60 Trieu Nguoi VN dang Mang Giun San Trong Bung

60 tri?u ngu?i VN dang mang giun sán... trong b?ng!


TS. D?ng Th? C?m Th?ch, Vi?n SR-KST-CT TU:"Hàng ch?c tri?u ngu?i Vi?t Nam b? 
nhi?m giun sán" - ?nh: N. Huy?n
Ngoài sán lá gan ? nhi?u t?nh, thành, hàng ch?c tri?u ngu?i Vi?t Nam cung dang 
mang trong b?ng mình nhi?u lo?i giun khác nhau... TS. D?ng Th? C?m Th?ch,
Tru?ng Phòng Ký sinh trùng - Vi?n S?t rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung 
uong (SR-KST-CT TU) cho bi?t.

Bà Th?ch cung cho bi?t thêm, ngoài sán lá gan, toàn qu?c có 60 tri?u ngu?i 
nhi?m giun dua, 40 tri?u ngu?i nhi?m giun tóc, 20 tri?u ngu?i nhi?m giun móc.
Theo con s? do Vi?n SR-KST-CT TU nêu trên, tính ra, ? Vi?t Nam, c? 10 ngu?i thì 
t?i 7-8 ngu?i có mang giun, sán trong b?ng!

>>
Ngon mi?ng, "d?" ra... sán
>>
M?t s? di?u c?n bi?t v? b?nh nhi?m sán lá
>>
Sán lá gan dã lan ra 45 t?nh, thành
>>
Coi ch?ng mù vì sán

>>
Thi?u thu?c di?u tr?, nhi?u b?nh nhân ph?i c?p c?u

>>
Báo d?ng b?nh sán lá gan

>>
Qu?ng Ngãi: b?nh sán lá gan gia tang

>>
Qu?ng Nam: 254 ngu?i m?c b?nh sán lá gan

Du?i dây là cu?c trao d?i v?i TS D?ng Th? C?m Th?ch...

* Tình hình nhi?m sán lá gan l?n lên t?i 45 t?nh, thành trên c? nu?c khi?n cho 
nhi?u ngu?i lo ng?i... Nhung trong s? các lo?i ký sinh trùng nhi?m vào ngu?i,
không ch? có sán lá gan l?n. Bà có th? di?m qua tình hình nhi?m giun, sán các 
lo?i trên toàn qu?c d? m?i ngu?i du?c bi?t?

- Vi?t Nam n?m trong vùng khí h?u nhi?t d?i, cùng v?i t?p quán an u?ng, sinh 
ho?t chua d?m b?o v? sinh, r?t thu?n l?i cho s? phát tri?n c?a các b?nh giun,
sán. U?c tính, trên toàn qu?c s? ngu?i nhi?m giun dua kho?ng 60 tri?u ngu?i, 
giun tóc 40 tri?u ngu?i và giun móc 20 tri?u ngu?i, trong dó s? nhi?m ph?i
h?p 2, 3 lo?i giun lên t?i 60-70%.

V? b?nh sán thu?ng g?p ? Vi?t Nam, có th? nói d?n là:

B?nh sán lá gan nh?: Phát hi?n b?nh có ? 21 t?nh phân b? ch? y?u ? m?t s? d?a 
phuong có t?p quán an g?i cá, ho?c an cá chua n?u chín. Nh?ng noi có t? l?
nhi?m sán lá gan nh? cao (30-70%) là noi ngu?i dân thu?ng xuyên an g?i cá nhu 
Kim Son - Ninh Bình, Nghia Hung - Nam D?nh, Nga Son - Thanh Hoá, Ba Vì -
Hà Tây, Phù M? - Bình D?nh.

B?nh sán lá gan l?n: Dã phát hi?n các ca b?nh r?i rác ? 45 t?nh trong c? nu?c 
(trong dó có 15 t?nh ch? có 1-2 ca b?nh). Noi có nhi?u b?nh nhân sán lá gan
l?n là noi có t?p quán an rau thu? sinh s?ng nhu rau ng?, rau c?i xoong, rau 
d?ng, u?ng nu?c lã. ph? bi?n ? các t?nh Qu?ng Ngãi, Qu?ng Nam, Bình D?nh,
Hà Tây, Hà Tinh, Ngh? An.

B?nh sán lá ph?i: Thu?ng g?p ? vùng núi phía B?c nhu Lai Châu, Lào Cai, Yên 
Bái, Ngh? An, noi ngu?i dân có t?p quán an cua dá nu?ng chua chín, t? l? nhi?m
kho?ng 15%.

B?nh sán dây, ?u trùng sán l?n: V?i sán dây, có hai lo?i thu?ng g?p ? ngu?i là 
sán dây l?n và sán dây bò. B?nh thu?ng g?p ? các t?nh mi?n núi, trung du
phía B?c, nhu: B?c C?n, L?ng Son, Vinh Phú, B?c Giang, B?c Ninh, Thanh Hoá, 
Thái Bình. b?nh ?u trùng sán l?n hay g?p ? noi có l?n g?o và có phong t?c nuôi
l?n th? rong, an ti?t canh l?n, an nem chua, th?t l?n, th?t bò tái ho?c s?ng, 
an rau s?ng.

B?nh ?u trùng sán l?n gây d?ng kinh, li?t, m?t trí nh?, tang áp l?c n?i s?, não 
úng thu?, gi?m th? l?c, mù m?t, b?nh tim. v.v.

T? nam 2000 d?n 2004, vi?n SR-KST-CT TU trung uong dã ti?p nh?n trên 700 tru?ng 
h?p b?nh ?u trùng sán l?n, trong dó 84% có t?n thuong ? não v?i các tri?u
ch?ng: d?ng kinh, li?t, mù m?t, tang áp l?c n?i s?, dã có tru?ng h?p t? vong do 
t?t não.

5 t? d?ng d? phòng, ch?ng giun sán

* Thua bà, tru?c tình hình sán lá gan l?n dang lan ra kh?p 45 t?nh, thành và de 
do? s?c kho? ngu?i dân, Vi?n SR-KST-CT TU dã có bi?n pháp gì d? h?n ch?
s? ngu?i nhi?m giun sán nói chung cung nhu sán lá gan nói riêng?

- Du?i s? ch? d?o c?a B? Y t?, Vi?n SR-KST-CT TU dã c? doàn cán b? tr?c ti?p 
ch? d?o v? ch?n doán và di?u tr? các ca b?nh sán lá gan l?n t?i các b?nh vi?n
t?nh thu?c khu v?c mi?n Trung và các doàn cán b? c?a Vi?n SR-KST-CT TU k?t h?p 
v?i Vi?n SR-KST-CT TU Quy Nhon, Vi?n SR-KST-CT TU TP.HCM ch? d?ng phát hi?n
b?nh giun, sán t?i c?ng d?ng d? di?u tr? và tuyên truy?n phòng ch?ng b?nh giun 
sán.

Hi?n t?i, các doàn công tác dã th?c hi?n xong ? các t?nh mi?n Nam và dang ti?p 
t?c làm vi?c t?i các t?nh mi?n Trung và mi?n B?c. Cung ph?i nói thêm r?ng,
b?nh sán lá gan l?n có m?t t?i 45 t?nh nhung th?c t? có d?n 15 t?nh ch? có 1-2 
ca b?nh. S? ca b?nh du?c phát hi?n nhi?u lên có l? do phuong ti?n ch?n doán
càng ngày càng hoàn thi?n.

Ví d?, nhu nhi?u co s? khám b?nh có máy siêu âm và có kit d? xét nghi?m ELISA 
phát hi?n b?nh ký sinh trùng, nói chung và sán lá gan l?n, nói riêng nên s?
ngu?i du?c phát hi?n nhi?u hon. Bên c?nh dó, thu?c di?u tr? d?c hi?u có tác 
d?ng t?t cung khuy?n khích ngu?i b?nh d?n co s? khám b?nh và di?u tr?.

B? Y t? cung dã ban hành hu?ng d?n ch?n doán và di?u tr? b?nh sán lá gan l?n 
d?n các co s? y t? trong c? nu?c. B? cung dã có công van ch? d?o cho nh?p thu?c
di?u tr? sán lá gan l?n (Triclabendazole) vào Vi?t Nam.

D? h?n ch? nhi?m giun sán, Vi?n SR-KST-CT TU dã ch?n các d?i tu?ng uu tiên 
phòng ch?ng giun là h?c sinh ti?u h?c. T? nam 2000, mô hình t?y giun cho h?c
sinh ti?u h?c d?nh k? 6 tháng/l?n dã và dang du?c ti?n hành t?i 19 t?nh trên 
toàn qu?c do T? ch?c Y t?  Th? gi?i h? tr?.

V? phòng ch?ng sán lá gan nh? và sán lá ph?i, Vi?n dã xây d?ng mô hình di?u tr? 
trên di?n r?ng cho các d?i tu?ng có nguy co cao t?i 4 t?nh v?i s? h? tr?
kinh phí c?a T? ch?c Y t? Th? gi?i.

* Th? nhung t?i sao k??ý sinh trùng (giun, sán) v?n hoành hành, v?n lây lan ra 
nhi?u d?a phuong?

- Th?t ra, d?c di?m c?a b?nh nhi?m giun, sán thì khác v?i s?t rét vì giun sán 
có nhi?u lo?i. M?i lo?i l?i c?n ph?i xây d?ng mô hình phòng ch?ng khác nhau.
D? xây d?ng r?ng kh?p mô hình phòng ch?ng cho t?ng lo?i giun sán, c?n d?n hàng 
ch?c t? d?ng kinh phí vì di?u tr? trên di?n r?ng tiêu hao r?t nhi?u kinh
phí v? thu?c men, chua k? còn ph?i c?n d?n s? tham gia c?a nhi?u ban, ngành các 
c?p d?a phuong.

Nam 2006, B? Y t? quan tâm d?u tu kinh phí (5 t? d?ng).

Các v?n d? phòng ch?ng giun sán t?i c?ng d?ng dang du?c Vi?n SR-KST-CT TU k?t 
h?p v?i các vi?n Vi?n SR-KST-CT Quy Nhon, Vi?n SR-KST-CT TP.HCM và 64 t?nh,
thành th?c hi?n di?u tra dánh giá th?c tr?ng nhi?m giun sán trong c? nu?c. M?c 
dích là nh?m lên k? ho?ch phòng ch?ng c? th? cho t?ng lo?i b?nh giun, sán
? t?ng vùng, mi?n khác nhau.

Vi?n SR-KST-CT TU cung dã t?p hu?n v? chuyên môn k? thu?t phát hi?n b?nh giun 
sán, t?p hu?n k? nang tuyên truy?n v? cách phòng ch?ng b?nh giun sán cho cán
b? y t? t? tuy?n t?nh d?n y t? thôn b?n c?a 15 t?nh tr?ng di?m có t? l? nhi?m 
giun ho?c sán cao. T? dó, s? tuyên truy?n b?ng nhi?u hình th?c d?n toàn dân
nhu phát các t? roi, tranh ?nh, h?p dân. d? cung c?p ki?n th?c phòng ch?ng các 
b?nh giun, sán.

Tuy nhiên, công tác phòng ch?ng các b?nh giun sán có khó khan vì d? thay d?i 
du?c hành vi hay t?p quán c?a ngu?i dân t?i c?ng d?ng c?n ph?i có th?i gian
dài, k?t h?p di?u tr? v?i tuyên truy?n, v?n d?ng. và th?c s? ph?i xã h?i hoá 
trong công tác phòng ch?ng giun sán.

Bên c?nh dó, cung c?n có s? quan tâm, d?u tu kinh phí c?a Nhà nu?c liên t?c 
trong nhi?u nam thì m?i hy v?ng công tác phòng ch?ng giun sán d?t hi?u qu? cao,
gi? du?c d? b?n v?ng c?a các mô hình phòng ch?ng b?nh.

Các b?nh vi?n ít chú tr?ng phát hi?n giun sán

* Chúng tôi dã g?p nhi?u b?nh nhân nhi?m giun, sán (d?c bi?t là sán lá gan 
l?n), h? than phi?n dã ph?i di khám, ch?a b?nh ? nhi?u b?nh vi?n, t?n kém r?t
nhi?u mà mãi m?i bi?t là. b? ch?n doán nh?m! B? nhi?m sán lá gan nhung b?nh 
vi?n c? dè b?nh nhân ra di?u tr? u gan, áp-xe gan khi?n cho h? ph?i ch?u t?n
kém, hoang mang v? m?t tinh th?n. Tru?c tình hình này, Vi?n có k? ho?ch gì d? 
ph?i h?p v?i các b?nh vi?n nh?m kh?c ph?c tình tr?ng "nh?m" nhu trên?

- Chúng tôi nghi r?ng sau khi B? Y t? ban hành hu?ng d?n ch?n doán và di?u tr? 
b?nh sán lá gan d?n t?t c? các co s? y t? thì các bác si ? các tuy?n s? có
ch? d?nh dúng nh?t d? phát hi?n và di?u tr? b?nh s?m nh?t.

Nhung cung có m?t di?u ph?i nói d?n là, vi?c phát hi?n m?t s? lo?i giun sán ch? 
c?n xét nghi?m phân thông thu?ng là dã phát hi?n tr?ng giun sán thôi. Th?
nhung, h?u h?t các b?nh vi?n ít th?c hi?n xét nghi?m phân cho ngu?i b?nh. Vì 
v?y, có nh?ng b?nh giun sán dã b? b? qua ho?c m? ra r?i m?i bi?t dó là do
sán.

- Nghia là, cho d?n bây gi?, v?n có kho?ng tr?ng trong m?i liên k?t gi?a Vi?n 
chuyên khoa v? giun sán nhu Vi?n SR-KST-CT TU v?i các b?nh vi?n da khoa ho?c
chuyên khoa khác (không ph?i chuyên ngành v? giun, sán)?

- Tru?c dây, có th? nhu v?y... nhung t? lâu nay dã có s? k?t h?p gi?a các vi?n, 
các b?nh vi?n Trung uong và Vi?n SR-KST-CT TU nên có nhi?u nghiên c?u dã
du?c k?t h?p, d?c bi?t là b?nh sán lá gan l?n. Dã có nh?ng k?t h?p nghiên c?u 
gi?a Vi?n SR-KST-CT TU, Vi?n Thú Y Qu?c gia và B?nh vi?n B?ch Mai ho?c m?t
s? các b?nh vi?n khác.

Nhân dây, chúng tôi xin d? ngh? các b?nh vi?n nên quan tâm dua xét nghi?m phân 
tìm tr?ng giun, sán vào thành xét nghi?m co b?n. D?ng th?i, khi làm xét nghi?m
công th?c máu, c?n chú ý d?n b?ch c?u ái toan tang. Dó là các d?u hi?u ch? di?m 
d? hu?ng t?i các b?nh v? ký sinh trùng.

Hon n?a, các xét nghi?m này cung r? ti?n, d? làm và don gi?n nhung v? ch?n doán 
b?nh ký sinh trùng l?i r?t có hi?u qu?.

* Xin c?m on bà!

Theo VietNamNet

Other related posts: