[SMCC] Ba toi

 
 Bà Tôi
Phùng Thành Ch?ng  
 
  
 
   
Bà tôi du?c truy t?ng danh hi?u "Bà m? Vi?t Nam anh hùng".
Cháu tôi h?i:
- Bà g?i là bà?
- ?, bà g?i là bà, bà n?i.
- Th? b? cháu?
- B? cháu là ch?t g?i là c?, c? ngo?i.
- Còn cháu?
- Cháu là chút g?i là k?.
Ng?ng m?t lát nhu d? ghi nh? nh?ng di?u v?a h?i, nó ti?p:
- Bà oi, th? k? làm gì mà du?c phong anh hùng?
- Vì k? có m?t ngu?i con trai d?c nh?t là li?t si!
- A, v?y là cháu bi?t r?i - nó reo lên - v?y cháu là ch?t g?i li?t si là c? 
ngo?i. B? cháu là cháu g?i li?t si là ông ngo?i; còn bà. bà là. con c?a li?t si.
- ? bà là con.
- Th? mà ch?ng bao gi? cháu th?y bà nói chuy?n v? c?, v? k?.
- Lâu quá r?i! Bà cung quên m?t.
Không nh?n ra có di?u gì dó không bình thu?ng trong câu tr? l?i c?a tôi, cháu 
tôi h?n nhiên:
- Th? c? hy sinh nam nào h? bà?
- Nam 1950!
- Nam ?y c? bao nhiêu tu?i?
- Hai ba tu?i!
- Còn k?? K? m?t nam nào?
- Sau dó b?n nam!
- Nam dó k? bao nhiêu tu?i?
- B?ng tu?i bà bây gi?.
- B?ng tu?i bà là bao nhiêu?
- Nam m?t (51)!
- Nam m?t - nó nh?m tính- v?y n?u còn s?ng thì nam nay k? cung ch? m?i ngoài 
chín muoi.
- Còn s?ng thì nam nay k? chín lam (95); cung g?n tram tu?i r?i.
- Giá nhu k? còn s?ng d? bi?t mình du?c phong là anh hùng bà nh??
- ?, giá nhu k? còn s?ng.! - Tôi l?p l?i nh?ng l?i c?a d?a cháu mà th?y tim 
mình nhu b? ai bóp ch?t và nu?c m?t c? ch?c trào ra.
 

*  
Bà tôi b? quy là d?a ch? và b? x? b?n trong c?i cách ru?ng d?t! Không hi?u nghe 
ai xui khôn xui d?i, m? tôi dã t? bà tôi: "Th? do?n bóc l?t ngu?i làm c?a m? 
r?t tinh vi, x?o quy?t! M? luôn l?y t?m guong "th? ch?ng nuôi con" c?a mình ra 
d? ngan c?n không cho tôi tái giá, nh?m m?c dích bi?n tôi thành m?t ngu?i làm 
vi?c kiêm d?a ? không công trong nhà!".
 

. Hon b?n muoi nam dã trôi qua, bây gi? ng?i h?i tu?ng l?i, nh?ng k? ni?m dau 
bu?n - v?t thuong lòng c?a m?t th?i - nh? th?i gian dã k?p kéo lên m?t l?p da 
non, l?i t?y lên nh?c nh?i nhu m?i hôm nào! Nói th? ch?ng d? oán h?n ai, b?i 
tôi cung không còn mu?n nh? và nh?c l?i nh?ng chuy?n ?y n?a, mà nh? và nh?c l?i 
ch? là s? b?t d?c di ph?i nh? và nh?c l?i, v?y thôi!
 

B? tôi hy sinh trong chi?n d?ch Biên gi?i khi tôi m?i ba tu?i! Th?i gian còn 
chua d? d? cho bà tôi có th? nguôi ngoai thì nam sau ti?p d?n cái ch?t c?a ông 
tôi! Làm ngh? thu?c, chuyên b?c thu?c tr? b?nh c?u ngu?i, nhung r?t c?c ông tôi 
dã không th? c?u du?c mình thoát kh?i lu?i hái c?a t? th?n, b?i s? bu?n phi?n 
tru?c cái ch?t c?a b? tôi dã khi?n can b?nh nan y c?a ông tôi tái phát!
 

Sau hai cái tang g?n nhu cùng m?t lúc, bà tôi n?m li?t giu?ng m?t m?i tháng! 
V?a v?c d?y du?c, có ngu?i d?n r? tai là có m?y nhà ? làng dang mu?n bán ru?ng 
v?i m?t cái giá r?t ph?i chang, bà tôi li?n quy?t d?nh bán can nhà ? ph? ph? 
v?n là c?a hàng thu?c c?a ông tôi c?ng v?i gánh hàng xén c?a mình và s? v?n 
li?ng dành d?m du?c tru?c dó d? t?u ru?ng! Bà tôi không ng? r?ng nh?ng ngu?i 
bán ru?ng cho mình d?u là nh?ng nhà có con em ? vào nh?ng cuong v? cao trong 
hàng ngu cách m?ng, nên bi?t tru?c du?c tình th?, h? dã bán t?ng bán tháo s? 
ru?ng dang canh tác d? ch?y. làng.
 

Nhu v?y, tính d?n khi b? quy là d?a ch? và b? x? b?n, bà tôi m?i ch? là d?a ch? 
du?c trên du?i ba nam! Lý do mà h? dua ra là nhà ch? có m?t lao d?ng (ngu?i ta 
không tính m? tôi, b?i m? tôi cung coi mình là ngu?i b? bà tôi bóc l?t) mà có 
hon ch?c m?u ru?ng - là ngu?i nhi?u ru?ng nh?t làng và do dó cung là ngu?i có 
nhi?u ngu?i làm thuê nh?t làng!
 

Tru?c dó, cung không nghi là mình có th? b? b?n, nhung lo tôi s? theo m? tôi 
"c?t d?t" v?i bà, nên m?t l?n bà dã g?i tôi l?i u?m th?: "M? cháu b?o m?y hôm 
n?a s? v? dón cháu di d?y!". Tôi dã b?o bà: "Không! Cháu s? không di dâu c?, 
cháu ? v?i bà.". Bà dã âu y?m kéo tôi vào lòng, xoa d?u khen tôi ngoan, h?a s? 
mua cho tôi m?t b? qu?n áo m?i d? m?c t?t, r?i c? hai bà cháu ng?i ôm nhau 
khóc! Tôi không ng? (và bà tôi h?n l?i càng không ng?) dó cung là l?n cu?i cùng 
hai bà cháu còn du?c ng?i v?i nhau!
 

Sau dó, bà tôi dã g?i tôi v? bên ngo?i, cách nhà tôi ch?ng hai cây s? nh? các 
ông c?u, bà m? trông nom. V? sau tôi m?i bi?t là trong th?i gian dó bà tôi dã 
ph?i ch?u d?ng bi?t bao nhiêu là nh?c nhã, ê ch?! Không k? ru?ng d?t, toàn b? 
c?a n?, t? thóc lúa, con trâu, cái cày cho d?n cái ch?i cùn, cái r? rách trong 
nhà tôi d?u b? t?ch thu. Nam gian nhà ngói và ba gian nhà ngang trên m?nh d?t 
mu?i hai thu?c du?c chia cho ba h? thu?c thành ph?n b?n c? nông. Bà tôi b? giam 
l?ng m?t noi, có dân quân canh gác; di dái, di ?a ph?i xin phép và ph?i chào 
h?i, vâng d?, ph?i xung con và ph?i kêu là ông, là bà v?i t?t c? nh?ng ngu?i 
mình g?p k? t? d?a tr? con còn ?m ng?a tr? di.
 

Ngày bà tôi b? b?n, nhu có linh tính mách b?o, tôi t? bên ngo?i tr?n v?. D?n 
nhà, không th?y bà dâu l?i th?y nhà c?a tan hoang nhu v?a b? m?t cu?p, tôi b?t 
giác oà khóc b?i n?i s? hãi là tai ho? dã giáng xu?ng d?u bà tôi; r?ng dúng vào 
lúc bà tôi c?n d?n tôi thì tôi l?i không có m?t và tôi dã vinh vi?n m?t bà! 
Dúng lúc dó thì m?t "ông" dân quân vai deo súng d?n hai ngu?i dàn ông dã d?ng 
tu?i (sau này tôi m?i bi?t m?t ngu?i cung b? quy là d?a ch?, còn m?t ngu?i làm 
ngh? th?y cúng) di vào. Theo l?nh c?a "ông" ta, hai cánh c?a s? bu?ng nhà tôi 
du?c tháo xu?ng và m?i ngu?i m?t cánh mang di. Tôi v?i ch?y theo:
- Sao các ông l?i tháo c?a nhà tôi?
"Ông" dân quân quay l?i:
- Nhà nào c?a nhà mày! Dây là nhà c?a nông dân! - R?i ông ta nhìn tôi cu?i nhan 
nh? - mà. tháo hai cánh c?a này. là. tháo cho. bà mày d?y!
- Bà tôi dâu?
- O.! Thì ra mày v?n chua bi?t gì th?t à! Có mu?n chia tay bà mày thì ra d?ng 
Tru?c.
D?ng Tru?c! Bà tôi ra d?ng Tru?c làm gì? Và ngu?i ta dang làm gì bà tôi ? d?ng 
Tru?c? Tôi v?i h?t h?i ch?y theo.
 

Cánh d?ng Tru?c v?a g?t xong còn tro g?c r?, bây gi? là c? m?t bi?n ngu?i v?i 
c?, loa, kh?u hi?u; v?i c? r?ng nh?ng cánh tay gio lên, h? xu?ng và nh?ng ti?ng 
hô: "D? d?o! D? d?o! D? d?o" trong ni?m ph?n khích c?a dám dông nghi là mình dã 
d?i d?i!
 

Tôi d?n noi dúng lúc ngu?i ta v?a thi hành án xong v?i bà tôi và Toà án nhân 
dân cách m?ng dã tuyên b? k?t thúc phiên toà. D?n dây, tôi m?i hi?u hai cánh 
c?a s? du?c mang ra dây d? làm gì! M?t cánh thay cho t?m "d?a", m?t cánh làm 
t?m "thiên" r?i v?i hai vòng th?ng hai d?u và m?t chi?c dòn tròn (m?t lo?i dòn 
du?c dùng d? gánh r?), ông d?a ch? và ông th?y cúng m?i ngu?i m?t d?u - theo 
l?nh c?a "ông" dân quân - hai ngu?i khiêng xác bà tôi ra bãi tha ma! Nghia t? 
là nghia t?n, ngoài vi?c dành cho bà tôi hai cánh c?a d? làm "c? áo", ngu?i ta 
còn ch?ng t? lòng nhân d?o b?ng vi?c d?t cho bà tôi c? m?t bó nhang!
 

V?i ai dó thì "ch?t là h?t" nhung s? bà tôi còn kh? c? sau khi ch?t! V?n ngu?i 
th?p, bé nhung vì hai cánh c?a s? quá ng?n, nên su?t d?c du?ng di mái tóc và 
hai chân c?a bà tôi, do?n t? d?u g?i tr? xu?ng c? lê thê qu?t d?t! Khi ch? còn 
cách bãi tha ma m?t do?n, bó nhang phía d?u "áo quan" b?ng nhiên bùng cháy và 
bén vào tóc bà tôi. "Ông" dân quân li?n l?nh cho hai ngu?i h? bà tôi xu?ng, và 
th?t b?t ng? khi "ông" ta ch? vào ông th?y cúng r?i ch? vào dám tóc dang cháy 
c?a bà tôi ra l?nh:
- Th?ng này! Dái.
Ông th?y cúng l?p b?p mãi m?i th?t du?c nên l?i:
- D?. thua ông. con. con không mót!
"Ông" ta li?n quay sang ông d?a ch?:
- Th?ng này.
Cùng lúc, nh?n ra dung qu?n c?a ông d?a ch? dã u?t sung, "ông" ta li?n xam xam 
ti?n d?n tru?c m?t bà tôi và vén qu?n lên.
 

Tôi v?i nhào d?n và ch? kêu du?c hai ti?ng "Bà oi" r?i không bi?t gì n?a.
 

*  
Do có m?t ngu?i tham gia cách m?ng và l?i là li?t si, nên trong s?a sai, gia 
dình tôi du?c x?p thu?c di?n "d?a ch? kháng chi?n". Nam gian nhà ngói và ba 
gian nhà ngang trên m?nh d?t mu?i hai thu?c du?c tr? l?i. Tr? giá cho l?i l?m 
c?a mình, m? tôi dã tìm d?n cái ch?t, nhung không dám ch?t ? làng mà ra Hà N?i, 
tìm d?n t?n h? Hale t? t?.
 

Bà tôi du?c truy t?ng danh hi?u: "Bà m? Vi?t Nam anh hùng".
Anh hùng? Không! Bà tôi không ph?i là anh hùng, cung nhu tru?c dây bà tôi không 
ph?i là "cu?ng hào ác bá"! Có gì mà "cu?ng hào ác bá"! Bà tôi ch? là m?t ngu?i 
ph? n? Vi?t Nam nhu bao ngu?i ph? n? Vi?t Nam bình thu?ng khác! V?y xin hãy d? 
cho linh h?n bà tôi du?c yên ngh?, b?i tôi mu?n mãi mãi bà tôi v?n ch? là. bà 
tôi thôi!./.
 
 

Phùng Thành Ch?ng  

Other related posts:

  • » [SMCC] Ba toi - Nguyen Hong Van