13-08-2002

ngày 13 tháng 8 là ngày mà th? gi?i dành riêng cho nh?ng ai thu?n tay trái

Ngu?i thu?n tay trái là ngu?i dùng tay trái d? làm nh?ng công vi?c chính nhu 
ném v?t, hái lu?m d? v?t, s? d?ng d?ng c? nhu vi?t, c?m dua an com, c?t xén,
v.v... Khi leo trèo ho?c d?m dá thì ngu?i thu?n tay trái s? d?ng tay trái hay 
chân trái tru?c. Có m?t s? ngu?i tuy thu?n tay trái nhung vì lý do xã h?i
ho?c truy?n th?ng van hoá, du?c hu?ng d?n c?m vi?t b?ng tay ph?i t? nh?. Do 
v?y, tay c?m vi?t không h?n luôn luôn là tay thu?n c?a m?i ngu?i.

 Th?ng kê

Kho?ng 8 - 15% ngu?i l?n thu?n tay trái.
[1]
Nam nhi?u hon n?
[2].
So v?i ngu?i khác, nh?ng c?p sinh dôi gi?ng nhau thu?n tay trái nhi?u hon
[3].
B?nh nhân m?c ph?i nh?ng b?nh sau có t? s? thu?n tay trái cao hon (
d?ng kinh,
[4]
H?i ch?ng Down,
[5]
t? k?,
[6]
ch?m phát tri?n tâm th?n
[7],
lo?n nang d?c,...)

 Nguyên nhân

Hi?n nay chua có b?ng ch?ng c? th? gi?i thích vì sao có hi?n tu?ng ngu?i thu?n 
tay trái, trong khi da s? thu?n tay ph?i.

M?t vài gi? thuy?t không can c? và d?a theo quan sát chung c?a m?t s? cá nhân 
nghiên c?u là tr? s? d? b? thu?n tay trái n?u:
List of 3 items
. B? ?nh hu?ng quá nhi?u kích thích t? nam testosterone.
. Sinh khó.
. Rà siêu âm nhi?u l?n khi còn trong thai.
list end

 Ngôn ng?

Nhi?u ngu?i thu?n tay trái ph?n d?i b?t công xã h?i vì coi tr?ng bên ph?i hon 
bên trái. Trong
ti?ng Vi?t,
ch? ph?i d?ng nghiã v?i dúng, trúng, thu?n, d?ng ý. Còn ch? trái có nghiã sai, 
ngu?c ý, tr?t. Nh?ng ngôn ng? khác cung th?:
ti?ng Anh:
Right;
ti?ng D?c,
ti?ng Hà Lan:
recht (có nghia dúng);
ti?ng Pháp:
droit (ph?i, quy?n l?i); ti?ng
Tây Ban Nha:
diestro (ph?i, rành ngh?, khéo tay). T? sinister trong ti?ng Anh, có nghia là 
"ác, nham hi?m, xui", có g?c t? ti?ng Latin, có nghia là "tay trái".

Trong
ti?ng Hoa
t? "t?" (?) có nghiã không dúng d?n, gian tà. Thí d? "t? d?o" (??). Cho d?n nay 
v?n có nh?ng gia dình b?o th? dánh d?p con cái b?t ph?i d?i thu?n tay trái
sang tay ph?i.

Trong
ti?ng Th?y Di?n,
c?m t? "venstrehåndsarbeid" có nghia den là vi?c làm b?ng tay trái nhung có 
nghia bóng là "công vi?c làm c?u th? không ra gì".

Ch? ti?ng Anh "ambidexterity" có nghiã là thu?n c? hai tay nhung th?t ra là ch? 
l?y t? ti?ng latin có nghiã là hai bên d?u là tay ph?i (ch? dexter có nghia
là ph?i)

Trong
ti?ng Vi?t,
các c?m t? nhu "làm ngh? tay trái" ch? công vi?c ph?, không dúng chuyên môn; 
"ngang trái", "trái khoáy" ch? tính ch?t ngu?c v?i thông l?.

Ngu?i thu?n tay trái g?p nhi?u tr? ng?i v?i m?t s? d?ng c? - thí d? di?n hình 
là:
List of 4 items
. Kéo -
ngu?i thu?n tay trái không th?y du?ng c?t khi dùng kéo, l? tay c?m (d? thò
ngón cái
vào) thu?ng làm dau.
. Dao -
m?t s? các lo?i dao làm
b?p
(nh?t là c?a
Nh?t
d? làm
cá
c?a món an
sushi)
có lu?i thu?n cho tay ph?i hon tay trái
[8]
. Vi?t -
trong ph?n l?n các van hóa, ch? vi?t t? trái sang ph?i, ngu?i thu?n tay trái 
thu?ng làm lem gi?y hay ph?i tìm cách vi?t d?c bi?t
[9].
Nhi?u tr? em h?c sinh b? bu?c ph?i vi?t tay ph?i.
. Trong th? thao: g?y choi
golf,
hockey
c?n ph?i d?t làm riêng cho ngu?i tay trái và thu?ng d?t ti?n hon lo?i ph? thông 
dành cho ngu?i thu?n tay ph?i.
list end

 Trí thông minh

M?t gi? thuy?t ph? bi?n cho r?ng ngu?i thu?n tay trái thông minh và sáng t?o 
hon ngu?i thu?n tay ph?i. Trong khi c?ng d?ng khoa h?c v?n còn bàn cãi v? cách
làm th? nào d? suy di?n c? hai m?t trí thông minh và s?c sáng t?o, m?t s? 
nghiên c?u dã cho th?y m?t liên h? h? tuong nh? gi?a vi?c thu?n tay trái và 
thông
minh/sáng t?o.

Trong cu?n Right-Hand, Left-Hand (d?ch là "Thu?n tay ph?i, thu?n tay trái") ,
[10]
Chris McManus thu?c
University College London,
bi?n b?ch r?ng t? l? ngu?i thu?n tay trái dang tang và là nhóm ngu?i có t? l? 
thành d?t cao. Ông ta cho r?ng b? não c?a ngu?i thu?n tay trái du?c c?u trúc
khác hon giúp r?ng gi?i h?n c?a các nang l?c, và các
gen
xác d?nh vi?c thu?n tay trái cung qu?n lý s? phát tri?n c?a các trung tâm ngôn 
ng? c?a não b?.

?
Vuong qu?c Anh,
hi?n có kho?ng 11% nam gi?i và n? gi?i trong d? tu?i 15-24 thu?n tay trái, 
trong khi s? này ch? có 3% ? d? tu?i 55-64.
[11]
McManus nêu lên m?t s? các nhân t? có th? di?u h?p vi?c vi?c thu?n tay trái 
tang lên:
List of 4 items
. Nh?ng ngu?i thu?n tay trái dã b? kì th? mãnh li?t trong su?t th? k? 18 và 19 
và thu?ng b? "thua thi?t" v?i m?i ngu?i.
. Trong gi?i ngu?i l?n, ngu?i thu?n trái thu?ng b? xã h?i xa lánh, k?t qu? là 
h? ít l?p gia dình hon và
sinh s?n
ít hon.
. Do vi?c kì th? gi?m trong th? k? 20, s? ngu?i t? nhiên thu?n tay trái mà v?n 
gi? b?n nang dó dã tang.
. D?i v?i l?a tu?i làm m?, theo th?ng kê, thì nh?ng ngu?i m? l?n tu?i hon s? có 
chi?u hu?ng sinh các d?a tr? thu?n tay trái.
list end

McManus cho r?ng vi?c tang này s? có th? d?n t?i vi?c phát tri?n trong gi?i trí 
tu? và là m?t bu?c nh?y v?t trong thiên tài v?
toán,
th? thao
hay
ngh? thu?t.

Th?t là không may, ngu?i thu?n tay trái có xu hu?ng quá bi?u trung ? hai thái 
c?c c?a trí tu?, m?t s? l?n li?t vào lo?i "thiên tài"; m?t s? khác n?m vào
c?c thi?u thông minh vì
khuy?t t?t.
Dã có nhi?u nghiên c?u d?n ch?ng các liên h? gi?a s? thu?n tay trái và các 
khuy?t t?t
lo?n nang d?c,
cà lam,
và ch?ng
t? k?,
cung nhu là m?t s? khuy?t t?t khác. [
c?n chú thích]

Nam
2006,
các nhà nghiên c?u ?
Cao d?ng Lafayette
và
D?i h?c Johns Hopkins
dã tìm th?y r?ng các nam gi?i thu?n tay trái có 15% giàu hon nh?ng ngu?i nam 
gi?i thu?n tay m?t trong gi?i dang theo h?c cao d?ng, và con s? này tang lên
26% trong gi?i dã t?t nghi?p. S? khá nhau v? m?c thu nh?p này v?n chua th? gi?i 
thích du?c và du?ng nhu không áp d?ng cho n? gi?i.
[12]

Cùng v?i l?i th? v? trí thông minh, vi?c thu?n tay trái cung có m?t s? l?i ích 
khác bao g?m:
List of 2 items
. S? phân chia bán c?u não c?a công vi?c: Di?u tru?c tiên c?a lý thuy?t này là 
vì vi?c nói và ho?t d?ng dòi h?i các ki nang nang d?ng t?t; có m?t bán c?u
não th?c hi?n c? hai s? hi?u qu? hon là phân chia chúng ra. [
c?n chú thích]
. L?i th? trong thi d?u: ngu?i th?n tay trái có m?t y?u t? "b?t ng?" trong 
tranh d?u, b?i vì da s? d?u thu?n tay ph?i.
list end

 Ch?t s?m?

Th?ng kê ch? ra r?ng ngu?i già du?ng nhu ít thu?n tay trái hon là gi?i tr?. T? 
l? ngu?i cao tu?i thu?n tay trái gi?m m?nh so v?i s? tang c?a l?a tu?i. T?i
M?, ngu?i thu?n tay trái ? l?a tu?i 20 là 12% trong khi ? l?a tu?i 50 ch? có 5% 
cho l?a tu?i 80 ch? còn l?i 1%.

Các nhà nghiên c?u ngày nay h?u nhu cho r?ng s? khác nhau trên gi?a các nhóm 
l?a tu?i là do vi?c ngu?i cao tu?i hon du?ng nhu có kinh qua áp l?c trong vi?c
thay d?i tay thu?n, nhân t? này ?nh hu?ng t?i nhi?u th? h? tr?. Di?u này du?c 
h? tr? b?i s? th?t r?ng nhi?u n? gi?i chuy?n tay thu?n hon nam gi?i, và n?
l?i có tu?i th? cao hon nam. Tuy v?y, l?p lu?n này không th? gi?i thích du?c 
m?i th? khác, và v?n d? "s? bi?n m?t c?a nh?ng ngu?i thu?n tay trái" thì v?n
là m?t di?u bí ?n.

M?t lý thuy?t khác cho r?ng m?t s? ngu?i thu?n tay trái chuy?n tay thu?n sau 
này trong d?i, do các áp l?c v? s? thu?n ti?n c?a thao tác, hay do "m?nh l?nh
sinh h?c". Thuy?t này cung cho r?ng t? l? tr? em sinh ra thu?n tay trái có th? 
dã dang tang theo th?i gian.

 Giao thông

Có s? bàn cãi v? s? dóng góp c?a ngu?i thu?n tay trái. Napoleon cho dòng giao 
thông ch?y bên ph?i c?a con l? trong th?i h?u
Cách m?ng Pháp.
Lý do ?n d?u trong vi?c này là vì Napoleon ph?i chi?n d?u trong các tr?n dánh 
b?ng thanh ki?m trong tay trái và do dó ông dã d?o l?n quân d?i d? chi?n d?u
theo cùng m?t cách. Di?u này d?n t?i vi?c quân k? mã Pháp ngày dó ti?p c?n d?i 
phuong t? phía bên ph?i c?a h?.

 Con ngu?i

Nhi?u nghiên c?u ch? ra r?ng vi?c thu?n tay trái không nh?t thi?t tuong h?p v?i 
"thu?n bên trái" (ch?ng h?n dùng chân trái d? dá). Cung m?t k?t lu?n cho
vi?c
thu?n m?t.

 Các hi?u ?ng có th? ?nh hu?ng d?n tu duy con ngu?i

Có nhi?u lý thuy?t v? vi?c tay trái ?nh hu?ng t?i cách nghi c?a m?t cá nhân. 
M?t lý thuy?t phân chia nh?ng ngu?i tu duy thu?n tay trái và thu?n tay ph?i
thành hai kh?i: d?ng th?i và tu?n t?.
[13]
[14]
[15]
[16]

Theo lý thuy?t này, nh?ng ngu?i thu?n tay ph?i x? lý thông tin b?ng cách dùng 
m?t phuong pháp "tu?n t?" trong dó m?t tác v? ph?i du?c hoàn t?t quá trình
c?a nó tru?c khi thao tác k? có th? b?t d?u.

Nh?ng ngu?i thu?n tay trái x? lý thông tin b?ng cách dùng phuong pháp "d?ng 
th?i" trong dó nhi?u tác v? có th? du?c x? lý cùng lúc. M?t cách khác d? nhìn
nh?n v?n d? này: ch?ng h?n nhu có hàng ngàn viên dá màu tr?ng và ch? có m?t 
viên trong chúng du?c tô màu h?ng. Ngu?i thu?n tay m?t, dùng cách x? lí tu?n
t?, s? nhìn t?ng viên m?t cho t?i khi h? tìm th?y viên màu h?ng. Ngu?i thu?n 
tay trái, s? nhìn lên nhi?u viên cùng m?t lúc d? tìm ra viên màu h?ng. Hi?u
?ng ph? c?a các cách th?c x? lý này là nh?ng ngu?i thu?n tay ph?i c?n ph?i k?t 
thúc m?t thao tác tru?c khi có th? b?t d?u thao tác k?. Ngu?c l?i, ngu?i
thu?n tay trái có kh? nang và tho?i mái chuy?n d?i x? lí gi?a các thao tác dang 
th?c hi?n song song. Nói cách khác, ngu?i thu?n tay trái có kh? nang d?
th?c thi nhi?u nhi?m v? cùng lúc.

Lý thuy?t này cung cho r?ng ngu?i thu?n tay m?t thiên v? x? lý thông tin ki?u 
"phân tích", t?c là phuong pháp gi?i quy?t v?n d? b?ng cách b? nh? chúng thành
nhi?u ph?n và phân tích t?ng ph?n m?t; còn ngu?i thu?n tay trái thiên v? x? lí 
thông tin ki?u "t?ng h?p", t?c là phuong pháp gi?i quy?t v?n d? b?ng cách
nhìn vào t?ng th?. Di nhiên c? hai cách x? lý d?u có th? du?c k?t h?p ? m?i 
ngu?i theo t? l? khác nhau.

 D?ng v?t

H?u h?t các loài
linh tru?ng
cung dùng m?t tay nhi?u hon tay kia, m?c dù da s? chúng không là tay m?t.

Có m?t truy?n thuy?t là h?u h?t
g?u b?c c?c
d?u thu?n tay trái.[
c?n chú thích]



Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam

Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
MSN ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: