h?p v?i li?u lu?ng tuong thích 
trong s?n ph?m dem l?i hi?u qu? d? ch?ng nhi?m khu?n, tác d?ng c?a corticoid
ch? ? m?c h?n ch? (ví d? dùng trong nhi?m khu?n bán ph?n tru?c c?a m?t) ch? 
không dùng r?ng rãi cho m?i nhi?m khu?n ho?c t?n thuong khác (nhu không th?
dùng trong tru?ng h?p nhi?m khu?n n?ng, viêm k?t m?c do nhi?m siêu vi, nhi?m 
n?m, t?n thuong nhãn c?u do lao, loét giác m?c, c?ng m?c).

? nông thôn, thu?c nh? m?t thu?ng don di?u khó có co h?i l?a ch?n. ? thành th?, 
thu?c nh? m?t quá nhi?u nên khó ch?n l?a dúng. Kháng sinh nh? m?t c?n ph?i
dùng theo ch? d?nh c?a th?y thu?c. Do không th?y ý nghia quan tr?ng c?a thu?c 
nh? m?t, l?i chua hi?u h?t các tác d?ng ph?, nhi?u ngu?i dùng kháng sinh
nh? m?t tùy ti?n r?t d? gây tai bi?n. C?n c?nh giác v?i các tác d?ng ph? c?a 
kháng sinh nh? m?t.

Theo S?c kh?e & d?i s?ng

Other related posts: