[SJABBAT SJALOM] parasjat Ekev

Sjabbat Parasjat Ekev,

Vorige week, in parasjat Waetchanan, lazen we het eerste stukje van het 
sjema (Weahawta). Deze week lezen we het tweede stuk van Sjema (Wehaja 
im sjamoa). Het is interessant op te merken dat de tora in deze twee 
stukjes de volgorde van twee basis ideeen uit het sjama omdraait.

Vorige week, in het eerste stuk lazen we eerst over het onderwijzen van 
de kinderen (Wesjinnantam lewanecha) en daarna over het tefillien leggen 
(Oeksjartam le'ot al Jadecha). Deze week, in het tweede stuk noemt de 
tora eerst het tefillien leggen (Oeksjartam le'ot al Jadecha) en pas 
daarna het onderwijzen van de kinderen (Weliemaddetem ottam et 
benechem). Wat is de reden hiervoor?

Het is een bekend misverstand dat een persoon welke een auto met grote 
snelheid op hem af ziet komen hij zo schrikt dat hij snel van de straat 
af springt. Het klinkt inderdaad logisch dat de schrik de sprong 
veroorzaakte. Toch is dit eigenlijk niet het geval. Moderne psychologie 
heeft uitgewezen dat de schrik pas na de sprong komt. De sprong is 
instinctief.

Dit idee vinden we trouwens ook terug in wat onze voorvaders zeiden bij 
het krijgen van de tora: "Na'asee Wenisjma" - we zullen het eerst doen 
en daarna begrijpen. Wat ze eigenlijk aan G-d beloofden was dat ze de 
tora op zich zouden nemen als een tweede natuur, als een instinct.

Dit alles leidt tot de vraag wat beter is bij het opvoeden van kleine 
kinderen. Eerst grondig met ze de wetten leren en een mitswa pas met ze 
doen nadat het kind kan begrijpen wat het doet en waarom het dit doet, 
of vanaf het begin het kind de mitswot laten doen en er pas later voor 
zorgen dat het kind begrijpt wat het doet en waarom.

Dit is het dilemma waarmee we deze week begonnen, het verschil tussen 
eerst onderwijzen en daarna de mitswa (parasjat waetchanan) of eerst de 
mitswa en daarna het onderwijzen (parasjat Ekev). Ik denk dat het bij 
kleine kinderen belangrijk is elke mitswa afzonderlijk te behandelen en 
uit te leggen en dit grondig te doen. Maar toch geloof ik dat het idee 
van na'asee wenisjma hier een rol moet spelen. Hoeveel makkelijker is 
het om met een kind over een mitswa te praten NADAT hij deze zelf al 
eens gedaan heeft en dus weet waarover je praat.

Indien dit het geval is, waarom staan dan beide "pedagogische methoden" 
in de tora vermeldt? Ik denk dat het verschil hier is tussen het 
aanleren van een kind, en het aanleren van een volwassene (bijvoorbeeld 
iemand die wil uitkomen). Een volwassene, of een groter kind heeft er 
meer baat bij eerst alle regels te leren om daarna exact op de juiste 
wijze de mitswa te kunnen doen terwijl een kind er meer baat bij heeft 
om zoveel mogelijk mitswot te doen zelfs als hij deze niet altijd exact 
doet zoals het hoort en ze niet begrijpt.

In mijn vakgebied: Engels zien we iets dergelijks ook. Iemand die de 
Engelse taal leert valt in de categorie van een klein kind. Het is naar 
mijn mening belangrijk dat hij/zij zoveel mogelijk Engels leest, hoort, 
ziet en spreekt en schrijft zelfs als dit productieve gedeelte niet 
altijd geheel exact is. Het is naar mijn mening niet nodig dat het kind 
precies begrijpt wat er gebeurt of hoe het leerproces in elkaar zit.

Helaas denkt het Ministerie van Onderwijs hier anders over. Het Engelse
curriculum schrijft voor dat het kind in elk stadium van het leerproces 
begrijpt wat er gedaan moet worden, hoe het gedaan moet worden en waarom 
het gedaan moet worden. Dat is allemaal leuk en aardig maar ik als 
tekstboek schrijver het nu de grootste moeilijkheden om een boek te 
schrijven waarin de leerlingen constant moet worden uitgelegd WAAROM ze 
een bepaalde oefening moeten doen en hoe dit hen zal helpen om beter te 
worden in Engels.

Ik begrijp dat de bedoeling van het ministerie is om de motivatie omhoog 
te halen maar geef mij maar "Nanasee Wenisjma" we zullen doen en 
begrijpen. Want als je niet al hun tijd zouden verspillen met het 
begrijpen van het nut van elke opgave en de oefening nou eindelijk eens 
zouden DOEN dan zal het BEGRIJPEN uiteindelijk niet uitblijven.

Sjabat Sjalom,

Avraham Roos


--
"When one teaches, two learn"
 Robert Heinlein (American science-fiction writer,1907-1988)

Other related posts: