[SMCC] Canh bao sinh vat ngoai lai

C?nh báo sinh v?t ngo?i lai 

Hon 100 loài sinh v?t ngo?i lai dang hi?n di?n t?i VN là m?i nguy l?n cho môi 
tru?ng sinh thái. 

 
Nhi?u sinh v?t ngo?i lai xâm h?i môi tru?ng du?c nh?p vào VN. ?nh: Thanh Dung 
(Thanh Niên).  

?c buou vàng, rùa tai d?, cây mai duong... 

Ngày 16-8, Vi?n Khoa h?c k? thu?t nông nghi?p mi?n Nam dã t? ch?c h?i ngh? khoa 
h?c công ngh? toàn qu?c v? b?o v? th?c v?t, trong dó n?i lên v?n d? sinh v?t 
ngo?i lai (SVNL) xâm h?i ? VN. Theo TS Duong Minh Tú (C?c B?o v? th?c v?t), l?i 
ích thu du?c t? vi?c du nh?p gi?ng cây, gi?ng con m?i vào s?n xu?t nông, lâm, 
ngu nghi?p ? nu?c ta th?i gian qua là r?t l?n. 

Tuy nhiên, có loài SVNL dã gây ra nhi?u tác h?i dáng k? cho môi tru?ng sinh 
thái. M?i dây nh?t, vi?c m?t công ty ? C?n Tho nh?p kh?u 40 t?n rùa tai d? là 
ti?ng chuông báo d?ng v? th?c tr?ng qu?n lý SVNL gây h?i. 

Theo B? NN-PTNT, rùa tai d? n?m trong danh m?c không du?c phép nh?p kh?u. Loài 
rùa này có xu?t x? t? B?c M?, có th? s?ng t? 50-70 nam. Khi thoát ra t? nhiên, 
rùa tai d? s? c?nh tranh th?c an, giao ph?i v?i rùa b?n d?a, d?n d?n l?n áp, ?c 
ch? ho?c tiêu di?t các loài sinh v?t b?n d?a, phá v? cân b?ng sinh thái. 

Ngoài ra, rùa tai d? còn có th? mang salmonella, lo?i vi khu?n gây b?nh thuong 
hàn d?i v?i ngu?i. T? ch?c B?o t?n thiên nhiên qu?c t? (IUCN) dã x?p loài này 
d?ng d?u trong 100 loài xâm h?i nguy hi?m nh?t th? gi?i. Di?u dáng nói là rùa 
tai d? dã xu?t hi?n t?i VN vào kho?ng 10 nam nay, âm th?m trung chuy?n qua các 
nu?c khác và m?t s? du?c nuôi làm c?nh. 

Ngày 16-8, ông Ngô Minh Thanh, Phó t?ng giám d?c Công ty CP du l?ch An Giang 
cho bi?t: V? thông tin Báo Thanh Niên ph?n ánh "b?y rùa tai d? dã bò lên núi 
C?m", công ty dã cho ngu?i ki?m tra và phát hi?n nhi?u cá th? rùa tai d? dang 
s?ng ? h? Th?y Liêm, Núi C?m (xã An H?o, H.T?nh Biên, An Giang). Ông Thanh nói 
công ty dã ph?i h?p các ngành ch?c nang tìm b?t du?c 39 con rùa tai d? dem tiêu 
h?y. Hi?n công ty dang ti?p t?c tìm b?t rùa tai d?, tuyên truy?n du khách không 
dem rùa tai d? lên núi phóng sinh.
 

S? ch?m ch?p trong công tác qu?n lý sinh v?t gây h?i dã gây ra r?t nhi?u h?u 
qu? tai h?i. Cách dây 2 nam, phong trào nuôi chu?t Hamters r? lên ? các dô th?, 
d?n khi cái tên Hamters dã xu?t hi?n kh?p noi thì co quan chuyên trách là C?c 
Thú y m?i lên ti?ng kh?ng d?nh dây là loài d?ng v?t g?m nh?m, sinh s?n r?t 
nhanh, có kh? nang lây truy?n m?t s? b?nh truy?n nhi?m nguy hi?m cho ngu?i nhu 
d?ch h?ch, xo?n khu?n. 

Khi dó C?c Thú y m?i yêu c?u các co quan ch?c nang thành l?p các doàn ki?m tra 
vi?c buôn bán, v?n chuy?n chu?t Hamster nh?m d?m b?o an toàn d?ch b?nh cho 
ngu?i, không d? chu?t thoát ra bên ngoài gây h?i mùa màng và ?nh hu?ng d?n môi 
tru?ng sinh thái. 

Trong s? các SVNL dã có m?t ? VN, nhi?u lo?i sinh v?t d?n nay v?n phát tri?n 
dai d?ng mà chua có cách nào di?t tr? du?c. Di?n hình nh?t là cây mai duong 
(Mimosa pigra), m?t loài th?c v?t nguy hi?m có ngu?n g?c t? Trung M?. Chúng du 
nh?p vào VN qua tàu bè, gió... D?n nay, cây mai duong dã xu?t hi?n kh?p nu?c. 
Dây là lo?i cây không kén d?t, phát tán nhanh và chua ? dâu tiêu di?t du?c. 

Noi nào mai duong m?c thì không cây nào có th? m?c du?c tr? vài loài c? lá nh?n 
r?t d? cháy vào mùa khô. ? nhi?u noi nhu Vu?n qu?c gia Tràm Chim, Cát Tiên... 
loài cây này dang xâm l?n nhanh và chi?m linh thay th? d?n các th?m th?c v?t t? 
nhiên, de d?a s? s?ng c?a các loài chim... 

Tuong t?, các loài sinh v?t xâm h?i d?n nay v?n chua th? t?n di?t t?i VN còn có 
cây bèo Nh?t B?n, cây bông ?i (ngu s?c), ?c buou vàng, b? cánh c?ng h?i d?a, b? 
ph?n thu?c lá...

 
Rùa tai d?, sinh v?t ngo?i lai d?ng d?u danh sách 100 loài gây h?i nh?t th? 
gi?i dã xu?t hi?n ? VN t? 10 nam nay.             ?nh: Q.Thu?n (Thanh Niên).  

Nh?ng n?o du?ng xâm nh?p 

Theo TS Duong Minh Tú, hi?n nay có nhi?u con du?ng du nh?p hay phuong th?c xâm 
l?n c?a SVNL, tuy nhiên, ch? y?u là qua con du?ng nh?p kh?u nhu hàng hóa, quà 
t?ng, quà luu ni?m, d? choi... Ngoài ra, SVNL còn du?c phát tán t? nhiên thông 
qua chim di cu, mua, gió, bão, l?c xoáy hay sóng th?n. 

M?t con du?ng khác phát tán SVNL là t? nu?c d?n tàu ? tàu thuy?n qu?c t?. Nu?c 
d?n tàu là nu?c h?, sông, bi?n du?c bom vào trong tàu nh?m gi? cho tàu ?n d?nh 
khi di chuy?n. Nu?c này thu?ng chi?m t? 30 - 40% tr?ng t?i c?a tàu. Khi nu?c 
d?n tàu du?c bom th?i ra ngoài môi tru?ng, các lo?i sinh v?t này có th? bùng 
phát. M?t khác, b?n tàu l?i là m?t trong nh?ng môi tru?ng lý tu?ng cho sinh v?t 
bi?n tang tru?ng và phát tri?n. 

M?t s? loài vi t?o, khuê t?o không ch? gây d?c h?i t?i môi tru?ng và các loài 
sinh v?t khác mà còn có th? s?n sinh ra nhi?u d?c t? thu?c các nhóm nhu PSP, 
ASP gây h?i ch?ng hay quên; DSP: gây tiêu ch?y; NSP: gây tê li?t th?n kinh. 

Theo m?t nghiên c?u g?n dây c?a D?i h?c Khoa h?c t? nhiên TP.HCM, riêng d?i v?i 
h? th?ng sông Sài Gòn, các vùng ch?u tác d?ng xâm l?n nhi?u nh?t c?a SVNL là 
khu v?c h? luu sông D?ng Nai nhu C?n Gi?, v?nh Gành Rái, Lý Nhon. Nh?ng SVNL 
nguy h?i là các loài t?o, vi t?o, n?u tôm, cua, ?c, h?n, nghêu, sò... an ph?i, 
d?n dà s? tích t? d?c t?. Khi an nh?ng th?c an này, con ngu?i có nhi?u nguy co 
b? ng? d?c, th?m chí có th? t? vong. 

Theo th?ng kê c?a C?ng v? hàng h?i TP.HCM, m?i nam có hon 70% lu?t tàu nh?p 
c?nh ? c?ng Sài Gòn là tàu qu?c t?. Tuy v?y, d?n nay m?i ch? có 0,54 - 1% lu?t 
tàu nh?p c?nh v?i 232.462 t?n nu?c d?n du?c x? lý tru?c khi x? ra sông bi?n. Do 
v?y, s? phát tán c?a SVNL qua nu?c d?n tàu là r?t l?n. 

 
?c buou vàng dã lan tràn ? DBSCL và nhi?u vùng khác trong c? nu?c. ?nh: T.Dung 
(Thanh Niên).  

Qu?n lý không hi?u qu? 

Tru?c s? phát tri?n và lan r?ng c?a SVNL xâm h?i, co quan ch?c nang VN dã có 
nhi?u n? l?c d? ngan ng?a và ki?m soát các loài này, tuy nhiên hi?u qu? r?t h?n 
ch?. 

Theo C?c B?o v? th?c v?t, khó khan d?u tiên là do h? th?ng van b?n pháp lu?t 
chua hoàn ch?nh, thi?u d?ng b? và chua chú ý d?y d? d?n vi?c qu?n lý các loài 
SVNL xâm h?i nên khi v?n d?ng thu?ng g?p khó khan. Các co ch?, chính sách 
khuy?n khích, ch? tài cung chua rõ ràng, c? th?. 

H? th?ng qu?n lý SVNL xâm h?i cung chua tuong thích v?i các nu?c, chua có s? 
th?ng nh?t trên c? nu?c, có s? ch?ng chéo gi?a các ngành, gây tr? ng?i cho s? 
ph?i h?p gi?a các co quan chuyên trách. Nang l?c và trình d? c?a d?i ngu cán b? 
chuyên trách còn nhi?u h?n ch?, chua theo k?p v?i yêu c?u công vi?c, các công 
trình nghiên c?u khoa h?c v? các loài SVNL xâm h?i còn quá ít, chua d? báo du?c 
nh?ng loài có nguy co xâm h?i ho?c nguy co du nh?p. 

D? kh?c ph?c nh?ng y?u kém này, C?c B?o t?n da d?ng sinh h?c thu?c T?ng c?c Môi 
tru?ng (B? Tài nguyên - Môi tru?ng) m?i dây dã dua ra "D? án ngan ng?a và ki?m 
soát các SVNL xâm l?n ? VN t? nay d?n nam 2020". 

Theo dó, C?c s? di?u tra và l?p danh m?c các loài SVNL xâm l?n nguy hi?m có 
nguy co xâm nh?p vào VN cung nhu các loài sinh v?t b?n d?a b? tác d?ng do SVNL 
xâm l?n; xác d?nh m?c d? b? tác d?ng và tri?n khai áp d?ng các bi?n pháp h?i 
ph?c; d?ng th?i, nghiên c?u và áp d?ng các gi?i pháp t?ng h?p d? ki?m soát, 
qu?n lý và di?t tr? các SVNL xâm l?n hi?n dang t?n t?i; tang cu?ng áp d?ng các 
gi?i pháp di?t tr?, d?n nam 2020 ph?n d?u di?t tr? 50% loài SVNL xâm l?n nguy 
hi?m hi?n có ? VN. 

Tôm hùm nu?c ng?t M? xu?t hi?n ? Sóc Trang 

Ngày 18-7, Công ty TNHH Phú Thành xã Vinh H?i, huy?n Vinh Châu (Sóc Trang) dã 
nh?p trên 10 kg tôm hùm nu?c ng?t (tên khoa h?c là Red Swamp Crawfish) g?m 504 
con th? nuôi ? xã Th?nh Th?i Thu?n, huy?n Tr?n D?, Sóc Trang. Co quan ch?c nang 
dã ki?m tra nhung công ty chua xu?t trình du?c các gi?y phép nh?p kh?u hay 
ch?ng nh?n ki?m d?ch c?a co quan ch?c nang. Ngày 27-7, Giám d?c công ty là ông 
Hà Van Tâm dã d? ngh? S? NN-PTNT Sóc Trang cho phép công ty nuôi tôm hùm kh?o 
nghi?m trên di?n tích 10 ha v?i 1.000 kg. 

Co quan ch?c nang dã phát hi?n dây là loài tôm ít th?t, v? dày, hung d? và sinh 
sôi r?t nhanh, de d?a tôm b?n d?a. Loài tôm này có dôi càng to kh?e, ua dào 
hang trú ?n, là m?i nguy cho các công trình kênh muong, h? th?ng th?y l?i. D?n 
lúc này, Công ty Phú Thành m?i th?a nh?n vi?c nh?p tôm không có gi?y phép c?a 
B? NN-PTNT. Hi?n công ty này dã làm don xin tiêu h?y s? tôm trên. 

Theo T.Dung
Thanh Niên
 


Theo Quang Thu?n
Thanh Niên

Other related posts:

  • » [SMCC] Canh bao sinh vat ngoai lai - Nguyen Hong Van